Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026

Έχει ο Θεός.


Πρωτ. Γεώργιος Σχοινάς, Θεολόγος

Όλο αυτό τον καιρό ακούμε διαρκώς για αλλαγές προς το χειρότερο σε όλους τους τομείς. 

Τα ήθη ολοένα και εκφυλίζονται, η κοινωνία μας αποσταθεροποιείται, τα οικονομικά τόσο του κράτους όσο και τα οικογενειακά μας μαραζώνουν, οι ηγέτες παντού σχεδόν ανύπαρκτοι, τα πρότυπα μένουν πλέον στα συναξάρια, τα ψυχολογικά μας, ολόιδια με τα οικονομικά (γιατί άλλωστε εξαρτήσαμε τα πάντα από το πόσα έχουμε). Έτσι λοιπόν η κατάσταση γύρω μας και μέσα μας διαγράφεται ολοένα και ζοφερότερη.

Από την άλλη μεριά η δική μας στάση ή αντίσταση απέναντι σε όλα αυτά παντελώς ανορθόδοξη. Εμείς οι Χριστιανοί Ορθόδοξοι Έλληνες στην πλειοψηφία μας χάνουμε το χαμόγελό μας, ξεχνάμε το «έχει ο Θεός» και αντί να πεισμώσουμε και να εργαστούμε συντόνως για να διαλύσουμε τα σκοτάδια που απλώνονται παντού, καθόμαστε μοιραίοι και άβουλοι συνάμα και γίναμε θεατές της ζωής μας , λες και ξαφνικά γίναμε όλοι κομμάτια ενός πεπρωμένου που δεν μπορούμε να αποφύγουμε.
Μα θα έλεγε κανείς «τι μπορούμε να κάνουμε».
Μπορούμε πρώτα να ζητήσουμε συγγνώμη από το Θεό για τα λάθη μας τα προσωπικά και συλλογικά που μας έφτασαν ως εδώ.
Μπορούμε να κλάψουμε για την αδιαφορία που μας διακατέχει για όλα τα ουσιώδη αυτής της ζωής.

Μπορούμε να πάψουμε να πουλάμε τα πρωτόκια αντί πινακίου φακής. Δηλαδή μπορούμε να αγκαλιάσουμε τις αρχές της Πίστεώς μας και της πλούσιας Παραδόσεώς μας και να βασιστούμε σε αυτές για το αύριο απορρίπτοντας όλα αυτά τα σεσηπότα δόγματα που μας φέρνει η λεγόμενη Νέα Εποχή, που είναι τόσο Παλιά όσο και η τραγική πτώση του ανθρώπου και του Εωσφόρου.
Μπορούμε να εργαστούμε εντονότερα μέσα στο κοινωνικό γίγνεσθαι , παντού όπου υπάρχει περιθώριο συμμετοχής μας , χωρίς να αυτοεξοριζόμαστε από την πραγματικότητα μέσα στην ψεύτικη ησυχία μας.
Μπορούμε να φωνάξουμε για όσους αδικούνται και να τους συντρέξουμε σε κάθε ανάγκη τους.
Μπορούμε να πιέσουμε τον εαυτό μας να μετανοεί καθημερινά και αντί να χαλαρώνει από το πρωί μέχρι το βράδυ, παντού να προσεύχεται, παντού να γρηγορεί, παντού και πάντοτε να αγαπά και να δημιουργεί, χωρίς να γκρινιάζει και να μεμψιμοιρεί.
Μπορούμε να χαιρόμαστε με τις μικρές χαρές αυτής της ζωής εφ’ όσον είναι ευάρεστες στο Θεό μας και να τον δοξάζουμε για αυτές.
Μπορούμε να δοξάζουμε παντού και πάντοτε τον Τριαδικό μας Θεό για τα λυπηρά αυτής της ζωής γιατί μας είναι τόσο απαραίτητα όσο και τα ευχάριστα. Δίχως αυτά αμελούμε και σταδιακά απομακρυνόμαστε από το Θεό και τον σκοπό της υπάρξεώς μας.
Μπορούμε να ελπίζουμε και να λέμε πάντα «έχει ο Θεός», γιατί αφού μας ανέχεται και μας αντέχει τότε σίγουρα κάτι καλό έχει και για εμάς. Αν μας είχε για την απώλεια θα μας εγκατέλειπε τελειωτικά. Βλέπουμε όμως ότι ακόμη κι όταν επιτρέπει πειρασμούς και δοκιμασίες παρ’ όλα αυτά δεν μας αφήνει να χαθούμε.
Μπορούμε να θυμόμαστε ότι ο Δημιουργός μας μας αγαπά αδιάπτωτα και ζητά κι εμείς να αγαπάμε αλλήλους με την ίδια σταθερότητα.
Μπορούμε να μην ζητάμε ευθύνες από κανένα και να κάνουμε κάτι για τις δικές μας ευθύνες.
Μπορούμε να κάνουμε κάτι καλό για τον εαυτό μας, για τους γύρω μας και για το Θεό Πατέρα μας καθημερινά , αν όχι κάθε λεπτό της ημέρας.
Μία καλή σκέψη , ένας καλός λόγος , μια καλή πράξη και μια προσευχή και όλος ο κόσμος αλλάζει.
Μετανόησε εσύ και θα αλλάξουν όλα γύρω σου.
Αγάπησε εσύ και πολλοί θα σε αγαπήσουν, κάνε εσύ την αρχή.
Χτίσε εσύ κάτι όμορφο και μην κοιτάς αυτούς που γκρεμίζουν.
Αγίασε εσύ και πάσχισε να ζήσουν όλοι την Αγιότητα του Χριστού.
Ζήσε τώρα τον Παράδεισο και μην ασχολείσαι με την Κόλαση.
Χαίρε την Χαρά του Κυρίου σου και μοίρασέ τη σε όλο τον κόσμο.
Τελικά μπορούμε… Τελικά μπορείς τα πάντα με τη δύναμη του Χριστού.
Μην στέκεσαι… Νήφε εν πάσι…
Αγωνίσου τον Αγώνα τον Καλό….
Και .. ΄Εχει ο Θεός!!!

O ΑΓΙΟΣ ΑΡΕΘΑΣ

 


Τη μνήμη του Αγίου Αρέθα τιμά σήμερα, 24 Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας.
 Ήταν ένας από τους προύχοντες της πόλεως Νεγράς στην Αιθιοπία επί εποχής Ιουστίνου (518 – 527 μ.Χ.), Ελεσβάαν του Χριστιανού βασιλιά της Αιθιοπίας και Δουναάν του Εβραίου βασιλιά της Ομηρίτιδος. Όταν ο βασιλιάς της Αιθιοπίας Ελεσβάαν καθυπέταξε τον Εβραίο βασιλιά Δουναάν, εγκατέστησε φρουρά στην πόλη. Τότε ο Εβραίος βασιλιάς επαναστάτησε, φόνευσε τους φύλακες και εκστράτευσε εναντίον της Νεγράς, την οποία και κατέλαβε σφάζοντας πολλούς Χριστιανούς. Μεταξύ αυτών και τον Αρέθα, ο οποίος, παρά τα γεράματα του, στήριζε τους Χριστιανούς και τους προέτρεπε στο μαρτύριο.
Απολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Ευσεβεία εμπρέπων τη αθλήσει δεδόξασαι, την των Χριστοκτόνων κακίαν καθελών τη ενστάσει σου, διό και προσενήνοχας Χριστώ, Μαρτύρων αρραγή συνασπισμών, ώσπερ θείος παιδοτρίβης και οδηγός, Αρέθα παμμακάριστε. Δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σου, πάσιν Ιάματα.

Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026

Πάμε στον πνευματικό με ένα ψαλίδι.

 

π. Σπυρίδων Σκουτής

Λέμε την αλήθεια στον πνευματικό μας;
Κι από την άλλη είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε την αλήθεια που θα μας πει;
Πώς στεκόμαστε υπαρξιακά στη ζωή στην όντως αλήθεια που είναι ο Χριστός ;
Σοβαρά ερωτήματα . . .
Συνήθως οι άνθρωποι κάνουν υπακοή και λένε: «Να είναι ευλογημένο» μέχρι να τους θίξεις το «εγώ» και να τους πεις ότι φταίνε. Τότε από πατέρας γίνεσαι εχθρός και κακός πατριός.

Δυστυχώς από τα  δέκα  που πάμε να πούμε στον πνευματικό μας τα πέντε είναι παράπονα προς τον Θεό, τα δύο κουτσομπολιά, τα δύο είναι κατηγορίες προς τρίτους. Ίσως κάποιες φορές αναφέρουμε ότι κάπου φταίμε και θέλουμε να αλλάξουμε.

