Εσύ βάλε τη καλή διάθεση και Άλλος θα σου τα κανονίσει…

 

Αυτές τις μέρες προσπάθησε να μην αφήνεις τον εαυτό σου να τεμπελιάζει.

Αυτές τις μέρες, όσο και να δυσκολευτείς, μην λιποψυχήσεις. Μην τα παρατήσεις. Κράτα γερά.

Αυτές τις μέρες, είναι μια ευκαιρία να συνειδητοποιήσεις ότι δεν γυρνάει όλος ο κόσμος γύρω από εσένα… Δεν είσαι των πάντων η «αρχή».

Αυτές τις μέρες, κοίτα να αποφύγεις τα άσκοπα τα λόγια. Εκείνα που κρύβουν μέσα τους μόνο «κατηγορώ» για τις ζωές των άλλων.

Αυτές τις μέρες, είναι μια ευκαιρία να καλλιεργήσεις ό,τι σου δόθηκε καλό.

Αυτές τις μέρες, είναι μια ευκαιρία, να σκύψεις λίγο το κεφάλι. Όχι από αδυναμία. Όχι. Μα για κοιτάξεις μέσα σου καλά.

Αυτές οι μέρες, μια ευκαιρία όλες τους για λίγη παραπάνω υπομονή.

Αυτές οι μέρες, είναι η καλύτερη ευκαιρία για να αγαπήσεις περισσότερο ό,τι ήδη αγαπάς μα και για να αγαπήσεις ό,τι και όποιον δεν αγάπησες ποτέ σου…

Και μη νομίσεις πως όλα αυτά μπορείς να τα πετύχεις μόνος σου.

Όχι.

Δώρα είναι όλα τους.

Εσυ βάλε τη καλή διάθεση και Άλλος θα σου τα κανονίσει…

Καλή Σαρακοστή αδέλφια.

Ψυχολόγος Ελευθεριάδης Ελευθέριος

40 Μέρες πείνας για τον κόσμο και λαχτάρα για Ουρανό . .

 

Ξεκινάει μια ιδιαίτερη περίοδος για την εκκλησία. Στο άκουσμα της νηστείας της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής ακούμε διάφορα.
"Ότι η νηστεία δεν έχει σημασία και ότι αρκεί να κάνουμε το καλό και όλα θα είναι καλά ." Ο κόσμος ζει σε μια επικίνδυνη, σαθρή και παρακμιακή πνευματικότητα. Κάνουμε μια διατροφή, ακολουθούμε και έναν life coach ώστε να μας δίνει συμβουλές και όλα καλά. Μια πνευματικότητα του μηδενός, του τίποτα και του εγωιστικού εαυτού. Να είμαι καλά εγώ μόνος μου και ας πεθάνουν οι άλλοι.

 Η νηστεία είναι μια υπαρξιακή στάση ζωής. Είναι ένας αγώνας σχέσης με το πρόσωπο του Χριστού ξεκινώντας από τα υπόγεια του εαυτού μου. Δεν κάνουμε νηστεία για να μας έχει καλά ο Θεός, ούτε για να Του αποδείξουμε ότι είμαστε καλοί μαζί Του, σαν να Τον λαδώνουμε.

 Φυσικά δεν νηστεύουμε για σωματική αποτοξίνωση, άσχετα αν αυτή έρχεται σαν αποτέλεσμα του αγώνα μας. 

Η νηστεία μπορεί να σε οδηγήσει σε μια ειδωλολατρική σχέση με τον Χριστό αν την δεις ως συναλλαγή. Αν όμως τη δεις ως ασκητική και θεραπευτική της αγάπης, τότε τα πράγματα αλλάζουν. 

 Η Εκκλησία μας καλεί να κάνουμε τη λεγόμενη κένωση του εαυτού, να αδειάσουμε από τη ματαιοδοξία του κόσμου τούτου και να θέσουμε νέους πνευματικούς υπαρξιακούς προσανατολισμούς μέσα μας. Θα φας λιγότερο φαγητό, θα φας όμως λιγότερο τον άλλον, θα βλέπεις το πιάτο σου με λίγο φαγητό ώστε να δώσεις και στον αδερφό σου, θα χορτάσεις από τον Θεό, και θα γίνεις ο πλησίον που ο άλλος έχει ανάγκη. Τα τροπάρια αυτή την περίοδο "φωνάζουν" όχι για να να μαλώσουν αλλά για να μας προσκαλέσουν να γίνουμε μέτοχοι της Βασιλείας του Θεού. Μας λένε δηλαδή ποιος είναι ο Χριστός, πού είμαστε εμείς και ποιος είναι ο δρόμος για να Τον συναντήσουμε.

 Αγαπητοί μου, μην μείνουμε λοιπόν μόνο στη τροφή. Ας δούμε μέσα μας και ίσως ανακαλύψουμε κάποια πάθη ή εθισμούς. Ίσως το κινητό, το διαδίκτυο, αλλά ίσως και κολλήματα ή πράγματα και καταστάσεις που μας τρώνε τη ψυχή. Ας δούμε λιγάκι και αυτά. Δεν είναι περίοδος κακομοιριάς. Είναι ερωτική περίοδος. Περίοδος ευχαριστίας, δοξολογίας και αναμέτρησης με τον εαυτό μου σε σχέση με το πρόσωπο του Χριστού. Ας μην χάσουμε αυτή την ευκαιρία.
Προσπάθησε με όσες δυνάμεις έχεις και τη χάρη του Θεού να κάνεις κατάδυση μέσα στην καρδιά σου, θα βρεις πολλά διαμάντια εκεί μέσα σκονισμένα που θέλουν πάλι να λάμψουν.
40 Μέρες πείνας για τον κόσμο και λαχτάρα για Ουρανό . . .
Μην ξεχνάμε χωρίς Σταύρωση δεν υπάρχει Ανάσταση . . .
Καλό κουράγιο και καλή δύναμη σε όλους . . .
Καλή Σαρακοστή . . .

π. Σπυρίδων Σκουτής

Ο ΑΓΙΟΣ ΤΑΡΑΣΙΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

 

---

Τη μνήμη του Αγίου Ταρασίου του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως τιμά σήμερα, 25 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Ταράσιος γεννήθηκε, μεγάλωσε και μορφώθηκε στην Κωνσταντινούπολη.

Οι γονείς του ήταν ευσεβείς Χριστιανοί όπου και του δίδαξαν την χριστιανική πίστη. Ονομάζονταν Γεώργιος, και Ευκρατία. Λόγω της μεγάλης μόρφωσής του, ανέβηκε στο αξίωμα του πρωτοασηκρίτου.

Στις 25 Δεκεμβρίου του 784 μ.Χ., όταν χήρεψε ο πατριαρχικός θρόνος της Κωνσταντινούπολης, εξελέγει πανηγυρικά Πατριάρχης, διαδέχόμενος τον πατριάρχη Παύλο Δ’. Επίσης, ήταν παρών στην 7η Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια, όπου ήταν υπέρ στην τιμητική προσκύνηση των Αγίων εικόνων. Ο Άγιος Ταράσιος παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο στις 25 Φεβρουαρίου το 806 μ.Χ. ύστερα από 21 έτη πατριαρχίας. Το Ιερό Λείψανό του τάφηκε στη Μονή Βοσπόρου, όπου και είχε χτίσει ο ίδιος.

Το έργο που επιτέλεσε εν ζωή ήταν μεγάλο. Κυρίως στην αναστήλωση των εικόνων, καθώς και με τη διατύπωση ότι η προσκύνηση των εικόνων, να μην έχει χαρακτήρα λατρείας, αλλά πνεύμα χριστιανικής πίστης. Η κοίμηση του Αγίου Ταρασίου είχε βυθίσει σε βαρύ πένθος τον το ποίμνιό του.

Απολυτίκιο:
Ήχος γ’. Την ωραιότητα.
Βίου ορθότητι, καλλωπιζόμενος, φωστήρ υπέρλαμπρος, ώφθης του Πνεύματος, και την Εικόνα του Χρίστου, Συνόδω εν τη Έβδομη, προσκυνείν εκήρυξας, ορθοδόξως μακάριε, στύλος και εδραίωμα, Εκκλησίας γενόμενος, διό τους σούς αγώνας γεραίρει, Πάτερ Ιεράρχα Ταράσιε.

Εκοιμήθη ο π. Στέφανος Αναγνωστόπουλος

 

Γραφείο ρεπορτάζ: Romfea.gr

---

Εκοιμήθη, σήμερα Καθαρά Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου 2026, ο π.Στέφανος Αναγνωστόπουλος σε ηλικία 96 ετών.

Σήμερα το μεσημέρι θα μεταφερθεί το σκήνωμα του μακαριστού π.Στεφάνου από την Πάτρα στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας Αμφιάλης Κερατσινίου.

Αύριο, Τετάρτη 24 Φεβρουαρίου το πρωί στις 10.00 θα τελεσθεί η Εξόδιος Ακολουθία και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στην Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας Φωκίδας όπου θα ενταφιαστεί.

Το σκήνωμα του αοιδίμου πατρός θα τεθεί σε προσκύνημα από σήμερα έως αύριο κατά την Εξόδιο Ακολουθία.

Ο π. Στέφανος γεννήθηκε στη Δράμα της Μακεδονίας το 1930 από Έλληνα πατέρα και Ρουμάνα μητέρα.

Τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο στη Δράμα, περνώντας τα παιδικά του χρόνια με φτώχεια και πολλές στερήσεις.

Υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό για 30 μήνες ως έφεδρος ανθυπολοχαγός.

Μετά τη θητεία του εργάστηκε ως λογιστής.

Το 1957 νυμφεύθηκε την Ελένη Λιασκοπούλου (μετέπειτα Μοναχή Εφραιμία) από τη Θεσσαλονίκη, με την οποία απέκτησαν 7 παιδιά. 6 κορίτσια και 1 αγόρι.

Απορρίπτοντας σημαντική υποτροφία για σπουδές στην Γαλλία στην κλασική φωνητική μουσική, και έχοντας ιερατική κλήση, εισήλθε το έτος 1958 στο Ανώτερο Εκκλησιαστικό Φροντιστήριο Θεσσαλονίκης.

Στις 22 Αυγούστου 1959 χειροτονείται Διάκονος και στις 26 Μαρτίου 1961 Πρεσβύτερος από τον μακαριστό Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, Παντελεήμονα Παπαγεωργίου, ενώ τοποθετείται Εφημέριος στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Ευόσμου.

Το 1973 φοίτησε στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Από το 1962 συνδέθηκε πνευματικά με τον μακαριστό Γέροντα Εφραίμ Φιλοθεΐτη-Αριζονίτη, σύνδεσμος που απετέλεσε ορόσημο στη ζωή του.

Υπηρέτησε ως Εφημέριος στην Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς, στους Ιερούς Ναούς Αγίου Βασιλείου Πειραιώς και στον Ιδρυματικό Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας Αμφιάλης Κερατσινίου, επί μακαριστών Μητροπολιτών Πειραιώς, Χρυσοστόμου Ταβλαδωράκη και Καλλινίκου Καρούσου, από τον οποίο έλαβε το Οφφίκιο του Πρωτοπρεσβυτέρου, ενώ διέμεναν με την οικογένειά του, αρχικά στο Πέραμα και στη συνέχεια στην Αμφιάλη Κερατσινίου.

Κατά την ιερατική του πορεία εξομολόγησε χιλιάδες χριστιανών, κήρυξε τον θείο λόγο, υπήρξε πνευματικός πατέρας γυναικείων αδελφοτήτων, ενώ συνέγραψε δεκάδες βιβλία θεολογικού περιεχομένου.

Ο π.Στέφανος εκάρη Μοναχός από τον Γέροντα Φιλόθεο, Καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Καρακάλλου Αγίου Όρους, επίσης πνευματικό τέκνο του Γέροντος Εφραίμ του Φιλοθεΐτου-Αριζονίτου.

Τα τελευταία χρόνια ζούσε στην Πάτρα, φιλοξενούμενος από πνευματικά του τέκνα.

Εκοιμήθη στην Πάτρα την Καθαρά Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026, σε ηλικία 96 ετών.

