Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026

Γιορτάζει ο χρυσός άγιος. Ο κολοσσός της Εκκλησίας μας.

 


Αρχιμανδρίτης Ανανίας Κουστένης
 
 Γιορτάζει ο χρυσός άγιος. Ο κολοσσός της Εκκλησίας μας. Ο Δημοσθένης της Εκκλησίας μας. Ο ρήτωρ των ρητόρων, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο χρυσούς την γλώτταν, χρυσούς και την καρδίαν. Μεγάλη υπόθεση ο άγιος Ιωάννης.
Κάποτε, ένας άγιος, αφού ο άγιος Ιωάννης είχε κοιμηθεί, ζήτησε από τον Θεό να δεί τον άγιο Ιωάννη. Κι ο Θεός τον έφερε στην άλλη ζωή, με παράδοξο τρόπο, τον ήρπαξε, λοιπόν. Και εκείνος έψαχνε στην άλλη πλάση τον άγιο Ιωάννη. Και τον ρωτά ένας ουράνιος.
 «Τι ψάχνετε, δέσποτα; Τι θέλετε;» 
«Θέλω τον Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννην». —Χρυσόστομος ονομάσθη τον 6ο αιώνα από τους Φράγκους
— «Θέλω τον Ιωάννην της Κωνσταντινουπόλεως». 
Και λέει, «Αυτόν δεν μπορείτε να τον δείτε, πάτερ». 
«Γιατί;» 
«Γιατί είναι εκεί όπου η Αγία Τριάς».
Δεν υπάρχει μεγαλύτερος απ’ τον άγιο. Κι από ’κείνον άρχισαν στην Κωνσταντινούπολη, τον 12ο αιώνα, να μαλώνουν μεταξύ τους, ποιος είναι μεγαλύτερος, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο άγιος Γρηγόριος η ο άγιος Βασίλειος ο Μέγας.

Eίναι ο μεγαλύτερος ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής και ο ερμηνευτής των Γραφών και δη των δυσκολοτάτων Επιστολών του αγίου αποστόλου Παύλου.
 Όταν ο διάκονός του Πρόκλος, μετέπειτα έγινε και διάδοχός του, πολύ αργότερα, πήγαινε να τον φωνάξει, άκουσε να μιλάει ο άγιος. Και βάζει το ματάκι του στην κλειδαριά και τι βλέπει; Τον άγιο να γράφει και στ’ αφτί του να είναι ο απόστολος Παύλος και να του υπαγορεύει και να του ερμηνεύει την εξήγηση των Επιστολών του. Τέτοιος ρήτορας δεν θα περάσει! Και έμεινε στους αιώνες θρυλικός και παινεμένος ο άγιος.

Και οι άνθρωποι της εποχής του εθαύμασαν δύο πράγματα στον άγιο Ιωάννη: Τη δύναμη του λόγου του, και τι άλλο; Και τη δύναμη του χαρακτήρος του. Τη δύναμη του λόγου του και τη δύναμη του χαρακτήρος του!
Εκοιμήθη 14 Σεπτεμβρίου 407 στα Κόμανα του Πόντου. Μέσα στον ναό του αγίου μάρτυρος Βασιλίσκου. Κι οι τελευταίες λέξεις που προέφερε ήταν: «Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν».

Του οφείλουμε πολλά του αγίου Ιωάννου. Και ως Έλληνες του οφείλουμε πολλά. Γιατί είναι εκείνος, ο οποίος, μαζί με τον Ανθέμιο, τον πρωθυπουργό του Αρκαδίου, και με άλλους, έσωσαν τη Pωμιοσύνη, την Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, από τη μεγάλη μετανάστευση των λαών και από τη βαρβαρότητα, έσωσαν με δύο μέσα, με την Ορθοδοξία και με το ελληνικόν αίσθημα, λέει ο Κωνσταντίνος Άμαντος, ο μεγάλος αυτός ιστορικός μας. Με την Ορθοδοξία και με το ελληνικόν αίσθημα!

 Γιατί, τι έκανε ο άγιος; Πήρε την ελληνική γλώσσα την οποία κατείχε, —δεν γνώριζε καμμία άλλη, δεν ήξερε άλλη καμμία, τον έφτανε να εκφραστεί— και τι την έκανε τη γλώσσα την ελληνική; Oυράνια! Oυράνια! Αποθεώθηκε η ελληνική γλώσσα με τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, και τους άλλους, βέβαια, αλλά με τον άγιο έφτασε στο άκρον άωτον. Του χρωστάμε, λοιπόν, πολλά του αγίου, αλλά η ώρα δεν έχει έλεος.

Και τον αισθανόμεθα τον άγιο. Γιατί είναι και αμαρτωλών εγγυητής και προστάτης. Και καθώς εμείς οι κληρικοί διαβάζουμε ευχές, πολλές φορές, αφέσεως και συγχωρήσεως, μας έρχεται στον νού ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, και κάποιοι από μας τον αναφέρουν, κατά την ανάγνωση της ευχής, και ονομαστικώς. Είναι αμαρτωλών εγγυητής. 

Κι εγλύτωσε την ανθρωπότητα και από της φιλαργυρίας τον πικρόν χειμώνα. Είδατε τι τραβάμε με τη φιλαργυρία τώρα, ε; Ας μαθαίνομε εμείς οι παράγοντες της αγωγής, και όλοι είμεθα παράγοντες αγωγής, ας μαθαίνουμε τους τροφίμους της αγωγής, τουλάχιστον, ένα πράγμα: Να μην αγαπάνε τα λεφτά. Να μην λατρεύουν τα λεφτά. Να τα χρησιμοποιούν, χρήμα αυτό σημαίνει, χρώμαι τινί, χρησιμοποιώ, και είναι με δοτική, για να τα δίνουμε και να τα παίρνομε. Τι λένε οι σοφοί Άραβες; Έχομε για να δίνομε και δίνομε για να έχομε. Μην γίνουν κειμήλια τα λεφτά. Από το κείμαι, κείνται. Αλλά είναι χρήματα. Να είναι χρήματα. Να τα χρησιμοποιούμε και να μην μας χρησιμοποιούν. Έτσι λέει και ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο χρυσούς την γλώτταν, χρυσούς και την καρδίαν.

Το βιβλίο αυτο συστήνεται από μόνο του.Αποκάλυψη

 


Να χαρακτηρίζεις ένα βιβλίο της Αγίας Γραφής καθαρά ποιητικό ή καθαρά ιστορικό ή καθαρά προφητικό ανήκει στην φιλολογική ή στην σχολαστική κατάταξη και θεώρηση της Γραφής. 

 Κανένας δεν μπορεί να αρνηθεί ότι η Γένεση λχ η οποία είναι ιστορικό βιβλίο έχει και προφητικά στοιχεία η οτι το ποιητικό βιβλίο των Ψαλμών περιλαμβάνει μεσσιανικές προφητείες ή το ποίημα Άσμα Ασμάτων είναι ταυτόχρονα και προφητεία ή ότι ο Ησαΐας και ο Δανιήλ έχουν περικοπές υψηλής ποιησης.

  Και τι να πούμε για τις ωδές που περιλαμβάνονται στα διδακτικά βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης ή στο Ευαγγέλιο του Λουκά. 

 Ομοια λοιπόν και η Αποκάλυψη του Ιωάννου έχει ανυπερβλητες ποιητικές εκφράσεις αλλά σχολαστικώς κατάτασσεται στα βιβλία με προφητικό ύφος και περιεχόμενο. 

 Και αν θέλουμε να είμαστε ακραιφνώς ακριβείς και ορθόδοξοι οφειλουμε να το κατατάξουμε ανάμεσα στα Ιστορικά Βιβλία . Γιατί περιλαμβάνει μέσα από σύμβολα και κωδικοποιημένα μηνύματα όλη την ιστορία της Θείας Οικονομίας από το Α έως το Ώ. Παρελθόντα, παρόντα και μέλλοντα. Το ότι δεν έχουν όλοι την κλείδα της γνώσης δεν το καθιστά συμβολικό και ποιητικό βιβλίο. Το ότι τρομάζει η καταστροφολογία δεν το καθιστά σκοτεινή προφητεία.

Το βιβλίο αυτο συστήνεται από μόνο του. Αποκάλυψη.Αποκαλυπτικό κείμενο με την έννοια της φανέρωσης μέσα από αποσυμβολισμούς και την παρατήρηση με διάκριση θεολογική και όχι φιλολογική.

Απλά το βιβλίο αυτό απογυμνώνει καταστάσεις για θαρραλέους ερμηνευτές και πυροδοτεί φιλοδοξίες για ανόητους και διασπείρει πανικό στους αμαρτωλούς , γι αυτό και διχάζει.

Οικογένεια και πνευματική ζωή: Τι κρατά μια οικογένεια δυνατή;

 

 

π. Νικόλαος Λαγουμτζής

Τι είναι αυτό που κρατά μια οικογένεια ενωμένη και δυνατή μέσα στα χρόνια;

Τι βοηθά τους ανθρώπους που ζουν κάτω από την ίδια στέγη να παραμένουν αγαπημένοι, ακόμη κι όταν η καθημερινότητα και οι υποχρεώσεις τους κουράζουν;

Η απάντηση βρίσκεται συχνά σε μικρές πράξεις που έχουν μεγάλη αξία.

Στον χρόνο που αφιερώνουμε για να ακούσουμε το παιδί μας, αφήνοντας για λίγο ό,τι κάνουμε.

Σε μια αγκαλιά, σε μια καλή κουβέντα, στην συγγνώμη που ζητάμε όταν πληγώνουμε τον άνθρωπό μας, αλλά και στην συγγνώμη που είμαστε πρόθυμοι να δεχτούμε.

Μέσα στην οικογένεια συναντιούνται διαφορετικοί χαρακτήρες, ανάγκες και επιθυμίες.

Είναι φυσικό να υπάρχουν διαφωνίες.

Εκεί δοκιμάζεται η αγάπη: στην προσπάθεια να καταλάβουμε τι αισθάνεται ο άλλος, να συζητήσουμε χωρίς να τον μειώνουμε και να αναγνωρίσουμε το δικό μας λάθος.

Μερικές φορές χρειάζεται να αφήσουμε στην άκρη την ανάγκη να έχουμε εμείς πάντα δίκιο. Άλλωστε, τα παιδιά μαθαίνουν πολλά από τον τρόπο που οι μεγάλοι συμπεριφέρονται μεταξύ τους.

Ο Απόστολος Παύλος μας υπενθυμίζει σε όλους μας, ότι: «ἐπὶ πᾶσιν δὲ τούτοις τὴν ἀγάπην, ἥτις ἐστιν σύνδεσμος τῆς τελειότητος» (Κολ. 3,14).

Δηλαδή, πάνω από όλα αυτά, να έχετε μεταξύ σας, την αγάπη, που αποτελεί τον σύνδεσμο της τελειότητας.