Κι εκεί που ο πνευματικός αρχίζει να μας δίνει συμβουλές, εμείς βγάζουμε το ψαλίδι:

– Κάνε λίγο νηστεία παιδάκι μου, όχι μόνο στο φαγητό αλλά και σε άλλα πράγματα:

– Α! Δεν μπορώ πάτερ! Αρχικά δεν μπορώ να ζήσω χωρίς κρέας και χωρίς καθημερινό καπουτσίνο. Δεν έχετε κάτι άλλο να μου βάλετε;

– Βάλε λίγο προσευχή στη ζωή σου ιδιαίτερα πρωί και βράδυ. Ένα διάλογο με τον Χριστό, την Παναγία και τους Αγίους

– Εντάξει πάτερ, αλλά μη μου βάλετε πολλά. Εγώ κάνω τον Σταυρό μου το πρωί στα γρήγορα και το βράδυ λέω ένα Πάτερ υμών. Δεν πιάνουν αυτά;

-Να εκκλησιάζεσαι παιδάκι μου ιδιαίτερα τις Κυριακές από το πρωί και να προετοιμάζεσαι να κοινωνάς.

-Α! Βρε πάτερ μου! Μια Κυριακή έχουμε! Δύσκολα σηκώνομαι το πρωί ιδιαίτερα αν βγω το βράδυ. Αλλά εντάξει θα πηγαίνω στις 09:30, αυτό μπορώ να το κάνω.

Εν τω μεταξύ αν μιλήσεις για συνεχή Θεία Κοινωνία θα λάβεις για απάντηση τη φοβερή φράση: «Καλά σούπα θα το κάνουμε πάτερ μου;»

Παντού ψαλίδι. Κομμάτια τον άρραφο χιτώνα του Χριστού. Μια σχέση θρησκευτική, ψεύτικη, υποκριτική.

Οι περισσότερες εξομολογήσεις είναι ο ανωτέρω διάλογος και φυσικά όλο αυτό δεν είναι εξομολόγηση. Είναι ένας θρησκευτικός διάλογος που με μισή καρδιά και με ιδιοτέλεια θέλουμε να σχετιστούμε με τον Θεό με δικούς μας όρους. Αυτό όμως δεν είναι σχέση. Ο άνθρωπος με τέτοια αντιμετώπιση της πνευματικής ζωής δεν οδηγείται πουθενά.

Σε μια ανθρώπινη σχέση θα κινήσουμε γη και ουρανό ώστε να συναντήσουμε ο ένας τον άλλο. Για ένα ταξίδι θα κάνουμε προετοιμασία από το βράδυ για την πρωινή πτήση. Για τον Χριστό; Το λιγότερο και αυτό με βαριά καρδιά.

Θα Τον θυμηθούμε μόνο όταν θα μας χτυπήσει την πόρτα η αρρώστια και εκεί θα Τον επικαλεστούμε όχι για να μας κάνει καλά και να μετανοήσουμε, αλλά για να συνεχίσουμε τη ζωή μας και να είμαστε οι ίδιοι. Δηλαδή μια ζωή χωρίς Εκείνον, ή με Εκείνον μόνο όταν Τον έχουμε ανάγκη.

Πώς πάμε τελικά στην εξομολόγηση;

Με ένα κουτί…

Με την καρδιά μας κομμάτια…

«Ήρθα πάτερ, διέλυσα την καρδιά μου. Φταίω, παίρνω την ευθύνη. Ήρθα να Σου ονοματίσω ένα-ένα τα διαλυμένα, ματωμένα κομμάτια. Ήρθα για να φτιάξουμε την καρδιά μου και πάλι με τη βοήθειά Σου και τη χάρη του Κυρίου. Δεν θέλω ούτε να φτιάξω, ούτε να τακτοποιήσω τη ζωή μου. Θέλω να έχω σχέση με τον Χριστό. Να μην Τον έχω στη ζωή μου. Να γίνει η ζωή μου. Είμαι αδύναμος, είμαι αμαρτωλός, αλλά θα προσπαθήσω να ανοιχτώ σε αυτή την αγάπη. Δεν ήρθα να βάλω εγωισμό, αλλά φιλότιμο, αγάπη και ταπείνωση. Ήρθα να προσπαθήσω να ανοίξω λίγο-λίγο το θέλημά μου στο θέλημα του Κυρίου κι έχει ο Θεός.»

Κάπως έτσι ξεκινάει μια αληθινή εξομολόγηση και πού τελικά καταλήγει;

Στη θεραπεία.

Στον Αγιασμό.

Στην αγκαλιά του Χριστού.

Η δύναμη του Θεού όλα τα μεταβάλλει και τα ρυθμίζει προς το συμφέρον της ψυχής μας...

 


-Πώς κατορθώνετε να έχετε τέτοια υπομονή και καρτερία στα διάφορα;

- Η χάρη του Θεού βοηθάει. Πάντα πιστεύω παιδί μου στη δύναμη του Θεού που όλα τα μεταβάλλει και τα ρυθμίζει προς το συμφέρον της ψυχής μας.
Όταν θα δείτε τα δάκρυα, τότε είναι επίσκεψη του Θεού στην προσευχή.
Όταν κοινωνείς όχι μόνο παίρνεις δύναμη, αλλά φωτίζεσαι, βλέπεις ορίζοντες ευρείς, αισθάνεσαι χαρά… Διαφορετική νοιώθει ο καθένας, ανάλογα με τη διάθεση και τη φλόγα της ψυχής του, άλλος αισθάνεται χαρά και ξεκούραση, άλλος πνεύμα αφομοιώσεως και άλλος μία ανέκφραστη αγάπη προς τους πάντες. Ένοιωθα πολλές φορές κουρασμένος αλλά μετά τη Θεία Κοινωνία αισθανόμουν τον εαυτό μου σαν να μην είχα τίποτα.
Αγίου Αμφιλοχίου της Πάτμου

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ Ο ΑΔΕΛΦΟΘΕΟΣ

 


Τη μνήμη του Αγίου Ιακώβου, του Αδελφοθέου, του Αποστόλου και πρώτου Επισκόπου Ιεροσολύμων τιμά σήμερα, 23 Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας. Η παράδοση αναφέρει ότι ήταν ένας από τους γιους του Ιωσήφ από άλλη γυναίκα, γι’ αυτό ονομαζόταν αδελφός του Κυρίου. Η συγγενική του, όμως, σχέση με τον Κύριο δεν είναι ομόφωνα καθορισμένη.
Αλλά το γεγονός είναι ότι ο Ιάκωβος ο αδελφόθεος έγινε πρώτος επίσκοπος Ιεροσολύμων και είναι αυτός που έγραψε την πρώτη Θεία Λειτουργία της χριστιανικής Εκκλησίας.
Ο Ιάκωβος, λοιπόν, ποίμανε την Εκκλησία των Ιεροσολύμων με δικαιοσύνη, με γενναία στοργή και στερεότητα στην πίστη. Αυτό όμως, εξήγειρε τη μοχθηρία και την κακουργία των Ιουδαίων. Αφού τον έπιασαν, τον έριξαν πάνω από το πτερύγιο του Ναού, και ενώ ακόμα ήταν ζωντανός, τον αποτελείωσαν με άγριο κτύπημα ροπάλου στο κεφάλι.
Έργο του Ιακώβου είναι και η Καθολική Επιστολή του στην Καινή Διαθήκη, στην οποία να τι μας συμβουλεύει, σχετικά με το πως πρέπει να χειριζόμαστε το λόγο του Θεού: «Γίνεσθε ποιηταί λόγου καί μή μόνον ακροαταί, παραλογιζόμενοι εαυτούς» (Επιστολή Ιακώβου, α’ 22). Δηλαδή να γίνεσθε εκτελεστές και τηρητές του λόγου του Θεού και όχι μόνο ακροατές. Και να μη ξεγελάτε τον εαυτό σας, με την ιδέα ότι είναι αρκετό και μόνον να ακούει κανείς το λόγο.
Τέλος, η μνήμη του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, φέρεται και την Κυριακή μετά την Γέννηση του Χριστού, μαζί με τη μνήμη του Δαβίδ του Προφήτου και Ιωσήφ του μνήστορος, συνοδευόμενη με το ακόλουθο δίστοιχο: «Σύ τέκτονος παίς, αλλ᾿ αδελφός Κυρίου, τού πάντα τεκτήναντος, εν λόγω, μάκαρ». Τελείται δε αύτω η Σύναξις εν τω σεπτώ αυτού Ναώ το όντι ένδοθεν της Υπεραγίας Θεοτόκου εν τοις Χαλκοπρατείοις.
Απολυτίκιο:
Ήχος δ’.
Ως του Κυρίου Μαθητής, ανεδέξω δίκαιε το Ευαγγέλιον ως Μάρτυς έχεις το απαράτρεπτον την παρρησίαν ως Αδελφόθεος το πρεσβεύειν ως Ιεράρχης. Ικέτευε Χριστόν τον Θεόν, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026

«Ἡ καθαρότητα τῆς ψυχῆς»

 

Αποτέλεσμα εικόνας για η καθαροτητα της ψυχης

Ὁ ἄνθρωπος, γιά νά διατηρήσει τήν ψυχική του καθαρότητα, πρέπει ν᾿ ἀποφεύγει ὅλα ἐκείνα τά κακά πού τρέφουν τά πάθη, νά κόψει δηλαδή τίς αἰτίες τῶν παθῶν.