Είναι ένας σύγχρονος νηπτικός πατέρας της Εκκλησίας μας.

Να έχουμε την ευχή του!

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Θ Ε Ν
ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ:

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Πειραιῶς ἀγγέλλει μετά βαθυτάτης κατ’ ἄνθρωπον θλίψεως ὅτι μετέστη πρός Κύριον ὁ σεπτός Ἱερομόναχος κυρός Στέφανος Ἀναγνωστόπουλος, ἡγιασμένος Ἱερεύς καί ἐπί ἔτηἘφημέριος Ἱ. Ναοῦ Ἁγ. Βαρβάρας Ἀμφιάλης.

Τό ἱερό σκήνωμα αὐτοῦ θά ἐκτεθῇ εἰς προσκύνησιν τῶν πνευματικῶν του τέκνων καί τῶν πιστῶν εἰς τόν Ἱ. Ν. Ἁγ. Βαρβάρας Ἀμφιάλης ἀπό τῆς 10ης πρωϊνῆς τῆς σήμερον, 24ης Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. και ἡ ἐξόδιος Ἀκολουθία αὐτοῦ τελεσθήσεται αὔριον 25ῃ Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. καί περί ὥραν 10ην πρωϊνήν εἰς τόν ὡς εἴρηται Ἱ. Ναόν.

Ἡ ταφή του γενήσεται εἰς τήν Ἱ. Μονήν Παναγίας Βαρνάκοβας τῆς Ἱ. Μ. Φωκίδος.

Δεόμεθα ὑπέρ ἀναπαύσεως τῆς μακαρίας ψυχῆς αὐτοῦ.

Το καλύτερο είναι το χαμόγελό σου

Δεν μπορείς να γνωρίσεις τίποτα και κανέναν παρά μόνο μέσα από μία σχέση.Μία σχέση θέλει θυσία, αλληλοπεριχώρηση, κατανόηση, αφοσίωση, υπομονή, αυταπάρνηση.

Δεν θα πω αγάπη, γιατί η αγάπη περικλείει όλα τα παραπάνω και πολλά ακόμη.Συνήθως ο μεγάλος ένοχος της αποτυχίας μας για μία υγιή σχέση με τους άλλους είναι ο εαυτός μας.

Οι σχέσεις μας φθείρονται όταν το «εγώ» μας αντί με τον καιρό να ελαττώνεται αρχίζει να αυξάνεται μέσα στην σχέση. Σίγουρα φταίνε και άλλοι παράγοντες, όμως όταν όλα τα παίρνουμε «τοις μετρητοίς», όταν συνεχώς ζητάμε από τον άλλον, όταν παραμελούμε τον άλλον, όταν δεν του αφιερώνουμε λίγο από τον χρόνο μας, όταν δεν δίνουμε σημασία στην άποψή του, όταν δεν τον ακούμε, όταν δεν τον σεβόμαστε, όταν κτητικά συνεχώς ελέγχουμε τον άλλον, τότε προφανώς το «εγώ» μας έχει γιγαντωθεί μέσα στην σχέση και αντί να κυριαρχεί πλέον η κατανόηση κυριαρχεί μονάχα η άποψή μας, τα δικαιώματά μας, οι προτεραιότητές μας….Τα σκαμπανεβάσματα σίγουρα θα υπάρχουν.

Δεν υπάρχει τέλεια σχέση. Και νομίζω δεν είναι το ζητούμενο αυτό.Διότι τελικά τί σημαίνει τέλεια σχέση; Μήπως ο άλλος να γίνει ο υπηρέτης μας, ο δούλος μας, το «σκυλάκι» μας;

Να επιδιώκουμε καλύτερα να γνωρίσουμε τον άλλο και να μας γνωρίσει ο άλλος. Χωρίς μάσκες. Τέλεια σχέση δεν υπάρχει.

Ξέρετε τι υπάρχει; Το ενδιαφέρον για τον άλλον άνθρωπο το οποίο συγχωρεί, συγκαταβαίνει, υπομένει, σκεπάζει…βλέπει τις ατέλειες σαν ευκαιρία να αναπτυχθεί, να μεγαλουργήσει, να αυξηθεί, να γίνει αγάπη.

Χρειάζεται πολλή προσευχή και διάκριση για να καταφέρει κάποιος να κρατήσει τις ισορροπίες μέσα στις διαπροσωπικές του σχέσεις.

Χρειάζεται απλότητα και ταπεινό φρόνημα για να έχουν οι σχέσεις μας χαρά και ειρήνη.

Υ.Γ. Παντού και πάντοτε να έχεις ένα δώρο για τον άλλο.
Το καλύτερο είναι το χαμόγελό σου…!
Το δώρο του Θεού που σου έδωσε ώστε να το χαρίζεις απλόχερα σε όλους (χωρίς να το χάνεις).

Aρχιμ Παύλος Παπαδόπουλος

Ἡ ἄγνοια τοῦ Θεοῦ δέν δικαιολογεῖται σήμερα στόν κόσμο.

 

«Ἡ ἄγνοια τοῦ Θεοῦ δὲν δικαιολογεῖται σήμερα στὸν κόσμο.Λείπει ἡ καλή διάθεση, τὸ φιλότιμο.Ἐκεῖνος ποὺ ἔρχεται μὲ καλή διάθεση γιὰ νὰ γνωρίσει τὸν Χριστό, θὰ Τὸν γνωρίσει· θὰ πάρει στροφή.
Καὶ ἂν δὲν βρεθεῖ οὔτε ἕνας θεολόγος, οὔτε ἕνας καλόγερος, καὶ δὲν ἀκούσει τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, ἂν ἔχει καλή διάθεση, θὰ πάρει στροφή·ἢ ἀπὸ ἕνα φίδι, ἢ ἀπὸ ἕνα θηρίο, ἢ ἀπὸ μιὰ ἀστραπή, ἀπὸ ἕναν κατακλυσμό, ἢ ἀπὸ κάποιο ἄλλο γεγονός.Θὰ τὸν οἰκονομήσει ὁ Θεός".

Ἅγιος Παΐσιος Ἁγιορείτης

Η μετάνοια ξαναγεννά τον άνθρωπο

 

Υπάρχουν στιγμές της ζωής μας που ο Πονηρός με πλάγιο τρόπο ζητά να μας αποπροσανατολίσει από την πορεία μας.

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται πολλή προσοχή και θεία φώτιση, για να αποφύγουμε κάθε παγίδα του.

Το παρακάτω περιστατικό, που συνέβη στον Αιγύπτιο ασκητή Μακάριο, είναι ένα ηχηρό παράδειγμα σωστής αντιμετώπισης.

Κάποια μέρα μπροστά στον Μακάριο παρουσιάστηκε ο Πονηρός και του είπε:

«Ό,τι κάνεις εσύ το κάνω κι εγώ. Εσύ νηστεύεις, κι εγώ δεν τρώω ποτέ, σαν άυλο πνεύμα που είμαι.

Κάνεις ολονύκτιες προσευχές, αλλά κι εγώ δεν κλείνω μάτι.

Σκέπτεσαι συνεχώς τον Θεό, αλλά κι εγώ Αυτόν έχω στον νου μου, πολεμώντας τα τέκνα Του».

Τότε ο Μακάριος δεν φοβήθηκε και με θάρρος του απάντησε: «Όλα μπορείς να τα κάνεις που κάνω εγώ, αλλά ένα μόνο δεν μπορείς: να μετανοήσεις».

Η απάντηση του Μακαρίου είναι συγκλονιστική, διότι αυτό που ξεχωρίζει τον Άγιο από τον Διάβολο είναι ότι ο πρώτος πέφτει και σηκώνεται, ενώ ο δεύτερος μένει στην πτώση του.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει: «Γνώρισμα των Αγίων είναι να πέφτουν και να σηκώνονται, όταν πέσουν».

Διότι καμία από τις αρετές δεν είναι υψηλότερη από τη μετάνοια. Αυτή γαληνεύει την ψυχή μας και μας δίνει φτερά, για να πετάξουμε στον Ουρανό.

Η κουβεντούλα και ο διάλογος με τον Διάβολο αναστατώνει το είναι μας, και απομακρυνόμαστε από τον Θεό. Ο άγιος Ησαΐας ο Αναχωρητής τονίζει:

«Όταν ο άνθρωπος εγκαταλείψει τις αμαρτίες του και επιστρέψει στον Θεό μετανιωμένος, η μετάνοια τον ξαναγεννά και τον κάνει καινούργιο άνθρωπο».

Ο άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης δίνει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα, λέγοντας ότι πολλοί είναι οι πειρασμοί και στο μοναστήρι και έξω στον κόσμο· αλλά με την προσευχή και τη μετάνοια και τη χάρη του Θεού, όλα διαλύονται.

Ας προχωρήσουμε με θάρρος και αγώνα στη ζωή μας, προσέχοντας να μη μοιάζουμε στα σύννεφα, που μετακινούνται σε άλλο μέρος, κάθε φορά που αλλάζει ο καιρός.

Να βαδίζουμε σταθερά στον δρόμο του Θεού, και όταν πέφτουμε σε κάποιο παράπτωμα, να μην πανικοβαλλόμαστε, αλλά με μετάνοια να επιστρέφουμε στα σωστά μονοπάτια της θείας Χάριτος.

Μια ρωγμή ζητάει ο Θεός…

 

Βλέπεις ανθρώπους με πάθη και αμαρτίες, λάθη και σφάλματα και μόλις λίγο στραφούν στο Χριστό γεύονται μεγάλες χαρές πνευματικές. 

Κι άλλοι, χρόνια από παιδιά ίσως στο χώρο της εκκλησίας, και η ζωή τους άγευστη και άχρωμη από την εμπειρία του Θεού και την γλυκύτητα της Χάριτος. 

Τότε μοιραία μέσα σου γεννιούνται ερωτήματα, «μα γιατί; τι φταίει άραγε;». Την απάντηση την πήρα μια όμορφη νύχτα σε ένα κελί του Αγίου Όρους. 

«Γέροντα…», ρώτησα, «μα γιατί ο Θεός χαριτώνει ανθρώπους που δεν είναι και τόσο ασκητικοί και απαθείς και άλλους με πολύ αγώνα και κόπο πνευματικό τους αφήνει χρόνια στην πάλη; Μα γιατί ευλογημένε, αυτοί αισθάνονται αυτάρκεις.

Αισθάνονται ότι τα κάνουν όλα σωστά και τέλεια. Η μεγαλύτερη αμαρτία τους είναι η «αρετή» τους … Κανόνες, νόμοι, φόβοι, ενοχές, πρέπει, εμμονές, διατήρηση πάση θυσία της εικόνας και του προφίλ μας, αυτοδικαιωτισμός και αισθήματα πνευματικών κατορθωμάτων, δεν αφήνουν κανένα περιθώριο στο Θεό να έρθει.

Έχουν φτιάξει ένα συμπαγές οχυρό του “εγώ”. Ο Θεός θέλει χώρο για να έρθει, ζητάει μια ρωγμή το Φως για να διώξει το σκοτάδι…». 

Οι άνθρωποι της Χάριτος είναι ραγισμένοι…

Η Α' ΚΑΙ Η Β' ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Όταν αποκεφαλίσθηκε από τον Ηρώδη ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, η τιμία κεφαλή αυτού τοποθετήθηκε μέσα σε αγγείο από όστρακο.