Αυτή η αγάπη αποκτά περιεχόμενο όταν γίνεται καθημερινή φροντίδα και ειλικρινής διάθεση να ξαναπλησιάσουμε ο ένας τον άλλον.

Πόσο περισσότερο δυναμώνει όταν δίνουμε στον Χριστό θέση μέσα στο σπίτι μας!

Η κοινή προσευχή, η προσευχή των γονέων για τα παιδιά, αλλά και για τον σύντροφο μας, η συμμετοχή στην Θεία Λειτουργία και στην Θεία Κοινωνία μάς βοηθούν να κάνουμε την πίστη πράξη στις καθημερινές μας σχέσεις.

Να μαθαίνουμε από τον Χριστό να συγχωρούμε με αγάπη, να ενδιαφερόμαστε έμπρακτα και να αντιμετωπίζουμε τις αδυναμίες των άλλων με κατανόηση, έχοντας ως σκοπό την αποκατάσταση της σχέσης μας και όχι την προσωπική μας δικαίωση.

Ακόμη κι όταν η οικογένεια περνά δύσκολη περίοδο, μια ειλικρινής συζήτηση μπορεί να γίνει αρχή συμφιλίωσης.

Όταν οι αποστάσεις είναι μεγάλες, χρειάζονται χρόνος, σεβασμός, σταθερή προσπάθεια και πολλή προσευχή.

Ας αρχίσουμε σήμερα από κάτι απλό: λίγο περισσότερο χρόνο για τους δικούς μας και μια προσευχή για τον καθένα τους.

Έτσι, με τον Χριστό στο κέντρο της ζωής μας, η οικογένεια αποκτά βαθιές ρίζες και βρίσκει δύναμη να προχωρεί ενωμένη.

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

 

 


Τη μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως τιμά σήμερα, 13 Νοεμβρίου, η Εκκλησία της Ελλάδος. Ο μεγάλος αυτός πατέρας και διδάσκαλος της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας γεννήθηκε στην Αντιόχεια το 347 μ.Χ.(κατά άλλους το 354 μ.Χ.). Πατέρας του ήταν ο στρατηγός Σεκούνδος και μητέρα του η Ανθούσα.
Γρήγορα έμεινε ορφανός από πατέρα, και η μητέρα του – χήρα τότε 20 ετών – τον ανέθρεψε και τον μόρφωσε κατά τον καλύτερο χριστιανικό τρόπο. Ήταν ευφυέστατο μυαλό και σπούδασε πολλές επιστήμες στην Αντιόχεια – κοντά στον τότε διάσημο ρήτορα Λιβάνια – αλλά και στην Αθήνα, μαζί με τον αγαπημένο του φίλο Μέγα Βασίλειο.
Όταν αποπεράτωσε τις σπουδές του, επανήλθε στην Αντιόχεια και αποσύρθηκε στην έρημο για πέντε χρόνια, όπου ασκήτευε προσευχόμενος και μελετώντας τις Άγιες Γραφές. Ασθένησε όμως και επέστρεψε στην Αντιόχεια, οπού χειροτονήθηκε διάκονος – το 381 μ.Χ., σε ηλικία 34 ετών – από τον Αρχιεπίσκοπο Αντιοχείας Μελέτιο. Αργότερα δε από τον διάδοχο του Μελετίου Φλαβιανό πρεσβύτερος σε ηλικία 40 ετών.
Κατά την Ιερατική του διακονία ανέπτυξε όλα τα ψυχικά του χαρίσματα, πύρινο θείο ζήλο και πρωτοφανή ευγλωττία στα κηρύγματα του. Έσειε και συγκλόνιζε τα πλήθη της Αντιόχειας και συγκινούσε τις ψυχές τους βαθύτατα. Η φήμη του αυτή έφτασε μέχρι τη βασιλεύουσα και έτσι, την 15η Δεκεμβρίου 397 μΧ., με κοινή ψήφο βασιλιά Αρκαδίου και Κλήρου, έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, κάτι που ο ίδιος δεν επεδίωξε ποτέ. Και από την θέση αυτή ο Ιερός Χρυσόστομος, εκτός άλλων, υπήρξε αυστηρός ασκητής και δεινός ερμηνευτής της Αγίας Γραφής, όπως φαίνεται από τα πολλά συγγράμματα του (διασώθηκαν 804, περίπου, ομιλίες του). Έργο επίσης του Χρυσοστόμου είναι και η Θεία Λειτουργία, που τελούμε σχεδόν κάθε Κυριακή, με λίγες μόνο, από τότε μετατροπές.
Ο ιερός Χρυσόστομος κατά τη διάρκεια της πατριαρχείας του, υπήρξε αδυσώπητος ελεγκτής κάθε παρανομίας και κακίας. Αυτό όμως έγινε αίτια να δημιουργήσει φοβερούς εχθρούς, και μάλιστα αυτήν την αυτοκράτειρα Ευδοξία, επειδή ήλεγχε τις παρανομίες της. Αυτή μάλιστα, σε συνεργασία με τον τότε Πατριάρχη Αλεξαδρείας Θεόφιλο (ενός μοχθηρού και άσεβους ανθρώπου), συγκάλεσε σύνοδο (παράνομη) από 36 επισκόπους (όλοι τους πνευματικά ύποπτοι και δυσαρεστημένοι από τον άγιο) στο χωριό Δρυς της Χαλκηδόνας και πέτυχε την καθαίρεση και εξορία του Αγίου σ’ ένα χωριό της Βιθυνίας.
Η απόφαση αυτή όμως, τόσο εξερέθισε τα πλήθη, ώστε αναγκάστηκε αυτή η ίδια η Ευδοξία να τον ανακαλέσει από την εξορία και να τον αποκαταστήσει στο θρόνο με άλλη συνοδική αθωωτική απόφαση (402 μ.Χ.). Αλλά λίγο αργότερα, η ασεβής αυτή αυτοκράτειρα, κατάφερε και πάλι να εξορίσει τον Άγιο (20 Ιουνίου 404 μ.Χ.) στην Κουκουσό της Αρμενίας και από κει στα Κόμανα, όπου μετά από πολλές κακουχίες και άλλες ταλαιπωρίες πέθανε το 407 μ.Χ.
Ο Μ. Ι. Γαλανός στον Συναξαριστή του, μεταξύ των άλλων, αναφέρει για τον Ιερό Χρυσόστομο, ότι υπήρξε και αναγνωρίζεται ως ο πιο άριστος και δημοφιλής διδάσκαλος της Χριστιανικής Εκκλησίας. Κανένας δεν εξήγησε όπως αυτός, με τόσο πλούτο και τόση σαφήνεια τα νοήματα των θείων Γραφών, ούτε δε υπήρξε εφάμιλλος του στην ετοιμολογία, την απλότητα, αλλά και στη φλόγα και τη δύναμη της ρητορείας. Υπήρξε ρήτορας θαυμαστός, λογοτέχνης απαράμιλλος, βαθύτατος και διεισδυτικότατος, ψυχολόγος και καταπληκτικός κοινωνιολόγος με αίσθημα χριστιανικής ισότητας, χωρίς προνομιούχους, με καθολική αδελφότητα. Ανήκει σ’ αυτούς που φαίνονται «ως φωστήρες εν κόσμω» (Προς Φιλιππησίους, 6′ 15.). Δηλαδή σαν φωτεινά αστέρια μέσα στον κόσμο.
Να σημειώσουμε εδώ, ότι ο ιερός Χρυσόστομος πέθανε την 14η Σεπτεμβρίου, αλλά λόγω εορτής της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού μετατέθηκε η εορτή της μνήμης του την 13η Νοεμβρίου. Επίσης την 15η Δεκεμβρίου εορτάζουμε την χειροτονία του σε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, την 27η Ιανουαρίου την ανακομιδή των λειψάνων του, αλλά η μνήμη του εορτάζεται και την 30η Ιανουαρίου μαζί με τον Μέγα Βασίλειο και τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο. Και τέλος την 26η Φεβρουαρίου εορτάζουμε την μνήμη της χειροτονίας του σε πρεσβύτερο.
Απολυτίκιο:
Ήχος πλ. δ’.
Η του στόματός σου καθάπερ πυρσός εκλάμψασα χάρις, την οικουμένην εφώτισεν, αφιλαργυρίας τω κόσμω θησαυρούς εναπέθετο, το ύψος ημίν της ταπεινοφροσύνης υπέδειξεν. Αλλά σοίς λόγοις παιδεύων, Πάτερ, Ιωάννη Χρυσόστομε, πρέσβευε τω Λόγω Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026

Η στενοχώρια δείχνει ότι δεν εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στον Χριστό.

 



Άγιος Πορφύριος

Η ελευθερία δεν κερδίζεται, αν δεν ελευθερώσομε το εσωτερικό μας απ’ τα μπερδέματα και τα πάθη.

Αυτό είναι η Εκκλησία μας, αυτή είναι η χαρά μας, αυτό είναι το παν για μας. Και ο άνθρωπος σήμερα αυτό ζητάει. Και παίρνει τα δηλητήρια και τα ναρκωτικά, για να έλθει σε κόσμους χαράς. αλλά ψεύτικης χαράς.
Πηγή : Ενοριακή ζωή
Κάτι αισθάνεται εκείνη τη στιγμή και αύριο είναι τσακισμένος. Το ένα τον τρίβει, τον τρώει, τον τσακίζει, τον ψήνει. Ενώ το άλλο, δηλαδή το δόσιμο στον Χριστό, τον ζωογονεί, του δίνει χαρά, τον κάνει να χαίρεται τη ζωή, να νιώθει δύναμη, μεγαλείο.
Είναι μεγάλη τέχνη να τα καταφέρετε να αγιασθεί η ψυχή σας. Παντού μπορεί ν’ αγιάσει κανείς. Και στην Ομόνοια μπορεί ν’ αγιάσει, αν το θέλει. Στην εργασία σας, όποια και να είναι, μπορείτε να γίνετε άγιοι. Με την πραότητα, την υπομονή, την αγάπη. Να βάζετε κάθε μέρα νέα σειρά, νέα διάθεση, με ενθουσιασμό και αγάπη, προσευχή και σιωπή. Όχι να έχετε άγχος και να σας πονάει το στήθος.

Να εργάζεσθε με εγρήγορση, απλά, απαλά, χωρίς αγωνία, με χαρά κι αγαλλίαση, με αγαθή διάθεση. Τότε έρχεται η θεία χάρις.