Πρέπει ἀκόμη μέ τήν προσευχή καί τή μελέτη τῶν θείων Γραφῶν, νά διώχνει τούς ρυπαρούς καί βρωμερούς λογισμούς πού τόν μολύνουν. Τό κακό βέβαια δέν θά ὑποχωρήσει. Ἀλλά καί ἐμεῖς δέν πρέπει νά ὑποχωροῦμε γιατί ἔχουμε μαζί μας τόν Παντοδύναμο Θεό. Ποιά δύναμη ἔχει ὁ σατανᾶς μπροστά στή δύναμη τοῦ Θεοῦ; Κι αὐτή πού ἔχει, τοὺ τήν παραχωρεῖ ὁ Θεός, μόνο γιά νά μᾶς δοκιμάζει. Ὅταν ἀγωνίζεται κανείς γιά τήν καθαρότητα τῆς ψυχής του, δέν πρέπει νά σκέφτεται τί θά ποῦν οἱ ἄνθρωποι, ἀλλά τί θά πεῖ ὁ Θεός. Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν κριτήρια διαφορετικά ἀπό τά κριτήρια τοῦ Θεοῦ.

Αὐτό πού κάνουμε γιά τήν ψυχική μας καλλιέργεια δέν τό κάνουμε γιά τούς ἀνθρώπους, γιά νά μᾶς ἐπαινέσουν καί νά μᾶς ἔχουν ψηλά στή συνείδησή τους, ἀλλά τό κάνουμε γιά τόν Θεό, πού μιά μέρα θά μᾶς κρίνει γιά τά ἔργα μας. Τότε πού θά δώσουμε λόγο γιά τό πῶς πολιτευτήκαμε στή ζωή μας.

Ὁ ἀγώνας γιά τήν ψυχική μας καθαρότητα πρέπει νά γίνει σύμφωνα μέ τά διατεταγμένα ἀπό τόν Κύριο, τούς Ἀποστόλους καί τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, λέει:

“Οὐδείς στεφανοῦται ἐάν μή νομίμως ἀθλήσῃ”.

Δέν μπορεῖ κανείς νά προχωρήσει στήν ἀρετή, ἄν δέν ἀκολουθήσει τόν δρόμο τῆς νηστείας, τῆς προσευχῆς καί τῆς μελέτης τῶν θείων Γραφῶν, πού βάδισαν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας. Δέν μποροῦμε ἐμεῖς νά χαράξουμε δικό μας δρόμο. Νομοθέτης εἶναι ὁ Χριστός καί ὄχι ἐμεῖς. Ἐμεῖς εἴμαστε ἐκτελεστές τοῦ νόμου Του. Μόνο ὁ τέλειος Θεός μποροῦσε νά δώσει νόμο γιά τήν σωτηρία μας.

Τόν νόμο καί τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά τά διακηρύσσουμε παντοῦ, χωρίς νά φοβόμαστε κανένα. Ὁ Ἀπόστολος Παύλος θεωροῦσε καύχημα του τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ. Γιά τούς Ἰουδαίους ὁ Σταυρός ἦταν σκάνδαλο, γιά τούς Ἐλληνες ἀνοησία. Γιά μᾶς ὅμως τούς χριστιανούς ἦταν καί εἶναι δύναμη ἀκατανίκητη.

Στή ζωή σου λοιπόν νά μήν φοβᾶσαι κανένα, παρά μόνο τόν Θεό. Γιατί μόνο Αὐτός μπορεῖ νά σέ βοηθήσει στόν ἀγώνα σου ἐναντίον τῆς ἁμαρτίας. Ἄν ὁ Θεός δέν στείλει τή χάρη Του, ἄδικα κοπιάζεις. Οἱ ἅγιες Γραφές μᾶς ὑπενθυμίζουν:

“Ἐάν μή Κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες”.

Ὅσο κι ἄν σκάψει ὁ γεωργός, ἄν δέν στείλει ὁ Θεός τή βροχή, ὅλος ὁ κόπος του πάει χαμένος.

Τό ἴδιο συμβαίνει καί στήν πνευματική ζωή. Μπορεῖ νά θέλουμε καί ν᾿ ἀγωνιζόμαστε γιά τήν καθαρότητα τῆς ψυχῆς μας. Ἄν ὅμως δέν μᾶς βοηθήσει ὁ Θεός, δέν κάνουμε τίποτε. Γι᾿ αὐτό οἱ πιστοί ἄνθρωποι πάντα λένε:

“ἄν θέλει ὁ Θεός”.

Καί ὁ Θεός ὁπωσδήποτε θά θελήσει, ἐφ᾿ ὅσον Του τό ζητήσουμε μέ ταπείνωση, πολλές φορές. Σ᾿ ἕνα σημεῖο λέει ἡ Ἁγία Γραφή: “οὐ τοῦ θέλοντος οὐδέ τοῦ τρέχοντος, ἀλλά τοῦ ἐλεοῦντος Θεοῦ”. Γιατί ἡ καθαρότητα τῆς ψυχῆς ἔχει σάν προϋπόθεση τήν ταπείνωση. Ἡ μία ἀρετή εἶναι δεμένη σφιχτά μέ τήν ἄλλη. 

Στούς Μακαρισμούς λέει ὁ Κύριος ὅτι εὐτυχισμένοι εἶναι οἱ ταπεινοί στό φρόνημα καί οἱ “καθαροί τῇ καρδίᾳ”. Ἀκόμη ἡ καθαρότητα τῆς ψυχῆς συνδέεται καί μέ τή συμπαράσταση στούς συνανθρώπους μας, πού εἶναι εἰκόνες τοῦ Θεοῦ. Δέν εἶναι σωστό νά μιλᾶμε γιά καθαρότητα τήν στιγμή πού λερώνουμε τήν ψυχή μας μέ τήν ἀδιαφορία μας γιά τούς ἄλλους ἀνθρώπους. Ἡ ἀσκητική παράδοση ἀναφέρει ὅτι ἄν προσεύχεται ὁ ἀσκητής καί χτυπήσει κάποιος τήν πόρτα τοῦ κελλιοῦ του πρέπει ν᾿ ἀφήσει τήν προσευχή καί νά βοηθήσει τόν ἀδελφό του.

Χρειάζεται λοιπόν ἐκτός ἀπό τήν ταπείνωση καί ἡ ἀγάπη γιά νά ἔρθει ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν ψυχή μας.

ΚΟΛΛΗΜΕΝΟΙ ΜΕ ΤΑ ΚΙΝΗΤΑ

                 

Πρόσφατες έρευνες στην Κίνα ανάμεσα σε μαθητές Λυκείου  έδειξαν ότι τα βίντεο στο Tik Tok δημιουργούν εθισμό, διότι «ενεργοποιούν το κύκλωμα επιβράβευσης του εγκεφάλου, οδηγώντας σε άμεση και διαρκή ικανοποίηση. Τώρα, επιπλέον, μας κάνουν λιγότερο ικανούς να σχεδιάζουμε το μέλλον μας- έως και αδιάφορους γι’ αυτό» (εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ » 11 Οκτωβρίου 2026). Οι μεγαλύτεροι θα θεωρούσαμε αδιανόητο κάποτε η ευχαρίστηση να είναι επαρκής με την  παρακολούθηση σύντομων βίντεο. Στο μυαλό μας η χαρά και η ευχαρίστηση συνδέονταν με το παιχνίδι, την παρέα, τα συναισθήματα, τον έρωτα, τη συνύπαρξη. Τώρα, οι νεώτεροι αρκούνται στο να είναι κολλημένοι στα κινητά τους, χωρίς καν να χρειάζεται να παραγάγουν οι ίδιοι βίντεο. Αρκεί να τα βλέπουν.

                Η θέαση του ενός βίντεο φέρνει τη θέαση του επόμενου. Έτσι, ο χρόνος περνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται ο χρήστης και θεατής.  Οι νεώτεροι παραμελούν τα μαθήματά τους, δεν ενδιαφέρονται για επικοινωνία, κλείνονται στον εαυτό τους. Τους αρκεί να παρακολουθούν, αφού έτσι νικούνε τη βαρεμάρα της ζωής τους. Αυτή η αλληλουχία, στην πραγματικότητα, διαλύει την κριτική σκέψη και ικανότητα του ανθρώπου, αφού ο εθισμός δεν επιτρέπει στον χρήστη να σκεφτεί τι βλέπει και γιατί το βλέπει. Ποια είναι η άποψη η προσωπική του και γιατί αποδέχεται τη σειρά των reels, χωρίς να αισθάνεται ικανός να πατήσει το κουμπί του σταματήματος. Μια περιέργεια για το επόμενο τον αιχμαλωτίζει. Και η προειδοποίηση ότι δεν είναι ικανός, ούτε και ενδιαφέρεται, για να σχεδιάσει το μέλλον του, δεν του λέει απολύτως τίποτα. Άλλωστε, τα πάντα σ’ αυτόν τον πολιτισμό είναι παρόν, είναι εδώ και τώρα.