Η πρώτη εύρεση έγινε στη Μαχαιρούντα, γύρω από το χώρο που ήταν το ανάκτορο του Ηρώδη. Αφού η Ηρωδιάδα πήρε την αποτρόπαια ευχαρίστηση να δει επί πίνακι την αιμόφυρτη κεφαλή του Ιωάννη του Προδρόμου, διέταξε να τη θάψουν σ’ ένα μέρος εκεί κοντά. Στον τόπο εκείνο έμεινε θαμμένη, ώσπου την ανακάλυψαν δύο μοναχοί από την Ανατολή, στους οποίους επανειλημμένα φάνηκε σε όνειρο ο Πρόδρομος, οι οποίοι είχαν αναχωρήσει για τα Ιεροσόλυμα με σκοπό να προσκυνήσουν το τάφο του Κυρίου, αγγέλλοντας σε αυτούς που βρίσκεται η τιμία κεφαλή του. Κι εκείνοι, αφού την βρήκαν, την είχαν με τιμές. Από αυτούς την παρέλαβε κάποιος κεραμεύς και την μετέφερε στην πόλη των Εμεσηνών. Όταν όμως πέθανε την κληροδότησε στην αδελφή του. Και από τότε διαδοχικά περιήλθε σε πολλούς, για να καταλήξει στα χέρια κάποιου ιερομονάχου αρειανού που ονομαζόταν Ευστάθιος και εφύλαξε την τιμία κάρα σε σπήλαιο. Από εκεί, μεταφέρθηκε επί Ουάλεντος (364 – 378 μ.Χ.), στο Παντείχιον της Βιθυνίας μέχρι που ο Θεοδόσιος ο Μέγας (379 – 395 μ.Χ.) ανεκόμισε αυτή στο Έβδομο της Κωνσταντινουπόλεως, όπου ανέγειρε μέγα και περικαλλέστατο ναό.

Βεβαίως, περί της ευρέσεως της τιμίας κεφαλής του Προδρόμου υπάρχουν και άλλες αντιφατικές παραδόσεις. Κατ’ άλλη εκδοχή η τιμία κάρα βρέθηκε στην Έμεσα το 458 μ.Χ., επί βασιλείας Λέοντος Α΄ (457 – 474 μ.Χ.), ενώ άλλοι δέχονται ότι αυτή βρέθηκε το 760 μ.Χ. και μεταφέρθηκε στο ναό του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στην Έμεσα. Από εκεί μετακομίσθηκε στην Κωνσταντινούπολη, επί βασιλείας Μιχαήλ Γ΄ (842 – 867 μ.Χ.) και πατριαρχίας Ιγνατίου.

Περί των ιερών λειψάνων του Τιμίου Προδρόμου βρίσκουμε ειδήσεις και σε διαφόρους χρονογράφους. Ο Ζωναράς αναφέρει ότι το 968 μ.Χ. ο Νικηφόρος Φωκάς βρήκε στην Έδεσσα της Μεσοποταμίας «βόστρυχον τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου αἵματι περφυμένον», που μετακόμισε στην Κωνσταντινούπολη. Πέντε χρόνια νωρίτερα το μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη από τη Βέροια της Συρίας, περί τον Απρίλιο του 963 μ.Χ., μέρος του ιματίου του Τιμίου Προδρόμου. Σύμφωνα με άλλη μαρτυρία ο Νικηφόρος Φωκάς βρήκε στην Κρήτη το ένδυμα του Προφήτη από τρίχες καμήλας.

Η Εκκλησία μας εορτάζει την πρώτη και τη δεύτερη εύρεση της κεφαλής του Ιωάννη του Προδρόμου στις 24 Φεβρουαρίου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Ἐκ γῆς ἀνατείλασα ἡ τοῦ Προδρόμου κεφαλή, ἀκτῖνας ἀφίησι τῆς ἀφθαρσίας, πιστοῖς τῶν ἰάσεων· ἄνωθεν συναθροίζει, τήν πληθύν τῶν Ἀγγέλων, κάτωθεν συγκαλεῖται, τῶν ἀνθρώπων τό γένος, ὁμόφωνον ἀναπέμψαι, δόξαν Χριστῷ τῷ Θεῷ.

Πώς θα πετάξει η ψυχή μου σαν τον χαρταετό…

 

π. Γεώργιος Χριστοδούλου

Θα ήθελες η ψυχή σου να έχει ωραία χρώματα με την αίσθηση ότι πετάει ψηλά, ταξιδεύει χωρίς βάρος, σε καθαρό ουρανό χωρίς αέρα και βροχή; Να έχει το αίσθημα της ελευθερίας και της ασφάλειας;

Έτσι θα έπρεπε να νιώθει ο κάθε χριστιανός. Ο άγιος Παΐσιος στο μοναχικό Καλυβάκι του στην Παναγούδα έλεγε ότι έχει τόση χαρά μέσα του που νιώθει ότι πετάει.

Ίσως κάτι να μην κάνουμε σωστά. Ίσως να μη δίνουμε την καρδιά μας ολόκληρη στο Χριστό.

Έρχεται Σαρακοστή…

Έλα να πετάξουμε…

Να πετάξουμε τα πάθη μακριά, να ελευθερωθούμε, να εξομολογηθούμε τις αμαρτίες που μας κρατάνε δεμένους στη γη.

Έλα να νηστέψουμε, να αποτοξινώσουμε σώμα και ψυχή. Ο Κύριος το είπε: “ο διάβολος δε φεύγει από κοντά σου παρά μόνο με νηστεία και προσευχή”.

Έλα να συγχωρήσουμε.. διότι αν δε συγχωρήσουμε δε θα συγχωρήσει και μας ο Θεός.

Έλα να αγαπήσουμε. Το μυστικό της ευτυχίας είναι η αγάπη.

Όταν αγαπάς λύνονται και τα πιο δύσκολα συμπλέγματα της ψυχής. Ελευθερώνεσαι, γίνεσαι ταπεινός και γαληνεύεις.

Αυτή τη Σαρακοστή προσπάθησε να πετάξεις για να φθάσεις στο Πάσχα όσο γίνεται πιο καθαρός και να ζήσεις την πραγματική χαρά της Αναστάσεως.

Σου υπενθυμίζω ότι η Σαρακοστή ξεκινάει την Καθαρά Δευτέρα με αυστηρή νηστεία χωρίς λάδι.

Κάποιοι έχουν τη συνήθεια να ψήνουν χταποδάκι και καλαμαράκι. Κατά την άποψή μου δεν είναι σωστό.

Όμως, δε σου γράφω για να κατακρίνω το τραπέζι στο οποίο θα παρευρεθείς. Ο καθένας ας κάνει ό,τι μπορεί για την αγάπη του Θεού και την ψυχή του.

Ο πνευματικός σου θα σε βοηθήσει κρατώντας σου το χέρι σφιχτά μέχρι να μάθεις να πετάς καλά…

Καλή κι ευλογημένη Σαρακοστή

Οι μέρες της Μεγάλης Σαρακοστής

π. Ανδρέα Αγαθοκλέους

Η έναρξη της Μ. Σαρακοστής προκαλεί μια “φοβία”: αν θα καταφέρουμε να νηστέψουμε, αν θα περάσουμε το “πέλαγος των ημερών”, αν θα φτάσουμε αισίως στο Πάσχα. Όσο και να φαίνεται, για όσους δεν έχουν εμπειρία, παράλογη η “φοβία” αυτή - αφού όλες οι μέρες είναι οι ίδιες – ωστόσο, για όσους έζησαν ξανά τη χαρμολύπη των ημερών, κατανοούν τα λεγόμενα.

Ξέρουν πως οι μέρες της Μ. Σαρακοστής έχουν έντονα δύο χαρακτηριστικά:

1. Τις επιθέσεις του διαβόλου, που «ως λέων ωρυόμενος»(Α΄ Πέτρ. 5,8) πολεμά προσωπικά και συλλογικά, δημιουργώντας πειρασμούς, δοκιμασίες, εμπόδια και λογισμούς για να προκαλέσει παραίτηση της προσπάθειας. Δεν είναι παράξενο αυτό, αφού, κατά τον λόγο του οσίου Παναή της Λύσης: «Δεν είναι δυνατόν να ρίχνουμε του εχθρού βόλια και να μας ρίχνει κουφέτες». Ή νηστεία, κατά τον λόγον του Κυρίου (Ματθ. 17,21), διώχνει «το γένος των δαιμόνων». Οι Ορθόδοξοι χριστιανοί «όπου γης» προσεύχονται πιο εντατικά, νηστεύουν πιο πολύ, ετοιμάζονται συλλογικά για την «εορτή των εορτών». Η συλλογικότητα έχει δύναμη, τη δύναμη της Εκκλησίας ως Σώμα Χριστού που νίκησε το θάνατο - τη δύναμη του διαβόλου.
2. Παρ όλο τον κόπο και τη “θλίψη των ημερών” - αφού η νηστεία συνοδεύεται με τη μετάνοια – εντούτοις, παρατηρείται μια καρδιακή χαρά. Αυτό που οι άγιοι Πατέρες ονομάζουν χαρμολύπη ή χαροποιόν πένθος. Φυσικά η βίωση αυτής της εσωτερικής κατάστασης δεν έχει λογική ούτε κατανοείται αν δεν βιωθεί. Οι Ορθόδοξοι, όμως, ξέρουν πως όσο κανείς νηστεύει, προσεύχεται, πέφτει και σηκώνεται, μετανοεί και κοινωνά – ακολουθεί, δηλαδή, ελεύθερα τη ζωή της Εκκλησίας τις μέρες αυτές - τόσο μέσα του γεμίζει με Φως Χριστού.

Έτσι, οι ημέρες της Μεγάλης Σαρακοστής είναι μια ευκαιρία για ανανέωση της ύπαρξής μας που ταλαιπωρείται στη φιλαυτία, στις μέριμνες, στη σύγχυση και τη μιζέρια.

Όσοι στο τρέξιμο της καθημερινότητας καταφέρνουν να αντισταθούν λίγο και να βρεθούν στο ναό για ένα Απόδειπνο, μία Ακολουθία των Χαιρετισμών, μια Προηγιασμένη Λειτουργία, πέρα από την Κυριακάτικη Λειτουργία, θα καταλάβουν πως η νηστεία των ημερών δεν είναι άρνηση κάποιων φαγητών, αλλά η δυνατότητα να ζήσουν το “κάτι άλλο”. Αυτό, δηλαδή, που η καρδιά το ζητά και το ζει και η γλώσσα αδυνατεί να το πει...

Στην είσοδο της Μ.Τεσσαρακοστής,δεν ζητείται απλώς εγκράτεια τροφών,αλλά μετατόπιση καρδιάς.

 

  Η Κυριακή της Τυρινής στέκει στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής σαν λεπτή, αλλά αποφασιστική γραμμή ανάμεσα σε δύο τρόπους υπάρξεως: τον εξωτερικό και τον εσωτερικό, τον επιφανειακό και τον ουσιώδη. 

 Το ευαγγελικό ανάγνωσμα (Ματθ. 6,14-21) δεν προτείνει απλώς ηθικές οδηγίες· αποκαλύπτει μια ολόκληρη οντολογία σχέσεων, έναν τρόπο υπάρξεως που θεμελιώνεται στη συγχώρηση, την αφάνεια και την εσωτερική μετατόπιση της καρδιάς.

 Η συγχώρηση των άλλων καθίσταται προϋπόθεση της θείας συγχώρησης. Δεν πρόκειται για μια νομική ανταπόδοση, αλλά για πνευματικό νόμο. Ο άνθρωπος που αρνείται να συγχωρήσει κλείνεται σε έναν εσωτερικό χώρο ασφυξίας. Η μνησικακία γίνεται ένας ιδιότυπος εγκλεισμός στο παρελθόν, μια διαρκής ανακύκλωση τραύματος που δεν επιτρέπει στην ύπαρξη να κινηθεί προς το μέλλον.

Η συγχώρηση, αντίθετα, δεν είναι απλή λήθη. Είναι μεταμόρφωση της μνήμης. Δεν αναιρεί το γεγονός της αδικίας, αλλά το απογυμνώνει από τη δύναμη να καθορίζει την ταυτότητα. Έτσι, η συγχώρηση δεν απελευθερώνει μόνο τον άλλον· πρωτίστως απελευθερώνει εκείνον που συγχωρεί. Του χαρίζει την ικανότητα να ζει όχι ως φορέας πληγής, αλλά ως φορέας ελπίδας.

 Σε βαθύτερο επίπεδο, η συγχώρηση αποτελεί μίμηση του τρόπου της θείας αγάπης: μια αγάπη που δεν λογίζεται το κακό, που δεν μετρά, αλλά δωρίζει. Όποιος δεν συγχωρεί, αρνείται να μετέχει σε αυτή τη δωρεά. Και όποιος δεν μετέχει, δεν μπορεί να δεχθεί. Η καρδιά που κλείνεται, δεν μπορεί να γεμίσει.