Όλα τα δυσάρεστα, που μένουν μέσα στην ψυχή σας και φέρνουν άγχος, μπορούν να γίνουν αφορμή για τη λατρεία του Θεού και να παύσουν να σας καταπονούν. Να έχετε εμπιστοσύνη στον Θεό.
Δεν είναι ανάγκη να προσπαθείτε και να σφίγγεσθε. Όλη σας η προσπάθεια να είναι ν’ ατενίσετε το φως, να κατακτήσετε το φως. Έτσι, αντί να δίδεσθε στη στενοχώρια, που δεν είναι του Πνεύματος του Θεού, να δίδεσθε στη δοξολογία του Θεού.
Η στενοχώρια δείχνει ότι δεν εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στον Χριστό.
Η επικοινωνία με τον Χριστό, όταν γίνεται απλά, απαλά, χωρίς πίεση, κάνει τον διάβολο να φεύγει. Ο σατανάς δεν φεύγει με πίεση, με σφίξιμο. Απομακρύνεται με την πραότητα και την προσευχή. Υποχωρεί, όταν δει την ψυχή να τον περιφρονεί και να στρέφεται με αγάπη προς τον Χριστό. Την περιφρόνηση δεν μπορεί να τη υποφέρει, διότι είναι υπερόπτης. Όταν, όμως, πιέζεσθε, το κακό πνεύμα σας παίρνει είδηση και σας πολεμάει. Μην ασχολείσθε με τον διάβολο, ούτε να παρακαλείτε να φύγει.
Όσο παρακαλείτε να φύγει, τόσο σας αγκαλιάζει. Τον διάβολο να τον περιφρονείτε. Να μην τον πολεμάτε κατά μέτωπον. Όταν πολεμάς με πείσμα κατά του διαβόλου, επιτίθεται κι εκείνος σαν τίγρης, σαν αγριόγατα. Όταν του ρίχνεις σφαίρες, αυτός σου ρίχνει χειροβομβίδα. Όταν του ρίχνεις βόμβα, σου ρίχνει πύραυλο. Μη κοιτάζετε το κακό. Να κοιτάζετε την αγκαλιά του Θεού και να πέφτετε στην αγκαλιά Του και να προχωρείτε.
Ο ταπεινός έχει συνείδηση της εσωτερικής του καταστάσεως και, όσο κι αν είναι άσχημη, δεν χάνει την προσωπικότητά του… Δεν χάνει την ισορροπία του. Το αντίθετο συμβάνει με τον εγωιστή, τον έχοντα αισθήματα κατωτερότητος. Στην αρχή μοιάζει με τον ταπεινό. Λίγο, όμως, αν τον πειράξει κανείς, αμέσως χάνει την ειρήνη του, εκνευρίζεται, ταράζεται.

Ο δρόμος της μελωδίας αυτής

 

Αββά Ισαάκ του Σύρου

Διηγούνται για ένα πουλί που το λένε σειρήνα, ότι όποιος ακούσει τη μελωδική φωνή του, τόσο πολύ αιχμαλωτίζεται, ώστε το ακολουθεί στην έρημο και ξεχνάει εξαιτίας του και τις ανάγκες της ίδιας του της ζωής και, στερούμενος τα απαραίτητα, πέφτει και πεθαίνει.

Κάτι τέτοιο συμβαίνει και στην ψυχή.

Όταν δηλαδή εμπέσει μέσα της η ουράνια γλυκύτητα, τότε, από τη γλυκιά μελωδία των λόγων του Θεού, που τα αισθανόμαστε στο νου μας, ολόκληρη η ύπαρξή μας ακολουθεί το δρόμο της μελωδίας αυτής, με αποτέλεσμα να ξεχάσει τις σωματικές ανάγκες αυτής της ζωής, και ακόμη, να χάσει και την όρεξη για φαγητό, και να υψωθεί, από τούτη τη ζωή, προς το Θεό,

Να διαβάζεις τα ευαγγέλια και τους διδασκάλους και Πατέρες της Εκκλησίας σε έρημο και ήσυχο τόπο, και να ελευθερωθείς από την πολλή φροντίδα του σώματος και από την ταραχή των κοσμικών πραγμάτων, για να γευθεί η ψυχή σου, τη γλυκύτητα από την κατανόησή τους.

Αυτή η γλυκύτητα είναι ανώτερη από κάθε τι που μπορούμε να αισθανθούμε με τις αισθήσεις μας.

Όποιος αγαπά την ευχή, αγαπά και τη μοναξιά, διότι εκεί βρίσκει το Χριστό να συνομιλήσει. Περισσότερο απ’ όλα αγάπησε τη σιωπή. 

Από τη σιωπή γεννάται η ηδονή στην καρδιά και το πλήθος των δακρύων.

Η σιωπή μόνη υπερβαίνει όλες τις άλλες εργασίες της μοναχικής πολιτείας!…

Εάν φυλάξεις τη γλώσσα σου, εισέρχεσαι στη χαρά του Αγίου Πνεύματος. Αν δεν έχεις καθαρή καρδιά, έχε τουλάχιστο καθαρό στόμα!…

Αυτός που συναισθάνεται τις αμαρτίες του, είναι ανώτερος από κείνον ποὺ ανασταίνει νεκρούς με την προσευχή του μέσα στον κόσμο. Αυτος που στενάζει μία ώρα για την ψυχή του, είναι ανώτερος ἀπὸ κείνον που ωφελεί όλο τον κόσμο με τη διδασκαλία του.

Η ψυχή πού αγαπάει τον Θεό βρίσκει ανάπαυση μόνο κοντά Του.

Αυτός πού αποφεύγει τη μάταιη δόξα του κόσμου, αισθάνεται στην ψυχή του τη δόξα των μελλόντων αγαθών.

Όσο πλησιάζεις και προοδεύεις στην πορεία σου, τόσο οι εναντίον σου πειρασμοί πληθύνονται. Διότι ο Θεός οδηγεί τη ψυχή στις θλίψεις των δοκιμασιών κατά το μέτρο της Χάριτος που παραχωρεί.

Ο Θεός δεν χορηγεί μεγάλο χάρισμα χωρίς μεγάλη δοκιμασία. Ο Θεός, κατά τη σοφία Του, που βρίσκεται πέρα από την κατανόηση των πλασμάτων Του, όρισε τα δώρα Του να παραχωρούνται ανάλογα με τους πειρασμούς.

Επειδή χωρίς δοκιμασίες δεν φαίνεται η Πρόνοια του Θεού και δεν μπορείς να αποκτήσεις παρρησία μπροστά στον Θεό, ούτε να μάθεις τη σοφία του Πνεύματος.

Ας νιώθουμε, λοιπόν, ευγνωμοσύνη και αγάπη για όσα η άφατη φιλανθρωπία του Θεού μας χάρισε και συνεχίζει να μας χαρίζει.

Μοναδική χαρά κι ευχαρίστηση του ταπεινού είναι η απόλαυση του Δεσπότου Χριστού με Θεία Κοινωνία και η Θεία συνομιλία με την ευχή και μελέτη των Θείων Γραφών.

Όταν διαβάζεις τους στίχους της ψαλμωδίας σου, μη σκέφτεσαι ότι είναι λόγια αλλουνού, που τα επαναλαμβάνεις….

Εσύ, λοιπόν, όταν προσεύχεσαι, να διαβάζεις με κατάνυξη τους στίχους, σαν να είναι δικά σου λόγια, και να καταλαβαίνεις όσα λες, σαν να είναι το έργο σου αυτό, που πρέπει να το εκτελείς τέλεια.

Τίποτε δεν είναι αγιότερο από εκείνη τη γλώσσα, που ευχαριστεί τον Θεό στις συμφορές.

Πράγματι δεν διαφέρει σε τίποτε από την γλώσσα των μαρτύρων, γιατί όμοια με εκείνη, στεφανώνεται και αυτή, καθώς και αυτή στάθηκε από πάνω της δήμιος, αναγκάζοντάς της, να αρνηθεί τον Θεό με την βλασφημία.

Αν λοιπόν υπομένεις τους πόνους και ευχαριστήσεις τον Θεό, έλαβες στέφανο μαρτυρίου.

Όπως μια χουφτιά άμμου, που πέφτει σε μεγάλη θάλασσα, χάνεται, έτσι και τα αμαρτήματα οποιουδήποτε ανθρώπου δεν μπορούν να σταθούν μπροστά στη φιλάνθρωπη Πρόνοια και στην ευσπλαχνία του Θεού.

Και όπως δεν μπορεί να φράξει κανείς μια πηγή με πολύ νερό με μια χούφτα χώμα, έτσι δεν μπορεί να νικηθεί η ελεημοσύνη του Θεού από την κακία των κτισμάτων του.

Αμήν

Την ευχή του aγίου πατέρα και αδερφού μας να ‘χουμε και τη μνήμη του βίου και του λόγου του

O ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΕΛΕΗΜΩΝ

  


Τη μνήμη του τιμά σήμερα, , η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων γεννήθηκε στην Αμαθούντα της Κύπρου (η Αμαθούς, ήταν η σημερινή Παλαιά Λεμεσός). Ήταν γιος του άρχοντα Επιφανίου και της Ευκοσμίας και έζησε στα χρόνια του Βασιλιά Ηρακλείου (615 μ.Χ.).
Όταν μεγάλωσε, νυμφεύθηκε και απέκτησε παιδιά, τα οποία ανέτρεψαν με τη σύζυγό του σαν αληθινοί χριστιανοί γονείς. Γρήγορα, όμως, η γυναίκα του και τα παιδιά του πέθαναν. Ο Ιωάννης είχε μεγάλη περιουσία και του έγιναν πολλές προτάσεις να κάνει καινούργια οικογένεια. Όμως τις απέρριψε όλες, απαντώντας: «Νομίζω, προς όλους είμαι οφειλέτης.
Και δεν το νομίζω μόνο. Είμαι. Διότι οι χριστιανοί έχουμε αλληλεγγύη. Δεν το λέει ο Παύλος; Είμεθα μέλη αλλήλων. Αφού, λοιπόν έχω τη δυνατότητα να δώσω στους αδελφούς μου, άρα είμαι και υποχρεωμένος να δώσω. Να γιατί εργάζομαι και δε θα πάψω να το κάνω. Η περιουσία μου δεν μπορεί να είναι ανώτερη απ’ αυτά τα χρέη μου».
Για τη λαμπρότητα της ζωής του, ο Ιωάννης έγινε αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας. Διέπρεψε σαν πνευματική λυχνία στην πατριαρχεία πολλά χρόνια και έκανε πολλά θαύματα. Επειδή δε μοίραζε πλουσιοπάροχα στους φτωχούς την ελεημοσύνη ονομάστηκε Ελεήμων. Είχε καταστεί τόσο σεβάσμιος, ώστε και αυτοί οι ειδωλολάτρες τον σέβονταν.
Τελικά, ειρηνικά παρέδωσε την μακάρια ψυχή του στο Θεό το 620 μ.Χ. Και είναι μακάρια η ψυχή του, διότι ο Κύριος λέει: «Μακάριοι οι ελεήμονες, ότι αυτοί ελεηθήσονται» ( Ευαγγέλιο Ματθαίου, ε’ 7). Μακάριοι, δηλαδή, είναι οι ευσπλαχνικοί στη δυστυχία του πλησίον, διότι αυτοί θα ελεηθούν από το Θεό.
Απολυτίκιο:
Ήχος πλ. δ’.
Εν τη υπομονή σου εκτήσω τον μισθόν σου Πάτερ, Όσιε, ταίς προσευχαίς αδιαλείπτως εγκαρτερήσας, τους πτωχούς αγαπήσας, και τούτοις επαρκέσας, Αλλά πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, Ιωάννη Ελεήμον μακάριε, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Το σπουδαιότερο καλό στους άλλους, είναι η προσευχή μας!