                Στην πνευματική μας παράδοση αυτή η αλληλουχία των βίντεο που μας κρατά κολλημένους στα κινητά μοιάζει με την αλληλουχία των λογισμών, που μας κατατροπώνουν χωρίς να καταλάβουμε πώς, μας αποπροσανατολίζουν, μας οδηγούν σε μία ψευδή ηδονή, αυτή της εξουσίας επάνω στους ανθρώπους με τους οποίους σχετιζόμαστε, αυτή της εκδίκησης που μας κάνει να χαιρόμαστε κατά βάθος, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μπορούμε να την υλοποιήσουμε, αρκεί που τη σκεφτόμαστε, αυτή της αυτοδικαίωσης που μας κάνει να αισθανόμαστε ότι ο κόσμος περιστρέφεται γύρω από εμάς και μόνο. Και όπως τους λογισμούς καλούμαστε να τους αποκρούσουμε, ώστε να μην κυριευθούμε από το ψέμα ή την καταστροφικότητα των σεναρίων στα οποία μας οδηγούν, έτσι καλούμαστε, αν θέλουμε να προχωρήσουμε αληθινά στη ζωή μας, να πολεμήσουμε την αλληλουχία των βίντεο που δεν μας αφήνουν να διαπιστώσουμε πού βρίσκεται ο γνήσιος τρόπος για να υπερβούμε την ανία μας, γιατί είμαστε πλασμένοι και ποιος είναι ο σχεδιασμός για το μέλλον μας.

                Τους λογισμούς τους παλεύουμε με την προσευχή και την αγάπη. Δεν είμαστε μόνοι μας. Τους εξαγορευόμαστε στον πνευματικό, αλλά και προσπαθούμε να θυμόμαστε τι ζητά ο Χριστός από εμάς, για να μη νικηθούμε. Η αλληλουχία των βίντεο μας καθησυχάζει, διότι δεν νιώθουμε το πνευματικό κενό που βιώνουμε, αλλά λειτουργεί η περιέργεια όχι για τη γνώση που προβληματίζει και ελευθερώνει, αλλά για τη διασκέδαση που νομίζουμε ότι μας εντάσσει στον μοντέρνο κόσμο, κάνει τους νέους να μη νιώθουν ξένοι από τους συνομηλίκους τους, χωρίς να νιώθουν την ανάγκη να κερδίσουν τη σχέση, τη φιλία, την παρέα. Γι’ αυτό και χρειάζεται η απόφαση για αντίσταση. Η επίγνωση ότι το να είσαι κολλημένος στο κινητό σου δεν είναι η διέξοδος, αλλά το να δημιουργήσεις χώρο για να συναντήσεις αυθεντικά τον Θεό και τον συνάνθρωπο σε κάνει να βλέπεις τη ζωή με άλλα μάτια.

                Ας ξεκινήσουμε οι μεγαλύτεροι, που παίζουμε κι εμείς σ’ αυτό το παιχνίδι της ευχαρίστησης, με την αίσθηση κάποτε ότι εμείς ξέρουμε να πατάμε το κουμπί του κλεισίματος της αλληλουχίας, να δίνουμε χρόνο στους νεώτερους για αληθινή επικοινωνία. Αφήνοντας στην άκρη το κόλλημα με τα κινητά και ζώντας τη χαρά της συνύπαρξης. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

O ΟΣΙΟΣ ΑΒΕΡΚΙΟΣ

 

 


 Τη μνήμη του Οσίου Αβερκίου του Ισαποστόλου και Θαυματουργού Επισκόπου Ιεραπόλεως τιμά σήμερα, 22 Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας. Ο Όσιος Αβέρκιος έζησε στα τέλη του 2ου αιώνα μ.Χ. Η άμεπτη ζωή του και η καρποφορία της διδασκαλίας του, παρακίνησαν το ποίμνιο να τον αναγκάσει να γίνει επίσκοπος Ιεραπόλεως στη Φρυγία. Το αξίωμα δε μείωσε το ζήλο του Αβερκίου. Έλεγε, μάλιστα, ότι δεν αρκεί κάποιος να φαίνεται άρχων, αλλά και να είναι πραγματικά.
 Δηλαδή να αυξάνει τη διακονία και τους κόπους του. Διότι κατά το Ευαγγέλιο, «ει τις θέλει πρώτος είναι, έσται πάντων έσχατος καί πάντων διάκονος» (Ευαγγέλιο Μάρκου, θ’ 35) που σημαίνει, αν κανείς θέλει να είναι πρώτος κατά την τιμή, οφείλει με την ταπείνωση του απέναντι στους άλλους, να γίνει τελευταίος από όλους και υπηρέτης όλων με την άσκηση της αγάπης.
Και ο Αβέρκιος την εντολή αυτή έκανε πράξη στη ζωή του. Γι’ αυτό και ο Θεός του έδωσε το χάρισμα να κάνει πολλά θαύματα. Θεράπευσε την κόρη του βασιλιά της Ρώμης, από πονηρό δαιμόνιο. Θερμά νερά από τη γη εξέβαλε και άλλα πολλά θαύματα έκανε. Επίσης, ο Αβέρκιος κήρυξε σε όλες τις πόλεις της Συρίας και Μεσοποταμίας. Έπειτα πήγε στη Λυκαονία, την Πισιδία και στην επαρχία των Φρυγών.
Ονομάστηκε ισαπόστολος, διότι περιόδευσε και κήρυξε όπως οι κορυφαίοι Απόστολοι του Χριστού. Πέθανε ειρηνικά, 72 χρονών.
Απολυτίκιο:
Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.
Αποστόλων τον ζήλον εκμιμησάμενος, τη Εκκλησία εκλάμπεις ως εωσφόρος αστήρ, την θεόσδοτον ισχύν φαίνων τοις έργοις σοι, συ γαρ θαυμάτων ιερών, τας δυνάμεις ενεργών, Αβέρκιε Ιεράρχα, προς ευσέβειας εισόδους, τους πλανωμένους καθωδήγησας.

Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026

Όταν δεν υπάρχει ανθρώπινη βοήθεια

 

Αρχιμ. Ζαχαρία Ζάχαρου

Ο άγιος Σωφρόνιος όταν πήρε ευλογία από τον Ηγούμενο και τους Γέροντες της Μονής να αποτραβηχτεί στην έρημο, κάθε μήνα λάμβανε από το Μοναστήρι μια συγκεκριμένη ποσότητα αλευρού. Όταν ωστόσο ξέσπασε ο Β΄ παγκόσμιος πόλεμος, ακόμη και οι μοναχοί της Μονής στερούταν τα αναγκαία και έτσι έπαψαν να συντηρούν τους ερημίτες.

Ο Γέροντας ζούσε συλλέγοντας αγριοκάστανα στο βουνό. Μία μέρα βρήκε αμύγδαλα και μάζεψε μερικά. Επέστρεψε στο κελί του και άρχισε να τα θραύει. Έφαγε ένα και είδε ότι ήταν πολύ πικρό. Ήπιε λίγο νερό για να το καταπιεί. Έφαγε πέντε - έξι και τον έπιασε ένας πόνος. Έπρεπε να πάει στο μέρος.

Εκεί υπήρχαν κομμάτια εφημερίδας. Παίρνει στην τύχη ένα και τι βλέπει γραμμένο; «Πάνω από ένδεκα πικραμύγδαλα προκαλούν τον θάνατο». Ευγνωμοσύνη και θαυμασμός τον κατέλαβαν, για το πώς ο Θεός τον έκοψε στη μέση και τον έσωσε από τη δηλητηρίαση, εκεί όπου δεν υπήρχαν ούτε γιατροί ούτε φάρμακα ούτε ανθρώπινη βοήθεια.

Το «Πάτερ Ημών», είναι τα λόγια που μας παρέδωσε ο ίδιος ο Χριστός

 


Σας το μεταφέρω όσο καλύτερα και ορθότερα το θυμάμαι το κήρυγμα εκείνης της ημέρας όπως το άκουσα:
«Σήμερα θα σας κάνω το ίδιο κήρυγμα που έκανα το 2001, στον ίδιο ναό, πριν 25 χρόνια, το πρώτο μου κήρυγμα ως κληρικός.

Ποια πρέπει να είναι η στάση μας την ώρα που λένε οι ψάλτες, και σας προτρέπουμε και οι ιερείς να λέτε κι εσείς την ίδια εκείνη ώρα, το «Πάτερ Ημών»!

Ίσως έχετε ακούσει που τη λέμε «Κυριακή προσευχή». Είναι πράγματι έτσι. Γιατί όμως; Οι μαθητές τον ρώτησαν, υποθέτω:
 «Πώς μπορούμε να είμαστε μαζί Σου συνέχεια;» και Εκείνος τους είπε:
 «Θα καλείτε το όνομά μου και θα είμαι μαζί σας!». 
Μα πάλι θα τον ρώτησαν:
 «Και τι άλλο να κάνουμε;» και πάλι θα τους είπε:
 «Θα με καλείτε και θα είμαι μαζί σας!».

Όμως οι άνθρωποι θέλουμε και κάτι πιο τυπικό, κάτι περισσότερο. Μας αρέσουν οι τύποι. Στην επιμονή τους λοιπόν, ο Κύριός μας, τους παραδίδει και μας παραδίδει κι εμάς, απευθυνόμενος στον δικό Του Πατέρα, το «Πάτερ Ημών»!

