Η μεγαλύτερη ζημιά της εποχής μας δεν είναι ότι οι άνθρωποι δεν πηγαίνουν στην εκκλησία. Είναι ότι θέλουν να πηγαίνουν με τους δικούς τους όρους.

 

μ. Θεόκτιστος ο Κρης

«Η μεγαλύτερη ζημιά της εποχής μας δεν είναι ότι οι άνθρωποι δεν πηγαίνουν στην εκκλησία. Είναι ότι θέλουν να πηγαίνουν με τους δικούς τους όρους. Θέλουν έναν Χριστό που να χωράει στο πρόγραμμά τους, μια Θεία Λειτουργία κομμένη στα μέτρα τους και μια Θεία Κοινωνία χωρίς κόπο, χωρίς αναμονή, χωρίς προετοιμασία. Αυτό όμως δεν είναι εκκλησιαστικό φρόνημα, είναι το κοσμικό πνεύμα που μπήκε μέσα στην πνευματική ζωή. Η Εκκλησία δεν προσαρμόζεται στη δική μας ευκολία. Εμείς καλούμαστε να προσαρμόσουμε τη ζωή μας στον ρυθμό της Εκκλησίας.

Και ξέρετε ποιο είναι το πιο λυπηρό; Τηλεφωνούν στις ενορίες και στα μοναστήρια και μας ρωτούν: «Τι ώρα βγαίνει η Θεία Κοινωνία;» Τι ερώτηση είναι αυτή, παιδί μου; Ποιος άνθρωπος που αγαπά πραγματικά τον Χριστό μπορεί να κάνει αυτή την ερώτηση; Είναι σαν να λέει: «Πείτε μου πότε να έρθω, για να χάσω όσο το δυνατόν περισσότερη Θεία Λειτουργία και να κρατήσω μόνο αυτό που με εξυπηρετεί». Αν κάποιος αγαπά έναν άνθρωπο, δεν ρωτά πότε θα τελειώσει η συνάντηση, ρωτά πότε αρχίζει, για να μην χάσει ούτε ένα λεπτό. Όταν όμως η καρδιά ψυχρανθεί, τότε αναζητά πάντοτε το ελάχιστο. Πόσο πρέπει να μείνω; Πότε θα τελειώσει; Πόσο διαρκεί; Αυτές δεν είναι ερωτήσεις αγάπης. Είναι ερωτήσεις μιας καρδιάς που ακόμη δεν γεύθηκε τη γλυκύτητα της παρουσίας του Θεού.

Από το «Ευλογημένη η Βασιλεία» αρχίζει η είσοδος στον Ουρανό. Δεν είναι μια φράση που προηγείται της Λειτουργίας γιατί είναι η ίδια η αρχή της Βασιλείας. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει ότι κατά τη Θεία Λειτουργία η γη γίνεται ουρανός και οι άγγελοι συλλειτουργούν μαζί με τους ανθρώπους. Ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας διδάσκει ότι κάθε μέρος της Θείας Λειτουργίας προετοιμάζει την ψυχή για την ένωση με τον Χριστό. Ποιος λοιπόν τολμά να περιφρονήσει αυτή την πορεία και να κρατήσει μόνο το τέλος; Δεν κόβεται η Θεία Λειτουργία σε κομμάτια. Δεν παίρνουμε μόνο εκείνο που μας αρέσει. Όποιος κόβει τη Λειτουργία στα μέτρα του, σιγά-σιγά θα κόψει και το Ευαγγέλιο στα μέτρα του.

Να σας πω κάτι που πονάει. Για μια θεατρική παράσταση φθάνουμε μισή ώρα νωρίτερα. Για έναν κινηματογράφο καθόμαστε υπομονετικά μέχρι να τελειώσουν ακόμη και οι τίτλοι. Για μια πτήση βρισκόμαστε στο αεροδρόμιο μία ή δύο ώρες πριν. Μη χάσουμε τη θέση μας. Μη χάσουμε την αρχή. Μη χάσουμε τίποτε. Μπροστά όμως στον Χριστό δεν έχουμε την ίδια ευαισθησία. Εκεί αρκούμαστε στο να προλάβουμε την ουρά της Θείας Κοινωνίας. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι ο χρόνος. Είναι η αγάπη. Εκεί όπου βρίσκεται η αγάπη, βρίσκεται και ο χρόνος.

Ο άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει ότι κάθε πράξη της Θείας Λειτουργίας έχει θεολογικό νόημα και οδηγεί τον άνθρωπο στη μέθεξη των θείων Μυστηρίων. Τίποτε δεν είναι περιττό. Καμία εκφώνηση, καμία δέηση, κανένα «Κύριε, ἐλέησον». Όλα παιδαγωγούν την καρδιά. Όλα καθαρίζουν τον νου. Όλα προετοιμάζουν τον άνθρωπο να σταθεί μπροστά στο Φοβερό Μυστήριο. Όταν λοιπόν περιφρονούμε την αρχή, στην πραγματικότητα περιφρονούμε την παιδαγωγία της Εκκλησίας. Και τότε κινδυνεύουμε να συνηθίσουμε ακόμη και τα πιο άγια.

Ας το προσέξουμε αυτό. Η Θεία Κοινωνία δεν είναι δικαίωμα που πρέπει να προλάβουμε. Είναι δώρο που πρέπει να αξιωθούμε. Και δεν αξιώνεται κανείς επειδή βρέθηκε την κατάλληλη ώρα στον ναό, αλλά επειδή άφησε τη Θεία Λειτουργία να εργασθεί μέσα του από την πρώτη ευλογία μέχρι το τελευταίο «Δι’ ευχών». Οι άγιοι δεν αναζητούσαν το ελάχιστο. Δεν ρωτούσαν «πόσο πρέπει;». Ρωτούσαν «πώς θα αγαπήσω περισσότερο τον Χριστό;». Εκεί αρχίζει η αληθινή εκκλησιαστική ζωή. Όλα τα άλλα είναι ευκολίες που παρηγορούν τη συνείδηση, αλλά δεν θεραπεύουν την ψυχή.»

Ὁ Θεός φταίει γιά ὅλα!

 

π. Ἀνδρέα Ἀγαθοκλέους

Νόμιζα πώς οἱ γύρω μου δύσκολοι ἄνθρωποι φταῖνε γιά τήν ἐσωτερική μου ἀναστάτωση.

Θεωροῦσα πώς οἱ δοκιμασίες, πού ἔρχονται ἀναπάντεχα, εἶναι ἡ αἰτία πού δέν ἔχω χαρά.

Πίστευα πώς ὁ Θεός μέ τιμωρεῖ γιά τίς ἁμαρτίες μου - γνωστές καί ἄγνωστες σέ μένα⸱ πώς δέν ἐνδιαφέρεται καί οὔτε ἀσχολεῖται μέ τήν καθημερινότητά μου.

Ἤθελα νά εἶχα καλή σχέση μαζί Του γιά νά νιώθω ὡραῖα, γιά νά μοῦ κάμνει τά θελήματά μου καί νά ἑτοιμάσω, ἔτσι, μιά θέση στόν παράδεισο. Γι’ αὐτό, αἰσθανόμουν ἱκανοποίηση, ὅταν τά κατάφερνα καί λύπη, ὅταν ἀποτύγχανα. Δέν καταλάβαινα τό λόγο τοῦ Χριστοῦ: «Ἐγώ ἦλθον ἵνα ζωήν ἔχωσι καί περισσόν ἔχωσιν»(Ἰω. 10,10). Δέν καταλάβαινα τί νά σήμαινε «ζωή καί περίσσια ζωή».

Μέχρι πού ὁ πόνος, οἱ δοκιμασίες, ἡ θλῖψις «ἕως θανάτου», μοῦ ἀποκάλυψαν τό ἐνδιαφέρον τοῦ Χριστοῦ γιά μένα - ἐνδιαφέρον προσωπικό πού πηγάζει ἀπό τήν προσωπική Του ἀγάπη.

Μέχρι πού ἡ καρδιά συντρίβηκε καί ἔμαθα τί σημαίνει ὁ λόγος Του: «Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πρᾶος εἰμί καί ταπεινός τῇ καρδίᾳ καί εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν»(Ματθ. 11,29). Ἔμαθα μέν μέσα ἀπό τά πρακτικά μαθήματα τῆς ζωῆς, ἀλλά... ἀπολυτήριο δέν πῆρα ἀκόμα!

Εὐχαρίστησα μέ τήν καρδιά μου τό Θεό γιά ὅσα ἄφησε νά περάσω, νά ζήσω μέ πόνο, νά καταλάβω ἐμπειρικά τί σημαίνει σταυρός. Κατάλαβα πώς δέν δίνει Ἐκεῖνος τίς ὅποιες δοκιμασίες, ἀλλά τίς ἐπιτρέπει γιά νά καθαρίσει τό πρίν τῆς ἱστορίας μας καί νά ἑτοιμάσει τήν καρδιά μας νά Τόν δεκτεί «ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ», ὄχι ὅπως Τόν γνώριζα ἀλλά ὅπως Ἐκεῖνος ἤθελε νά ἀποκαλυφθεῖ.

 

Τελικά, δέν φταῖμε ἐμεῖς γιά ὅσα μᾶς συμβαίνουν οὔτε οἱ ἄλλοι γύρω μας. Ὁ Θεός φταίει γιά ὅλα! Γιατί ἡ χωρίς ὅρια ἀγάπη Του δέν Τόν ἀφήνει νά ἀδιαφορήσει γιά τή λάθος πορεία μας. Καί ὅταν οἱ ψίθυροί Του καί τά χαϊδέματά Του δέν μᾶς ἀγγίζουν, ἀφήνει τόν πονηρό (ὅπως τόν ἄφησε στόν Ἰώβ) νά μᾶς πειράξει ὄχι ὅσο θέλει (θά μᾶς κατέστρεφε) ἀλλά ὅσο ἀντέχουμε.

Καί ὅταν ὅλα θά ἔχουν περάσει καί θά βρεθοῦμε, «συντετριμμένοι καί τεταπεινωμένοι», στόν πραγματικό δρόμο Του, θά συνειδητοποιήσουμε τήν ὀμορφιά τῆς ὄντως Ζωῆς καί τῆς ὄντως Ὁδοῦ καί θά τοῦ ποῦμε μέ τήν καρδιά μας τό «Σ’ εὐχαριστῶ!».

Κι αὐτό ὄχι μόνο ἐγώ ἀλλά καί ἐσύ! Γιατί τά πιό πάνω δέν εἶναι μόνο γιά μένα, ἀφοῦ εἴμαστε ὅλοι τό ἴδιο καί ὅλοι «βαδίζουμε τόν ἴδιο δρόμο», ἀπό τό νῦν στό ἀεί.

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΣ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΣ Ο ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΣ

 

---

Η ορθόδοξη χριστιανική Δύση έχει να μας επιδείξει μέγα, ανάλογο αριθμό μαρτύρων, με την ορθόδοξη Ανατολή. Η κοσμοκράτειρα Ρώμη αποτέλεσε, για τρεις και πλέον αιώνες το κέντρο όπου διαδραματίζονταν η πάλη του παλιού και γερασμένου προχριστιανικού κόσμου με τον νέο και εύρωστο χριστιανικό κόσμο, τη νέα ελπίδα της ανθρωπότητας.