 


Η μεγαλύτερη φιλανθρωπία είναι η προσευχή κι ας μη το καταλαβαίνουν οι άνθρωποι.

Και ξαφνικά ανοίγει ένα παραθυράκι στο νού.

Έρχεται ένα φώς. Τότε εχεις μια αλλη αίσθηση. Τότε το κατανοείς καλά. Όχι πρός το ετυμολογικό. Μα με μια κατάνυξη και συναίσθηση και θεία θαλπωρή.

Και λές:

«Τι αλλο να λέω;» Παρά μόνο πάλιν και πολλάκις και συνεχώς: » Κύριε ελέησον!»

Δίχως να βαριέσαι. Δίχως να κουράζεσαι. Αυτό τα λέει όλα. Δεν θέλει άλλα και πολλά. Μόνο ποιητικά μπορεί κανείς μερικές φορές να εκφραστεί. Η προσευχή είναι ποίηση. Όλες οι προσευχές είναι ποιήματα.

Λυπάμαι όταν δεν μπορώ να προσευχηθώ. Και τούτο προσευχή είναι, μου’ πε ένας διακριτικός γέροντας. Όπως χαίρομαι όταν με τόση ικετευτική στάση μου ζητούν να προσεύχομαι στον Κύριο.

Πιστεύω πως για την ταπείνωση τους θα τους ελεήσει ο Κύριος. Προτιμώ, έλεγε ένας άλλος γέροντας, την προσευχή από τα κούφια λόγια, τις ψευτοευγένειες και τις θολές καλοσύνες. Η μεγαλύτερη φιλανθρωπία είναι η προσευχή και ας μη το καταλαβαίνουν οι άνθρωποι. Είναι η μεγαλύτερη ιεραποστολή κι ευεργεσία του κόσμου. Τα πολλά λόγια δεν αναπαύουν.

Η προσευχή για τους άλλους επηρεάζει θερμότερα. Η αγάπη είναι αβίαστη και πάντα μια θυσία.

Η αληθινή προσευχή δεν είναι ηδονική ανάπαυλα, μα ορθοστασία, περπάτημα στις μύτες σε τεντωμένο σχοινί.

Στην αληθινή προσευχή δεν δίνουμε περίσσευμα του χρόνου, μα τις πιο καλές κι αποδοτικές ώρες μας, τις κύριες ώρες της ημέρας, της ζωής μας.

Κύριε, συγχώρεσε με για όσα είπα κι έγραψα, που δεν τα ζούσα και τα πίστευα ακόμη, που απέφυγα να μιλήσω για τις ήττες και τις αποτυχίες μου κι ήθελα να μιλώ μόνο για νίκες. Δείλιαζα γιατί δεν είχα μετανοήσει.

Κύριε, ελέησον».


+Μωυσής μοναχός Αγιορείτης

Ιερατική Σύναξη στην Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς

 

ieratiki peiraios

Πειραιώς: «Χρειαζόμαστε κληρικούς, οι οποίοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μέσα, χωρίς να χρησιμοποιούνται από αυτά»

Στο Συνεδριακό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Νέου Φαλήρου συνήλθε σήμερα Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026 η Ιερατική Σύναξη της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς.

Αρχικά τελέστηκε από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πειραιώς κ. Σεραφείμ, εντός του Ναού, η Ακολουθία του Αγιασμού, παρουσία του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Αχελώου κ. Νήφωνος, βοηθού Επισκόπου και Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς και του Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου της τοπικής μας Εκκλησίας Πρωτοπρεσβυτέρου Ιωάννου Παναγιώτου.

Στη συνέχεια, στο Συνεδριακό Κέντρο, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, αφού καλωσόρισε τους Ιερείς στην ετήσια αυτή σύναξη, ανέπτυξε το θέμα της ιερατικής παρουσίας στο διαδίκτυο η οποία, όπως χαρακτηριστικά είπε «είναι ημέρα τη ημέρα αυξανομένη».

Ο Σεβασμιώτατος, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στη σημασία της Συνοδικότητας στη ζωή και τη διακονία της Εκκλησίας, στις σύγχρονες κοινωνικές και τεχνολογικές εξελίξεις και στις νέες δυνατότητες, αλλά και προκλήσεις που δημιουργεί η ψηφιακή εποχή για την ποιμαντική διακονία. Ιδιαίτερα ανέπτυξε το ζήτημα της παρουσίας των κληρικών στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναδεικνύοντας τόσο τις ευκαιρίες που προσφέρουν για την Ευαγγελική μαρτυρία και την επικοινωνία με τους ανθρώπους, όσο και τους κινδύνους της προσωπικής προβολής, της παραπληροφόρησης, της αλλοίωσης του εκκλησιαστικού ήθους και της άκριτης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης ενός πλαισίου ποιμαντικών αρχών για την ψηφιακή δραστηριότητα των κληρικών, με γνώμονα την εκκλησιαστική υπευθυνότητα, τη διάκριση, την ταπείνωση και τη διαφύλαξη της Μυστηριακής ζωής και της κοινωνίας των προσώπων.

Αναλυτικότερα ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε στη σημασία του συνοδικού συστήματος στη ζωή της Εκκλησίας, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά πως «η Συνοδικότητα αποτελεί πολύτιμη έκφραση της εκκλησιαστικής ζωής και διακονίας». Τόνισε, μάλιστα, ότι η σύναξη των ποιμένων «δεν αποτελεί απλώς θεσμό αλληλοεπικοινωνίας και γνωριμίας, αλλά τρόπον εκκλησιαστικής υπάρξεως, εντός του οποίου η ευθύνη, η μαρτυρία και η διακονία προσλαμβάνουν Συνοδικό χαρακτήρα. Το Συνοδικό πολίτευμα, το οποίο έχει βαθιές ρίζες στη ζωή και την παράδοση της Εκκλησίας, διασφαλίζει την από κοινού αντιμετώπιση των ζητημάτων, τα οποία απασχολούν το εκκλησιαστικό σώμα και προσφέρει τον αναγκαίο χώρο δια τον διάλογο, την ανταλλαγή της ποιμαντικής εμπειρίας και την αναζήτηση της καταλληλοτέρας εκκλησιαστικής τοποθετήσεως».

Στη συνέχεια, περιγράφοντας τις συνθήκες της σύγχρονης εποχής, έκανε λόγο για τις ραγδαίες κοινωνικές και τεχνολογικές μεταβολές, οι οποίες δημιουργούν νέες ανάγκες, αλλά ταυτόχρονα και νέες δυνατότητες ποιμαντικής παρουσίας. Η Εκκλησία μας, όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «καλείται να προσεγγίσει τον άνθρωπο όχι μόνο ως μέρος μιας κοινωνικής πραγματικότητος, αλλά ως μοναδικό και ανεπανάληπτο πρόσωπο το οποίο έχει ανάγκη να αισθανθεί ότι ακούγεται και αγαπάται».

Αναφερόμενος ειδικότερα στην τεχνολογική εξέλιξη και στην καθολική σχεδόν χρήση του διαδικτύου, επεσήμανε ότι έχει πλέον δημιουργηθεί ένας νέος χώρος επικοινωνίας, πληροφόρησης και αναζήτησης, στον οποίο η παρουσία των ανθρώπων αποτελεί καθημερινή πραγματικότητα.

«Η παρουσία των ανθρώπων στον ψηφιακό χώρο είναι πλέον καθημερινή πραγματικότητα», υπογράμμισε, σημειώνοντας πως η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα και προβληματισμούς για την ποιμαντική ευθύνη της Εκκλησίας και ειδικότερα για την παρουσία των κληρικών στον ψηφιακό χώρο. «Ποια είναι τα όρια και οι δυνατότητες της ψηφιακής παρουσίας του κληρικού; Πώς δύναται η σύγχρονη τεχνολογία να υπηρετήσει την εκκλησιαστική επικοινωνία χωρίς να υποκαταστήσει την προσωπική συνάντηση και την μυστηριακή ζωή; Πώς διασφαλίζεται στον νέο αυτό χώρο η σοβαρότητα, η υπευθυνότητα και το εκκλησιαστικό ήθος της ιερατικής παρουσίας;», διερωτήθηκε.

Ο Σεβασμιώτατος διευκρίνισε πως «η Εκκλησία δεν απορρίπτει τα νέα δεδομένα, ούτε όμως τα αποδέχεται άκριτα», επισημαίνοντας ότι «η ποιμαντική διακονία μας καλείται να αναζητήσει τρόπους προσεγγίσεως του προσώπου, χωρίς να αλλοιώνει την ουσία και το ήθος της εκκλησιαστικής ζωής».

«Το διαδίκτυο, παρά τις όποιες επιφυλάξεις, φαίνεται πως είναι πλέον μια αντικειμενική πραγματικότητα στη ζωή μας», ανέφερε στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος, επισημαίνοντας ότι η χρήση του έχει επεκταθεί σε όλους σχεδόν τους τομείς της καθημερινότητας, «κατά συνέπεια και στη ζωή των κληρικών αφού οι κληρικοί ζουν μέσα στην κοινωνία και είναι μέρος της». Η πραγματικότητα αυτή, όπως παρατήρησε, έχει ήδη δώσει θετική απάντηση στο ερώτημα εάν οι κληρικοί πρέπει να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο.

Αναφερόμενος στη σχετική τοποθέτηση της Εκκλησίας της Ελλάδος, επεσήμανε ότι έχει γίνει αποδεκτή η αξιοποίηση των σύγχρονων μέσων από τους κληρικούς, με σκοπό την εκπλήρωση της υψηλής αποστολής τους. «Κατ’ αρχήν έχει αποδεχθεί ότι οι κληρικοί της χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μέσα για να εκπληρώσουν την υψηλή τους αποστολή που ο ίδιος ο Κύριος τους ανέθεσε: να γίνουν ‘’αλιείς ανθρώπων’’», ανέφερε χαρακτηριστικά θέτοντας παράλληλα το ερώτημα εάν το διαδίκτυο είναι καλό ή κακό. «Την αξιολογική απάντηση στο ερώτημα ‘’καλό ή κακό το διαδίκτυο;” θα δώσει ο ίδιος ο χρήστης – άνθρωπος. Από τον σκοπό και τον τρόπο χρήσεως. Γιατί και πώς το χρησιμοποιεί…», υπογράμμισε ο Σεβασμιώτατος, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η αλόγιστη χρήση του διαδικτύου, όπως η εξάρτηση, η απώλεια πολύτιμου χρόνου, η επιβάρυνση της ψυχοσωματικής και πνευματικής υγείας, αλλά και η έκθεση του ανθρώπου σε περιεχόμενο που μπορεί να αποβεί επιζήμιο για την πνευματική του ζωή.

Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η τεχνολογική ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη πνευματική ωριμότητα και αυξημένο αίσθημα ευθύνης. «Η τεχνολογική πρόοδος, νομίζω όλοι συμφωνούμε σε αυτό, απαιτεί και την ανάλογη πνευματική πρόοδο. Με την αύξηση των δυνατοτήτων πρέπει να έχουμε και αύξηση της αίσθησης των υπευθυνοτήτων χάριν της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Βέβαια είναι δύσκολος ο αγώνας και άνισος. Παρά ταύτα πρέπει να τον αναλαμβάνουμε».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις θετικές δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο για την προσέγγιση ανθρώπων, ιδίως των νέων, οι οποίοι δεν έχουν ουσιαστική επαφή με την ενοριακή ζωή. Μέσα από ψηφιακές δημοσιεύσεις, ομιλίες, βίντεο, απαντήσεις σε ερωτήματα, ενημερωτικό και κατηχητικό υλικό, οι κληρικοί μπορούν να προσεγγίσουν ανθρώπους που για διάφορους λόγους δεν επισκέπτονται τους Ναούς.

Αναφέρθηκε, μάλιστα, στις προσπάθειες που πραγματοποιούνται ήδη από εκκλησιαστικούς φορείς και συνεργάτες, με στόχο την παροχή έγκυρης εκκλησιαστικής ενημέρωσης και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Μάλιστα, επεσήμανε ότι η δραστηριοποίηση αιρετικών ομάδων στο διαδίκτυο καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη υπεύθυνης και έγκυρης εκκλησιαστικής παρουσίας, καθώς, όπως σημείωσε, «βλέπουμε ότι και οι αιρετικοί δραστηριοποιούνται και χρησιμοποιούν συστηματικά το διαδίκτυο και με ελκυστικά δολώματα συλλαμβάνουν ως ιχθύες τους ανυποψίαστους, κυρίως, ανθρώπους».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δυνατότητα που προσφέρουν τα ψηφιακά μέσα σε ανθρώπους οι οποίοι, λόγω της κατάστασής τους (ασθενείς, απόδημοι, ηλικιωμένοι κ.λπ.), δεν μπορούν ευλόγως να συμμετάσχουν σε τέτοιες εκκλησιαστικές λειτουργίες, έχουν μέσω των ψηφιακών μέσων τη δυνατότητα μιας κάποιας παρηγορητικής και ενισχυτικής επικοινωνίας. «Ας θυμηθούμε τη χρησιμότητα των social media στην εποχή του κορονοϊού, που, εκτός των άλλων, μεταδίδαμε τοιουτοτρόπως και τις Ιερές Ακολουθίες», σημείωσε.

Ωστόσο, ο Σεβασμιώτατος διευκρίνισε ότι η ψηφιακή μετάδοση των Ιερών Ακολουθιών δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πραγματική μετοχή στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας. «Πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι μια οικονομία, μια λύση ανάγκης για τους δικαιολογημένα απόντες, δεν μπορεί να είναι κανόνας και ότι άλλο πράγμα είναι η σύνδεση και η επικοινωνία και άλλο η ψυχοσωματική παρουσία και η κοινωνία στην Εκκλησία», είπε χαρακτηριστικά.

Στη συνέχεια, ανέφερε πως «υποκρύπτεται ένας άλλος σοβαρός πειρασμός: να μεταβληθεί ο ποιμένας σε influencer. Ως γνωστόν, έτσι ονομάζεται κάποιος που έχει κτίσει κοινό». Επεσήμανε ότι η δημιουργία πολυπληθών ψηφιακών κοινοτήτων γύρω από συγκεκριμένους κληρικούς μπορεί να οδηγήσει σε προσωποκεντρικές αντιλήψεις, στην καλλιέργεια οπαδών και τελικά στην υπονόμευση της ενότητας του εκκλησιαστικού σώματος. Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι «ο αριθμός των επισκέψεων και των ακολούθων, των like’s, είναι αλήθεια ότι προκαλεί το ενδιαφέρον πολλών», επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη ο κληρικός να μην επιδιώκει την προσωπική του προβολή, αλλά να οδηγεί τους ανθρώπους στον Χριστό και στην Εκκλησία Του.

Ιδιαίτερο προβληματισμό εξέφρασε και για την παρουσία κληρικών οι οποίοι, ακόμη και όταν δηλώνουν ότι εκφράζουν προσωπικές απόψεις, είναι δυνατόν να δημιουργούν στους πιστούς την εντύπωση ότι οι τοποθετήσεις τους αποτελούν επίσημες θέσεις της Εκκλησίας, αφού, όπως επεσήμανε, «ακόμη και όταν δηλώσουν ότι πρόκειται για έκφραση προσωπικών τους απόψεων, δύσκολα μπορεί να το κατανοήσει ο λαϊκός αποδέκτης τους. Γιατί όποιος ταυτίζει εκείνο που λέει ο κληρικός με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, πιστεύει ακριβώς ότι αυτός ο άνθρωπος είναι η Εκκλησία. Και νομίζω σωστά κάνει την ταύτιση, γιατί του είναι αδιανόητο να έχει ο κληρικός άλλη άποψη από εκείνη που διδάσκει η Εκκλησία, αφού δεν μπορεί κάποιος να δουλεύει ταυτόχρονα σε δύο κυρίους».

Ακολούθως, έθεσε το ερώτημα σχετικά με τα ζητήματα που μπορεί και πρέπει να πραγματεύεται ένας κληρικός στο διαδίκτυο, υπογραμμίζοντας ότι κάθε κληρικός οφείλει να γνωρίζει τα χαρίσματα, τις δυνατότητες και τα όρια της διακονίας του. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη να ζητείται η ευλογία της Εκκλησίας για την ψηφιακή δραστηριότητα των κληρικών, ώστε αυτή να έχει πνευματική θεμελίωση και να διασφαλίζεται η εκκλησιαστική τάξη.

Αναφερόμενος στην αποστολή του κληρικού, υπογράμμισε ότι αυτή καθορίζεται από την εντολή του ίδιου του Κυρίου για το κήρυγμα του Ευαγγελίου και τη μαθητεία όλων των ανθρώπων. Σημείωσε ότι ο κληρικός οφείλει «να καταθέτει τη μαρτυρία Ιησού Χριστού μετά σοφίας και συνέσεως και διακρίσεως, δίχως αυθαίρετες σκέψεις ή υποκειμενικές υποθέσεις», τονίζοντας παράλληλα ότι ο δημόσιος λόγος των κληρικών πρέπει να διακρίνεται από εγκράτεια, υπευθυνότητα και εκκλησιαστικό φρόνημα. Στο σημείο αυτό διευκρίνισε ότι η Εκκλησία δεν επιδιώκει τη φίμωση των ανθρώπων ούτε φοβάται την ελευθερία της έκφρασης και τον στοχασμό, αλλά απαιτεί υπεύθυνη διαχείριση του λόγου, με γνώμονα την οικοδομή των πιστών και τη διαφύλαξη της ενότητάς της. «Δεν ζητούμε φιμωμένους ανθρώπους, αλλά εγκρατείς στη γνώση. Όχι ανενημέρωτους, αερολόγους και προχειρολόγους. Δεν φοβόμαστε την ελευθερία και τον στοχασμό ως Εκκλησία, αλλά ζητούμε προσεκτικούς στο ήθος, στην πίστη, τη ζωή και τον τρόπο. Με εκκλησιαστικό φρόνημα, ώστε να προκύπτει ωφέλεια στους συμμετέχοντες συνανθρώπους μας και να μην εκτίθεται, δημοσίως μάλιστα και με τις αστοχίες κάποιων, η Εκκλησία», είπε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη επισήμανση έκανε και στους κινδύνους που σχετίζονται με την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ιδιωτικότητα στον ψηφιακό χώρο, ιδίως όταν οι επικοινωνίες αφορούν προσωπικά και πνευματικά ζητήματα. «Χρήσιμο είναι επίσης να γνωρίζει καλά ο χρήστης του διαδικτύου ότι είναι ψευδής η εντύπωση πως η ψηφιακή συνομιλία είναι ιδιωτική και ότι προστατεύονται πλήρως τα προσωπικά δεδομένα», τόνισε ο Σεβασμιώτατος εκφράζοντας και την ανησυχία του για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και τις δυνατότητες δημιουργίας περιεχομένου που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. «Σήμερα δημιουργούνται κείμενα, φωτογραφίες, εικόνες, βίντεο, με συνθετική φωνή, που δημιουργούν σοβαρές επιφυλάξεις για την ποιμαντική επικοινωνία και σχέση», ανέφερε, διερωτώμενος κατά πόσο είναι ασφαλής η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την προετοιμασία κηρυγμάτων, θεολογικών κειμένων και άλλων εργασιών, χωρίς προηγούμενο έλεγχο της ακρίβειάς τους.

Στη συνέχεια, εξέφρασε την ανησυχία του για τις πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, κάνοντας αναφορά σε προειδοποιήσεις ερευνητών σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξή της. «Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πρόσφατη εξέλιξη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «η AI μπορεί να βγει εκτός ελέγχου».

Όλα τα παραπάνω «οδηγούν το λιγότερο στην ανάγκη δημιουργίας ενός πλαισίου ποιμαντικών αρχών χρήσης του διαδικτύου εκ μέρους των κληρικών, μιας και ούτε η άκριτη αποδοχή του διαδικτύου, ούτε μια φοβική αντιμετώπισή του που θα οδηγούσε σε γενική απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι σωστή».

Μεγάλη σπουδαιότητα για την ορθή αντιμετώπιση των νέων δεδομένων απέδωσε στη διάκριση, την οποία αποκάλεσε «βασιλίδα των αρετών». «Χρειάζεται και εδώ, εκτός από την επαγρύπνηση, και η αρετή των αρετών: η διάκριση. Η βασιλίδα των αρετών!», τόνισε χαρακτηριστικά, αναφέροντας στη συνέχεια την παρουσίαση ορισμένων βασικών αρχών για την ψηφιακή παρουσία των κληρικών, τις οποίες άντλησε από Συνοδικές Εγκυκλίους.