 Η νηστεία πρέπει να λειτουργήσει όχι ως διατροφική πρακτική, αλλά ως άσκηση αλήθειας. Η επίκριση δεν στρέφεται κατά της νηστείας, αλλά κατά της υποκρισίας: της επιθυμίας να φανεί το έργο, να μετατραπεί η άσκηση σε θέαμα.

Η υποκρισία γεννιέται από μια υπαρξιακή πείνα για αναγνώριση. Ο άνθρωπος που επιδεικνύει τη νηστεία του αναζητεί επιβεβαίωση της αξίας του από τα βλέμματα των άλλων. Όμως το βλέμμα των ανθρώπων είναι πεπερασμένο· προσφέρει πρόσκαιρη ικανοποίηση και γρήγορα αποσύρεται. Έτσι, η «ἀνταμοιβή» εξαντλείται στην ίδια τη δημοσιότητα.

 Αντίθετα, η αληθινή νηστεία στρέφεται προς το «κρυπτόν». Το κρυφό δεν είναι απλώς ο ιδιωτικός χώρος· είναι ο εσωτερικός τόπος της συνείδησης. Εκεί όπου ο άνθρωπος συναντά τον εαυτό του χωρίς προσωπεία. Εκεί όπου η πράξη δεν αποσκοπεί στην εντύπωση, αλλά στη μεταμόρφωση.

Η προτροπή να «ἀλείψεις τήν κεφαλήν» και να «νίψεις τό πρόσωπον» φέρει έναν λεπτό συμβολισμό: η άσκηση δεν είναι θλιβερή παραμόρφωση, αλλά χαρμόσυνη προσφορά. Η νηστεία δεν αποσκοπεί στη λύπη, αλλά στην ελευθερία από τα περιττά. Είναι άρνηση όχι της ζωής, αλλά της προσκόλλησης. Είναι άνοιγμα χώρου μέσα στην ψυχή.

Το αποκορύφωμα είναι η διάκριση των θησαυρών. Ο επίγειος θησαυρός υπόκειται στη φθορά: σκόρος, σκουριά, κλοπή. Δεν πρόκειται μόνο για υλικά αγαθά· είναι κάθε τι που θεμελιώνεται στη μεταβλητότητα: η δόξα, η δύναμη, η κοινωνική αποδοχή, ακόμη και οι ιδέες όταν γίνονται ιδιοκτησία εγωισμού.
Ο ουράνιος θησαυρός δεν περιγράφεται με συγκεκριμένα αντικείμενα. Παραμένει αόριστος, γιατί δεν είναι πράγμα, αλλά σχέση. Είναι ό,τι συνδέει τον άνθρωπο με το άφθαρτο: η αγάπη, η ταπείνωση, η εσωτερική καθαρότητα. Αυτά δεν διαβρώνονται από τον χρόνο· αντιθέτως, βαθαίνουν μέσα του.

«Ὅπου ἐστιν ὁ θησαυρός ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καί ἡ καρδία ὑμῶν». Η καρδιά δεν είναι απλώς το κέντρο των συναισθημάτων· είναι το κέντρο της ύπαρξης. Εκεί όπου κατευθύνεται η επιθυμία, εκεί συγκεντρώνεται και ολόκληρος ο άνθρωπος. Αν ο θησαυρός είναι γήινος, η καρδιά γίνεται εύθραυστη, διασκορπισμένη, αγχώδης. Αν ο θησαυρός είναι ουράνιος, η καρδιά αποκτά σταθερότητα, ενότητα, ειρήνη.
Ο θησαυρός, επομένως, δεν αποκαλύπτει μόνο τι κατέχουμε· αποκαλύπτει ποιοι είμαστε.

Συγχώρηση, νηστεία, ουράνιος θησαυρός δεν είναι τρείς ασύνδετες διδασκαλίες. Συνιστούν τρείς όψεις της ίδιας πορείας: της αποδέσμευσης από το εγώ.
Η συγχώρηση αποκόπτει τον δεσμό με το παρελθόν της πικρίας.
Η νηστεία αποκόπτει τον δεσμό με την εξάρτηση της ύλης και της επιδοκιμασίας.
Η αναζήτηση του ουράνιου θησαυρού αποκόπτει τον δεσμό με τη φθορά και τη ματαιότητα.
Έτσι, ο άνθρωπος ελευθερώνεται για να αγαπήσει χωρίς όρους, να πράξει χωρίς επίδειξη, να ζήσει χωρίς το φόβο της απώλειας.

Στην Κυριακή της Τυρινής, λίγο πριν από την είσοδο στη νηστεία της Τεσσαρακοστής, δεν ζητείται απλώς εγκράτεια τροφών, αλλά μετατόπιση καρδιάς.
Ο άνθρωπος καλείται να ερωτηθεί: Πού βρίσκεται η καρδιά μου;
Σε ποια φθορά έχω επενδύσει την ελπίδα μου;
Ποιόν θησαυρό υπερασπίζομαι;

Το Ευαγγέλιο δεν επιβάλλει· αποκαλύπτει. Δείχνει ότι ο δρόμος προς τον ουρανό δεν είναι γεωγραφική μετακίνηση, αλλά εσωτερική μεταμόρφωση. Και αυτή η μεταμόρφωση αρχίζει εκεί όπου η καρδιά τολμά να συγχωρήσει, να κρυφτεί από τα βλέμματα, και να στραφεί προς το άφθαρτο.
Διότι τελικά, ο θησαυρός δεν είναι κάτι που απλώς κατέχουμε. Είναι αυτό που μας κατέχει. Και η σωτηρία της καρδιάς εξαρτάται από το τι επιλέγουμε να αγαπήσουμε.

Αλέξανδρος Κούρος

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

 

---

Τη μνήμη του Αγίου Πολυκάρπου του Επισκόπου Σμύρνης, τιμά σήμερα, 23 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία μας.

Ο Άγιος Πολύκαρπος γεννήθηκε περίπου το 80 μ.Χ. από ευσεβείς γονείς, εν ονόματι Παγκράτιος και Θεοδώρα, όπου και είχαν φυλακιστεί διότι ήταν Χριστιανοί. Ο Άγιος Πολύκαρπος βαπτίστηκε Χριστιανός σε νεαρή ηλικία, περίπου 20 χρονών. Υπήρξε μαθητής του Ευαγγελιστού Ιωάννου, ο οποίος και τον χειροτόνησε Επίσκοπο Σμύρνης.

Ο Άγιος διακρινόταν για την μεγάλη του σωφροσύνη, την αυστηρότητα του ήθους του, αλλά και την ολόψυχη αφοσίωσή του στη διδασκαλία του Ευαγγελίου. Ωστόσο δεν παρέλειπε να επιτελεί και τα επισκοπικά του καθήκοντα με αποστολικό ζήλο.

Όταν άρχισε ο διωγμός κατά των Χριστιανών επί αυτοκρατορίας Αντωνίου Πίου, ο ανθύπατος της Μικράς Ασίας Στάτιος Κοδράτος συνέλαβε τον Άγιο Πολύκαρπο, και τον διέταξε να απαρνηθεί την πίστη του στο Χριστό και να Τον βλασφημήσει δημόσια. Τότε, ο Άγιος με μεγάλο θάρρος του απάντησε ότι υπηρετεί τον Χριστό 86 χρόνια χωρίς καθόλου να τον αδικήσει.

Πώς θα μπορούσε τώρα να τον βλασφημήσει και να τον αρνηθεί; Ο ανθύπατος τότε διέταξε να τον ρίξουν στη φωτιά, από την οποία βγήκε ανέγγιχτος διότι η φωτιά σχημάτισε γύρω από το σώμα του Αγίου Πολυκάρπου καμάρα χωρίς να τον αγγίξει.

Τότε, οι βάρβαροι τον αποκεφάλισαν. Το Ιερό σώμα του ρίχτηκε στη φωτια, όπου οι πιστοί αργότερα συνέλεξαν τα Ιερά Λείψανά του.

Έτσι, μαρτυρικά ο Άγιος Πολύκαρπος παρέδωσε τη ψυχή του στο Κύριο στις 23 Φεβρουαρίου το 167 μ.Χ.

Ανάλυση ονόματος:
ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ: ο πολύ δημιουργικός.

Απολυτίκιο:
Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Την κλήσιν τοις έργοις σου, επισφραγίσας σοφέ, ελαία κατάκαρπος, ώφθης εν οίκω Θεού, Πολύκαρπε ένδοξε∙ συ γαρ ως Ιεράρχης, και στερρός Αθλοφόρος, τρέφεις την Εκκλησίαν, λογική ευκαρπία, πρεσβεύων Ιερομάρτυς, υπέρ των ψυχών ημών.

Ιερώνυμος: «Μπορώ να ζήσω και χωρίς να είμαι Αρχιεπίσκοπος»

 

Σε μία εκ βαθέων συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ» ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος μιλάει για όλους και για όλα. Μία αυθεντική De Profundis συζήτηση.

Μιλάει για την επόμενη ημέρα στην Εκκλησία της Ελλάδος, τους νέους αρχιερείς και τον… διάδοχό του.

«Θέλω να ζήσω, αλλά μπορώ να ζήσω και χωρίς να είμαι εν ενεργεία Αρχιεπίσκοπος».

«Πέρασαν πολλά χρόνια, το τέλος έρχεται για όλους. Πρέπει και εγώ να το σκέφτομαι. Για αυτό δύο είναι τα όνειρά μου και οι φιλοδοξίες μου: Να αφήσω μία Εκκλησία που να έχει όσο μπορούμε λιγότερα και μικρότερα προβλήματα, με αρχιερείς που αγαπούν τον τόπο» και «με λυμένο το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας που ταλανίζει επί δύο αιώνες τις σχέσεις Εκκλησίας – Πολιτείας».

Αν και η επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος δεν αφορά, όπως φαίνεται στις σχέσεις Πολιτείας – Εκκλησίας, ο κ. Ιερώνυμος αισθάνεται την ανάγκη να πει, πως ο διαχωρισμός Πολιτείας – Εκκλησίας είναι «επικίνδυνα πράγματα» και παραδέχεται πως τώρα πλέον βλέπει το ζήτημα από μια… αναθεωρημένη πλευρά.

Σε ένα κλίμα γενικευμένης διεθνούς ανησυχίας για το Μεταναστευτικό και όχι μόνον, μιλά για ένα εθνικό ζήτημα που χρειάζεται πλέον μεγάλη προσοχή, γιατί συνιστά έναν «ερχόμενο κίνδυνο».

Εκφράζει επίσης την έντονη ανησυχία του για το μέλλον της Μονής Σινά και δηλώνει ξεκάθαρα απαισιόδοξος για την εξέλιξη.

Αναφέρεται εκτενώς στο φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας και ιδιαίτερα στους τομείς στέγασης των νέων φοιτητών, στήριξης των νέων ζευγαριών και της περίθαλψης των ηλικιωμένων.

Αξιολογεί πολύ θετικά την ανταπόκριση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και αναφέρεται στους Αλέξη Τσίπρα, Γιώργο Παπανδρέου, Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή.

Κυρίαρχη η αναπόληση στο παρελθόν, αλλά και η έγνοια του για το αύριο στην πατρίδα, στη νεολαία και στη Διασπορά στην οποία στέλνει ηχηρό μήνυμα.

Μακαριώτατε, φέτος συμπληρώσατε 45 χρόνια Αρχιεροσύνης, εκ των οποίων τα 18, ως Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, ως Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος. Αν κάναμε ένα γρήγορο flash back, ποιους ανθρώπους θα ξεχωρίζατε σε προσωπικό επίπεδο μέσα σε αυτή τη μακροχρόνια πορεία;

Η αλήθεια είναι ότι αισθάνομαι μεγάλη ανάγκη να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Θεό που επέτρεψε αυτή την πορεία, αλλά και στους ανθρώπους που με στήριξαν σε αυτή την διαδρομή.