Εκεί συντελέστηκε η μεγάλη σύγκρουση μεταξύ της θνήσκουσας ειδωλολατρίας και της Εκκλησίας του Χριστού. Η ρωμαϊκή εξουσία είχε κηρύξει την ολοκληρωτική εξόντωση του Χριστιανισμού, υποβάλλοντας σε ανείπωτους διωγμούς.

Η πλειοψηφία των χριστιανών Μαρτύρων της αρχαίας Εκκλησίας ήταν Ρωμαίοι, διότι ως πολίτες της πρωτεύουσας του απέραντου ρωμαϊκού κράτους, βρισκόταν κοντά στην εξουσία και ως εκ τούτου ήταν πιο εύκολο να συλληφθούν και να μαρτυρήσουν για την χριστιανική τους πίστη, η οποία θεωρούνταν έγκλημα. Ένας από αυτούς ήταν και ο άγιος Μάρτυρας Λαυρέντιος ο Αρχιδιάκονος της Εκκλησίας της Ρώμης. 

Γεννήθηκε περί το 225 στην πόλη Ουέσκα της Ισπανίας και υπηρετούσε ως ένας από τους επτά διακόνους στην Εκκλησία της Ρώμης, ως αρχιδιάκονος στον άγιο Πάπα Σίξτο Β΄ (+258). 

Δεν μας είναι γνωστή η πρότερη ζωή του. Το όνομά του Laurentius, σημαίνει στα λατινικά «Στεφανωμένος». Αρχαία παράδοση αναφέρει ότι από μικρός διδάχτηκε την χριστιανική πίστη, αποκήρυξε την ειδωλολατρία και βαπτίστηκε χριστιανός. Κατηχητής του ήταν ο ελληνικής καταγωγής χριστιανός ιεραπόστολος και αρχιδιάκονος Ξύστος ή Ξυστός, στην Σαραγόσα. Είχε μια ασυνήθιστη αγάπη για το Χριστό και ήταν αφοσιωμένο μέλος της Εκκλησίας και έγινε ακόλουθος και βοηθός του Ξύστου. 

Περί το έτος 257 ο Ξύστος με τον Λαυρέντιο βρέθηκαν στη Ρώμη, όπου ο Ξύστος εκλέχτηκε πάπας (επίσκοπος) Ρώμης με το λατινικό όνομα Σίξτος Β΄. Ο Σίξτος χειροτόνησε τον Λαυρέντιο ως αρχιδιάκονο και τον όρισε ως έναν από τους έμπιστους και πολύτιμους συνεργάτες του. Μάλιστα του ανέθεσε να φυλάγει τα ιερά σκεύη της Εκκλησίας και όλα τα πολύτιμα αντικείμενα και τιμαλφή, κάτι σαν σκευοφύλακας. Μάλιστα λέει η παράδοση ότι το πλέον πολύτιμο αντικείμενο που του εμπιστεύτηκε η Εκκλησία της Ρώμης ήταν το Ιερό Δισκοπότηρο, που είχε χρησιμοποιήσει ο Κύριος στο Μυστικό Δείπνο. 

Διευκρινίζουμε πως η χριστιανική πίστη ήταν απαγορευμένη και θεωρούνταν ως έγκλημα κατά του κράτους. Η συνάξεις και η λατρεία γινόταν κρυφά σε απομονωμένα υπόγεια ιδιωτών χριστιανών, στην ύπαιθρο και στις περίφημες κατακόμβες, οι οποίες ήταν τεράστιες υπόγειες στοές, υπόγεια νεκροταφεία, έξω από τη Ρώμη. Παροιμιώδεις είναι οι τερατώδεις αντιλήψεις στις λαϊκές μάζες για τους χριστιανούς.

Επειδή η έννοια της αγάπης και της συναδέλφωσης ήταν άγνωστη στον ειδωλολατρικό κόσμο, παρεξηγούσαν την άσκηση αγάπης στους χριστιανούς, τους αδελφικούς ασπασμούς, ως …οιδιπόδειους μίξεις! Την Θεία Κοινωνία ως κανιβαλισμό μικρού παιδιού κλπ! Επίσης τη μη συμμετοχή τους στις παγανιστικές λατρείες και ιδιαίτερα στους εμετικούς και αισχρούς βακχισμούς και την «ιερή πορνεία» ως …απόκοσμη δεισιδαιμονία. Γι’ αυτό και τους μισούσαν θανάσιμα και όταν ανακάλυπταν τις συνάξεις τους τις κατέστρεφαν με μανία. 

Τον Αύγουστο του 258 ο ρωμαίος αυτοκράτορας Βαλεριανός (253-259) ανανέωσε τους διωγμούς εναντίον των Χριστιανών, ύστερα από μια μικρή ανάπαυλα. Οι Χριστιανοί άρχισαν να προετοιμάζονται για νέους ηρωικούς αγώνες και μαρτύρια. Από τις πρώτες ενέργειές τους ήταν να διαφυλάξουν ό, τι πολύτιμο είχε η Εκκλησία.

Γι’ αυτό ο πάπας Σίξτος έδωσε εντολή στο σκευοφύλακα Λαυρέντιο να κρύψει τα τιμαλφή της ρωμαϊκής εκκλησίας. 

Θεώρησε ότι η ασφαλέστερη κρύπτη ήταν οι κατακόμβες. Εκεί κατάφυγε και έκρυψε τα πολύτιμα εκκλησιαστικά σκεύη και ιδιαίτερα το θρυλικό Άγιο Ποτήριο. Όμως, φαίνεται ότι κάποιοι τον πρόδωσαν και ρωμαϊκό στρατιωτικό απόσπασμα τον εντόπισε και τον συνέλαβε, χωρίς όμως να βρει τα πολύτιμα σκεύη. Του έδωσαν τρεις ημέρες προθεσμία για να τους τα παραδώσει. 

Ο Λαυρέντιος, αντί να παραδώσει τους θησαυρούς της Εκκλησίας στους ειδωλολάτρες διώκτες, τους μετέφερε κρυφά τη νύχτα και τους μοίρασε στους φτωχούς, στους αρρώστους, τις χήρες και τα ορφανά. 

Την Τρίτη ημέρα, πήρε μαζί του μερικούς από αυτούς τους αναξιοπαθούντες και πήγε στις ρωμαϊκές αρχές, στους οποίους είπε ότι οι θησαυροί της Εκκλησίας «αποταμιεύτηκαν» σε αυτούς τους ανθρώπους! Οι Ρωμαίοι ειδωλολάτρες έγιναν έξαλλοι από το θυμό τους συνέλαβαν τον Λαυρέντιο και τον παρότρυναν να θυσιάσει στα είδωλα και να κάψει θυμίαμα στο άγαλμα του αυτοκράτορα και να υπογράψει τον απαιτούμενο λίβελο, ότι απαρνιόταν την χριστιανική «δεισιδαιμονία».

Εκείνος αρνήθηκε και ομολόγησε την πίστη του στο Χριστό, ως τον αληθινό Θεό. Αποκάλεσε δε τους «θεούς» των ειδώλων δαιμόνια. Έτσι τον υπέβαλλαν σε φρικτά βασανιστήρια. Αφού τον βασάνισαν για μέρες, πυράκτωσαν μια πελώρια σχάρα, έβαλαν το μάρτυρα επάνω και τον έψησαν ζωντανό. Έτσι παρέδωσε την ψυχή του στο Θεό. Στη Ρώμη καταδεικνύεται σημείο όπου μαρτύρησε ο άγιος Λαυρέντιος και υπάρχει ναός των παπικών, αφιερωμένος σ’ αυτόν. Είναι η γνωστή βασιλική του San Lorenzo in Panisperna. 

Η μνήμη του εορτάζεται στις 10 Αυγούστου. Η παράδοση αναφέρει πως πριν συλληφθεί ο Λαυρέντιος πρόλαβε να φυγαδεύσει το Ιερό Δισκοπότηρο στην Ισπανία.

Αλλά η παράδοση περί του «Ιερού Δισκοπότηρου» δεν ανήκει στην Εκκλησία, αλλά είναι ένας μεσαιωνικός μύθος, τον οποίο εφεύρε και καλλιέργησε ο αιρετικός παπισμός και ενέχει αφελή και αποκρυφιστικά στοιχεία. Όπως είναι γνωστό ο μύθος αυτός προβλήθηκε ιδιαζόντως από τους ναζί της Γερμανίας, για να θεμελιώσουν τη ναζιστική ιδεολογία.

Ἀπολυτίκιον  (Κατέβασμα)
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Τῷ θείῳ Πνεύματι, καταυγαζόμενος, ὡς ἄνθραξ ἔφλεξας, πλάνης τὴν ἄκανθαν, Ἀρχιδιάκονε Χριστοῦ, Λαυρέντιε Ἀθλοφόρε, ὅθεν ὡς θυμίαμα, λογικὸν ὁλοκαύτωσαι, τῷ σὲ μεγαλύναντι, τῷ πυρὶ τελειούμενος, διό τούς σὲ τιμώντας θεόφρον, σκέπε ἐκ πάσης ἐπήρειας.

Αφιέρωμα Αυγούστου:Παναγία των Αμπελιών ή Παναγία Αιματούσα

 

Είναι το αρχαιότερο και το πιο σημαντικό αγιολογικό τοπωνύμιο στην Αραδίππου. Το αγιώνυμο αυτό και η ομώνυμη εκκλησία παρουσιάζουν θρησκευτικό, ιστορικό, γλωσσικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Κατά την παράδοση του τόπου, η Παναγία Αιματούσα θεραπεύει τις αιμορραγούσες μητέρες, ιδίως μετά τον τοκετό. Οι παλαιότεροι θυμούνται πως πολύ παλαιά υπήρχε στον προαύλιο χώρο του ναού μια πέτρα πάνω στην οποία καθόταν η γυναίκα που αναζητούσε θεραπεία. Η Παναγία λέγεται επίσης και Παναγία των Αμπελιών, γιατί παλαιότερα περιβαλλόταν από φυτείες αμπελιών.

Η Παναγία Αιματούσα ως εκκλησία έχει μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον. Η σημερινή εκκλησία είναι κτισμένη στα χαλάσματα παλαιότερης εκκλησίας, η οποία πιθανόν να καταστράφηκε κατά τις αραβικές επιδρομές το 648 μ.Χ. Οι Άραβες επιδρομείς τότε παρέμειναν στην Κύπρο για αρκετούς μήνες, καταστρέφοντας και λεηλατώντας χωριά, πολιτείες, εκκλησίες και μοναστήρια. Η πρώτη εκκλησία πιθανολογείται ότι κτίστηκε κατά την πρωτοχριστιανική ή βυζαντινή περίοδο (4^ος – 7^ος μ.Χ.). Αφού ο χριστιανισμός είχε επικρατήσει στην Κύπρο αρχής γενομένης από το 45-49 μ.Χ., με βάση σχετικές ιστορικές πληροφορίες, η εκκλησία της Κύπρου ήταν ήδη καλά οργανωμένη τον 4^ο μ.Χ. αιώνα, όπως διαπιστώνεται από τους μεγάλους και μικρούς ναούς που χρονολογούνται εκείνη την περίοδο.