Μεταξύ των βασικών αυτών αρχών, ανέφερε πως δεν πρέπει να «λησμονούμε ότι ο κληρικός παραμένει κληρικός και στο διαδίκτυο» και πως «ο κάθε κληρικός δεν αποτελεί αυτόνομη εκκλησιαστική αυθεντία. Η δημόσια παρουσία του οφείλει να εκφράζει την εκκλησιολογική σχέση με τον Επίσκοπο και την τοπική Εκκλησία και την Ιερά του Σύνοδο».

Παράλληλα, σημείωσε ότι η ένταξη στην Εκκλησία συνεπάγεται συγκεκριμένες υποχρεώσεις και προτεραιότητες, οι οποίες απορρέουν από την κανονική της παράδοση. «Δεν καταργούνται μεν τα συνταγματικώς κατοχυρωμένα ανθρώπινα δικαιώματα, δίνουν δε την προτεραιότητα στα υπό των Ιερών Κανόνων προβλεπόμενα. Άλλοι η λογική του κόσμου και άλλοι της Εκκλησίας μας», είπε χαρακτηριστικά. «Ο κληρικός οφείλει να κατανοεί αυτοσυγκρατούμενος ότι δεν χρειάζεται δημόσια τοποθέτηση για κάθε θέμα και κάθε γεγονός. Καμιά πληροφορία δεν πρέπει να αναπαράγεται χωρίς προηγούμενο έλεγχο, ιδίως όταν αφορά πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά ή εκκλησιαστικά θέματα», συμπλήρωσε.

Επεσήμανε, επίσης, πως απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και στις προσωπικές ψηφιακές επικοινωνίες, ενώ η παρουσία των κληρικών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν πρέπει να αποσκοπεί στη δημιουργία προσωπικής εικόνας και δημοφιλίας. Αντιθέτως, πρέπει να παραπέμπει στον Χριστό και στην Εκκλησία Του και να οδηγεί στην πραγματική εκκλησιαστική κοινωνία. «Η διαδικτυακή επικοινωνία πρέπει να οδηγεί στην πραγματική συνάντηση, στην ενορία, στην λατρευτική ζωή και στο Ποτήριο της Ζωής και της κοινωνίας των προσώπων», τόνισε.

Ακολούθως, αναφέρθηκε σε σχετικές εγκυκλίους της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, του 2002 και του 2015, οι οποίες καθορίζουν το πλαίσιο λειτουργίας εκκλησιαστικών ιστοσελίδων και προσωπικών σελίδων κληρικών και μοναχών στο διαδίκτυο.

Παρουσιάζοντας το περιεχόμενο των σχετικών συνοδικών κατευθύνσεων, επεσήμανε ότι η ψηφιακή παρουσία των ενοριών και των εκκλησιαστικών φορέων μπορεί να υπηρετεί την ενημέρωση των πιστών για τις Ιερές Ακολουθίες, την πνευματική και φιλανθρωπική δράση, τις κατηχητικές δραστηριότητες, τις εθελοντικές πρωτοβουλίες και την ιστορία των ναών και των προσκυνημάτων.

«Σήμερα είναι αναγκαία και μια βασική κατάρτιση των κληρικών για την ψηφιακή επικοινωνία», επεσήμανε στην συνέχεια ο Σεβασμιώτατος, «όχι για να μεταβληθεί ο κληρικός σε επαγγελματία της επικοινωνίας», όπως χαρακτηριστικά είπε, «αλλά για να γνωρίζει πώς λειτουργούν οι ψηφιακές πλατφόρμες, πώς δημιουργούνται οι μηχανισμοί εθισμού και πόλωσης, πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα, πώς αντιμετωπίζεται η παραπληροφόρηση, ποιοι είναι οι κίνδυνοι των προσωπικών μηνυμάτων, πώς προστατεύονται οι ανήλικοι, πώς δημιουργείται το ψηφιακό αποτύπωμα και ποια νέα προβλήματα δημιουργεί η λεγόμενη τεχνητή νοημοσύνη».

Ολοκληρώνοντας την εισήγησή του, ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ότι η αυξανόμενη παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο δεν αποτελεί ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά μια πραγματικότητα που αναμένεται να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο, καθώς οι τεχνολογίες και οι ψηφιακές πλατφόρμες εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς. Ωστόσο, όπως τόνισε, το ουσιαστικό ερώτημα θα παραμένει πάντοτε το ίδιο: «Πώς μπορεί η Εκκλησία να βρίσκεται εκεί που βρίσκεται ο άνθρωπος, χωρίς να χάνει τον τρόπο με τον οποίο υπάρχει η ίδια ως Εκκλησία. Δεν χρειαζόμαστε, ασφαλώς, μια Εκκλησία φοβισμένη απέναντι στην τεχνολογία. Ούτε, όμως, μια Εκκλησία που υιοθετεί άκριτα τους κανόνες της. Χρειαζόμαστε κληρικούς, οι οποίοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μέσα, χωρίς να χρησιμοποιούνται από αυτά. Να έχουν παρουσία, χωρίς αυτοπροβολή. Να υπερασπίζουν την αλήθεια, χωρίς εμπάθεια. Να δημιουργούν επικοινωνία που οδηγεί σε κοινωνία. Να χρησιμοποιούν την τεχνολογία, χωρίς να επιτρέπουν, όμως, στην τεχνολογία να καθορίζει ή να αλλοιώνει την ποιμαντική τους ταυτότητα».

Συνοψίζοντας το βασικό ζητούμενο της ψηφιακής εποχής για την Εκκλησία, επεσήμανε ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς η ενίσχυση της διαδικτυακής παρουσίας της, αλλά κυρίως η διαφύλαξη και η ανάδειξη του εκκλησιαστικού ήθους μέσα σε αυτήν. «Περισσότερο εκκλησιαστικό ήθος μέσα στην παρουσία μας στο διαδίκτυο», τόνισε χαρακτηριστικά.

«Είναι μια πρόκληση – πρόσκληση και ταυτόχρονα ευλογία. Ευχηθείτε, λοιπόν, θερμά παρακαλώ, να απαντήσουμε όλοι προς Δόξαν Θεού, με εκκλησιαστικό φρόνημα, ποιμαντική διάκριση και ταπείνωση. Να μην αλλοτριωθούμε, αλλά να ευαγγελιστούμε το αναστημένο ήθος ενός άλλου εκκλησιαστικού τρόπου υπάρξεως», είπε ολοκληρώνοντας.

Μετά το πέρας της ομιλίας του Σεβασμιωτάτου ακολούθησε γόνιμος και εποικοδομητικός διάλογος επί του σημαντικού αυτού θέματος που προβληματίζει και απασχολεί όλους.

Η Ιερατική Σύναξη της τοπικής μας Εκκλησίας ολοκληρώθηκε με κοινή τράπεζα που παρέθεσε η Ενορία του Αγίου Δημητρίου Νέου Φαλήρου.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΣΚΛΗΡΟΚΑΡΔΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

 

                

Σκληρές οι καρδιές των ανθρώπων σήμερα. Πολύ πιο εύκολα νοιαζόμαστε για τον εαυτό μας, με αποτέλεσμα να μη βλέπουμε ή να μη θέλουμε να δούμε τους άλλους. Αυτό συμβαίνει, αρχικά, στις σχέσεις ενός ζευγαριού. Ενώ στην πρώτη αγάπη οι δύο νιώθουν πως το θέλημα του άλλου είναι η δική τους χαρά, καθώς έρχεται η συνήθεια, ως σημάδι  φθοράς, σταδιακά το τι θέλει ο άλλος συγκρούεται με το δικό μας δικαίωμα, με το δικό μας δίκιο. Έτσι, ενώ υπάρχει συγκρουσιακή λογική, εύκολα κουραζόμαστε στην χωρίς αποτέλεσμα απόπειρα να πείσουμε τον άλλον ότι το δίκιο ανήκει σε μας και ότι εκείνος θα πρέπει να ακολουθήσει τη δική μας επιθυμία, ενώ, στο τέλος,  η καρδιά μας σκληραίνει και αδιαφορούμε για την όποια αντίδρασή του.

                Το ίδιο γίνεται και στις σχέσεις μας με τους άλλους, σημάδι ότι δεν είναι η αγάπη το κλειδί για την πορεία της ζωής μας και την συνύπαρξη μ’ αυτούς.  Η καρδιά που έχει αφήσει την προτεραιότητα στο συμφέρον και σε έναν στεγνό ορθολογισμό, όπως επίσης και η άρνηση της ενσυναίσθησης, κάνουν τις σχέσεις επιφυλακτικές και πρόσκαιρες.  Γιατί να αισθάνομαι ότι η βία με αφορά; Γιατί να με νοιάζει αν οι άλλοι πληγώνονται σωματικά και ψυχικά εξαιτίας μου; Γιατί να με ενδιαφέρει να μπω στη θέση τους, να τους σπλαχνιστώ, όταν σκέφτομαι πως ούτε κι εκείνοι το πράττουν, αλλά ούτε και θα με ωφελήσει σε κάτι το να νοιαστώ γι’ αυτούς; Προσπερνώ, με την αλλοτρίωση της ψυχής δεδομένη. Και ξεγελώ τον εαυτό μου λέγοντάς του ότι επιβιώνω, διότι κάποιος πρέπει να κοιτάξει και μένα κι αυτός δεν μπορεί να είναι άλλος από το «εγώ» μου.

                Στην σκληροκαρδία των πολλών, ιδίως των νεώτερων, σαν τι μπορείς να αντιτάξεις; Πόση ομορφιά αναζητεί ο σκληρόκαρδος άνθρωπος, για να παλέψει την κακότητα και την αδιαφορία; Πόση ομορφιά μπορεί να δημιουργήσει, για να ξεπεράσει την κακογουστιά και τον ατομικισμό; Πόση υπομονή και πόση προσευχή να κάνει, όταν ακόμη και οι οικείοι δηλώνουν  ότι υπάρχουν μόνο για τον εαυτό τους;

                Από την άλλη, πόση ευθύνη μπορείς να επιρρίψεις στους νεώτερους, όταν η ζωή τους είναι πλημμυρισμένη από εικόνες βίας, θανάτου, επιβολής, εξουσίας, χρήσης κάθε ικανότητας για να αυτοδοξαστούν ή, απλά, για να αισθανθούν καλά ή ότι δεν έχουν πέσει στην “παγίδα” να λυπηθούν τον άλλο και να γυρίσει τελικά αυτό εις βάρος τους; Όταν η αγάπη λείπει από τη ζωή τους, καθώς την ταυτίζουν με μια υλική φροντίδα ή με την εκπλήρωση των δικαιωμάτων τους, όχι όμως με την προσφορά, τη θυσία, κάποτε και από την παραίτηση από την προτεραιότητα του «εγώ»;

                Κι όμως, χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι η σκληροκαρδία μάς χωρίζει  κι από Θεό κι από άνθρωπο και ότι δεν είναι μόνο η κοινωνία που υποφέρει, αλλά και εμείς οι ίδιοι, διότι έχουμε ψυχή, έχουμε συνείδηση, έχουμε πλαστεί να αγαπούμε, να παλεύουμε για να μοιραστούμε τα τάλαντα που ο Θεός μας έδωσε και όχι για να τα θάψουμε κάτω από τη γη του εγωισμού. Η χαρά που διαρκεί βρίσκεται ακριβώς στην υπέρβαση της σκληροκαρδίας, διότι, ακόμη κι αν χάσουμε, η ήττα θα είναι πρόσκαιρη και η συνείδησή μας θα μας παρηγορεί, ενώ ο Θεός δεν θα μας αφήσει.