Γιατί υπήρξαν πολλοί άνθρωποι, από τα πρώτα μου χρόνια μέχρι και σήμερα, που στάθηκαν πλάι μου και βοήθησαν σε ό,τι έγινε, καλό ή κακό. Ημουν ένα παιδί από ένα χωριό, γεννημένος σε δύσκολα χρόνια.

Οι πολιτικές και οι εθνικές καταστάσεις μπερδεμένες, ενίοτε πικρές. Ενας πατέρας, ο Αναστάσιος, που έπρεπε να λείπει από το σπίτι, γιατί κρυβόταν και μία μητέρα ηρωίδα, η οποία προσπαθούσε να συντηρήσει το σπίτι, να καλλιεργήσει τα κτήματα, να θρέψει μια πλειάδα ζώων και να κάνει και όλες τις άλλες τις δουλειές.

Αυτή ήταν η ηρωίδα του σπιτιού και, επομένως, και ο δικός μου, ουσιαστικός προστάτης.

Θα ήθελα λοιπόν ιδιαίτερα να σταθώ στην προσωπικότητα της μητέρας, της σεβαστής από όλους Δήμητρας, η οποία βοήθησε ουσιαστικά στην πορεία των δύο παιδιών της.

Ανακαλείτε στη μνήμη σας κάτι συγκεκριμένο από τη μητέρα σας;

Θα ήθελα να σταματήσω σε ένα σημείο, στο πόσο βοήθησε η αγωγή της μητέρας στην πορεία του παιδιού.

Ολη την εβδομάδα, η μητέρα ασχολιόταν με τις δουλειές του σπιτιού και της αγροτιάς, ενώ το Σάββατο το απόγευμα το είχε αφιερωμένο στα παιδιά της.

Θα έπρεπε να μας πλύνει, να μας καθαρίσει, να μας σιδερώσει και λοιπά. Και να μας πάει μία βόλτα στο χωριό.

Εξω από το χωριό μας, υπήρχε ένα εκκλησάκι, από την εποχή της Τουρκοκρατίας, που είχε λαϊκές απεικονίσεις και εκεί μας έλεγε: «Για κοίταξε εδώ. Ο Μυλωνάς αλέθει, αλλά κλέβει το αλεύρι. Κοίταξε, το βλέπει ο Αγγελος απέναντι και θα του το ζητήσει. Κοίταξε αυτόν εδώ», μας έλεγε μετά, «είναι Κυριακή και κοιμάται. Κοίταξε τους δαίμονες, που έχουν μία σάλπιγγα και του φυσάνε στο αυτί για να μην ευχαριστηθεί τον ύπνο».

Αυτά μείνανε στη ζωή μου, αυτά στη μνήμη μου από μικρό παιδί. Υπέροχες εικόνες, αγνές. Μου λείπει πολύ η μητέρα μου μετά τόσα χρόνια. Ανθρώπινα μιλώ αγαπητέ μου Δημήτρη.

Και μετά;

Μετά η Δασκάλα, η κα Λουκία. Μία Δασκάλα, που είχε 140 παιδιά και έκανε πρωί και απόγευμα μάθημα, μόνη της.

Ηταν ο ήρωας της εποχής. Δεν υπήρχε τότε ούτε ένα εστιατόριο στην περιοχή, ούτε φαγητό.

Επρεπε να της πηγαίνει κάθε μέρα ένα παιδί ένα πιάτο φαγητό και αυτό που έτρωγε ήταν όσπρια, όσπρια σε μία εποχή δύσκολη.

Και το νερό της το κουβαλάγαμε με μια στάμνα από το πηγάδι, που ήταν μακριά.

Αυτό ήταν και ο λόγος, που, όταν είπα στον πατέρα μου, ότι θέλω να σπουδάσω και να γίνω φιλόλογος και αρχαιολόγος και λοιπά, μου είπε: «Μα εδώ ανοίγουν τόσοι δρόμοι! Δάσκαλος θα πας να γίνεις; Θα πηγαίνεις στα χωριά που δεν έχει πού να μείνεις, θα σου δίνουν ένα πιάτο φαγητό;».

Τέλος πάντων δεν ίσχυσε αυτό. Αποφάσισα να σπουδάσω φιλολογία.

Οταν αναφέρεστε στα νεανικά σας χρόνια μιλάτε για τις νεανικές εστίες που λειτουργούσαν εκείνα τα πρώτα χρόνια. Σήμερα, που ξέρουμε όλοι πια από την πορεία σας το ενδιαφέρον σας για τους νέους ανθρώπους, έχετε κάτι στον σχεδιασμό σας που έχει άμεσο χαρακτήρα;

Κοιτάξτε. Εχω βάλει ένα πρόγραμμα, το οποίο έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς και θα ήθελα αυτό να το κάνω ένα ευρύ πλαίσιο συνεργασίας με την Πολιτεία, ώστε, από κοινού, να εργαστούμε και από κοινού να κάνουμε αυτού του είδους τις εστίες, τις συναντήσεις, τους προγραμματισμούς.

Γιατί η πείρα μου τώρα μου λέει ότι τα παιδιά χρειάζονται σήμερα να ακούνε και να βλέπουν όλα τα πράγματα πριν επιλέξουν. Ηταν μία εποχή που εμείς το είχαμε στερηθεί αυτό το πράγμα, την ελεύθερη επιλογή. Και το είχαμε στερηθεί από ανάγκη – τέκνα της είμαστε – εκείνοι που θέλαμε να πάμε και κάπου αλλού… Δεν μπορούσαμε…

Τώρα όμως έχουν αλλάξει τα πράγματα. Το θέμα είναι λοιπόν πώς αντιμετωπίζουμε εμείς τον κόσμο. Πώς τον αντιμετωπίζει η Εκκλησία, πώς τον αντιμετωπίζει το Κράτος και πού οφείλει η Εκκλησία και το Κράτος να συνεργαστούν και να αφήσουν τα παιδιά να διαλέξουν αυτό ακριβώς που θέλουν και βαθιά επιθυμούν.

Κράτησα μια φράση σας μετά τις συναντήσεις που είχατε με τους υπουργούς Οικονομίας και Ενέργειας, τον κ. Πιερρακάκη και τον κ. Παπασταύρου. Ακούστηκε να λέτε «Ελάτε σας χρειαζόμαστε». Σχετίζεται με όσα προαναφέρατε;

Σχετίζεται. Είναι πάρα πολύ δύσκολο το όλο εγχείρημα, γιατί υπάρχουν πολλά προβλήματα.

Είναι όμως απαραίτητο και επιβεβλημένο να δοθεί λύση. Δεν μπορούμε εμείς ως Εκκλησία να κάνουμε παιδαγωγικά προγράμματα, σχολικά, επιστημονικά και άλλα, αλλά δεν μπορεί και το Κράτος, από μόνο του, να μιλήσει για την Πίστη, για την αγωγή του παιδιού, για τη συμπεριφορά των γονέων.

Χρειάζεται λοιπόν να δούμε όλοι τα πράγματα από μία νέα σκοπιά, να καταλήξουμε σε έναν νέο τρόπο συνεργασίας Πολιτείας και Εκκλησίας, αλλά κάτω από ένα πνεύμα αγαθής συνάφειας. Ετσι, λοιπόν, έκανα μία πρόταση και ξεκινήσαμε να κάνουμε τις εστίες μαθητείας των παιδιών. Και κάναμε την αρχή.

Υπάρχει άλλωστε η Στέγη Σπουδαστών στην Αγία Βαρβάρα.

Ναι. Πήρα τον κ. Μητσοτάκη και πήγαμε στη Στέγη της Εκκλησίας στο Οικοτροφείο της Αποστολικής Διακονίας που λειτουργεί εδώ και αρκετές δεκαετίες στην Αγία Βαρβάρα.

Εκεί φιλοξενούμε κυρίως ξένους: από την Σερβία, από την Ρωσία, από την Ουκρανία, από την Αφρική και βλέπει κανείς τους ορίζοντες που ανοίγονται.

Τόσο που ζήτησα να κάνουμε, εάν γίνεται, και σχολεία για αλλοδαπούς. Και σε μήνυμά μου, που το έλαβε ο κ. Μητσοτάκης, είπα, ελάτε, εμείς σαν Εκκλησία να βρούμε τρόπο να σας δώσουμε γη, οικόπεδα και εσείς ως Πολιτεία βάλτε τα χρήματα για να κάνουμε σπίτια για τους φοιτητές μας, για τα νέα παιδιά, για τα νέα ζευγάρια και για αυτούς που δεν βρίσκουν σπίτι.

Να τους βοηθήσουμε όλους. Μου υπεσχέθη ο κ. Μητσοτάκης ότι θα συνεργαστούμε. Και συνεργαζόμαστε.

Και έτσι λοιπόν όταν άκουσα ότι γίνεται επιλογή για νέο υπουργικό συμβούλιο, άκουσα αυτά και αυτά. Πολλοί από τους υπουργούς και από τα πρόσωπα τα δημόσια υπήρξαν μαθητές μου στη Λεόντειο Σχολή, όπως και συνάδελφοί σας.

Ο κος Πρετεντέρης και ο κος Τσίμας. Πήρα λοιπόν τους υπουργούς στο τηλέφωνο και τους λέω, ελάτε τώρα, γρήγορα, έχουμε δουλειά να κάνουμε!

Ετσι λοιπόν, έχει ανοίξει μία κουβέντα, μία συζήτηση και για το θέμα της αξιοποίησης της περιουσίας της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία δεν μπορεί να πάει μπροστά χωρίς να έχει οικονομική αυτονομία. Και όλο αυτό που λέμε με οποιονδήποτε τρόπο, ανάπτυξη της περιουσίας κλπ, δεν είναι για να κάνουμε λεπτά και να έχουμε χρήματα στην άκρη.

Αυτά είναι παραμύθια. Κακόβουλα παραμύθια. Το θέμα μας είναι να εργαστούμε σκληρά και σιωπηλά και τα χρήματα να τα κάνουμε εργαλεία για τα παιδιά μας, για τους φτωχούς μας, για τους ανθρώπους που δυσκολεύονται, για τους πιο αδύναμους αδελφούς. Αλλωστε όλοι σε αυτό τον κόσμο είμαστε παρεπίδημοι…

Μήπως θα ήταν πιο εύκολα τα πράγματα εάν η Εκκλησία ήταν ανεξάρτητη από το κράτος;

Εκανα και εγώ αυτές τις σκέψεις και τις κάνω πολλές φορές, αλλά αυτά είναι επικίνδυνα πράγματα για το Εθνος μας. Η Πολιτεία, μεταξύ άλλων, δεν έχει το ίδιο μέτρο κρίσεως όλες τις φορές.

Και αν πάρουμε ειδικά το θέμα της περιουσίας, από το 1917 και μετά, μπήκε μέσα, ανέχθηκε και έκανε λεηλασίες. Κατέστρεψε τα πάντα. Και όποιος είναι καλόπιστος βλέπει και ξέρει.

Η Εκκλησία ανάλωσε και αναλώνει Εαυτήν για τον Λαό και για την Πατρίδα μας. Ετσι έκανε, έτσι κάνει και έτσι θα κάνει. Και κάτι πιο προσωπικό.

Δεν μπορώ να ξεχάσω και δεν θα ξεχάσω ποτέ ότι ο Αλέξης Τσίπρας έγινε ο πρώτος Ελληνας Πρωθυπουργός που με δημόσια δήλωσή του αναγνώρισε το χρέος της Πολιτείας προς την Εκκλησία.

Ετοιμάζω και κάτι. Αλλά επειδή γίνονται συζητήσεις και φαίνεται ότι κάτι θα αλλάξει, λέω ας κάνω ένα σταμάτημα και ας το συνεχίσει άλλος…

Αναφέρατε τον κ. Μητσοτάκη αρκετές φορές. Εχετε συνυπάρξει για επτά χρόνια από το 2019. Θέλετε να του στείλετε κάποιο μήνυμα;

Είμαι ευχαριστημένος από τη συνεργασία μας, που, όσο περνά ο καιρός, γίνεται και πιο κοντινή και θα ήθελα να ευχηθώ αυτή η συνεργασία να «μεγαλώσει», να ενισχυθεί.

Είναι θετικότατος πάντοτε και αμέσως ανταποκρίνεται σε αυτά που συζητάμε.