Ο πρωτοχριστιανικός οικισμός της Παναγίας Αιματούσας είχε εγκαταλειφθεί τον 1^ο αιώνα μ.Χ. και κατοικήθηκε ξανά κατά την πρωτοχριστιανική περίοδο (400-600 μ.Χ.). Από το γεγονός αυτό συνάγεται ότι η εκκλησία υπήρχε εδώ στην περιοχή των αμπελιών από τον 4^ο αιώνα μ.Χ. Το τοπωνύμιο αυτό παρουσιάζει και αρχαιολογική σημασία, γιατί από τις ανασκαφές που έγιναν στην περιοχή της εκκλησίας, βρέθηκε αρχαίος οικισμός. Τα ευρήματα των ανασκαφών δείχνουν ότι υπήρχε ανθρώπινη δραστηριότητα από τη λίθινη εποχή, μέχρι και τον 4^ο-6^ο αιώνα μ.Χ.

Κατά την αρχαιολόγο δρα Μαρία Χατζηκωστή, ο χώρος αυτός κατοικήθηκε κατά την τελευταία Εποχή του Χαλκού, δηλαδή τον 13^ο αιώνα π.Χ., άνθησε στην Αρχαϊκή Εποχή και στα Ρωμαϊκά χρόνια, ενώ αποτελούσε ένα από τα σημαντικά προάστια της πόλης του Κιτίου. Οι πρώτοι άποικοι, Μυκηναίοι, έφτασαν στην Κύπρο το 1400 μ.Χ. και ίδρυσαν οικισμούς κοντά στις ακτές. Δύο από τους οικισμούς που ίδρυσαν στον κόλπο της Λάρνακας, ήταν εκείνοι της Αραδίππου και της Λαξιάς του Ρηγός.

Ο Αντρέας Μιτσηγιώργης σημειώνει ότι με βάση ιστορικές μαρτυρίες, μετά την άλωση της Τροίας τον 13^ο αιώνα π.Χ. και την κάθοδο των Δωριέων το 1200 π.Χ., νέοι άποικοι άρχισαν να καταφτάνουν στην Κύπρο και αυτοί ήσαν Αχαιοί από την Πελοπόννησο (Αρκαδία, Αργολίδα, Λακωνία κ.α.), που φαίνεται ότι εγκαταστάθηκαν και στην περιοχή της Παναγίας των Αμπελιών.

Οι ανασκαφές από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, έφεραν στο φως ένα μεγάλο κτηριακό συγκρότημα και άφθονο αρχαϊκό υλικό. Σε μερικές από τις αποθήκες του κτηρίου βρέθηκαν αναθήματα προς τους θεούς. Η ύπαρξη τέτοιων αποθηκών δείχνει ότι στην περιοχή υπήρξε χώρος για θρησκευτικές τελετές. Στον ίδιο αυτό χώρο φαίνεται ότι κτίστηκε ο πρώτος χριστιανικός ναός. Και εδώ πάλι, μετά την καταστροφή από τους Άραβες, κτίστηκε η «Παναγιά Αιματούσα».

Από διάφορες ιστορικές πληροφορίες, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι στον χώρο της εκκλησίας της Παναγίας Αιματούσας υπήρχε στα αρχαία χρόνια ιερό ή ναός αφιερωμένος στη θεά Άρτεμη (θεά της γέννας και της γονιμότητας). Η λατρεία της θεάς Άρτεμης ήταν πολύ διαδεδομένη στην Πελοπόννησο. Η σύντροφος και νύφη Καλλιστώ που συνόδευε στο κυνήγι την Άρτεμη γέννησε τον Αρκάδα, γενάρχη των Αρκάδων της Πελοποννήσου. Εάν οι πρώτοι άποικοι ήταν Αρκάδες, τότε φυσιολογικά λάτρευαν την εθνική τους θεά Άρτεμη και λογικά στην περιοχή των αμπελιών λατρευόταν η Άρτεμη και αργότερα στον ίδιο χώρο χτίστηκε ναός, σήμερα αφιερωμένος στην Παναγία Θεοτόκο.

Το εξωκκλήσι της Παναγίας Αιματούσας βρίσκεται ανάμεσα στον παλιό δρόμο και τον σύγχρονο αυτοκινητόδρομο Λάρνακας – Λευκωσίας, βορειοδυτικά της Αραδίππου και είναι κτισμένο πάνω στα ερείπια ενός παλιότερου ναού που καταστράφηκε από τους Σαρακηνούς. Πολλές ήταν και οι ζημιές που υπέστη ο ναΐσκος από πυρκαγιές λόγω των αναμμένων κεριών που άφηναν οι πιστοί. Με τις κατά καιρούς επιδιορθώσεις καλύφθηκαν και οι αγιογραφίες που κοσμούσαν το εκκλησάκι.

Η Παναγία των Αμπελιών γιορτάζει και τιμά κάθε χρόνο στις 8 Σεπτεμβρίου το Γενέθλιον της Θεοτόκου. Την ημέρα αυτή τελείται θεία λειτουργία και γίνεται μεγάλο πανηγύρι. Το όμορφο φυσικό περιβάλλον της περιοχής γίνεται πόλος έλξης για τις υπαίθριες εξόδους των Αραδιππιωτών, κυρίως την Καθαρά Δευτέρα.

Σήμερα τελείται λειτουργία το πρώτο Σάββατο κάθε μήνα. Στο εξωκκλήσι της Παναγίας των Αμπελιών γίνονται επίσης βαφτίσεις και γάμοι.

«Eἰς ἀσθενείας και θλίψεις» † Μητροπολίτης Πατρῶν Νικόδημος

 

Ἀπό τάς θερμότερας δεήσεις καί ἱκεσίας τῆς μικρᾶς παρακλήσεως εἶναι αἱ ἀναφερόμεναι εἰς ἀσθενείας καί θλίψεις. Εἶναι πολλῶν και διφόρων μορφῶν αἱ θλίψεις. Ἡ συνηθεστέρα καί ἡ συχνότερα πάντως εἶναι ἡ ἀσθένεια. Ὅλοι ἀρρωσταίνομεν. Καί πολλά ἄτομα (καί οἰκογένειαι) ὑποφέρουν ἀπό σοβαράς ἀσθενείας. Ὑπάρχουν δέ καί ἀνίατοι καί ἐπάρατοι νόσοι, αἵτινες μαστίζουν καί ἀποδεκατίζουν τούς ἀνθρώπους.

Διά τάς ὀδυνηράς αὐτάς περιπτώσεις τῶν ἀσθενειῶν –καί τοῦ πόνου καί τῶν θλίψεων γενικώτερον- διαλαμβάνει ἐκτενῶς ἡ παράκλησις, ἀλλά καί ἐποικοδομητικῶς, ὡς θά ἴδωμεν.

1.Ὁ ἀσθενής κατάκειται ἐπί τῆς κλίνης, εἴτε μέ τήν φλόγα τοῦ πυρετοῦ, εἴτε μέ πόνους δριμεῖς, εἴτε μέ τραύματα καί πληγάς, εἴτε μέ ἐπικινδύνους λοιμώξεις, εἴτε μέ κρίσεις διαφόρους, νευρικάς κ.ἄ., ἤ φθίνει καί σβήνει ἀπό τήν φθοράν πού ἐνεργεί τό μικρόβιον τῆς ἀσθενείας, ἤ παλαίει προς τόν θάνατον ἀπό βλάβην κυριωτάτων ὀργάνων…

Εὑρίσκεται ὁμολογουμένως, πολλάκις, εἰς τήν κατάστασην, τήν ὁποίαν διεκτραγωδεῖ ἡ παράκλησις.

«Ἐν κλίνῃ νῦν ἀσθενῶν κατάκειμαι καί οὔκ ἐστιν ἴασις τῇ σαρκί μου»

καί παρακαλεῖ καί ἱκετεύει τήν Παναγίαν·

«Σοῦ δέομαι τῆς ἀγαθῆς ἐκ φθορᾶς νοσημάτων ἀνάστησον»

καί ἐπαναλαμβάνει πολλάκις, ἐξ ὀνόματός του, ἡ παράκλησις·

«Ἐπίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ, Πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπί τήν ἐμήν χαλεπήν τοῦ σώματος κάκωσιν».

2.Παρετηρήθη ὅτι ἡ ἀρρώστεια – καί ἡ θλίψις, ὁ πόνος γενικά – φέρει τόν ἄνθρώπον εἰς συναίσθησιν καί περισυλλογήν. Ὅπως εἶπε ὁ Προφήτης, «(Κύριε) ἐν θλίψει ἐμνήσθημέν σου», συμβαίνει πολλάκις τοῦτο εἰς τάς περιπτώσεις ἀσθενειῶν καί θλίψεων. Καί τά τροπάρια τῆς παρακλήσεως βοηθούν πολύ εἰς τήν συναίσθησιν αὐτήν.

Τονίζουν ἐν πρώτοις ὅτι, παραλλήλως πρός τό σῶμα εἶναι ἄρρωστη πολλάκις καί ἡ ψυχή·

«Νοσοῦντα τό σῶμα καί τήν ψυχήν… ».

«Τάς ἀσθενείας μου τῆς ψυχῆς ἰατρεύεις καί σαρκός τάς ὀδύνας, Παρθένε».

Θεωρεῖται πρόοδος τῆς συγχρόνου ἰατρικῆς ἡ δαπίστωσις ὅτι πολλαί ἀσθένειαι ὀφείλονται εἰς ψυχικά αἴτια. Νευρικαί ἰδίως παθήσεις, ἀλλά καί ὀργανικαί ἀκόμη (καρδιοπάθειαι –πνευμονικαί νόσοι- καρκῖνος) προεκλήθησαν ἤ ἐπεδεινώθησαν ἐκ ψυχικῶς ἀφορμῶν. Καί ἡ θεραπεία ἤ ἡ βελτίωσις ἐπιτυγχάνεται πολλάκις μέ τήν σανταγήν:  ἄρατε τήν ψυχικήν αἰτίαν. Τακτοποιήσατε ὅ,τι σᾶς βαραίνει τήν ψυχήν καί τήν συνείδησιν.

Εἰς ἄλλας πάλιν περιπτώσις εἶναι ἔμμεσος ἡ συσχέτισις. Χωρίς δηλ. νά προεκληθή ἡ σωματική ἀσθένεια ἀπό κάποιαν συγκεκριμένην ψυχικήν αἰτίαν, ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά μᾶς εὕρῃ μία ἀσθένεια ἤ κάποια ἄλλη θλίψις, διά νά συνέλθωμεν καί νά διορθώσωμεν ὅ,τι κακόν καί ἐφάμαρτον πράττομεν εἰς τήν ζωής μας. Ὅταν εἴμεθα ὑγιεῖς καί ἔχωμεν ὅλα μας τά καλά, λησμονοῦμεν τό Θεόν καί τόν νόμον Του καί ἐκτρεπόμεθα ὄχι σπανίως. Ἀλλ’ ὅταν ὁ Θεός μᾶς ἐπισκεφθῆ     «ἐν ράβδῳ», συνερχόμεθα. Διά τοῦτο ἡ εξομολόγησις (τῶν ἀσθενῶν κ.λπ. δοκιμαζομένων), ἐν εὐθέτῳ ψυχολογικῇ στιγμῇ, θεραπεύει τήν ρίζα τοῦ κακοῦ…

3.Βεβαίως κάθε ἀσθένεια καί κάθε θλίψις δέν σημαίνει ἐξάπαντος ὅτι πάσχομεν ἐξ ἁμαρτιῶν. Ἀνθρώπινον εἶναι καί νά ἀρρωστήσωμεν καί νά δοκιμάσωμεν διαφόρους θλίψεις.