Οτιδήποτε άλλο λέμε στην Εκκλησία μας, στην Λειτουργία, στο απόδειπνο, στον εσπερινό… όλα αποτελούν λόγια ανθρώπων! Αγιασμένων ανθρώπων βέβαια, που ασκήθηκαν και αγιάστηκαν μέσα από την άσκησή τους. Η προσευχή όμως του Κυρίου μας, το «Πάτερ Ημών», είναι τα λόγια που μας παρέδωσε ο ίδιος ο Χριστός μας για να προσευχόμαστε στο Θεό και να Τον καλούμε και να Τον νιώθουμε κοντά μας![…]»

Ο ΟΣΙΟΣ ΙΛΑΡΙΩΝ Ο ΜΕΓΑΣ

 

 


Τη μνήμη του Οσίου Ιλαρίωνος του Μέγα τιμά σήμερα, 21 Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας. Ο Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας γεννήθηκε το 333 μ.Χ., στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Η κωμόπολη στην οποία ανατράφηκε ονομαζόταν Θαβαθά, πέντε μίλια μακριά από τη Γάζα. Οι γονείς του ήταν πλούσιοι ειδωλολάτρες. Στην επιθυμία τους να σπουδάσουν όσο γίνεται καλύτερα το γιο τους, έστειλαν αυτόν στην Αλεξάνδρεια.
 Εκεί, ο Ιλαρίων γνώρισε τη χριστιανική πίστη, την αγάπησε και βαπτίσθηκε χριστιανός. Έγινε μιμητής του Μέγα Αντωνίου και έμεινε αρκετό καιρό κοντά του. Όταν πέθαναν οι γονείς του, γύρισε στην πατρίδα του, διαμοίρασε στους φτωχούς όλη του την κληρονομιά και πήγε στην έρημο.
Εκεί κάποτε συνάντησε ληστές, με τους οποίους είχε τον έξης διδακτικό διάλογο: «Εάν σε συναντούσαν κλέφτες, τον ρώτησαν, τί θα έκανες;» Εκείνος απάντησε: «Τί έχει να φοβηθεί ο γυμνός;». Έπειτα του είπαν: «Αλλά αν σε σκότωναν;». Ο Ιλαρίων απάντησε: «Τόσο το καλύτερο. ο σωματικός θάνατος κλείνει τη νύκτα της παρούσας ζωής και εισάγει στην ανατολή της μέλλουσας ζωής». Οι απαντήσεις του Ιλαρίωνα είχαν σαν αποτέλεσμα τη μετάνοια των ληστών. Ο Ιλαρίων, έλαβε από το Θεό και το χάρισμα να κάνει θαύματα.
Αφού περιόδευσε σε πολλούς τόπους και χώρες, παρέδωσε στο Θεό την ψυχή του, ογδόντα χρονών. Ο Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας έζησε τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής του στην Επισκοπή της Πάφου.
Το λείψανο του Οσίου δεν έμεινε για καιρό στην Κύπρο. Οι χριστιανοί της Παλαιστίνης, σαν έμαθαν τον θάνατο του οσίου, έστειλαν εδώ τον μαθητή του Ησύχιο, ο οποίος με τρόπο ανέσκαψε τον τάφο. Χωρίς να τον αντιληφθεί κανένας πήρε τα ιερά λείψανα και τα μετέφερε στην Παλαιστίνη. Εκεί οι χριστιανοί τα εναπέθεσαν με ξεχωριστές τιμές στη Μονή του Μαϊουμά.
Απολυτίκιο:
Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Εγκρατείας τη αίγλη λαμπρυνθείς την διάνοιαν, ήστραψας θαυμάτων ακτίνας Ιλαρίων Πατήρ ημών, και γεγονός φωστήρ περιφανής, και στύλος ευσέβειας θεαυγής, καταυγάζων τη ενθέω σου βιοτή, τους πίστει προσιόντας σοι. Δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σου, πάσιν ιάματα.

Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026

Πρόσεξε, μήν παραδίδεσαι στὴν ἧττα τῆς λύπης!

 


Τὸ σατανικὸ πνεῦμα τῆς λύπης, προκαλεῖ στὸν ἄνθρωπο ἄγχος, ἀγωνία, στενοχώρια, κατάθλιψη καὶ πέσιμο στὰ ἴδια ἁμαρτήματα.
Ἡ δαιμονιώδης λύπη, εἶναι ἀποτέλεσμα καὶ ἔνδειξη ἀμετανοησίας, φρικτοῦ ἐγωισμοῦ, δαιμονίου ποὺ κρύβεται μέσα μας.
Ἀντίθετα, ἡ κατὰ Θεὸν λύπη, ἔρχεται σὰν δροσιά, σὰν συντροφιά, σὰν ἕνα χαμόγελο, σὰν μιὰ ξεκούραση μέσα στὴ ζωή μας καὶ μᾶς δίνει δύναμη, χαρά, κουράγιο.
Νοιώθουμε, σὰν νὰ μὴν κάναμε τίποτε, σὰν νὰ ἀρχίζουμε τώρα τὴν ζωή μας.
Γι' αὐτὸ πρόσεξε, μὴν παραδίδεσαι στὴν ἧττα τῆς λύπης. Ἀφήσου μόνο στὴν κατὰ Θεὸν πνευματικὴ λύπη, ποὺ σημαίνει, στὴν πανήγυρη τῆς καρδιᾶς, ἡ ὁποία εὐφραίνεται γιὰ τὴν μετάνοια καὶ τὴν Θεία ζωή.
 Γέροντας Αἰμιλιανὸς Σιμωνοπετρίτης

Όσο βοηθάει την ψυχή ένας καλός λογισμός, δεν την βοηθάει καμμία άλλη πνευματική άσκηση

 


Όσο βοηθάει την ψυχή ένας καλός λογισμός, δεν την βοηθάει καμμία άλλη πνευματική άσκηση, δεν την ανεβάζουν χρόνια ολόκληρα, με αγώνες υπερφυσικούς.
Ένας καλός λογισμός ισοδυναμεί με μια πολύωρη αγρυπνία!
Έχει μεγάλη δύναμη.
Μεγαλύτερη πνευματική δύναμη έχουν οι αγνοί λογισμοί, από κάθε άλλη άσκηση, νηστεία, αγρυπνία κ.λ.π.
γι' αυτούς που αγωνίζονται να φυλάξουν την ψυχική και σωματική τους αγνότητα.
Η βάση για όλα είναι ο καθαρός λογισμός.
Όλα μπροστά σου, να τα βλέπεις με καθαρό λογισμό.
Για παράδειγμα συναντάς μια σεμνή κοπέλα.
Να την θεωρείς πρόσωπο κατ΄εικόνα Θεού.
Πιο κάτω βλέπεις μια ξεπεσμένη γυναίκα.
Να την βλέπεις σαν αδερφή σου, που έπεσε:

Να αναστενάξεις και να πεις ένα, ''Κύριε ελέησον''.
Ο λόγος αυτός, θα τρυπήσει την καρδιά της.
Έχει δύναμη!
Θα την ωφελήσει"...
- Γέροντα, τι βοηθάει να διώχνω τους λογισμούς υπόνοιας;
- Όλα είναι πάντα έτσι, όπως τα βλέπεις;
Να βάζης πάντα ένα ερωτηματικό σε κάθε λογισμό σου, μια που όλα τα βλέπεις συνήθως αριστερά.
αν βάζης δύο ερωτηματικά, είναι πιο καλά.
Αν βάζης τρία, είναι ακόμη καλύτερα.
Έτσι κι εσύ ειρηνεύεις και ωφελείσαι, αλλά και τον άλλον ωφελείς. Αλλιώς, με τον αριστερό λογισμό νευριάζεις, ταράζεσαι και στενοχωριέσαι, οπότε βλάπτεσαι πνευματικά.
Όταν αντιμετωπίζεις ό,τι βλέπεις με καλούς λογισμούς, μετά από λίγο καιρό θα δης ότι όλα ήταν πράγματι έτσι,
όπως τα είδες με καλούς λογισμούς..."

Κάποτε στο Άγιον Όρος ήταν ένας μοναχός που διέμενε στις Καρυές.
Έπινε καθημερινά και μεθούσε και γινόταν αιτία να σκανδαλίζονται οι προσκυνητές.
Κάποια στιγμή πέθανε και ανακουφισμένοι κάποιοι πιστοί πήγαν στον
γέροντα Παϊσιο να του πουν με ιδιαίτερη χαρά ότι επιτέλους λύθηκε αυτό το τεράστιο πρόβλημα.
Ο π. Παϊσιος τους απάντησε ότι γνώριζε για το θάνατο του μοναχού,
αφού είδε ολόκληρο τάγμα αγγέλων που ήρθαν να παραλάβουν την ψυχή του.
Οι προσκυνητές απόρησαν και διαμαρτυρήθηκαν και κάποιοι προσπαθούσαν
να εξηγήσουν στον γέροντα Παΐσιο για ποιον ακριβώς μιλούσαν, νομίζοντας ότι δεν κατάλαβε ο γέροντας.
Ο γέροντας Παΐσιος τους διηγήθηκε:
"Ο συγκεκριμένος μοναχός γεννήθηκε στη Μ. Ασία, λίγο πριν την καταστροφή όταν οι Τούρκοι μάζευαν όλα τα αγόρια. Για να μην το πάρουν από τους γονείς του, αυτοί το έπαιρναν μαζί τους στο θερισμό και για
να μην κλαίει, του έβαζαν λίγο ρακί στο γάλα για να κοιμάται. Ως εκ τούτου μεγαλώνοντας έγινε αλκοολικός.
Κάποια στιγμή και μετά από αποτρεπτικές απαντήσεις από διάφορους
γιατρούς να μην κάνει οικογένεια, ανέβηκε στο Όρος και έγινε μοναχός.
Εκεί βρήκε γέροντα και του είπε ότι είναι αλκοολικός. Του είπε ο
γέροντας να κάνει μετάνοιες και προσευχές κάθε βράδυ και να παρακαλεί
την Παναγία να τον βοηθήσει να μειώσει κατά 1, τα ποτήρια που έπινε.
Μετά ένα χρόνο κατάφερε με αγώνα και μετάνοια να κάνει τα 20 ποτήρια
που έπινε, 19 ποτήρια. Ο αγώνας συνέχισε με την πάροδο των χρόνων και
έφτασε τα 2-3 ποτήρια, με τα οποία όμως πάλι μεθούσε."