Η καλοσύνη μπορεί να μοιάζει χωρίς νόημα στους καιρούς μας, όμως η προσωπική αντίσταση, διά της οικειοποίησής της, είναι η ομορφιά την οποία κατά βάθος ποθούμε, διότι γι’ αυτήν πλαστήκαμε. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Από το «Πρώτα ο Θεός» στο «Δόξα τω Θεώ»

 

π . Νικόλαος Κοτίνης

Οι ρυθμοί της ζωής είναι καταιγιστικοί και οι άνθρωποι τρέχουν καθημερινά εγκλωβισμένοι στο άγχος, την αβεβαιότητα και τις βιοτικές μέριμνες, η ψυχή αναζητά απεγνωσμένα ένα λιμάνι ειρήνης.

Συχνά ψάχνουμε περίπλοκες λύσεις για να βρούμε την εσωτερική μας ισορροπία, ενώ η πνευματική παράδοση της Εκκλησίας μας μάς προσφέρει το πιο απλό, βαθύ και σωτήριο μυστικό: να κλείσουμε ολόκληρο το εικοσιτετράωρό μας μέσα σε δύο ιερές φράσεις.

Να ξεκινάμε την ημέρα μας με το «Πρώτα ο Θεός» και να την τελειώνουμε το βράδυ με το «Δόξα τω Θεώ».

Αυτές οι δύο φράσεις δεν είναι απλές συνήθειες της γλώσσας, ούτε τυπικοί χαιρετισμοί. Είναι μια ολόκληρη στάση ζωής, μια πνευματική στάση που μεταμορφώνει την καθημερινότητά μας από μια αγωνιώδη πάλη για επιβίωση σε μια ευλογημένη πορεία συνάντησης με τον Δημιουργό.

Το Πρωινό Ξεκίνημα: «Πρώτα ο Θεός»

Όταν το πρωί ανοίγουμε τα μάτια μας και η πρώτη μας σκέψη, η πρώτη μας κουβέντα είναι το «Πρώτα ο Θεός», πραγματοποιούμε μια πράξη βαθιάς ταπείνωσης και απόλυτης εμπιστοσύνης.

Παραδίδουμε το τιμόνι της ημέρας μας στα χέρια Εκείνου. Αναγνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος προγραμματίζει, αλλά ο Θεός κατευθύνει.

Δεν βασιζόμαστε εγωιστικά στις δικές μας δυνάμεις, ούτε εγκλωβιζόμαστε στο άγχος του μέλλοντος. Όπως μας διδάσκει με τον γλυκύτατο λόγο του ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης:

«Να αφήνεστε με εμπιστοσύνη στον Θεό. Όλα να τα αναθέτετε σε Εκείνον. Αυτός κυβερνάει, Αυτός φροντίζει για όλα. Εμείς να μην έχουμε άγχος.

Όταν αφήνεσαι στον Θεό, Εκείνος κάνει τα πράγματα με τον καλύτερο τρόπο, ακόμα κι αν εσύ στην αρχή δεν το καταλαβαίνεις».

Λέγοντας «Πρώτα ο Θεός», αγιάζουμε τον χρόνο που ξεκινά. Ζητάμε την ευλογία Του για τη δουλειά μας, για τις συναντήσεις μας, για τις αποφάσεις που πρέπει να πάρουμε. Δηλώνουμε ότι, ό,τι κι αν φέρει η ημέρα, θέλουμε να το αντιμετωπίσουμε με το θέλημα του Θεού ως οδηγό.

Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης έλεγε χαρακτηριστικά ότι «εκείνος που έχει παραδοθεί στο θέλημα του Θεού, δεν έχει αγωνία για το αύριο, γιατί ξέρει ότι ο Κύριος κρατά τη ζωή του στα χέρια Του».

Το Βραδινό Κλείσιμο: «Δόξα τω Θεώ»

Και όταν οι ώρες κυλήσουν, οι υποχρεώσεις τελειώσουν και το σκοτάδι της νύχτας μάς καλέσει σε ανάπαυση, έρχεται η ώρα για το μεγάλο αντίδοτο της ανθρώπινης κούρασης : το «Δόξα τω Θεώ».

Η ημέρα που πέρασε μπορεί να είχε επιτυχίες, χαρές και ευκολίες· τότε το «Δόξα τω Θεώ» είναι η οφειλόμενη ευγνωμοσύνη, για να μην πέσουμε στην παγίδα της υπερηφάνειας.

Μπορεί όμως η ημέρα να είχε δυσκολίες, στενοχώριες, αδικίες ή ανατροπές· τότε το γίνεται η μεγαλύτερη πνευματική θυσία, η ομολογία ότι εμπιστευόμαστε την παιδαγωγία του Θεού.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τόνιζε χαρακτηριστικά : «Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν» (Δόξα στον Θεό για όλα). Ο ίδιος μας συμβουλεύει:

«Τίποτα δεν υπάρχει ανώτερο από αυτή τη φράση. Αν σου συμβεί κάτι καλό, δόξαζε τον Θεό και το καλό θα παραμείνει.

Αν σου συμβεί κάτι κακό, δόξαζε τον Θεό και το κακό θα σταματήσει, γιατί η δοξολογία μετατρέπει τη δοκιμασία σε ευλογία».

Παράλληλα, ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης τόνιζε τη σημασία της δοξολογίας στην καθημερινή μας ζωή, λέγοντας:

«Το «Δόξα τω Θεώ» να μην λείπει ποτέ από τα χείλη σας. Όταν ο άνθρωπος γογγύζει και παραπονιέται, έρχεται η δυστυχία.

Όταν όμως δοξολογεί τον Θεό στις δυσκολίες, ο Θεός βλέπει την υπομονή του και του στέλνει διπλή ευλογία και παρηγοριά. Η δοξολογία είναι το κλειδί που ανοίγει τις πόρτες του Παραδείσου».

Η Καθημερινή Πνευματική Ασπίδα

Ας αναλογιστούμε πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας αν εφαρμόζαμε αυτόν τον απλό κανόνα.

• Αντί να ξυπνάμε με γκρίνια, με το μυαλό γεμάτο σκοτούρες και υποχρεώσεις, να σταματάμε για ένα δευτερόλεπτο και να κάνουμε την πρωινή προσευχή.

• Αντί να κοιμόμαστε με την τηλεόραση, το κινητό στο χέρι ή με την καρδιά γεμάτη παράπονα για όσα δεν την έχουμε προλάβαμε ή για όσα μας πλήγωσαν, να ευχαριστούμε το θεό για την ημέρα που πέρασε προσευχόμενοι.

Το «Πρώτα ο Θεός» μάς κρατά ταπεινούς το πρωί· το «Δόξα τω Θεώ» μάς κρατά ειρηνικούς το βράδυ. Έτσι, η ημέρα μας δεν πάει ποτέ χαμένη, αλλά μετατρέπεται σε μια ζωντανή προσευχή.

Ας πάρουμε λοιπόν την απόφαση από σήμερα κιόλας. Ας στολίσουμε τα χείλη μας και τις καρδιές μας με αυτές τις δύο αγιοπατερικές αλήθειες.

Ας βαδίζουμε το πρωί με ταπεινή εμπιστοσύνη και ας αναπαυόμαστε το βράδυ με απόλυτη ευγνωμοσύνη, βέβαιοι ότι ο Θεός της αγάπης θα είναι πάντα μαζί μας.

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΗΝΑΣ

  