Εἶναι ὅμως ἀξιοσημείωτος μία λέξις πού χρησιμοποεῖ ἡ παράκλησις. «Χαλεπαῖς ἀρρωστίαις καί νοσεροῖς πάθεσιν ἐξεταζομένῳ…». Ἤ, ὅπως λέγομεν συνήθως, ἡ θλίψις ἀποτελεῖ δοκιμασίαν… Καλούμεθα νά δείξωμεν τήν ὑπομονήν μας, τήν σταθερότητα τῶν χριστιανικῶν ἀρχῶν μας, τόν βαθμόν τῆς πίστεως καί τῆς ἐλπίδος μας πρός τόν Θεόν.

Πολλάκις δέ ἡ συνείδησις βοηθεῖ, μέ κάποιαν περισυλλογήν καί αὐτοκριτικήν, νά ἴδωμεν τί ζητεῖ ὁ Θεός (ἀπό τόν ἴδιον τόν πάσχοντα καί ἀπό τούς οἰκείους του) διά τῆς δοκιμασίας τήν ὁποίαν ἐπέτρεψε.

Μή παραπονῆσαι λοιπόν καί μή λέγῃς μέ ἀπόγνωσιν·

«θλίψις (γάρ) ἔχει με…»

«κακώσεως ἐν τόπῳ τῆς ἀσθενείας ταπεινωθέντα…»

Καί ὁ πόνος καί τά δάκρυά σου, ὅταν λέγῃς

«Ροήν μου τῶν δακρύων μή ἀποποιήσῃς…»

ἂς μή εἶναι ἁπλῶς ἐκδήλωσις τῆς ἀσθενείας καί τῆς θλίψεως, ἀλλά καί ἐκ ψυχικῆς συντριβῆς καί μετανοίας, ὅπως θά εἴπωμεν εἰς τήν ἑπομένην ὁμιλίαν.

 Σύ δέ, Παναγία Δέσποινα,

«Μεταβολή τῶν θλιβομένων ἀπαλλαγή τῶν ἀσθενούντων ὑπάρχουσα»,

ἔσο πάντοτε

«θλιβομένων ἡ χαρά… καί ἀσθενών βοηθός».

«Τῶν ἰαμάτων τό δαψιλές ἐπιχέεις τοῖς πιστῶς ὑμνοῦσι Σε, Παρθένε, καί ὑπερυψοῦσι τόν ἂφραστόν Σου Τόκον».

ΠΟΛΛΑΚΙΣ ΠΙΠΤΕΙ ΕΙΣ ΤΟ ΠΥΡ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΚΙΣ ΕΙΣ ΤΟ ΥΔΩΡ

 

 

«Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. Καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι» (Ματθ. 17, 25-26)

«Κύριε, σπλαχνίσου τὸν γιό μου, γιατὶ εἶναι ἐπιληπτικὸς καὶ ὑποφέρει· πολλές φορές μάλιστα πέφτει στὴ φωτιά καὶ στὸ νερό. Τὸν ἔφερα στοὺς μαθητές σου, ἀλλὰ δὲν μπόρεσαν νὰ τὸν θεραπεύσουν». 

            Αμέσως μετά την Μεταμόρφωση, ο Κύριος και οι τρεις μαθητές, ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, επιστρέφουν στον κόσμο, για να συμπορευτούν προς τις τελευταίες ημέρες του Χριστού, προς τον Γολγοθά, τον Σταυρό, την Ταφή και την Ανάσταση. Ένα περιστατικό όμως τους περιμένει. Ένας πατέρας φέρνει στον Χριστό τον επιληπτικό γιο του, για να τον θεραπεύσει. Τον έχει πάει στους υπόλοιπους μαθητές, οι οποίοι, καίτοι επικαλούνται το όνομα του Χριστού, εντούτοις δεν μπορούν να τον γιατρέψουν. Είναι ένα μήνυμα αυτό και προς τους ανθρώπους που ελπίζουν στον Θεό, μολονότι δεν είναι η πίστη τους δυνατή, συχνά και προς εμάς του χριστιανούς, οι οποίοι θεωρούμε ότι επειδή πιστεύουμε, μπορούμε να κάνουμε θαύματα, να υπερβούμε τους φυσικούς νόμους επικαλούμενοι το όνομα του Χριστού. Το θέλημα του Θεού επιτρέπει τα θαύματα, όπως και η πίστη σ’ Εκείνον και όχι οι δικές μας επιθυμίες, που κάποτε καθιστούν την πίστη μαγεία. «Πίστεψε και όλα σου τα προβλήματα θα λυθούν», αναφωνούμε και διαψευδόμαστε, προσπαθώντας στη συνέχεια να δικαιολογήσουμε τον Θεό ή τους εαυτούς μας. «Πίστεψε και θα έχεις δύναμη να διαχειριστείς τις δυσκολίες και τους σταυρούς της ζωής», θα ήταν το ορθότερο και το αυθεντικότερο. Και φαίνεται πως οι μαθητές δεν είχαν πίστη στον Θεό, αλλά ήθελαν να αξιοποιήσουν τη σχέση μαζί Του, για να δείξουν ότι είναι δυνατοί.

            Είναι χαρακτηριστικό της ασθένειας της επιληψίας η απώλεια του ελέγχου του νου. Ο νέος έπεφτε άλλοτε στη φωτιά και άλλοτε στον νερό. Η ασθένεια γενικότερα έχει μία καταστροφική διάσταση, βιολογικά, αλλά και ψυχικά. Στην περίπτωση του σεληνιαζόμενου νέου, ο οποίος ζούσε σε μια εποχή όπου δεν υπήρχαν τα φάρμακα του σήμερα, η αυτοκαταστροφικότητα έπαιρνε δαιμονική διάσταση και φαίνεται πως δεν ήταν μόνο θέμα ασθένειας, αλλά και κατοχής του ανθρώπου από το πνεύμα του πονηρού. Διότι η επιληψία φέρνει απώλεια της συνείδησης, αλλά η ορμή με την οποία ο νέος αθέλητά του έκανε κακό στον εαυτό του δεν εξηγείται εύκολα από ιατρικής πλευράς.

            Η φωτιά και το νερό είναι δύο αντίθετα στοιχεία. Η αρχαία φιλοσοφία, των προσωκρατικών, θεωρούσε ότι ανήκαν στα τέσσερα στοιχεία από τα οποία αποτελείται ο κόσμος (τα άλλα δύο ο αέρας και η γη). Το να πέφτει ο νέος είτε στο ένα είτε στο άλλο έδειχνε ότι η ύλη τον τραβούσε, η λογική δεν μπορούσε να τον κάνει να δημιουργήσει από τη ύλη, αλλά ο νέος υποτασσόταν και απορροφιόταν από αυτήν. Δεν πλαστήκαμε όμως να υποτασσόμαστε στην ύλη, αλλά να την νικούμε, να την αξιοποιούμε, να δημιουργούμε συνθήκες όχι απλώς επιβίωσης, αλλά και ευχαριστίας στον Θεό, δημιουργίας που να δείχνει πολιτισμό, να λειτουργεί η ύλη ως αφόρμηση συνάντησης μεταξύ μας και όχι θεοποίησης. Η μεταπτωτική μας πορεία όμως μάς κάνει να παραδιδόμαστε στο υλικό στοιχείο, να περιορίζουμε το νόημα της ζωής σ’ αυτό, κάποτε και να υποτασσόμαστε αυτοκαταστρεφόμενοι, όπως με τους πολέμους.

            Ο Χριστός θα γιατρέψει τον νέο. Θα διακρίνει στην καρδιά του πατέρα την πίστη σ’ Αυτόν. Δεν θα θεραπεύσει μόνο την ασθένεια, αλλά θα διώξει και το δαιμονικό πνεύμα που φωλιάζει στην απιστία. Διότι ο διάβολος αξιοποιεί όχι μόνο τους λογισμούς της αμφιβολίας, αλλά την επιθυμία μας να διακρινόμαστε χάρις στην ύλη, ανταγωνιζόμενοι τους άλλους και αρνούμενοι να αποδεχθούμε ότι ο Δημιουργός, ο Κτίστης των απάντων, επομένως και της ύλης, μας καλεί όχι να επενδύσουμε σ’ αυτήν, αλλά να λειτουργούμε ευχαριστιακά, να Τον δοξάζουμε για όσα μας έχει δώσει, να μοιραζόμαστε τα αγαθά με τους συνανθρώπους μας, οικείους και ξένους, και να πορευόμαστε με πίστη που να μην αφήνει στον πονηρό περιθώριο να μας απομακρύνει από την αλήθεια που είναι ο Χριστός. Η προσευχή και η νηστεία, όπως επισημαίνει ο Χριστός, είναι οι δύο παράγοντες που δείχνουν την αυθεντική πίστη και μας βοηθούν να νικούμε τον διάβολο. Η προσευχή μάς κάνει να αισθανόμαστε τα μέτρα μας και να έχουμε εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, ενώ η νηστεία μάς ταπεινώνει και δείχνει ότι δεν είναι η εξάρτηση από την ύλη το ουσιώδες, αλλά η υπακοή στον Θεό και στην Εκκλησία. Μ’ αυτό τον τρόπο ας αντιμετωπίσουμε τον θρίαμβο της ύλης στους καιρούς μας. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΑΤΘΙΑΣ

---

Τη μνήμη του Αγίου και Αποστόλου Ματθία τιμά σήμερα, 9 Αυγούστου, η Εκκλησία μας. Πώς ο Ματθίας κατατάχθηκε στο χορό των δώδεκα Αποστόλων, το γνωρίζουμε από τις Πράξεις των Αποστόλων.

Μετά την προδοσία και τον απαγχονισμό του Ιούδα και μετά την Ανάληψη του Κυρίου, οι έντεκα μαθητές με την Παναγία βρίσκονταν στο υπερώον. Τότε ο Πέτρος πρότεινε να εκλεγεί άλλος αντί του Ιούδα, από τους άνδρες που ακολουθούσαν υπηρετώντας το Χριστό.

Η πρόταση έγινε δεκτή και τέθηκαν δύο υποψήφιοι:

ο Ιωσήφ ο καλούμενος Βαρσαββάς και ο Ματθίας. Τότε έβαλαν κλήρο, και δίνοντας σε όλους εμάς παράδειγμα εναπόθεσης κάθε εκλογής μας στο Θεό, προσευχήθηκαν όλοι μαζί ως εξής:

«Συ Κύριε, καρδιογνώστα πάντων, ανάδειξαν ον εξελέξω εκ τούτων των δυό ένα, λαβείν τον κλήρον της διακονίας ταύτης και αποστολής» (Πράξεις των Αποστόλων, α’ 23-26).

Δηλαδή: Συ Κύριε, που γνωρίζεις τις καρδιές όλων, φανέρωσε καθαρά εκείνον που εξέλεξες, ένα από αυτούς τους δύο, για να επωμισθεί το αξίωμα της αποστολικής διακονίας. Στη συνέχεια ο κλήρος έπεσε στο Ματθία. Και έτσι προστέθηκε στους έντεκα Αποστόλους.

Από τη μετέπειτα ζωή του Ματθία, γνωρίζουμε ότι κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Αιθιοπία, όπου και τελείωσε τη ζωή του μαρτυρικά.

Απολυτίκιο:
Ήχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείω Πνεύματι, κεκληρωμένος, συνεπλήρωσας, των Αποστόλων, την δωδεκάριθμον φάλαγγα ένδοξε, μεθ’ ων κηρύξας του Λόγου την κένωσιν, εθαυμαστώθης Ματθία Απόστολε. Αλλά πρέσβευε, δοθήναι τοις σε γεραίρουσι, πταισμάτων ιλασμόν και μέγα έλεος.