Ο κόσμος έβλεπε χρόνια ένα αλκοολικό μοναχό που σκανδάλιζε τους
προσκυνητές, ο Θεός έβλεπε ένα αγωνιστή μαχητή που με μεγάλο αγώνα
αγωνίστηκε να μειώσει το πάθος του.

Χωρίς να ξέρουμε γιατί ο κάθε ένας προσπαθεί να κάνει αυτό που θέλει
να κάνει, με ποιο δικαίωμα να κρίνουμε την προσπάθεια του.

Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης

Αγιος Γέροντας Πορφύριος: «Μόνο με την προσευχή θα φέρετε αποτέλεσμα»»


Αυτό που γίνεται με τους γονείς, μπορεί να γίνει και με τους εκπαιδευτικούς. Με την προσευχή και την αγιοσύνη μπορείτε να βοηθήσετε και τα παιδιά στο σχολείο. Μπορεί να τα επισκιάσει η χάρις του Θεού και να γίνουν καλά.

Μην προσπαθείτε με ανθρώπινους τρόπους να διορθώσετε κακές καταστάσεις.
Δεν έρχεται κανένα καλό αποτέλεσμα. Μόνο με την προσευχή θα φέρετε αποτέλεσμα. Να επικαλείσθε τη θεία Χάρη για όλους. Να πάει η θεία Χάρις μέσα στην ψυχή τους και να τους αλλοιώσει. Αυτό θα πει χριστιανός.
Εσείς οι εκπαιδευτικοί μυστικά, χωρίς να το καταλαβαίνετε, μεταδίδετε στα παιδιά το άγχος και τα επηρεάζετε. Με την πίστη φεύγει το άγχος. Τι λέμε; «Και πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα».
Ν’ ανταποκρίνεσθε στην αγάπη των παιδιών με διάκριση. Έτσι άμα σας αγαπήσουν, θα μπορέσετε να τα οδηγήσετε κοντά στον Χριστό. Θα γίνετε εσείς το μέσον. Η αγάπη σας να είναι αληθινή. Να μην τ’ αγαπάτε ανθρώπινα, όπως κάνουν συνήθως οι γονείς· δεν τα βοηθάτε. Αγάπη εν προσευχή, εν Χριστώ αγάπη. Αυτή ωφελεί πραγματικά. Κάθε παιδί που βλέπετε, να προσεύχεσθε γι’ αυτό κι ο Θεός στέλνει την Χάρη Του και θα το ενώνει μαζί Του. Προτού μπείτε στην τάξη, και ειδικά σε δύσκολα τμήματα, να λέτε την ευχή.
«Κύριε Ιησού Χριστέ…». Μπαίνοντας ν’ αγκαλιάζετε με το βλέμμα σας όλα τα παιδιά, να προσεύχεσθε και μετά να μιλάτε προσφέροντας όλο σας τον εαυτό. Κάνοντας αυτή την προσφορά εν Χριστώ, θα χαίρεσθε. Έτσι θ’ αγιάζεσθε κι εσείς και τα παιδιά.
Θα ζείτε μέσα στην αγάπη του Χριστού και στην Εκκλησία, διότι θα γίνεσθε καλοί μέσα στην εργασία.
Αν κάποιος μαθητής δημιουργήσει πρόβλημα, κάνετε πρώτα μια γενική παρατήρηση λέγοντας:
– Παιδιά, εδώ ήλθαμε για μάθημα, για σοβαρή δουλειά. Βρίσκομαι κοντά σας, για να σας βοηθήσω. Κι εσείς κουράζεσθε, για να πετύχετε στη ζωή. Κι εγώ, που σας αγαπάω πάρα πολύ, κοπιάζω. Γι’ αυτό, σας παρακαλώ, να κάνετε ησυχία, για να πετύχομε το σκοπό μας.
Δεν θα κοιτάζετε αυτόν που παραφέρθηκε, αν συνεχίσει, απευθύνεσθε στον ίδιο όχι με θυμό αλλά σοβαρά και σταθερά. Θα προσέχετε να επιβάλλεσθε στην τάξη, για να μπορείτε να επιδράσετε και στις ψυχές τους. Δεν φταίνε τα παιδιά που είναι δύσκολα. Αυτό οφείλεται στους μεγάλους.

Στα παιδιά να μη λέτε πολλά για τον Χριστό, για τον Θεό, αλλά να προσεύχεσθε στον Θεό για τα παιδιά. Τα λόγια χτυπούν στ’ αυτιά, ενώ η προσευχή πηγαίνει στην καρδιά. Ακούστε ένα μυστικό. Την πρώτη ημέρα που θα μπείτε στην τάξη, να μην κάνετε μάθημα. Να τους μιλήσετε ωραία. Μία μία τις λέξεις. Να φερθείτε με αγάπη στα παιδιά. Στην αρχή να μην τους μιλήσετε καθόλου περί Θεού ούτε περί ψυχής. Άλλη φορά αυτά, αργότερα.
Την ημέρα, όμως, που θα τους μιλήσετε για τον Θεό, θα προετοιμασθείτε καλά και θα τους πείτε:
– Υπάρχει ένα θέμα, για το οποίοι πολλοί αμφιβάλλουν. Είναι το θέμα «Θεός». Τι γνώμη έχετε;
Έπειτα συζήτηση. Άλλη ημέρα το θέμα «ψυχή»:
– Υπάρχει ψυχή;
Έπειτα να μιλήσετε για το κακό από πλευράς φιλοσοφικής. Να τους πείτε ότι έχομε δύο εαυτούς, τον καλό και τον κακό. Πρέπει να καλλιεργήσομε τον καλό. Αυτός θέλει την πρόοδο, την καλοσύνη, την αγάπη. Αυτόν πρέπει να ξυπνήσομε, για να γίνομε άνθρωποι σωστοί στην κοινωνία. Να θυμηθείτε εκείνο: «Ψυχή μου, ψυχή μου, ανάστα, τι καθεύδεις;». Να μην τους τα πείτε, όμως, έτσι αλλά με άλλα λόγια, περίπου έτσι: «Παιδιά, να είστε ξύπνιοι για τη μόρφωση, για το καλό, για την αγάπη. Μόνο η αγάπη τα κάνει όλα όμορφα και γεμίζει η ζωή μας κι αποκτάει νόημα. Ο κακός εαυτός θέλει την τεμπελιά, την αδιαφορία. Αλλ’ αυτό κάνει άνοστη τη ζωή, χωρίς νόημα κι ομορφιά».
Όλα, όμως, αυτά θέλουν προετοιμασία. Η αγάπη απαιτεί θυσίες και πολύ συχνά και θυσία χρόνου. Να δίδετε την πρώτη θέση στην κατάρτιση, για να είστε έτοιμοι να προσφέρετε στα παιδιά. Να είστε έτοιμοι κι όλα να τα λέτε με αγάπη και προπάντων με χαρά. Να τους δείχνετε όλη σας την αγάπη και να ξέρετε τι θέλετε και τι λέτε. Αλλά θέλει και τέχνη πως θα φερθείτε στα παιδιά. Πάνω σ’ αυτό είχα ακούσει κάτι χαριτωμένο. Προσέξτε το.
Κάποιος δάσκαλος, ευχαριστημένος απ’ όλα τα παιδιά, υπέφερε απ’ τις αταξίες κάποιου μαθητή κι ήθελε να τον αποβάλει απ’ το σχολείο. Εν τω μεταξύ ήλθε νέος δάσκαλος κι ανέλαβε την τάξη. Για τον συγκεκριμένο μαθητή πήρε τις σχετικές πληροφορίες. Ο καινούργιος, μαθαίνοντας για τον μαθητή ότι είχε πάθος για το ποδήλατο, τη δεύτερη ημέρα, όταν μπήκε στην τάξη, είπε:
– Παιδιά, έχω μια στενοχώρια. Κάθομαι μακριά και τα πόδια μου με πονούν να περπατώ και θέλω να χρησιμοποιήσω ποδήλατο, αλλά δεν ξέρω να το κινώ. Ξέρει κανείς να με μάθει;
Πετάγεται, λοιπόν, ο άτακτος.
– Εγώ, λέει, θα σε μάθω!
– Ξέρεις;
– Ναι, ξέρω.
Κι από τότε εγίνανε πολύ καλοί φίλοι, μέχρι που στενοχωρέθηκε ο παλιός δάσκαλος, που το έβλεπε. Ένιωσε ότι δεν ήταν άξιος ο ίδιος να επιβληθεί στον μαθητή.
Συμβαίνει πολλές φορές να υπάρχουν στο σχολείο ορφανά παιδιά. Δύσκολο πράγμα η ορφάνια. Όποιος στερήθηκε τους γονείς του, και μάλιστα σε μικρή ηλικία, έγινε δυστυχισμένος στη ζωή. Αν, όμως, απέκτησε πνευματικούς γονείς τον Χριστό και την Παναγία μας, έγινε άγιος. Να φέρεσθε στα ορφανά παιδιά με αγάπη και κατανόηση, αλλά κυρίως να τα συνδέετε με τον Χριστό και με την Εκκλησία.