Τη μνήμη του τιμά σήμερα, 11 Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Μηνάς γεννήθηκε στην Αίγυπτο στα μέσα περίπου του 3ου αιώνα μ.Χ. από γονείς ειδωλολάτρες. Ωστόσο, το ειδωλολατρικό περιβάλλον στο οποίο μεγάλωνε, δεν κατάφερε να σκληρύνει την καρδιά του η οποία, όταν ήλθε η στιγμή, σκίρτησε ακούγοντας την φωνή του «ετάζοντος καρδίας καί νεφρούς» (Ψαλμοί 7,10) Θεού και έτσι ο, έφηβος ακόμη, Μηνάς έγινε χριστιανός.
Μεγαλώνοντας, επέλεξε να σταδιοδρομήσει στον Ρωμαϊκό στρατό, στο ιππικό τάγμα των Ρουταλικών, υπό την διοίκηση του Αργυρίσκου. Η έδρα της μονάδας του ήταν στο Κοτυάειον (σημερινή Κιουτάχεια) της Μικράς Ασίας.
Εκεί ο Μηνάς διακρίθηκε και για την φρόνησή του αλλά και για το ανδρείο του φρόνημα και γι’ αυτό έχαιρε εκτιμήσεως στο κύκλο των στρατιωτικών.
Δυστυχώς όμως, τρεις αιώνες μετά την έλευση του Χριστού και ο παλαιός κόσμος ακόμη δεν ήθελε να δεχθεί το λυτρωτικό μήνυμα της Αναστάσεως, παραμένοντας αυτάρεσκα, εγωιστικά και αυτοκαταστροφικά προσκολλημένος στη φθορά και το σκοτάδι. Οι αυτοκράτορες της Ρώμης άρχισαν και πάλι «πρός κέντρα λακτίζειν» (Πράξεις 26,14). Ο Διοκλητιανός και ο Μαξιμιανός διέταξαν διωγμό εναντίον των λογικών προβάτων του Χριστού, διωγμό ο οποίος κράτησε από το 303 έως το 311 μ.Χ. Έτσι, οι Ρωμαίοι στρατιώτες διατάχθηκαν να συλλαμβάνουν και να τυραννούν τους χριστιανούς προσπαθώντας να τους κάνουν να αλλαξοπιστήσουν. Αυτή ήταν και η πρώτη κρίσιμη στιγμή κατά την οποία ο Μηνάς κλήθηκε να πει «το μεγάλο ναι ή το μεγάλο όχι». Η πίστη του στον Χριστό νίκησε την κοσμική «σύνεση» και λογική.
Ο Άγιος δεν άντεξε, πέταξε στη γη την στρατιωτική του ζώνη απεκδυόμενος μ’ αυτόν τον τρόπο την ιδιότητα του στρατιώτη – διώκτη των χριστιανών, και διέφυγε στο παρακείμενο όρος. Εκεί ασκήτευε, προτιμώντας την συντροφιά των θηρίων της φύσης από την συντροφιά των αποθηριωμένων ειδωλολατρών. Εκεί, «εν ερημίαις πλανώμενος καί όρεσι καί σπηλαίοις καί ταίς οπαίς τής γής» (Προς Εβραίους 11,38), έζησε επί αρκετό διάστημα με νηστεία, αγρυπνία και προσευχή. Η ασκητική ζωή και η ησυχία εθέρμαναν την καρδιά του ανάβοντας τον θείο έρωτα και τον πόθο του μαρτυρίου.
Έτσι, σε ηλικία πενήντα περίπου ετών, μετά από θεία αποκάλυψη ότι είχε φτάσει η ώρα του μαρτυρίου, κατέβηκε στην πόλη, σε μέρα ειδωλολατρικού πανηγυριού και με παρρησία, εν μέσω των μαινομένων ειδωλολατρών, ομολόγησε τον Χριστό ως τον ένα και αληθινό Θεό, μυκτηρίζοντας τα κωφά και αναίσθητα είδωλα. Συνελήφθη και σύρθηκε δερόμενος μπροστά στον Πύρρο, τον διοικητή της πόλεως. Εκεί, μιλώντας με θάρρος, αποκάλυψε το όνομά του, την καταγωγή του, το στρατιωτικό του παρελθόν και, φυσικά, διεκήρυξε με τόλμη και αταλάντευτη επιμονή την πίστη του στον Χριστό. Οδηγήθηκε στη φυλακή και το πρωί της επομένης ημέρας, μετά το πέρας του ειδωλολατρικού πανηγυριού, τον παρουσίασαν και πάλι ενώπιον του ηγεμόνος ο οποίος τον κατηγόρησε ότι εξύβρισε τους θεούς και μάλιστα μπροστά του και ότι λιποτάκτησε από τον στρατό. Ο Άγιος αποδέχθηκε τις κατηγορίες χωρίς δισταγμό.
Ο Πύρρος, ευλαβούμενος στην αρχή την ηλικία και την ευκοσμία του, προσπάθησε με λόγια και υποσχέσεις αλλά και με απειλές στη συνέχεια, να τον αποσπάσει από την πίστη του Χριστού. Όταν οι προσπάθειές του προσέκρουσαν στην σταθερή άρνηση του Αγίου, διέταξε να τον υποβάλουν σε ανυπόφορα βασανιστήρια. Οι δήμιοι τον μαστίγωσαν τόσο πολύ ώστε άλλαξαν δύο και τρεις φορές οι μαστιγωτές του. Τον κρέμασαν και τον έγδερναν μέχρι που άρχισαν να φαίνονται τα εσωτερικά όργανα του Αγίου. Έπειτα, σαν να μην έφθαναν αυτά, έτριβαν το καταπληγωμένο του σώμα με τρίχινο ύφασμα και στο τέλος τον έσερναν γυμνό και κατακρεουργημένο πάνω σε μεταλλικά αγκάθια. Όλα τα υπέμενε με γενναιότητα και καρτεροψυχία ο Μάρτυς του Χριστού, εφαρμόζοντας το Ευαγγελικό «καί μή φοβηθήτε από τών αποκτεννόντων τό σώμα, τήν δέ ψυχήν μή δυναμένων αποκτείναι» (Ματθαίος 10,28).
Μάλιστα, την ώρα του μαρτυρίου, κάποιοι παλιοί συστρατιώτες του τον προέτρεπαν να θυσιάσει στα είδωλα λέγοντας ότι ο Θεός του θα τον δικαιολογήσει βλέποντας τα βασανιστήρια στα οποία τον υπέβαλλαν. Ο Άγιος αρνήθηκε αποφασιστικά και τους απάντησε ότι προσφέρει θυσία ακόμη και τον εαυτό του στον Χριστό, ο οποίος τον ενδυναμώνει για να υπομένει τις πληγές.
Ο ηγεμόνας, θαυμάζοντας την ευστοχία και την σοφία των απαντήσεων του Μάρτυρα, τον ρώτησε απορημένος πώς είναι δυνατόν ένας τραχύς στρατιώτης σαν αυτόν να μπορεί να απαντά κατ’ αυτόν τον τρόπο. Και ο Άγιος, με τη φώτιση του Θεού, του αποκρίθηκε ότι αυτή την ικανότητα την χαρίζει στους μάρτυρές του ο Χριστός, όπως έχει υποσχεθεί στο Ευαγγέλιο: «όταν δέ προσφέρωσιν υμάς επί τάς συναγωγάς καί τάς αρχάς καί τάς εξουσίας, μή μεριμνάτε πώς ή τί απολογήσησθε ή τί είπητε. Τό γάρ Άγιον Πνεύμα διδάξει υμάς εν αυτή τή ώρα ά δεί ειπειν» (Λουκά ιβ’, 11-12).
Τότε, απελπισμένος ο τύραννος, διέταξε να τον αποκεφαλίσουν. Βαδίζοντας προς τον τόπο της εκτέλεσης ο Άγιος πρόλαβε να ζητήσει από κάποιους κρυπτοχριστιανούς να μεταφέρουν το λείψανό του στην Αίγυπτο.
Ο αποκεφαλισμός του έγινε την 11η Νοεμβρίου στις αρχές του 4ου αι. μ.Χ. (πιθανότατα το 304 μ.Χ.) και έτσι η ψυχή του πέταξε χαρούμενη προς τον Σωτήρα Χριστό τον οποίο τόσο επόθησε ο Άγιος και για τον οποίο θυσιάσθηκε. Οι δήμιοι άναψαν φωτιά για να κάψουν το σώμα του.
Ότι κατάφεραν οι χριστιανοί να περισώσουν από την πυρά το μετέφεραν στην Αίγυπτο και το έθαψαν κοντά στην Μαρεώτιδα λίμνη, νοτιοδυτικά της Αλεξάνδρειας.
Στο σημείο εκείνο σταμάτησε, κατά την παράδοση, η καμήλα που μετέφερε τα λείψανα αρνούμενη πεισματικά να προχωρήσει. Έτσι οι χριστιανοί κατάλαβαν ότι ήταν θέλημα Θεού να ενταφιασθούν εκεί τα λείψανα του Αγίου.
Η περιοχή του τάφου πολύ σύντομα εξελίχθηκε σε προσκυνηματικό – λατρευτικό κέντρο.
Ο Μέγας Κωνσταντίνος, όταν ήταν Πατριάρχης Αλεξανδρείας ο Μέγας Αθανάσιος, ανήγειρε ναό πάνω στον τάφο του Αγίου. Σε λίγα χρόνια δημιουργήθηκε εκεί εκτεταμένο κτιριακό συγκρότημα το οποίο περιελάμβανε δύο ναούς, μοναστήρι, ξενώνες και άλλες εγκαταστάσεις.
Απολυτίκιο:
Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Tρισάριθμον σύνταγμα των αθλητών του Χριστού συμφώνως τιμήσωμεν ως καθαιρέτας εχθρού, Μηνάν τον αοίδημον, Βίκτωρα τον γενναίον και Βικέντιον άμα, τούτοις συνευφημούντες στεφανίδα την θείαν. Αυτών, Χριστέ, ικεσίαις πάντας ελέησον.

Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026

Άνοιξε τα παντζούρια!

 

Την προσπάθειά μας, τις δυσκολίες που συναντάμε, εμπειρίες που μας έχουν σημαδέψει, αλλά και πράγματα που παλεύουμε καθημερινά να ξεπεράσουμε

Και πολλές φορές, χωρίς καν να το καταλαβαίνουμε, στην προσπάθειά μας να προστατευτούμε, οχυρωνόμαστε. Κλεινόμαστε. Κατεβάζουμε τα παντζούρια μας.

Κι όμως, ο ήλιος εξακολουθεί να φωτίζει.

Ο ήλιος είναι ο Χριστός.

Εμείς όμως μπορεί να μένουμε μέσα, με τα παντζούρια κατεβασμένα. Και αυτά τα παντζούρια έχουν όνομα. Μπορεί να είναι ένας φανατισμός, μια ακρότητα που μας κάνει να μη θέλουμε ούτε να ακούσουμε τον άλλον, μια τυπολατρεία ή ακόμη και η σιγουριά ότι “εμείς έχουμε δίκιο και κανένας άλλος”

Και δεν είναι πάντοτε εύκολο να τα ανοίξουμε. Γιατί τότε θα χρειαστεί να δούμε πιο καθαρά και τον εαυτό μας και όσα συμβαίνουν με τους ανθρώπους γύρω μας.

Αυτό μπορεί να συμβαίνει με τον άνθρωπό σου, με το παιδί σου, ακόμη και μέσα στη δουλειά σου. Μπορεί να στεκόμαστε όλοι μέσα στο ίδιο μισοσκότεινο δωμάτιο και να μαλώνουμε για το ποιος φταίει περισσότερο για το σκοτάδι.

Ο ήλιος όμως είναι έξω. Υπάρχει.

Κι εμείς, αντί να ανοίξουμε τα παντζούρια, μπορεί να εξαντλούμαστε προσπαθώντας να αποδείξουμε ποιος τα έκλεισε.

Ακόμη κι όταν μια ακτίνα φωτός βρει κάποια χαραμάδα, μπορεί να μη θέλουμε να την αφήσουμε να περάσει, γιατί μας δείχνει κάτι διαφορετικό από αυτό που είχαμε ήδη αποφασίσει. Κι έτσι μπορεί να μείνουμε στο ποιος έφταιξε και να ξεχάσουμε το πιο σημαντικό: να αφήσουμε επιτέλους το φως να περάσει.

Κάπως έτσι μπορεί να συμβαίνει και με την πίστη μας. Λέμε ότι πιστεύουμε στον Χριστό. Αλλά αξίζει κάποτε να ρωτήσουμε τον εαυτό μας: αφήνω τον Χριστό να με φωτίσει και να με αλλάξει ή τελικά Τον θέλω όπως εγώ Τον έχω φτιάξει μέσα μου;

Και αυτό φαίνεται τελικά στον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον άνθρωπο που έχουμε δίπλα μας. Φαίνεται στον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον άνθρωπο που έχουμε δίπλα μας. Στο πώς του μιλάμε, αν μπορούμε να τον ακούσουμε, αν μπορούμε ακόμη να συγχωρήσουμε και να αγαπήσουμε.

Γιατί δεν αρκεί να μιλάμε για το φως του Χριστού, αν με τη στάση μας «μοιράζουμε» σκοτάδι.

Το φως δεν χρειάζεται να το φοβόμαστε

Ας ανοίξουμε λοιπόν τα παντζούρια της ζωής μας, για να αφήσουμε το φως του Χριστού να μπει μέσα. Πρώτα μέσα μας. Γιατί από εκεί χρειάζεται να αρχίσουμε: πρώτα να αφήσουμε τον Χριστό να φωτίσει εμάς.

 π. Νικόλαος Λαγουμτζής