Αφιέρωμα Αυγούστου!Παναγία της Σπηλιάς

 

Η Αργιθέα κρύβει δύο εικόνες που δεν ξεχνά εύκολα ο επισκέπτης. Από τη μία είναι η λίμνη που δημιουργήθηκε από μία κατολίσθηση και από την άλλη ένα μοναστήρι που στέκεται πάνω σε έναν βράχο. Η Βασιλική Κοϊμτζίδου, η οποία οργανώνει εδώ και χρόνια εναλλακτικές δραστηριότητες στην Αργιθέα, ξέρει πού να σε στείλει πρώτα. Αφού λοιπόν πήγαμε πρώτα στη λίμνη, μετά ήρθε και η σειρά του μοναστηριού. Μετά τη Στεφανιάδα, ο δρόμος ανηφορίζει. Οι στροφές πολλαπλασιάζονται, τα έλατα πυκνώνουν και κάποια στιγμή ο ασφαλτόδρομος σε φέρνει μπροστά σε κάτι που δεν περιμένεις.

Η Μονή της Σπηλιάς είναι τοποθετημένη στις νοτιοδυτικές πλαγιές του όρους Μάραθος, σε υψόμετρο που κυμαίνεται μεταξύ 900 και 1.000 μέτρων, και προκαλεί στον επισκέπτη αίσθημα δέους. Είναι θεμελιωμένη κυριολεκτικά πάνω στον βράχο. Κάτω από τον βράχο αυτό εκτείνεται η σπηλιά όπου βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας. Δεξιά και αριστερά, το τοπίο κόβεται απότομα κι από κάτω, βαθιά, κυλά ο Πετριλιώτης. Η θέα προς το φαράγγι είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό πράγμα που θα δεις σε ολόκληρη την Αργιθέα: ο βράχος, ο αέρας, το ποτάμι, τα δέντρα να γίνονται μικρά εκεί κάτω. Σταματάς και κοιτάς με θαυμασμό.

Η λαϊκή παράδοση τοποθετεί την ίδρυσή της στο έτος 1064. Σύμφωνα με τον θρύλο, δύο αδελφοί ιερομόναχοι, ο Αθανάσιος και ο Παρθένιος, είδαν σε όραμα την Παναγία, η οποία τους υπέδειξε να ανεβούν στον απόκρημνο γκρεμό για να αναζητήσουν την εικόνα της. Τη βρήκαν και εκεί θεμελίωσαν τη Μονή.

Στο εσωτερικό, η μονή έχει δύο καθολικά

Ο Καραϊσκάκης στη Μονή

Η πρώτη έγκυρη γραπτή μαρτυρία για το μοναστήρι χάνεται στους αιώνες, όμως το 1677, με επίσημο πατριαρχικό σιγίλιο του Πατριάρχη Διονυσίου Δ’, η Μονή ανακηρύχθηκε σταυροπηγιακή, υπαγόμενη άμεσα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Αλλά η Μονή της Σπηλιάς δεν ήταν μόνο εκκλησία. Κατά τη διάρκεια του Αγώνα του 1821, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης μετέφερε το στρατηγείο του στη Μονή της Σπηλιάς. Εκεί πραγματοποιούσε τις πολεμικές του συσκέψεις, οργάνωνε τον ανεφοδιασμό των ανδρών του και κατέστρωνε τα στρατηγικά του σχέδια. Ο ίδιος γνώριζε αυτά τα βουνά από παιδί.

Οι τοιχογραφίες και η θέα

Στο εσωτερικό, η μονή έχει δύο καθολικά. Ο Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι το αρχαιότερο κτίσμα, η κατασκευή του οποίου τοποθετείται στον 17ο αιώνα, και είναι κοσμημένος με εξαιρετικές μεταβυζαντινές τοιχογραφίες σε θερμές, γήινες αποχρώσεις. Δίπλα βρίσκεται ο Μέγας Ναός της Ζωοδόχου Πηγής, με το επιβλητικό επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο που φιλοτεχνήθηκε το 1779. Δυστυχώς, σήμερα δεν επιτρέπεται η πρόσβαση στον ναό, καθώς έχει υποστεί ζημιές από πρόσφατο σεισμό. Στην αυλή, όμως, αποκαλύπτεται και πάλι εκείνη η συγκλονιστική θέα προς τα βουνά της Πίνδου.

Ο Χριστός, όσο ζούσε επί γης, νήστευε και προσευχόταν. Η Παναγία το ίδιο. Εμείς;(Κυριακή Ι΄ Ματθαίου)

 

  

 Ένας πατέρας έφερε το παιδί του στον Χριστό, λέγοντάς του ότι σεληνιάζεται. Ο Χριστός έδειξε ότι το παιδί διακατεχόταν από δαιμόνιο.    Δεν το επηρέαζε σε τίποτε η σελήνη ή τα άστρα, όπως νόμιζαν και νομίζουν πολλές φορές οι άνθρωποι. Και φυσικά ο Χριστός θεράπευσε το παιδί, επιτιμώντας και βγάζοντας το δαιμόνιο. Στους μαθητές του, που απέτυχαν να βγάλουν το πονηρό πνεύμα, καταλόγισε έλλειψη πίστης, προσευχής και νηστείας (Κυριακή Ι΄ Ματθαίου).

Το δυναμικό αυτό τρίπτυχο (πίστη, προσευχή, νηστεία), είναι κάτι που δεν ηχεί ευχάριστα στα αυτιά μας σήμερα.Απαιτεί προϋποθέσεις που δεν είμαστε διατεθειμένοι να παράσχουμε.

Κατ’ αρχήν ο άνθρωπος δεν ικανοποιείται με την πίστη.
Θέλει βεβαιότητες ατράνταχτες, σιγουριά ψηλαφητή για το καθετί.
Αγκιστρώνεται πιο πολύ στη λογική του, δέχεται συνήθως μόνο ό,τι αυτή μπορεί να επεξηγήσει.
Πραγματικότητες πέραν της λογικής, όπως ο Θεός, γίνονται αποδεκτές με αγνωστικισμό, μια και δεν υπάρχουν γι’ αυτές λογικές, δηλαδή αναντίρρητες, αποδείξεις.
Δεν επιστρατεύεται η πίστη πουθενά.
Εφαρμόζεται ο κανόνας, «για όσα δεν μπορούμε να μιλήσουμε, καλύτερα να μένουμε σιωπηλοί».
Η λογική αποθεώνεται, η πίστη περιφρονείται.

Η προσευχή προϋποθέτει μετατόπιση του κέντρου από τον άνθρωπο στον Θεό.
Έρχεται μετά την πίστη, αλλά θέλει επιπλέον και κόπο.
Δεν είναι μόνο να ψελλίσουμε κάποια λόγια στον Θεό.
Είναι να μεταβάλουμε τη ζωή μας ολόκληρη σε προσευχή αδιάλειπτη.
Σε μια σχέση ευχαριστίας και δοξολογίας προς τον Θεό για όλα. Κάτι, που θα μπορούσε να προκύψει και να κρατηθεί σε αδιάπτωτη ένταση μόνο από μια βαθειά αγάπη, έναν μανικό έρωτα για τον Θεό, που θα υποσκέλιζε κάθε έρωτα για καθετί κοσμικό.
Που θα μετέθετε την επιθυμία μας στο «όντως εφετόν», στο μόνο που πραγματικά αξίζει ν’ αγαπηθεί, που θα έβλεπε το παν, την απόλυτη χαρά στον Χριστό.

Η νηστεία πάλι σημαίνει άσκηση. Σωματική και πνευματική.
Θέλει κόπο κι αυτή, και μάλιστα πολύ, γιατί μας φέρνει σε κόντρα με ό,τι μάθαμε πολύ καλά από τα γεννοφάσκια μας:
Να απολαμβάνουμε. Πασχίσαμε για έναν πολιτισμό, που έγινε μεν πελώριος για να καλύψει κάθε μας ανάγκη, αλλά το νόημά του συρρικνώνεται σε τρεις μόλις λεξούλες: Απόλαυσε τη στιγμή.
Μην πάει χαμένο ούτε λεπτό.Μην πεις ποτέ όχι σε επιθυμία σου.
Έχουμε τα μέσα πλέον να δίνουμε στον εαυτό μας την κάθε απόλαυση.
Έννοιες, όπως άσκηση, μέτρο, περιορισμός επιθυμιών, προσφορά στον άλλο, έχουν χάσει για μας λίγο-πολύ το νόημά τους. Προέχει πάντα η άμεση ικανοποίηση, η άμεση κατανάλωση, η γεύση της στιγμής. Τα θέλουμε όλα και μάλιστα αμέσως!

Η Παναγία μας όμως, που σε λίγο γιορτάζει, μας στέλνει ένα μήνυμα πολύ διαφορετικό.
Δεν επιδίωξε για το πρόσωπό της τίποτε από όσα επιθυμούμε εμείς. Το θέλημά της ήταν πάντα στραμμένο στον Θεό.
Άφησε στην άκρη κάθε δική της επιθυμία.
Κανόνας της, εφ’ όρου ζωής, ήταν ο αρχικός της λόγος, «ιδού η δούλη Κυρίου».
Αν και μπορούσε, ως Μητέρα του Θεού, να έχει τα πάντα, δεν ζήτησε για τον εαυτό της τίποτε.
Επέλεξε ισόβια άσκηση, έζησε ταπεινή και αφανής. Υπήρξε τέλεια, η μόνη αναμάρτητη μεταξύ των ανθρώπων, και όμως, χωρίς να το έχει ανάγκη, προσευχόταν και νήστευε μέχρι την τελευταία της στιγμή, ακόμα και όταν είχε λάβει ήδη από τον πρωτοστάτη αρχάγγελο το μήνυμα για την ένδοξη μετάστασή της «γήθεν προς ουρανόν».
Ο Χριστός, όσο ζούσε επί γης, νήστευε και προσευχόταν. Η Παναγία το ίδιο.
Εμείς; Γιατί να θεωρούμε λάθος και ζημία μας έναν τέτοιο τρόπο ζωής;

π.Δημήτριος Μπόκος

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 09/08/2026-ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΙΖ' 14-23

 

 Πρωτότυπο Κείμενο

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἄνθρωπος τις προσῆλθε τῷ ᾿Ιησοῦ, γονυπετῶν αὐτῷ, καὶ λέγων· Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. Καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς Μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι. Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν· Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε ἔσομαι μεθ᾿ ὑμῶν; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; Φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε. Καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς, καί ἐξῆλθεν ἀπ᾿ αὐτοῦ τὸ δαιμόνιον· καὶ ἰάθη ὁ παῖς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. Τότε προσελθόντες οἱ Μαθηταί τῷ ᾿Ιησοῦ κατ᾿ ἰδίαν, εἶπον· Δια τί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; Ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Διὰ τὴν ἀπιστίαν ὑμῶν. Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ· Μετάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται· καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν. Τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται, εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. ᾿Αναστρεφομένων δὲ αὐτῶν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, εἶπεν αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς· Μέλλει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων· καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται.