Ο κ. Μητσοτάκης βοήθησε τα μέγιστα στην κατοχύρωση των οργανικών θέσεων όλων των κληρικών μας μετά 75 και πλέον έτη.

Αυτό είναι κάτι πολύ σπουδαίο! Δεν είναι λοιπόν κάποιο μήνυμα που στέλνω μόνο στον κ. Μητσοτάκη.

Το στέλνω στον κάθε πολιτικό μας που οφείλει πάντα να βάζει πάνω από οτιδήποτε το συμφέρον και την ευημερία του λαού. Με διαφάνεια και με δικαιοσύνη για όλους. Κάναμε μία μεγάλη προσπάθεια και με τον κ. Τσίπρα. Αγωνιστήκαμε.

Η εργασία πήγε πάρα πολύ καλά, αλλά άλλες σκοπιμότητες ξαναμπήκαν στη μέση και κάπου σταμάτησε. Υπάρχει πάντως καλή διάθεση από πολλές πλευρές. Με όλους μπορέσαμε και συνεργαστήκαμε.

Δεν μπορώ να μη σημειώσω την ευγένεια και την καθαρότητα και το βάθος της σκέψης και τη βαθιά αγάπη του προς την Εκκλησία του Κώστα Καραμανλή.

Ούτε να ξεχάσω την ευπρέπεια του κ. Παπαδήμου που διακινδύνευσε και τη ζωή του για την πατρίδα. Και, φυσικά, την ένταξη στο Ενιαίο Μισθολόγιο των κληρικών μας που αγωνίζονται για τον λαό μας σε κάθε άκρη της ελληνικής γης, από τον Αντώνη Σαμαρά, που και αυτός θυσίασε την όρασή του για την πατρίδα.

Και με τον κ. Παπανδρέου συνεργαστήκατε, αλλά σε δύσκολες εποχές λόγω της κρίσης…

Ηταν η πιο δύσκολη περίοδος για τον τόπο τότε. Θα ήθελα να σας πω πως στα μεγάλα κύματα των ανθρώπων που έρχονταν για τα στοιχειώδη τους καιρούς των Μνημονίων, η Εκκλησία ήταν αυτή που βοήθησε.

Εφτασε μέρα που χρειάστηκαν 12.000 μερίδες φαγητού για το κεντρικό συσσίτιο των Αθηνών για να μοιραστούν στον δρόμο και στις πλατείες του Δήμου.

Θυμάμαι τότε ότι ήρθε ο κ. Παπανδρέου στη διανομή των τροφίμων και συγκινήθηκε και τύχαινε σε λίγο να έχει υπουργικό συμβούλιο. Και μου λέει: «Ερχεστε;». Λέω, «τι να κάνω εγώ;».

Συγκινημένος στο υπουργικό είπε, μία φράση που συγκράτησα: «Μήπως πρέπει την κοινωνική πρόνοια να την αναθέσουμε στην Εκκλησία»; Τους ευχαρίστησα και τους είπα ότι όλοι μαζί πρέπει να παλέψουμε. Και αυτό κάναμε.

Και γι’ αυτό αντιμετωπίστηκε η κρίση. Ολοι οι πρωθυπουργοί έδειξαν σεβασμό στην Εκκλησία, όλοι ανεξαιρέτως.

Μακαριώτατε, ένα μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει είναι και το Μεταναστευτικό.

Νομίζω ότι είναι ένας ερχόμενος κίνδυνος που γίνεται μεγαλύτερος και πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί. Αρνητικοί όχι, αλλά επιφυλακτικοί.

Είμαι ένας από τους ελάχιστους, που υποστήριξα πολύ τους μετανάστες και δη τους πρόσφυγες.

Τους δώσαμε φαγητό, τους προσφέραμε φιλοξενία, ο Πάπας ήρθε εδώ και τους είδε. Και το κάναμε με μεγάλη αυτοθυσία. Δεν ήταν εύκολο.

Και τώρα πρέπει να βοηθήσουμε, αλλά έχω πλέον ερωτηματικά. Μήπως το πολύ θετικό βήμα το δικό μας, δημιουργεί πρόβλημα στον τόπο μας;

Εχω ερωτηματικά πάρα πολλά. Αλλο οι πρόσφυγες, άλλο οι μετανάστες και άλλο όσοι διασχίζουν τα σύνορα παράνομα χωρίς να είναι πρόσφυγες και δεν αποδέχονται, αλλά μάχονται τα ήθη και τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου.

Πώς εκτιμάτε την κατάσταση στη Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά και την εμπλοκή που έχει δημιουργηθεί τους τελευταίους μήνες;

Νομίζω ότι το πρόβλημα παραμένει. Και είναι πολύ μεγάλο το πρόβλημα.

Καταρχήν θα πρέπει να εντοπίσουμε μία μεγάλη αιτία του προβλήματος μέσα στον ίδιο τον χώρο του Μοναστηριού.

Εάν το Μοναστήρι τηρούσε απαρέγκλιτα τις αρχές του και αυτά που λέει ο Μοναχισμός και αυτά που πρεσβεύει και είναι το Μοναστήρι του Σινά, δεν θα κινδύνευε από πουθενά.

Επομένως, μέσα μας πρέπει να βρούμε τον λόγο και την κατάσταση που πρέπει να θεραπεύσουμε.

Εδώ είναι και το πιο δύσκολο. Εχει γίνει μεγάλη ζημιά… Δεν ξέρω αν το γνωρίζετε, αλλά μία μεγάλη ομάδα μοναχών δεν έχει πάει στη Μονή. Είναι εδώ.

Τι κάνουν αυτοί εδώ, ενώ κάτω είναι 6-7-10 άνθρωποι; Τι να προφτάσουν να κάνουν, όταν περνούν από τη Μονή 5.000 άνθρωποι την ημέρα;

Επειτα πλέον δεν θα υπάρχει ιδιοκτησία. Είναι δυστυχώς τα πράγματα που φέρνουν οι καινούργιοι καιροί…

Πώς βλέπετε την επόμενη ημέρα στην Εκκλησία της Ελλάδος, Μακαριώτατε; Το Σώμα της Ιεραρχίας αποτελείται ως επί το πλείστον από Μητροπολίτες που εξελέγησαν τα τελευταία 18 χρόνια..

Εχουμε πάρα πολλούς καλούς Αρχιερείς και η τελευταία φουρνιά έβγαλε ακόμη καλύτερους.

Και οι προηγούμενες ομοίως, αλλά και στο σύνολο των 80 Ιεραρχών, δεν πιστεύω να υπήρξε άλλη εποχή που να είχαμε τόσα καλά πνεύματα, τόσο καλές επιλογές. Δεν ξέρω βεβαίως αν είναι τόσο εξωστρεφείς, όσο χρειάζεται.

Θέλετε να είναι πιο εξωστρεφείς;

Ισως να το κάνουν και από σεβασμό στο πρόσωπό μου. Δηλαδή και εγώ να ήμουν, θα έλεγα τώρα πώς να «βγω» μπροστά του;

Με χειροτόνησε, με ενθρόνισε, να του πάω τώρα μπροστά; Είναι λίγο λεπτό το θέμα και το καταλαβαίνω.

Γι’ αυτό και εγώ καταλαβαίνω ότι θέλω να ζήσω, αλλά μπορώ να ζήσω και χωρίς να είμαι απαραίτητα Αρχιεπίσκοπος.

Ηθελα να ρωτήσω..

Πρέπει και αυτό να το σκεφτόμαστε.

Δεν λέω τώρα, δεν λέμε αύριο. θα το δούμε. Θα ήθελα να κάνω μία εξομολόγηση και εγώ. Την οφείλω.

Πέρασαν πολλά χρόνια, το τέλος έρχεται για όλους. Πρέπει και εγώ να το σκέφτομαι.

Γι’ αυτό δύο είναι τα όνειρά μου, οι φιλοδοξίες μου: Να αφήσω μία Εκκλησία που να έχει όσο μπορούμε λιγότερα και μικρότερα προβλήματα και με Αρχιερείς που αγαπούν τον τόπο, την παράδοση και θέλουν σοβαρότητα και συνέπεια στη διαπαιδαγώγηση του λαού μας, χωρίς ακρότητες, και, δεύτερον να αφήσω μία εκκλησιαστική περιουσία ελεύθερη από καταπατητές – και είναι γνωστό ποιοι είναι αυτοί – και μία Εκκλησία σε άμεση συνεργασία και αγαστή συνεργασία σε πολλά θέματα και ιδιαίτερο στα κοινωνικά, προνοιακά και οικονομικά με την Πολιτεία, για να υπάρχει περισσότερο φως για όλους.

Ο διάδοχός σας να τολμήσω να ρωτήσω..

(Με σταμάτησε γλυκύτατα, σαν να μαντεύει τη σκέψη μου, τι θέλω να ρωτήσω).

Μόνον ο Θεός ξέρει. Το πρόσωπο δεν με ενδιαφέρει. Ο τάδε ή ο δείνα.

Από τη γενιά που ακολουθεί ή από τη νεότερη γενιά ή από τους συνομηλίκους μου, όπως τα γράφετε εσείς οι δημοσιογράφοι.

Ούτε από την τάδε «τριάδα», ούτε τη δείνα «τριάδα», ούτε από το νέο «κουαρτέτο».

Αυτό που με νοιάζει είναι ο διάδοχός μου να αγαπά τον άνθρωπο, να φροντίζει τον πλέον αδύναμο. Να έχει μέσα του βαθιά καλοσύνη.

Τελευταία ερώτηση Μακαριώτατε, γιατί σας κούρασα. Είμαστε εδώ μαζί και με τους στενούς συνεργάτες σας πάνω από δύο ώρες..

Αντέχω ακόμα βλέπετε (γελά). Τα πόδια μου δεν με κρατούν όμως όπως παλιά. Πάω για τα 88 Δημήτρη.

Μία κουβέντα σας για τη Διασπορά, Μακαριώτατε.

Είναι μια Ελλάδα, δίπλα στην Ελλάδα. Που της λείπει η Ελλάδα. Που παλεύει για την Ελλάδα, όπου και όπως μπορεί.

Εμείς ένα πράγμα οφείλουμε να προσφέρουμε στους Ομογενείς μας: Ενα. Την «εξαγωγή», με κάθε τρόπο και κάθε σύγχρονο μέσο του Πολιτισμού μας και της Ιστορίας μας, της Αρχαίας Γραμματείας μας, της Γραμματείας των Αγίων Πατέρων μας, διαρκώς για τις νέες γενιές των Ομογενών, που ονειρεύομαι να μιλούν τα Ελληνικά, τη γλώσσα τους, όπως και τη γλώσσα του τόπου όπου ζουν, εργάζονται και προοδεύουν.

Είναι απομεσήμερο. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος σηκώνεται από την θέση του και πηγαίνει προς το παράθυρο του Γραφείου του, που οδηγεί στο μικρό μπαλκόνι του πρώτου ορόφου της Αρχιεπισκοπής, στην Αγίας Φιλοθέης 19-21, στην καρδιά της Πλάκας, εκεί όπου τέτοιες ημέρες του Φεβρουαρίου του 2008, πριν από 18 χρόνια, χαιρετούσε ταπεινά τους πιστούς, που υποδέχονταν τον 20ό Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ελλάδος, 11 ημέρες μετά την κοίμηση του προκατόχου του Χριστοδούλου.

«Κάναμε και οι δύο τα λάθη μας στην προσωπική μας σχέση. Μας ένωναν η αγάπη για την Πατρίδα και για την Εκκλησία. Είμασταν φίλοι, όταν είμασταν πιο νέοι.

Παραμείναμε φίλοι, παρά τα τρίτα πρόσωπα που μας ήθελαν απέναντι…

Στο τέλος τον αποχαιρέτησα και με αποχαιρέτησε, όπως παλιά, τότε που ήμασταν φοιτητές. Ο ένας συγχώρησε τον άλλον. Αντρικά και παπαδικά» λέει.

Τα παιδιά των γειτονικών σχολείων μόλις φεύγουν για τα σπίτια τους, μετά το χτύπημα του κουδουνιού.