O AΓΙΟΣ ΑΡΤΕΜΙΟΣ

 


 Τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου τιμά σήμερα, 20 Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Αρτέμιος ήταν διακεκριμένος πολιτικός του Βυζαντίου και ευσεβέστατος χριστιανός. Ο Μέγας Κωνσταντίνος, εκτιμώντας τα ηθικά και πολιτικά του χαρίσματα, του έδωσε το αξίωμα του πατρικίου και τον διόρισε Δούκα και Αυγουστάλιο της Αλεξανδρείας.
 Το 357 μ.Χ. πηγαίνει στην Πάτρα, κατ’ εντολή του Αυτοκράτορα Κωνσταντίου, γιου του Μεγάλου Κωνσταντίνου, για να παραλάβει τα σεπτά λείψανα του Αγίου Ανδρέα και να τα ανακομίσει στον νεόκτιστο Ναό των Αγίων αποστόλων στην Κωνσταντινούπολη (3 Μαρτίου 357 μ.Χ.).
Κατά την διαμονή του στην Πάτρα και με την επίβλεψη του κατασκεύασε υδραγωγείο. Στρατοπεδευμένος στην περιοχή της Μονής Γηροκομείου ελεούσε και βοηθούσε πλήθος αναξιοπαθούντων και κυρίως γερόντων, γεγονός που δικαιολογεί την τοπωνυμία Γηροκομείο.
Όταν, το 363 μ.Χ., ο Αρτέμιος άκουσε ότι ο Ιουλιανός ο Παραβάτης βασάνιζε τους χριστιανούς στην Αντιόχεια, ήλθαν στα χείλη του τα λόγια του ψαλμωδού Δαβίδ προς το Θεό: «Κύριε, πνεύματι ηγεμονικώ στήριξόν με» (Ψαλμός Ν’ (50), στ. 14). Κύριε, στήριξε με με σκέψεις σταθερές και θέληση ισχυρή, που να κυριαρχεί μέσα μου και να με κατευθύνει στην υπεράσπιση του αγαθού με θάρρος.
Πράγματι, ο Αρτέμιος, με τη δύναμη που του έδωσε ο Θεός, πήγε αμέσως στην Αντιόχεια και με παρρησία ήλεγξε ευθέως τον Ιουλιανό για τις παρανομίες του κατά των χριστιανών. Ο Ιουλιανός, που δεν περίμενε τέτοια στάση από αξιωματούχο, τον συνέλαβε και τον μαστίγωσε αλύπητα.
Έπειτα του έσπασε τα κόκαλα με πέτρες, και τελικά τον αποκεφάλισε. Το Ιερό λείψανο του Αρτεμίου παρέλαβε κάποια διακόνισσα, η Αρίστη, που το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη, στο ναό του προφήτου Προδρόμου.
Απολυτίκιο:
Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.
Ευσέβειας τοις τρόποις καλλωπιζόμενος, αθλητικής αγλαίας ώφθης σοφέ κοινωνός, προς αγώνας ανδρικούς παραταξάμενος· όθεν ως λύχνος φωταυγής, των θαυμάτων τας βολάς, εκλάμπεις τη οικουμένη, Αρτέμιε Αθλοφόρε, προς σωτηρίαν των ψυχών ημών.

Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026

Άγιος Γέροντας Παΐσιος: Η ακηδία αχρηστεύει τον άνθρωπο.

 

Γέροντα, τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα στην ακηδία και την αθυμία;

– Ακηδία είναι η πνευματική τεμπελιά, ενώ η ραθυμία αναφέρεται και στην ψυχή και στο σώμα. Καλύτερα όμως να λείψουν και τα δύο.
Η ακηδία και η ραθυμία μερικές φορές κολλούν και σε ψυχές που έχουν πολλές προϋποθέσεις για πνευματική ζωή, που έχουν ευαισθησία, φιλότιμο.
Σε έναν αδιάφορο ο πειρασμός δεν κάνει τόσο κακό. Ένας ευαίσθητος όμως άνθρωπος ,αν στενοχωρηθή, νιώθει μετά ακηδία. Πρέπει να βρη τί τον στενοχώρησε και να το αντιμετωπίση πνευματικά, για να ξαναβρή το κουράγιο και να πάρη μπρος η μηχανή του. Να προσέχη να μην αφήνη αθεράπευτες πληγές , γιατί μετά κάμπτεται από τα τραύματά του. Το ψυχικό τσάκισμα, το οποίο στην συνέχεια φέρνει και το σωματικό, τον αχρηστεύει. Ο γιατρός δεν βρίσκει τίποτε, γιατί την βλάβη την έχει προκαλέσει ο πειρασμός. Πόσες ψυχές που έχουν φιλότιμο ,ευαισθησία, τις βλέπω αχρηστευμένες!
– Γέροντα, αισθάνομαι εξάντληση και δεν μπορώ να κάνω καθόλου πνευματικά1. Αυτό προέρχεται από κούραση ή μήπως είναι από ραθυμία;
– «Ἀπὸ τῶν πολλῶν μου ἁμαρτιῶν, ἀσθενεῖ τὸ σῶμα, ἀσθενεῖ μου καὶ ἡ ψυχή»2, δεν λέει; Δεν είναι κούραση σωματική˙ ψυχικό τσάκισμα είναι. Αυτό είναι χειρότερο από την σωματική κούραση. Με το ψυχικό τσάκισμα ξεβιδώνεται κανείς και γίνεται σαν ένα όχημα που όλα τα εξαρτήματά του είναι καλά, αλλά η μηχανή του είναι διαλυμένη.
– Γέροντα, βλέπω ότι, ενώ πρώτα αγαπούσα τα πνευματικά, τώρα δεν μπορώ να κάνω τίποτε.
Πηγή : Ενοριακή ζωή
– Γιατί δεν μπορείς να κάνης τίποτε; Δεν έχεις δυνάμεις; Εγώ βλέπω ότι έχεις. Δεν θυμάσαι παλιά, όταν χτιζόταν το μοναστήρι και δούλευες όλη μέρα στο γιαπί , πόσα πνευματικά έκανες;
– Μήπως, Γέροντα, φταίει που έδωσα όλον τον εαυτό μου στις δουλειές;
– Πιο πολύ φταίει που άφησες τον εαυτό σου χαλαρό . Κοίταξε να τον σκληραγωγήσης ˙ να αγαπήσης την άσκηση. Εγώ , που έχω μισό πνεύμονα, ξέρεις πόσες μετάνοιες κάνω; Δεν μπορώ να σου πω. Μόνο για τα κομποσχοίνια , που κάνω με μικρές μετάνοιες, σου λέω ότι, όταν κουράζεται το ένα χέρι, κάνω τον σταυρό μου με το άλλο. Αυτά σου τα λέω από αγάπη. Άλλοι δεν έχουν τις προϋποθέσεις που έχεις εσύ, και ξέρεις πώς αγωνίζονται, πώς παλεύουν; Εσύ για λοκατζής κάνεις! Πώς άφησες έτσι τον εαυτό σου; Εγώ θα προσεύχωμαι για σένα, αλλά, για να βοηθηθής, πρέπει κι εσύ να κάνης μια προσπάθεια. Κατάλαβες; Στα πνευματικά πρέπει να δώσης όλον τον εαυτό σου, και τότε θα αποδώσης και στην διακονία σου.
– Γέροντα, μερικές φορές , όταν είμαι στο κελλί, με πιάνει ακηδία.
– Στο κελλί σου δεν προσεύχεσαι , δεν μελετάς. Όσο μπορείς, να μην αφήνης να περνάη ο χρόνος χωρίς να κάνης τίποτε. Δεν μπορείς να προσευχηθής; Ας μελετήσης κάτι που σε βοηθάει εκείνη την ώρα. Διαφορετικά ο διάβολος μπορεί να εκμεταλλευθή την άσχημη κατάστασή σου και να σε εξουθενώση.
1. «Πνευματικά» είναι: ευχή με το κομποσχοίνι, μετάνοιες, πνευματική μελέτη κ.λπ. που κάνει ο μοναχός εκτός της διατεταγμένης Ακολουθίας και του μοναχικού κανόνος. Αυτά γίνονται και από λαϊκούς που αγωνίζονται στον κόσμο.