 Νεοελληνική Απόδοση

Όταν έφτασαν στο πλήθος, τον πλησίασε ένας άνθρωπος, γονάτισε μπροστά του και του είπε: «Κύριε, σπλαχνίσου το γιο μου, γιατί είναι επιληπτικός και υποφέρει· πολλές φορές μάλιστα πέφτει στη φωτιά και στο νερό. Τον έφερα στους μαθητές σου, αλλά δεν μπόρεσαν να τον θεραπεύσουν». Ο Ιησούς απάντησε: «Γενιά άπιστη και διεφθαρμένη, ως πότε θα είμαι μαζί σας; Ως πότε θα σας ανέχομαι; Φέρτε τον μου εδώ». Ο Ιησούς επιτίμησε το δαιμόνιο, και βγήκε απ’ αυτόν· από εκείνη την ώρα το παιδί γιατρεύτηκε. Πήγαν τότε ιδιαιτέρως στον Ιησού οι μαθητές και τον ρώτησαν: «Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να το βγάλουμε;» Κι  ο Ιησούς τους είπε: «Εξαιτίας της απιστίας σας»˙ «σας βεβαιώνω πως, αν έχετε πίστη έστω και σαν κόκκο σιναπιού, θα λέτε σ΄ αυτό το βουνό, πήγαινε από ΄δω εκεί, και θα πηγαίνει· και κανένα πράγμα δε θα είναι αδύνατο για σας. Αυτό το δαιμονικό γένος δε βγαίνει παρά μόνο με προσευχή και νηστεία». Ενώ οι μαθητές περιέρχονταν τη Γαλιλαία, τους είπε ο Ιησούς: «Ο Υιός του Ανθρώπου πρόκειται να παραδοθεί σε χέρια ανθρώπων· θα τον θανατώσουν, και την τρίτη μέρα θα αναστηθεί».

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 09/08/2026-ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Δ΄ 9-16

Πρωτότυπο Κείμενο 

Ἀδελφοί, ὁ Θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν, ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις. Ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δὲ ἄτιμοι. Ἄχρι τῆς ἄρτι ὥρας καὶ πεινῶμεν καὶ διψῶμεν καὶ γυμνητεύομεν καὶ κολαφιζόμεθα καὶ ἀστατοῦμεν καὶ κοπιῶμεν ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσί· λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα,βλασφημούμενοι παρακαλοῦμεν· ὡς περικαθάρματα τοῦ κόσμου ἐγενήθημεν, πάντων περίψημα ἕως ἄρτι. Οὐκ ἐντρέπων ὑμᾶς γράφω ταῦτα, ἀλλ᾿ ὡς τέκνα μου ἀγαπητὰ νουθετῶ. Ἐὰν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ᾿ οὐ πολλοὺς πατέρας· ἐν γὰρ Χριστῷ ᾿Ιησοῦ διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα. Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, μιμηταί μου γίνεσθε.

Νεοελληνική Απόδοση 

Ο Θεός σ’ εμάς τους αποστόλους έδωσε την ελεεινότερη θέση, σαν να είμαστε καταδικασμένοι να πεθάνουμε στο στάδιο. Γιατί γίναμε θέαμα για τον κόσμο, για αγγέλους και γι’ ανθρώπους. Εμείς παρουσιαζόμαστε μωροί για χάρη του Χριστού, ενώ εσείς είστε σοφοί χάρη στο Χριστό∙ εμείς είμαστε αδύναμοι, ενώ εσείς είστε δυνατοί∙ εμείς είμαστε περιφρονημένοι, ενώ εσείς είστε τιμημένοι! Ως αυτή την ώρα πεινάμε, διψάμε, γυρνάμε με κουρέλια, ξυλοδαρμένοι, από τόπο σε τόπο χωρίς σπίτι, και μοχθούμε να ζήσουμε δουλεύοντας με τα ίδια μας τα χέρια. Στους εμπαιγμούς απαντάμε με καλά λόγια, στους διωγμούς με υπομονή, στις συκοφαντίες με λόγια φιλικά. Καταντήσαμε σαν τα σκουπίδια όλου του κόσμου, ως αυτή την ώρα θεωρούμαστε τα αποβράσματα της κοινωνίας. Δε σας τα γράφω αυτά για να σας κάνω να ντραπείτε, αλλά για να σας συμβουλέψω όπως ο πατέρας τα αγαπημένα του παιδιά. Γιατί κι αν ακόμα έχετε χιλιάδες δασκάλους στη ζωή σας με το Χριστό, δεν έχετε πολλούς πατέρες αλλά μόνον ένα. Στη σωτήρια οικονομία του Ιησού Χριστού, εγώ σαν πατέρας σας γέννησα με το κήρυγμα του ευαγγελίου. Σας ζητώ λοιπόν να μου μοιάσετε.

Η ζήλεια είναι ψυχική νόσος....

Απόσπασμα από το βιβλίο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρώην Πειραιώς κ.Καλλινίκου

"προσέχεις τον χαρακτήρα και τη συμπεριφορά σου"

Η ζήλεια είναι ψυχική νόσος ,πολλές φορές πολύ βασανιστική ,και για τον έχοντα το πάθος της ζήλειας και για τους γύρω του.Δυστυχώς το πα΄θος αυτό το έχουν πολλοί άνθρωποι . Διαφέρει ως προς το βαθμό.Σε άλλους η ζήλεια είναι πολύ φανερή και σε άλλους είναι κρυφή και ύπουλη.Τη συνατάμε μέσα στην οικογένεια ,μέσα στην κοινωνία .μέσα στις συνεργασίες.Δυστυχώς δε και σε ανθρώπους φαινομενικά καλλιεργημένους ,που θα περίμενε κανείς να μην παρουσιάζουν καταστάσεις ζήλειας.Αλλά πολύ περισσότερο υπάρχει σε ακαλλιέργητους ανθρώπους.

Είναι ένα ψυχικό σαράκι.Το περίεργο είναι ότι δεν υπάρχει ζήλεια μόσο σε χαμηλά κοινωνικά στρώματα ,αλλά και σε πολύ υψηλά.

Συνήθως η ζήλεια είναι πάθος το οποίο κληρονομούμε με τη γέννησή μας και αποτελεί βασικό ελάττωμα του χαρακτήρος μας .Έχει δε πολλές φορές πολύ βλαπτικά και καταστροφικά αποτελέσματα στις σχέσεις μας με τους άλλους.Παρατηρείται η ζήλεια πολύ συχνά στην οικογένεια .κάποιο από τα μέλη της ζηλεύει τα άλλα.Και αν η ζήλεια υπάρχει στον έναν αδελφό προς τον άλλο ,δημιουργείται γκρίνια και μιζέρια και αναστάτωση μέσα στην οικογένεια.Γιατί προτιμήθηκε ο άλλος αδελφός και όχι εγώ;

Και άνθρωποι ακόμα που παρουσιάζουν πολλή ευσέβεια και θέλουν να ευαρεστήσουν στον Θεό κυριεύονται από το πάθος της ζήλειας.Η ζήλεια είναι βασανιστικό πάθος ,πρώτα για τον ζηλιάρη και μετά για τον ζηλευόμενο.Στην ψυχή του ζηλιάρη δημιοργείται εύκολα μελαγχολία,όταν βλέπει κάποιον να υπερέχει. Βασανίζει η ζήλεια και φυγαδεύει την ειρήνη ,τη χαρά και την ευχαρίστηση της ζωής.Ο ζηλεύων είναι συχνά παραπονιάρης.Νομίζει τον εαυτό τον αδικημένο και δεν χαίρεται τη ζωή.Δεν απολαμβάνει με χαρά τις δωρεές που του έχει δώσει ο Θεός.Τον κατατρώγει το σαράκι της ζήλειας,τον κάνει γκρινιάρη..

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

  

---

Τη μνήμη του Αγίου Αιμιλιανού του Ομολογητού και Επισκόπου Κυζίκου τιμά σήμερα, 8 Αυγούστου, η Εκκλησία μας. Ο Απόστολος Παύλος θέλοντας να τονίσει τη μεγάλη σημασία της ομολογίας της πίστης μας προς το Χριστό, είπε: «Έχοντες ούν αρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τους ουρανούς, Ιησούν τον υιόν του Θεού, κρατώμεν της ομολογίας».

Αφού, δηλαδή, έχουμε μεγάλο Αρχιερέα, που έχει πλέον περάσει από τους ουρανούς και μπήκε στην αιώνια κατάπαυση, όπου μας περιμένει…
που δεν είναι απλός άνθρωπος, αλλά είναι ο Υιός του Θεού, ας κρατάμε καλά την ομολογία της πίστης μας προς Αυτόν, τον Κύριο και Σωτήρα μας Ιησού Χριστό.

Ένα τέτοιο παράδειγμα ομολογίας ήταν και ο Άγιος Αιμιλιανός, που έζησε μεταξύ 8ου και του 9ου αιώνα μ.Χ.

Ο Αιμιλιανός ήταν επίσκοπος Κυζίκου μετά το Νικόλαο, στα χρόνια 787 – 815 μ.Χ. Αγωνίστηκε με όλη τη δύναμη που του παρείχε ο Θεός για την τιμητική προσκύνηση των αγίων εικόνων, όταν αυτοκράτορας ήταν ο εικονομάχος Λέων ο Ε’.

Αθλητής της Ορθοδοξίας, μιλούσε θερμότατα γι’ αυτή και ενίσχυε τους πιστούς να υπομένουν καρτερικά τους ασεβείς διωγμούς. Υπέφερε πολλές κακοπάθειες και θλίψεις και πέθανε τελικά εξόριστος, σαν γνήσιος Ομολογητής της ορθής πίστης.

Απολυτίκιο:
Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Της του Λόγου εικόνος διαγράψας την έλλαμψιν, Αιμιλιανέ Ιεράρχα διά βίου ορθότητας, την ένσωμον Εικόνα του Χριστού, εδίδαξας τιμάσθαι ευσεβώς, διά τούτο ως ποιμένα και αθλητήν, τιμώμεν σε κραυγάζοντες, δόξα τω παρασχόντι σοι Ισχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω δωρουμένω διά σού, πάσι την άφεσιν.

Αφιέρωμα Αυγούστου:Λαρνιώτισσα, η "Παναγιά του Σκίνου

 

Ίσως να μην υπάρχει πιο συγκινητικός θρύλος στην Κάρπαθο, που να μιλά για ένα μεγάλο θαύμα και ταυτόχρονα να αποδεικνύει την πίστη, την αγάπη και την υπομονή μιας μάνας, από αυτόν της Παναγίας της Λαρνιώτισσας!

Μέσα από αφηγήσεις, στις ώρες μιας αποσπερίας, ίσως οι πιο παλιοί να έχουν ακούσει την ιστορία, αλλά για τους νεότερους, υπάρχει η ευκαιρία να τη διαβάσουν και να τη διδαχτούν από το βιβλίο του Μανώλη Κασσώτη «Η Βαγγελίστρα της Καρπάθου και εξωκλήσια της περιοχής», από τις εκδόσεις apella nota, το 2008.

Η ιστορία της Λαρνιώτισσας και το μεγάλο θαύμα της Παναγίας χάνεται μέσα στους αιώνες!

Τρεις άνθρωποι έχουν κομβικό ρόλο στο μεγάλο θάμα που γράφει ο Μανώλης Κασσώτης. Ο Βασιλής του Μανιά, μια Μενετιάτισσα μάνα, που δε θα μάθουμε ποτέ το όνομα της κι ο γιος αυτής της γυναίκας. Μικρό αγόρι τον άρπαξαν σε κάποια από τις επιδρομές τους πειρατές και τον έκαμαν σκλάβο!