Ανοίγει το παράθυρο ο Αρχιεπίσκοπος για να ακούσει καλύτερα τις χαρούμενες φωνές τους.

Μέσα στην καρδιά του χειμώνα, ένα γλυκό αεράκι φυσά.

Που θυμίζει Ανοιξη. «Η παιδική ηλικία είναι η Πατρίδα μας», λέει. «Δεν θυμάμαι ποιος το έχει πει. Είναι πολύ όμορφο αυτό».

«Δημήτρη, αυτά τα παιδιά είναι το αύριο. Πρέπει να τα αγκαλιάσουμε, να τα φροντίσουμε. Να γίνουν ταξιδευτές του κόσμου, αλλά πάντα να γυρίζουν εδώ στον τόπο τους για να προσφέρουν τον καλύτερο εαυτό τους. Ελληνες και Ελληνίδες πολίτες του κόσμου. Ακέραιοι, έντιμοι, ηθικοί, άνθρωποι που μυρίζουν Ελλάδα και Ορθοδοξία» τονίζει.

Σας ευχαριστώ από καρδιάς, Μακαριώτατε

Εγώ ευχαριστώ, Δημήτρη.

Η άσκηση στην ουσία είναι μια κίνηση κατάδυσης στον βαθύτερο εαυτό σου

 

Πολλοί αδερφοί μας μπορεί να εξομολογούνται χρόνια, να εκκλησιάζονται, να κάνουν μεγάλες νηστείες και να μελετούν εκκλησιαστικά βιβλία αλλά ενδέχεται πνευματικά να έχουν γίνει χειρότεροι.

 Γιατί άραγε; 

Πολύ απλά δεν αλλάζει μαγικά ο άνθρωπος. 

Η Θεία Χάρις εργάζεται με τον άνθρωπο. Να μην πηγαίνουμε στα Ιερά Μυστήρια παθητικά ή τυπικά, αλλά με ερωτικό πόθο και δίψα για θεραπεία. Από τον καναπέ, κανείς αθλητής δεν πήρε χρυσό μετάλλιο.

Το να βυθιστείς μέσα σου είναι απλό μεν αλλά δύσκολο, διότι δεν ξέρεις τι θα βρεις και θα φτάσεις σε σημείο να συγκρουστείς με τον ίδιο τον εαυτό. Να γκρεμίσεις κάποια πράγματα και να ανοικοδομήσεις κάποια άλλα. Θέλει κότσια, να δεις τι υπάρχει μέσα σου, να το αναγνωρίσεις και να ζητήσεις θεραπεία παραδίδοντας τον εαυτό σου στο Θεό. Μόνο ο ταπεινός μπορεί να κάνει τέτοια βουτιά. Ο υπερήφανος πάντα θα ουρλιάζει πνιγμένος σε μια κουταλιά νερό και μάλιστα κατηγορώντας το Θεό για την κατάστασή του.

Η άσκηση στην ουσία είναι μια κίνηση κατάδυσης στον βαθύτερο εαυτό σου. Όχι να δεις τι καλό υπάρχει εκεί κάτω ώστε να συγκριθείς με τους αδερφούς σου και να τους μηδενίσεις. Να διαγνώσεις τον πνευματικό καρκίνο και να τον θεραπεύσεις. Για να βγουν όμως αυτοί οι πνευματικοί όγκοι θα πάρουν μαζί τους και ένα μεγάλο κομμάτι του εαυτού σου. Θες να φύγει αυτό το κομμάτι ; Αυτό που σε διαλύει και σε σκοτώνει; Απάντησε Ναι αδερφέ και όρμα στην αγκαλιά του Χριστού.

Το να παραδοθώ στο Χριστό δεν είναι απλά μια λέξη που θα βγει από το στόμα. Είναι μια υπαρξιακή παράδοση. Συνήθως όμως δίνουμε στο Χριστό όποιο κομμάτι του εαυτού μας μας βολεύει για ικανοποιούμε μέσα μας το αίσθημα της θρησκευτικής σχέσης μαζί Του.
Το να αφεθείς στην αγκαλιά του Χριστού, είναι κάτι άλλο.
Να βλέπεις ΕΚΕΙΝΟΝ στα πάντα .

Τα θέλω σου, οι επιθυμίες σου, οι σκέψεις σου, να έχουν τη σφραγίδα ΕΚΕΙΝΟΥ.

π. Σπυρίδων Σκουτής

Ο ΠΑΤΗΡ ΣΟΥ Ο ΒΛΕΠΩΝ ΕΝ ΤΩ ΚΡΥΠΤΩ ΑΠΟΔΩΣΕΙ ΣΟΙ ΕΝ ΤΩ ΦΑΝΕΡΩ

 

«Σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων, ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ, καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ» (Ματθ. 6,17-18)

«᾿Εσύ, ἀντίθετα, ὅταν νηστεύεις, περιποιήσου τὰ μαλλιά σου καὶ νίψε τὸ πρόσωπό σου, γιὰ νὰ μὴ φανεῖ στοὺς ἀνθρώπους ἡ νηστεία σου, ἀλλὰ στὸν Πατέρα σου, ποὺ βλέπει τὶς κρυφὲς πράξεις· καὶ ὁ Πατέρας σου, ποὺ βλέπει τὶς κρυφὲς πράξεις, θὰ σοῦ τὸ ἀνταποδώσει φανερά». 

            Η νηστεία είναι μια ευλογημένη συνήθεια στην παράδοση της Εκκλησίας. Είναι εντολή του Θεού από την Παλαιά Διαθήκη. Νηστεία έπρεπε να κάνει ο πρώτος άνθρωπος στον Παράδεισο. Δεν θέλησε. Νηστεία έκαναν οι Εβραίοι στην έρημο πριν λάβουν στο Σινά τις Δέκα Εντολές. Νηστεία γινόταν και γίνεται σε εορτές, σε εβδομαδιαία βάση (δύο φορές, όπως έλεγε ο Φαρισαίος στη γνωστή παραβολή). Νηστεία έκανε ο Χριστός επί 40 ημέρες μετά τη Βάπτισή Του. Νηστεία έχει ορίσει η Εκκλησία την Τετάρτη και την Παρασκευή, καθώς και σε περιόδους προετοιμασίας μας για μεγάλες γιορτές, όπως το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, η Κοίμηση της Θεοτόκου, η εορτή των Αγίων Αποστόλων. Η νηστεία είναι μία απόφαση στέρησης από ό,τι μας ευχαριστεί, αλλά και περίοδος πένθιμη, με την έννοια της επίγνωσης των αμαρτιών μας, δηλαδή της αποτυχίας μας να είμαστε κοντά στον Θεό, εξαιτίας λαθών μας, που ξεκινούν από την παράβαση των εντολών του Θεού. Πένθος διότι δεν αγαπούμε όσο μπορούμε, ούτε συνειδητοποιούμε την έλλειψη. Γι’ αυτό και η νηστεία είναι μία περίοδος στην οποία τα πολλά γίνονται λίγα, για να γίνουν τα λίγα πολλά στη χαρά της γιορτής, της σχέσης με τον Θεό, της πνευματικής μας ανάστασης.

            Ο Χριστός, στην επί του Όρους ομιλία Του, μας υπενθυμίζει μία εικόνα: αυτή των υπερευσεβών Ιουδαίων, οι οποίοι, στη νηστεία, κυκλοφορούσαν αχτένιστοι, άπλυτοι και άνιφτοι, ώστε να τους βλέπουν και να τους επαινούν διότι νήστευαν. Ο Χριστός μάς προτρέπει το πένθος να είναι χαροποιό. Να συνεχίζουμε τη ζωή μας χωρίς επίδειξη της πίστης ή της ευσέβειας ή της απόφασής μας να νηστεύουμε, διότι η σχέση με τον Θεό δεν είναι επίδειξη, αλλά εργασία καρδιακή. Όποιος νηστεύει προσεύχεται. Αποκτά επίγνωση των όσων των χωρίζουν από τον Θεό, αποφασίζει να παλέψει, για να τα υπερβεί, επικαλείται την χάρη του Αγίου Πνεύματος στην καρδιά του και περιμένει. Ανταπόδοση γι’ αυτόν είναι να νιώθει ότι η υπακοή στην εντολή του Θεού είναι ευλογία, χαρά, ζωή. Και η χαρά αυτή μεταμορφώνει την καρδιά και σ’ αυτή και στην άλλη ζωή.

            Θέλουμε ανταπόδοση οι άνθρωποι για τα έργα μας. Να ενισχυθεί το αίσθημα εμπιστοσύνης του Θεού προς εμάς και ημών προς τον εαυτό μας, ότι αυτό που κάνουμε είναι καλό, ότι ο Θεός το βλέπει και θα μας δώσει ανταμοιβή είτε στην προσωπική και οικογενειακή  μας ζωή είτε στη βασιλεία Του. Ο Θεός δεν αφήνει τον άνθρωπο απαράκλητο, απαρηγόρητο. Όντως του ανταποδίδει τον αγώνα, όχι όμως πάντοτε με τον τρόπο που ο άνθρωπος επιθυμεί, αλλά με τη στήριξη στις δοκιμασίες, με την αίσθηση ότι δεν θα τον εγκαταλείψει, ακόμη κι αν δείχνει ότι τον εγκαταλείπει, κάποτε και με μικρότερες ή μεγαλύτερες ευλογίες στην καθημερινότητά του. Κυρίως όμως η αίσθηση ότι ο άνθρωπος είναι  παιδί του Θεού, ότι έχει Πατέρα εν ουρανοίς, ότι έχει φίλο και αδελφό τον Υιό και Λόγο του Θεού που έγινε άνθρωπος δι’ ημάς, είναι μία αίσθηση οικειότητας, που νικά και τον θάνατο.

            Τα παραπάνω μοιάζουν λόγια νεκρά για τους καιρούς μας. Κάποτε και για μας τους ίδιους, που περιοριζόμαστε στη νηστεία των τροφών και θεωρούμε τον δρόμο αυτό επαρκή. Ζητούμε μάλιστα ανταπόδοση για το ελάχιστο. Κι όμως, σ’ αυτόν τον σκληρόκαρδο κόσμο, δεν παύει ο Θεός διά της Εκκλησίας να μιλά στις καρδιές μας, ζητώντας να στραφούμε περισσότερο προς τον μέσα κόσμο μας, να αγαπήσουμε, να συγχωρήσουμε, να ελεήσουμε, να μοιραστούμε και νηστεύοντας από τα πάθη να αφεθούμε στη χάρη Του. Όποιος θέλει, μπορεί! Και δεν θα είναι μόνος του!  

            Καλή Σαρακοστή! 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΕΥΡΕΘΕΝΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ

 

---

Τη μνήμη των εν τοις Ευγενίου ευρεθέντων Μαρτύρων, τιμά σήμερα, 22 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία μας.

 Όταν ο αγιότατος Πατριάρχης Θωμάς ήταν στο θρόνο της Κωνσταντινούπολης (607 – 610 μ.Χ.), βρέθηκαν τα τίμια λείψανα μερικών αγίων μαρτύρων, κρυμμένα κάτω από τη γη. Αμέσως έγινε ή ανακομιδή τους με ευλάβεια και σεβασμό, και με συνοδεία πολύ λάου. Κατά τη διάρκεια της ανακομιδής, πολλές και διάφορες ασθένειες θεραπεύτηκαν.

Αφού δε πέρασαν πολλά χρόνια, ο Θεός αποκάλυψε σ’ ένα άνθρωπο κληρικό και καλλιγράφο, το Νικόλαο, ότι στον ίδιο τόπο εκείνο τον καλούμενο Ευγενίου, βρίσκονται κρυμμένα και τα άγια λείψανα των Αποστόλων Ανδρόνικου και Ιουνίας, τους οποίους αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του, ως έξης: «Ασπάσασθε Ανδρόνικον καί Ιουνίαν τους συγγενείς μου καί συναιχμαλώτους μου, οίτινές εισιν επίσημοι εν τοίς αποστόλοις, οι καί πρό εμού γεγόνασιν εν Χριστώ» (Ρωμ. ιστ’ 7).