Τα ψέματα των λέξεων

π. Ανδρέα Αγαθοκλέους

Αφορμή για το κείμενο - προβληματισμό παίρνω από το γνωστό τραγούδι «Με τόσα ψέματα», του γνωστού τραγουδιστή Αλκίνοου Ιωαννίδη.

«Με τόσα ψέματα που ντύθηκαν οι λέξεις

πώς να σου πω το σ’ αγαπώ να το πιστέψεις;».

Λέξεις χωρίς αντίκρισμα. Δεν ξέρεις αν τα λόγια εκφράζουν αυτό που λένε. Κι όμως, πέρα από το τι λέμε και πώς συμπεριφερόμαστε, υπάρχει στον άνθρωπο - και κυρίως στα παιδιά και στους ενήλικες με παιδική καρδιά - μια δύναμη που λέγεται διαίσθηση. Αυτή καταλαβαίνει το βάθος, την αλήθεια των λέξεων.

Η σύγχυση βρίσκεται όταν άλλα βγαίνουν από το στόμα κι άλλα νιώθεις να βγαίνουν από την καρδιά τού συνομιλητή σου. Στην αθωότητα δεν υπάρχει πονηριά που ερμηνεύει τον πονηρό άνθρωπο. Γιατί, άλλο έξυπνος και άλλο πονηρός. Και σε μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας συναντούμε περιπτώσεις που ξεγελάστηκαν από πονηρούς ανθρώπους, χωρίς να σημαίνει ότι δεν ήταν ικανοί, έξυπνοι, μορφωμένοι.

Τα «ψέματα των λέξεων» δεν βρίσκονται μόνο στις διαπροσωπικές σχέσεις. Παρατηρούνται και στο λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε στον εκκλησιαστικό χώρο. Λέμε «Εκκλησία» και εννοούμε ενδεχομένως τους «διπλοπρόσωπους δεσποτάδες και παπάδες», «επιχειρήσεις και οικονομικές δραστηριότητες», «σκάνδαλα και ίντριγκες» και ένα σωρό αρνητικά χαρακτηριστικά. Κι έτσι, αφήνουμε την ουσία της Εκκλησίας ως Σώματος Χριστού, ως κοινωνία προσώπων, ως σύναξη των μελών της, ως Θεία Λειτουργία.

Λέμε προσευχή και υπονοούμε την αδυναμία, το συμφέρον, τη συναλλαγή. Δεν υποψιαζόμαστε τη συνάντηση, τη σχέση, τη συνδιαλλαγή.

Με όλη αυτή την ασυνεννοησία, αλήθεια, πώς να πιστέψει ο καθένας μας τη «βαρύτητα των λέξεων», κατά τον ποιητή Θεοδόση Νικολάου; Πώς να δεχτείς την ειλικρίνεια των προθέσεων, την έκφραση του ενδιαφέροντος και την αγάπη αυτού που τα λέει;

Όμως, το απόλυτο και το γενικό συμπέρασμα δεν αποδίδει ποτέ όλη την αλήθεια. Γιατί, ξέρουμε πως υπάρχουν και αυτοί που το «ναι» είναι ναι και το «όχι» όχι, κατά την προτροπή του Κυρίου (Ματθ. 5,37).

Μπορεί αυτοί να είναι οι λίγοι, αλλά είναι οι αληθινοί, που γίνονται - χωρίς να το επιδιώκουν - το «άλας της γης» που διατηρεί την κοινωνία από τη σήψη και τη νοστιμίζει, της δίνει ομορφιά. Γι’ αυτό και μπορείς να ακουμπήσεις πάνω σ’ αυτούς τους λίγους και να υψωθείς για να δεις ουρανό...

Η αληθινή μετάνοια έχει κόστος, αλλά και αληθινή χαρά

 

Από το έργο Αδελφοί Καραμαζώφ του μεγάλου Ρώσου συγγραφέως Ντοστογιέφσκι

Ένας υπηρέτης σκότωσε μια πλούσια κυρία, πήρε την περιουσία της, τα χρυσαφικά της και εξαφανίστηκε. Έγιναν συλλήψεις, ανακρίσεις, ενοχοποιήθηκε κάποιος αθώος και καταδικάστηκε σε ισόβια δεσμά.

Ο κλέφτης πήγε σε άλλη περιοχή, άλλαξε το όνομά του και με τα πλούτη που κατείχε έκανε επιχειρήσεις. Κέρδισε και πλούτισε, κι από τα κέρδη του σκόρπιζε στους φτωχούς.

Είχε βαθειά μετανοιώσει για το έγκλημά του. Έφτειαξε ιδρύματα, φτωχοκομεία, οικοτροφεία, σπουδαία έργα, και όλοι τον είχαν για άγιο.

Ποτέ δεν πέρασε από τη σκέψι κανενός, ότι αυτός ο μεγάλος ευεργέτης ήταν εκείνος ο εγκληματίας και κλέφτης. Μέσα του όμως κάτι τον κατέτρωγε μέρα-νύχτα.

«Αλλοίμονό σου! Είσαι εγκληματίας, είσαι κλέφτης». Τι κι αν όλοι τον είχαν για άγιο; Ο ίδιος μέσα του καιγόταν. Άνοιγε εκκλησίες έκανε λειτουργίες…, μα μέσα του είχε φωτιά.

Πέρασαν χρόνια. Δεν μπόρεσε να κατασιγάση αυτή την ανησυχία. Δεν μπόρεσε ν’ απαλλαγή από τον σκορπιό που κατέτρωγε τα σπλάχνα του μέρα-νύχτα.

Έπειτα από καιρό πολύ, αφού δεν μπόρεσε να βρη ησυχία, πήγε στον πνευματικό, γονάτισε και εξωμολογήθηκε.

– Πάτερ μου, λέει, μην τρομάξης μ’ αυτά που θα σου πω. Γιατί μ’ έχεις κ’ εσύ για άγιο. Εγώ είμαι ο τάδε εγκληματίας και κλέφτης.

– Τι λες, παιδί μου! Δεν μπορώ να το πιστέψω.

– Ναι. Έτσι κ’ έτσι κ’ έτσι έγιναν τα πράγματα. Σε παρακαλώ να μου διαβάσης μια ευχή, γιατί από τότε δεν είδα άσπρη μέρα. Ποτέ δεν χάρηκα. Είμαι δυστυχισμένος άνθρωπος, τραγικός. Θέλω να με συχωρέση ο Θεός.

Τότε ο πνευματικός του είπε:

– Για να σε συγχωρήσω, παιδί μου, πρέπει να καταγγείλης τον εαυτό σου. Ο κόσμος πρέπει να μάθη την αλήθεια. Κάποιος αθώος σαπίζει στη φυλακή αντί για σένα.

Πρέπει λοιπόν να κατηγορήσης τον εαυτό σου δημοσίως, για να μάθη ο κόσμος την αλήθεια και ο αθώος να ελευθερωθή. Αν δεν το κάνης αυτό, δεν μπορώ κ’ εγώ να σε συγχωρήσω, δεν έχω το δικαίωμα.

Πήρε μια προθεσμία. Στέναξε, έκλαψε, και κατόπιν πήγε πάλι στον πνευματικό και είπε:

– Πάτερ μου, δος μου την ευχή σου. Αποφάσισα να κάνω ό,τι μου είπες.

Κάλεσε λοιπόν σ’ ένα συμπόσιο, όπως καλούσε πάντοτε, μικρούς και μεγάλους. Όλοι έπιναν στην υγειά του. Και τότε, στη μέση της συνεστιάσεως, σηκώθηκε και είπε:

– Εσείς που με περνάτε για άγιο, φτύστε με αυτή τη στιγμή κιόλας, γιατί είμαι ένα κάθαρμα.

Νόμισαν ότι τρελλάθηκε.

– Όχι, το μυαλό μου λειτουργεί αυτή την ώρα καλύτερα από κάθε άλλη φορά. Είμαι ο τάδε εγκληματίας, λέει και δίνει τα διαπιστευτήρια απ’ όπου φάνηκε το πρώτο του όνομα.

Στη συνέχεια οδηγείται στην εισαγγελία κι από ‘κει στις φυλακές, ενώ από το άλλο κελλί απελευθερώνεται ο αθώος.

Μετά από λίγες μέρες ο πνευματικός παίρνει ένα γράμμα.

«Σεβαστέ μου πάτερ, εξετέλεσα τη συμβουλή σου.

Την ώρα που έκλεινε η πόρτα της φυλακής κ’ έμενα μόνος σ’ ένα υγρό και σκοτεινό υπόγειο, νόμιζα πως άνοιγε για μένα ο παράδεισος.

Η χαρά που νιώθω τώρα δεν περιγράφεται. Την ειρήνη που βρήκα δεν μπορώ να σας την παραστήσω. Τώρα είμαι ευτυχής.

Τι να τα κάνω όλα εκείνα που είχα τότε, τα εξωτερικά, όταν μέσα μου είχα κόλασι μέρα-νύχτα;

Ευχαριστώ τον Θεό, που έτσι με λυτρώνει από το έγκλημά μου.

Ευχαριστώ κ’ εσένα, πάτερ μου, που έγινες το όργανο του Θεού και με ωδήγησες σε τέτοια χαρά και ειρήνη».