Και στους τρεις, κάποιο Σάββατο πριν από 4-5 αιώνες, εμφανίστηκε, τους μίλησε η Παναγία και τους οδήγησε στο σημείο που σήμερα βρίσκεται η εκκλησία που γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου.

Η Παναγία οδήγησε τη μάνα και τον Βασιλή του Μανιά ταυτόχρονα στον πιο μεγάλο σκίνο, την ίδια στιγμή ο σκλαβωμένος γιος, ο οποίος κρύβει όλο το δράμα των ιστορικών χρόνων, σπάει τα δεσμά του, αφήνει το πειρατικό καράβι που είναι ναύτης και κολυμπά στο Καρπάθιο πέλαγος! Επιστρέφει στο νησί του μετά από 30 χρόνια σκλαβιάς κι αυτός με την Παναγία για οδηγό.

Ο Μανώλης Κασσώτης αποδεικνύει για ακόμη μια τη θαυμαστή μαεστρία της πένας του αλλά κυρίως την πίστη του στο θαύμα, που έμενε άγραφο και μεταφερόταν από στόμα σε στόμα για πολλούς αιώνες.

Σήμερα μπορεί φαινομενικά να είμαστε περισσότερο δύσπιστοι, ωστόσο σε μικρά και μεγάλα θαύματα παραμένουμε βουβοί, αφού από τη μια δε χωρούν οι ανθρώπινες εξηγήσεις κι από την άλλη όλο και μας πονά και κρυφά ή φανερά θα επιθυμούσαμε μια βοήθεια για να το λύσουμε.

Έτσι λοιπόν, σε εκείνη την περασμένη κι εντελώς άγνωστη για μας εποχή, που περιγράφει ο συγγραφέας και ιστορικός ερευνητής Μανώλης Κασσώτης, μια μάνα ξανασμίγει μετά από 30 ολόκληρα χρόνια με τον μονάκριβο γιό της! Με οδηγό την Παναγιά τη Λαρνιώτισσα.

Ο Βασιλής του Μανιά, κρατά στο σπίτι του την εικόνα Της που βρέθηκε μέσα στο σκίνο! Ωστόσο η Παναγία έχει διαφορετική άποψη. Επιστρέφει στον σχίνο! Και ζητά από τον Βασιλή του Μανιά, σε εκείνο ακριβώς το σημείο, να κατασκευάζει το σπίτι Της! Να χτίσει ένα μικρό εκκλησάκι!

Το εικόνισμα της Παναγίας βρέθηκε 8 Σεπτεμβρίου, ανήμερα των γενεθλίων της Παναγίας και για αυτό το λόγο ο Βασιλής του Μανιά αποφάσισε να γιορτάζεται εκείνη τη μέρα. Επειδή στην περιοχή περνούσε ο ξεροπόταμος Λαρνιώτης το όνομα που επιλέχτηκε να δοθεί είναι το προφανές, δηλαδή Παναγία η Λαρνιώτισσα ή σκέτο Λαρνιώτισσα.

Πέρασαν και κείνες οι γενιές, αφού ο πανδαμάτωρ χρόνος δεν αφήνει τίποτε ζωντανό που να μην το καταπιεί. Όμως το μικρό εκκλησάκι και το πανηγύρι που γινόταν εκεί στις 8 Σεπτέμβρη γινόταν όλο και πιο γνωστό. Οι λίγοι έφερναν όλο και πιο πολλούς συγγενείς και φίλους, τιμούσαν τη Χάρη Της και με τα χρόνια το πανηγύρι έγινε κάτι παραπάνω από δεδομένο.

Ο απόγονος του Βασιλή του Μανιά, Βασίλης Δασκαλάκης, ο οποίος γεννήθηκε γύρω στο 1860 το κληρονόμησε, μαζί με τη μάντρα με τα ζώα κι είχε την υποχρέωση να συνέχιση την τέλεση του πανηγυριού. Μάλιστα παντρεύτηκε την Φωτεινή του Λάμπρου. Μαζί έκαμαν μεγάλη φαμίλια έτσι το μικρό εκκλησάκι δεν τους έφτανε, δεν τους χωρούσε πια. Στις αρχές του 200υ αιώνα ο Βασίλης Δασκαλάκης μετά το πανηγύρι χάλασε το μικρό εκκλησάκι κι έφτιαξε ένα μεγαλύτερο, το ξωκλήσι που υπάρχει σήμερα.

Ο Μανώλης Κασσώτης σε αυτό το σημείο αναφέρει στη μελέτη του για τη Λαρνιώτισσα, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο “Η Βαγγελίστρα της Καρπάθου και εξωκλήσια της περιοχής” εκδόσεων apella nota, Αθήνα 2008, ακόμη ένα θαύμα! Η Παναγία παρουσιάστηκε στην κόρη του κτήτορα, την Κυραννιά, και της ζήτησε να μην την “αφήνει ο πατέρας της ξεσκέπαστη γιατί βρέχεται”. Ο Βασίλης Δασκαλάκης κατάλαβε την επιθυμία της Παναγίας, ολοκλήρωσε άμεσα την κατασκευή και τη στέγη του μοναστηριού.

Το 1930 το μοναστήρι πέρασε στα χέρια της κόρης του Βασίλη Δασκαλάκη, Ευδοξίας, συζύγου του Σταύρου Μαργαρίτη. Η γυναίκα ανέλαβε τη διαχείριση της Λαρνιώτισσας ώσπου μετά τα δύσκολα χρόνια του πολέμου, το 1950, το παραχώρησε στη Μητρόπολη, Από τότε τη διαχείριση ανέλαβε η εκκλησιαστική επιτροπή της Βαγγελίστρας.

Τη δεκαετία του 1970 τοποθετήθηκε ο μεγάλος σιδερένιος σταυρός, στον λόφο που βρίσκεται απέναντι από το ξωκλήσι και κοιτά τη θάλασσα μια προσφορά των αείμνηστων Νικήτα και Χατζηάννη Νικολάου Παχούντη. Το 2003, με έξοδα του Μανώλη Κασσώτη, έγιναν η μεγάλη σκάλα που οδηγεί στον Σταυρό. Η σκάλα έχει 121 πέτρινα σκαλοπάτια που οδηγούν στο ύψωμα που έχει τοποθετηθεί ο Σταυρός που αποτελεί πια σημάδι για τα περαστικά πλοία από την περιοχή. Ο παλιός σιδερένιος Σταυρός υπήρξε ανάγκη λόγο φθορών να αντικατασταθεί έτσι με δωρεά του Παναγιώτη και της Ευαγγελία Σκευοφύλακα τοποθετήθηκε ένας μεγάλος ανοξείδωτος Σταυρός.

Αξίζει να αναφέρουμε λίγες μονάχα λέξεις από την θαυμάσια περιγραφή του Μανώλη Κασσώτη:

“Νωρίς την παραμονή καταφθάνουν οι προσκυνητές από τα Πηγάδια, τις Μενετές, το Απέρι, τη Βωλάδα και την Αρκάσα, γύρω στα 3.000 άτομα για να προσευχηθούν και να παρακολουθήσουν τον μεγάλο Εσπερινό, πολλοί φέρνουν άρτους και άλλα τάματα.  Οι προσκυνητές κάθονται στα πέτρινα τραπέζια και στα ξύλινα που τοποθετήθηκαν στην αυλή και όπου αλλού υπάρχει ελεύθερος χώρος. Κοντά στο σούρουπο αρχίζει κατανυκτικός Εσπερινός, με Αρτοκλασία και διανομή άρτου. Η ομορφιά του περιβάλλοντος και η υποβλητικότητα του δειλινού, δημιουργούν αισθήματα ψυχικής ανάτασης, ένα είδος επικοινωνίας με το Θεό….Η Παναγία του Μεγάλου σκίνου θερμαίνει την πίστη των ανθρώπων και κρατάει ζωντανές της καρπάθικες παραδόσεις, του Βασιλή, της Μενεδιάτισσας και του γιού της”.

Μητροπάρθενος» † Μητροπολίτης Πατρῶν Νικόδημος

 

«Εὐχαρίστως βοῶ Σοι· χαῖρε Μητροπάρθενε».

Παράδοξος φαίνεται καί ἀνθρωπίνως ἀκατανόητος ἡ ὀνομασία αὕτή, τήν ὁποίαν ἀπευθύνει πρός τήν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον ἡ Μ.Παράκλησις.

Μητροπάρθενος! Μητέρα καί παρθένος συγχρόνως! Ἀνήκει τοῦτο, ὁμολογουμένως, εἰς τά ἀδύνατα παρ’ ἀνθρώποις.

Ὅπως ἐπεξηγεῖ ἕνας ἄλλος ἑότριος ὕμνος πρός τήν Θεοτόκον·

«Ἀλλότριον τῶν μητέρων ἡ παρθενία,

καί ξένον ταῖς Παρθένοις ἡ παιδοποιΐα

Ἐπί Σοί, Θεοτόκε, ἀμφότερα ὠκονομήθη…».

Ἡ ὀνομασία αὕτή («μητροπάρθενος»), ἐξυπονοεῖ τά τρία ταῦτα, τά ὁποία ὁ ἱερός Δαμασκηνός, εἰς τήν Ὀκτώηχον, διετύπωσε περί τῆς Θεοτόκου : (καί τά ὁποία συμβολίζουσι τρεῖς ἀστέρες, εἰς τήν κεφαλήν καί τούς ὤμους, τῆς εἰκόνος τῆς «Πλατυτέρας»).

«πρό Τόκου παρθένος·

καί ἐν Τόκῳ Παρθένος·

καί μετά Τόκον πάλιν οὖσα παρθένος».

1.Πρό Τόκου παρθένος. Διά τῆς φράσεως αὐτῆς τονίζομεν ὅτι ἡ Γέννησις τοῦ Κυρίου ἐγένετο (ὅπως λέγομεν εἰς τό Σύμβολον τῆς πίστεως) «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου».

Ὡς γνωστόν, κατά τόν Εὐαγγελισμόν, ἡ Παναγία ἀπήντησεν εἰς τό μήνυμα τοῦ Ἀρχαγγέλου, ὅτι θά γεννήσῃ ὡς ἄνθρωπον τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ· «πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεί ἄνδρα οὐ γινώσκω ;». Και ἔλαβε τήν ὑπερφυσικήν πληροφορίαν· «Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί Σέ, καί δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι». Αὐτόν ἀκριβῶς τόν ὑπερφυσικόν τρόπον, διά τοῦ ὁποίου ἐγεννήθη ὁ Κύριος εἶχε προείπει πρό αἰώνων πολλῶν ὁ προφ. Ἠσαΐας· «ἰδού ἡ Παρθένος ἐν γαστρί λήψεται καί τέξεται Υἱόν· καί καλέσουσι τό Ὄνομα Αὐτοῦ Ἐμμανουήλ».

Τάς διαβεβαιώσεις δέ αὐτάς τῆς Π. καί τῆς Κ.Δ. μόνον θαῦμα δύναται νά ἑρμηνεύσῃ. Καί πράγματι μέγιστον θαῦμα εἶναι ἡ ἐκ παρθένου Γέννησις τοῦ Κυρίου. Ἀλλ’ οἱ χριστιανοί δέν ἐκπλήσσονται. Μάλλον θεωροῦν πολύ εὔλογον, ἡ παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ μέ ἕνα θαῦμα νά ἐγκαινιάσῃ τήν Κ.Δ. (Μήπως ἡ θεία αὕτή παντοδυναμία δέν ἐδημιούργησε τήν Κτίσιν ἐκ τοῦ μηδενός) Νέαν κτίσιν, ἄλλωστε, ἦλθε νά δημιουργήσῃ ὁ Χριστός ἐπί τῆς γῆς. Διά τοῦτο δέν γεννάται φυσιολογικῶς  «ἐκ θελήματος σαρκός καί ἐκ θελήματος ἀνδρός», ἀλλ’ «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου», διά νά εἶναι ὁ νέος Ἀδάμ, νέος γενάρχης τῶν ἀνθρώπων, τῆς (ἐν Αὐτῷ Χριστῷ) «καινῆς κτίσεως».