Απολυτίκιο:
Ήχος α’. Τον τάφον σου Σωτήρ.
Ως ρόδα νοητά και χαρίτων ταμεία εφάνησαν εκ γης τα σεπτά. Ύμνων σκηνή, πανένδοξοι μάρτυρες, Εκκλησίας εδραίωμα διαπνέοντα, των ιαμάτων την χάριν και παρέχοντα οσμήν ζωής τοις εκ πόθου υμάς μακαρίζουσι.

Η ανεξικακία και η συγχώρηση του πλησίον βασική προϋπόθεση καθάρσεως της ψυχής (Κυριακή της Τυρινής).

 

 

    Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Κυριακή της Τυρινής, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία μας μνημονεύει, σύμφωνα με το συναξάρι,  «την από του παραδείσου της τρυφής εξορία του πρωτοπλάστου Αδάμ». Ανάλογο είναι και το περιεχόμενο της όλης ακολουθίας του εσπερινού και του όρθρου από το βιβλίο του Τριωδίου. Το αποστολικό ανάγνωσμα που ακούσαμε προηγουμένως είναι μια περικοπή από την προς Ρωμαίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, ενώ το ευαγγελικό μια περικοπή από το 6ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Την προηγούμενη Κυριακή η Εκκλησία έφερε στη μνήμη μας το μεγάλο και φοβερό γεγονός της κρίσεως, που θα γίνει στο τέλος της ιστορίας αυτού του κόσμου, την ημέρα της δευτέρας παρουσίας του Κυρίου μας. Την σημερινή ημέρα μας επαναφέρει στην αρχή, στο ξεκίνημα της ιστορίας του ανθρωπίνου γένους, όχι τυχαία βέβαια. 

    Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Εκκλησία καθιέρωσε να μνημονέυουμε την πτώση και εν συνεχεία την έξωση του Αδάμ από τον παράδεισο, καθώς βρισκόμαστε στο κατόφλι της εισόδου μας στην αγωνιστική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Γιατί εξορίστηκε ο Αδάμ από τον παράδεισο; Διότι δεν υπήκουσε στη συγκεκριμένη εντολή, που του έδωσε ο Θεός. Κάποια στιγμή βέβαια συναισθάνηκε την πτώση του, καθώς απογυμνώθηκε από την Χάρη του Θεού που είχε μέχρι τότε μέσα του, ωστόσο δεν μετανόησε με ειλικρινή μετάνοια. Όταν ο Θεός τον ρώτησε: «Αδάμ που είσαι; Τι συμβαίνει;», αυτός αντί να ομολογήσει την αμαρτία του, προσπαθούσε να δικαιολογηθεί και να ρίξει το σφάλμα στην Εύα. Και αυτή στη συνέχεια στον όφι. Και όταν ο Αδάμ εξορίστηκε από τον παράδεισο, τότε, καθώς αναφέρουν τα τροπάρια και οι ύμνοι της ακολουθίας, άρχισε να θρηνεί για το κατάντημά του και και να καλεί όλη την κτίση να κλαύσει και να θρηνήσει και αυτή για την οδυνηρή πτώση του, εξ’ αιτίας της οποίας από άφθαρτος και αθάνατος που ήταν κατάντησε δούλος της φθοράς και του θανάτου. Και χρειάσθηκε να περάσουν αιώνες και αιώνες μέχρις ότου οι ψυχές του Αδάμ και της Εύας, που βρίσκονταν φυλακισμένες στα σκοτεινά βασίλεια του Άδου, αξιώθηκαν της σωτηρίας, όταν ο Χριστός κατέβηκε στον άδη και τους ελευθέρωσε μαζί με όλους εκείνους οι οποίοι πίστευσαν σ’ αυτόν.

Εάν, λοιπόν, η παρακοή του Αδάμ τον εξόρισε από τον παράδεισο η δε μετάνοιά του τον επανέφερε σ’ αυτόν, το ίδιο χρειάζεται να γίνει και σε μας. Μιμηθήκαμε τον Αδάμ στην παρακοή και χάσαμε τον παράδεισο. Ας τον μιμηθούμε τώρα και στην μετάνοια, αν θέλουμε να τον ξαναβρούμε.

    Αξίζει να προσέξουμε ιδιαίτερα και την ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα, που έχει άμεση σχέση με την αγωνιστική και κατανυκτική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, στην  οποία ο Κύριος μεταξύ άλλων επισημαίνει τα εξής: «Εάν γαρ αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο πατήρ υμών ο ουράνιος· εάν δε μη αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, ουδέ ο πατήρ υμών αφήσει τα παραπτώματα υμών». Δηλαδή αν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα μαρτήματα που έκαναν σε σας, τότε και ο ουράνιος πατέρας θα συχωρήσει και σε σας τα δικά σας αμαρτήματα. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα μαρτήματά των, ούτε ο ουράνιος πατέρας θα συχωρήσει τα αμαρτήματά σας. Όλος ο αγώνας που διεξάγουμε την αγωνιστική αυτή περίοδο με τη νηστεία, τη συμμετοχή μας στις ιερές ακολουθίες, στις προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες, με την ελεημοσύνη και την κατ’ οίκον προσευχή και μελέτη, αυτό το σκοπό αξυπηρετεί: Να επιτύχουμε την κάθαρση της ψυχής μας από τα πάθη και την άφεση των αμαρτιών μας. Όμως απαραίτητος όρος και βασική προϋπόθεση για να επιτύχουμε την άφεση των αμαρτιών μας είναι να συγχωρήσουμε από καρδίας τους ανθρώπους που είτε μας έβλαψαν, είτε μας συκοφάντησαν, είτε μας αδίκησαν με οποιοδήποτε τρόπο. Μ’ άλλα λόγια όσο και αν νηστέψουμε, όσο και αν προσευχηθούμε, τίποτε δεν θα επιτύχουμε, αν κρατούμε κακία μέσα μας και δεν συγχωρούμε τους ανθρώπους που μας έβλαψαν. Τρόπον τινά ο Κύριος με τους παραπάνω λόγους του κάνει ένα συμβόλαιο μαζί μας και μας λέει: Θέλεις παιδί μου να συγχωρήσω τις αμαρτίες σου, που είναι πολλές και αμέτρητες; Συγχώρεσε και συ τις μικρές και ελάχιστες αμαρτίες του πλησίον σου. Εξ άλλου αυτό ομολογούμε κάθε φορά που απαγγέλουμε την Κυριακή προσευχή: «Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».  

    Παρακάτω ο Κύριος ομιλεί και για την νηστεία, που είναι και αυτή βασικό γνώρισμα αυτής της αγωνιστικής περιόδου. Λέει: «Όταν δε νηστεύητε, μη γίνεσθε ώσπερ οι υποκριταί σκυθρωποί· αφανίζουσι γαρ τα πρόσωπα αυτών όπως φανώσι τοις ανθρώποις νηστεύοντες· αμήν λέγω υμίν ότι απέχουσι τον μισθόν αυτών». Δηλαδή όταν νηστεύετε να μην γίνεσθε σαν τους υποκριτές σκυθρωποί. Διότι αυτοί αλλοιώνουν τα πρόσωπά τους, για να φανούν στους ανθρώπους ότι νηστεύουν. Αληθινά σας λέγω, ότι έχουν πάρει την αμοιβή τους από τους επαίνους των ανθρώπων. Ο Κύριος με τους παραπάνω λόγους θεωρεί δεδομένη τη νηστεία και αναγκαία. Εδώ απλώς μας επισημαίνει τον τρόπο ασκήσεώς της. Η πρώτη εντολή που έλαβε ο Αδάμ στον παράδεισο ήταν εντολή νηστείας, την οποία όμως δεν ετήρησε, γι’ αυτό και εξορίσθηκε. Τώρα εμείς καλούμεθα να τηρήσωμε την εντολή αυτή, αν θέλουμε να ξαναβρούμε τον παράδεισο.

    Αν ανατρέξουμε στους λόγους των αγίων Πατέρων περί νηστείας, θα διαπιστώσουμε, ότι όλοι τους δίδουν σ’ αυτήν ένα καθολικό χαρακτήρα και προβάλλουν αυτήν ως έκφραση της ασκητικής τοποθετήσεως του πιστού έναντι των υλικών στοιχείων του κόσμου, προκειμένου να αποφύγει την υποταγή του σ’ αυτά, και να προσανατολίσει την θέλησή του προς τον Θεόν. Με τον τρόπο αυτόν διερμηνεύουν το βαθύτερο πνεύμα του Ευαγγελίου και τον ασκητικό χαρακτήρα του Ορθοδόξου ήθους. Όταν οι Πατέρες ομιλούν για την νηστεία και όταν απέχουν από ορισμένα είδη τροφών, δεν το κάνουν από περιφρόνηση προς τις τροφές, αλλά διότι  αποβλέπουν στη σταύρωση του σαρκικού φρονήματος και των εμπαθών επιθυμιών. Αληθινή νηστεία κατά τους Πατέρες δεν είναι μόνον αυτή, που περιορίζεται στην πλήρη, ή μερική αποχή από ορισμένες τροφές, αλλά εκείνη που επεκτείνεται στην εγκράτεια των παθών και την αποφυγή της αμαρτίας. Έτσι η νηστεία αποκτά τις πραγματικές της διαστάσεις. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε κάποια ομιλία του

λέγει ότι εκείνος που νηστεύει, παράλληλα με την νηστεία των τροφών, θα πρέπει να αγωνίζεται να είναι μετριόφρων, ήσυχος, ήμερος, ταπεινός, να περιφρονεί την δόξα της παρούσης ζωής, να προσεύχεται, να εξομολογείται και να κάνει ελεημοσύνες. Χωρίς δηλαδή να παραθεωρούν, ή να υποτιμούν την αξία της νηστείας, παράλληλα δεν εγκλωβίζονται σε άκαμπτες αρχές, νόμους και κανόνες, αλλά κινούνται με μιά θαυμαστή πνευματική ελευθερία στο συγκεκριμένο θέμα. Λαμβάνουν υπ’ όψιν πλείστους όσους παράγοντες, που είναι δυνατον να τροποποιήσουν, ή και να μεταβάλλουν το μέτρο και τον χρόνο της νηστείας, όπως η ασθένεια, το είδος της εργασίας, οι ανθυγιεινές συνθήκες της ζωής και οι κλιματολογικοί παράγοντες. Επίσης άλλες ειδικές περιπτώσεις, όπως εγκυμονούσες και θηλάζουσες μητέρες και μικρά παιδιά. Σ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις ανέκαθεν καθιερώθηκε στη ζωή της Εκκλησίας η αρχή της οικονομίας. Μάλιστα υπάρχει και Ιερός Κανόνας της Εκκλησίας, ο οποίος προβλέπει κατάλυση της νηστείας, γι’ αυτούς, που αδυνατούν να νηστεύσουν λόγω ασθενείας.

    Η περίοδος της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής στο οποίο εισερχόμαστε, αγαπητοί μου αδελφοί, από αύριο είναι κατ’ εξοχήν περίοδος πνευματικού αγώνος, είναι περίοδος βαθιάς, ριζικής και θερμής μετανοίας. Απαιτείται αγώνας σκληρός και οδυνηρός για να κόψουμε τα πάθη μας, για να ξεριζώσουμε από μέσα μας τα πάθη. Προ παντός έχουμε ανάγκη από έμπειρο πνευματικό οδηγό, με την βοήθεια του οποίου και μόνον μπορούμε να ξεφύγουμε από τις ποικίλλες πλεκτάνες και παγίδες του διαβόλου. Δεν θα πρέπει όμως να απελπιζόμαστε. Στον αγώνα αυτόν δεν έχει σημασία σε ποιά πνευματικά μέτρα θα φθάσουμε. Σημασία έχει να ξεκινήσουμε τον αγώνα με ζήλο, χαρά και προθυμία πολλή και να μην παύσουμε αγωνιζόμενοι μέχρι τελευταίας μας αναπνοής. Πράγμα το οποίο εύχομαι να γίνει σε όλους μας με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τις πρεσβείες της Κυρίας Θεοτόκου και όλων των αγίων, αμήν. 

 Αρχιμ. Παύλου Δημητρακοπούλου