2.Εἶναι δέ ἑπόμενον ὅτι ἡ πρό Τόκου Παρθένος θά ἔμενε καί ἑν Τόκῳ παρθένος. «Πᾶν ἄρσεν, διανοῖγον μήτραν, ἅγιον Κυρίῳ κληθήσεται» ἔλεγεν ὁ Νόμος τοῦ Μωϋσέως. Ἀλλ’ ὅπως ἡ ἀρχή τῆς συλλήψεως τοῦ Κυρίου ἐν τῇ μήτρᾳ τῆς Παρθένου (ὡς ὑπερφυσική) δέν ἔθιξε τήν παρθενίαν Της, τοιουτοτρόπως καί ἡ ἔκβασις τῆς κυοφορίας, θευματουργικῶς πάλιν, ἀφῆκεν αὐτήν ἀνέπαφον.

Ὡραιότατα συμβολίζει τήν ἀλήθειαν αὐτήν μία προφητική εἰκών τοῦ προφ. Ἰεζεκιήλ. (μδ΄ 2). Βλέπει μίαν πύλην κεκλεισμένην καί λέγει·

«Ἡ πύλη αὕτη κεκλεισμένη ἔσται· οὐκ ἀνοιχθήσεται καί οὐδείς οὐ μή διέλθῃ δι’ αὐτής. ὅτι Κύριος… εἰσελεύσεται δι’ αὐτής, καί ἔσται κεκλεισμένη».

Εἰς τήν ὅλην ἐπί γῆς παρουσίαν τοῦ Κυρίου τοιαῦτα θαῦματα ἐπαναλαμβάνονται. Ἀναστάς, ἐξέρχεται ἐκ τοῦ Τάφου, ἐνῷ οὗτος εἶναι ἐσφραγισμένος, καί πρός τούς μαθητάς ἐμαφίζεται εἰς τό ὑπερῷον «τῶν θυρῶν κεκλεισμένῶν». Μέ ἀνάλογον θαυμαστόν τρόπον γεννᾶται ἐκ Παρθένου, «τάς κλεῖς τῆς Παρθένου μή λυμηνάμενος ἐν τῷ Τόκῳ» κατά τόν ἱερόν Δαμασκηνόν (εἰς τόν Κανόνα τῆς Ἀναστάσεως).

3.Κατά μείζονα λόγον, ἐννοεῖται, ῆ Παναγία Θεοτόκος, καί μετά Τόκον (καί μετά την Γέννησιν τοῦ Κυρίου) ἔμεινεν ἐσαεί ἀειπάρθενος.

Καί ἡ Ἱδία, ἀλλά καί ὁ μνήστωρ Αὐτῆς Ἰωσήφ, μετά τά θαυμαστά γεγονότα, τά ὁποῖα διεδραματίσθησαν εἰς τήν Βηθλεέμ, καί μετά τάς ἐπανειλημμένας δι’ ἀγγέλου ἀποκαλύψεις καί τάς ἐν γένει θείας καί οὐρανίας ἐκδηλώσεις (ἐπί τῇ Γεννήσει τοῦ Σωτῆρος καί μετ’ αὐτήν) κατενόησαν ἀμέσως ὅτι ἡ μνηστεία των δέν εἶχε προορισμόν νά καταλήξῃ εἰς γάμον. Ὁ Ἰωσήφ παρέμεινεν ἁπλῶς φύλαξ και συμπαραστάτης τῆς Παναγίας Παρθένου. Ἦτο τό ὄργανον τῆς Προνοίας τοῦ Θεοῦ, ἵνα εἰς τάς δυσκόλους καί κρισίμους περιστάσεις τῆς Θεοτόκου καί τοῦ Θείου Βρέφους προσφέρῃ τάς χρησίμους ὑπηρεσίας του. Οὐδεμία συζυγία ἥνωσέ ποτε αὐτόν μετά τῆς Παναγίας Παρθένου. (Οἱ λεγόμενοι   «ἀδελφόθεοι» ἧσαν μᾶλλον τέκνα τοῦ Ἰωσήφ ἐκ προτέρου γάμου του «μετά γυναικός συνωκηκυίας αὐτῷ πρό τῆς Μαρίας»).

Ἀλλά, διά νά ἐπανέλθωμεν εἱς τήν Μ. Παράκλησιν· ἄς προσέξωμεν, ἐποικοδομητικῶς τώρα, μίαν σχετικήν φράσιν αὐτῆς·

«Χαῖρε τῶν παρθένων δόξα καί μητέρων ὡράϊσμα καί κλέος».

Ὑμνεῖται ἡ Παναγία ὡς σέμνωμα καί πρότυπον παρθένων καί μητέρων. Ἐξ ὅσων δέ εἴπομεν περί Αὐτῆς ὡς ἀειπαρθένου καί ὡς μητροπαρθένου, προβάλλει, ἕν δίδαγμα ἐνδιαφέρον πάντας ἡμᾶς, τάς γυναῖκας πρῶτον (τῶν ὁποίων ἡ Παναγία εἶναι δόξα καί κλέος) ἀλλά καί τούς ἄνδρας.

Ὀνομάζοντες Αὐτήν «μητροπάρθενος», εἶναι φανερόν ὅτι ἀναφερόμεθα ὄχι ἁπλῶς εἰς τήν ἀειπαρθενίαν τῆς Θεοτόκου ἀπό σωματικῆς ἀπόψεως, ἀλλά τονίζομεν – μαζί μέ αὐτήν- τήν πνευματικήν ἐκείνην κατάστασιν τῆς ἐξαιρέτου ἁγνότητος ἡ ὁποία παρουσιάζει παρθένον τήν ψυχήν, τ.ἔ. ἀδιαφθόρον «μή ἔχουσαν σπῖλον…» (Ἐφεσ. ε΄ 27) καθαράν καί ἀμόλυντον.

Εἰς τήν ἐποχήν μας, δυστυχῶς, ὀλίγοι ἄνθρωποι-ἄνδρες καί γυναῖκες- ἐνδιαφέρονται νά μή μολύνωνται ψυχικῶς. Πολλοί καί πολλαί μόνον τά προσχήματα διασώζουν (ἄν μή καί ταῦτα δέν λαμβάνωσιν ὑπ’ ὂψιν).

Ἀλλ’ εἶναι καιρός νά μάθωμεν ὅτι ὀφείλομεν «καί τοῦτο ποιῆσαι, κἀκεῖνο μή ἀφιέναι». Καί τό σῶμα ἁγνόν καί ἄμωμον· καί τήν ψυχήν ἄσπιλον καί ἀκηλίδωτον· ἀποφεύγοντας «πάντα μολυσμόν (καί) σαρκός καί πνεύματος»· καί «δοξάζοντες(οὕτω) τόν Θεόν ἐν τῷ σώματι ἡμῶν καί ἐν τῷ πνεύματι ἡμῶν ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ» (Α΄ Κορ. ς΄ 20).

Μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου

Μην κάνεις πράγματα για αγάπη. Να κάνεις πράγματα από αγάπη.

 

αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

Μην κάνεις πράγματα για αγάπη. Να κάνεις πράγματα από αγάπη.
Μην αναζητάς την αγάπη ως ανταμοιβή των πράξεών σου.

Άφησε την αγάπη να γίνει η αιτία κάθε πράξης σου.
Να μιλάς από αγάπη. Να σιωπάς από αγάπη.

Να μένεις από αγάπη. Να φεύγεις από αγάπη.
Να συγχωρείς από αγάπη.

Να λες ναι από αγάπη. Να λες όχι από αγάπη.
Να υπομένεις από αγάπη. Να αντιδράς από αγάπη.

Να ελπίζεις από αγάπη.
Να προσφέρεις από αγάπη. Να δέχεσαι από αγάπη.

Να αφήνεις από αγάπη. Να επιμένεις από αγάπη.
Να περιμένεις από αγάπη. Να προστατεύεις από αγάπη.

Να εμπιστεύεσαι από αγάπη. Να κατανοείς από αγάπη.
Να ακούς από αγάπη. Να αποδέχεσαι από αγάπη.

Να προσεύχεσαι από αγάπη. Να λες «σ’αγαπώ» από αγάπη.

Όταν όλα ξεκινούν από την αγάπη, τότε τίποτα δεν γίνεται από φόβο, εγωισμό ή ανάγκη· όλα γίνονται με αυτήν την αλήθεια της καρδιάς, αβίαστα και φυσικά.

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΟΜΕΤΙΟΣ

 

 

Τη μνήμη του Αγίου Δομετίου του Πέρση και των δύο μαθητών αυτού τιμά σήμερα, 7 Αυγούστου, η Εκκλησία μας. Ο Oσιομάρτυρας Δομέτιος ήταν Πέρσης και έζησε στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Διδάχθηκε τη χριστιανική πίστη από κάποιο χριστιανό, που ονομαζόταν Άβαρος.

Όταν το έμαθαν αυτό οι άνθρωποι του σπιτιού του, εξεγέρθηκαν εναντίον του και ο Δομέτιος αναγκάσθηκε να τους εγκαταλείψει.

Κατέφυγε στην πόλη Νίσιβη στα βυζαντινά σύνορα, οπού κλείστηκε σε κάποια μονή. Αναχώρησε, όμως, κι από κει, για να έλθει στη Θεοδοσιούπολη, στη μονή Σεργίου και Βάκχου, όπου ο Δομέτιος καλλιέργησε σε μεγάλο βαθμό τις αρετές του Ευαγγελίου.

Ο προϊστάμενος της μονής Ουρβέλ, βλέποντας την πνευματική ανωτερότητα του Δομετίου, θέλησε να τον κάνει πρεσβύτερο. Αλλά ο αγώνας του Δομετίου δεν ήταν πως θα αρπάξει αξιώματα, αλλά πως θα τα αποφύγει.

Διότι έμαθε από τον Κύριο του Ιησού Χριστό, να είναι «ταπεινός τη καρδία» που σημαίνει, ταπεινός στο φρόνημα και την εσωτερική διάθεση. Γι’ αυτό και έφυγε στα όρη και ζούσε μέσα σε μια σπηλιά με δύο μαθητές του.

Όταν κάποτε περνούσε από ‘κει ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, διέταξε να τον σκοτώσουν. Οι στρατιώτες του Ιουλιανού βρήκαν το Δομέτιο και τους μαθητές του να ψάλλουν μέσα στη σπηλιά, όπου τους φόνευσαν με λιθοβολισμό.

Απολυτίκιο:
Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.
Τον της χάριτος λόγον εισποιησάμενος, πυρσολατρών τας τερθρείας απεποιήσω σοφώς, τω Χριστώ ανατεθείς Πάτερ Δομέτιε, και εν αθλήσει ακλινής, ως οσίων μιμητής, εδείχθης Οσιομάρτυς, διό σε ύμνοις τιμώμεν, συν φοιτητών σου τη δυάδι σοφέ.