Μνήμη θανάτου, μνήμη αιωνιότητος, ζωή μετανοίας και σωτηρίας

του Αρχιμ. Μακαρίου Τσιμέρη 

---

Υπάρχει ένα μυστήριο από το οποίο κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να ξεφύγει.

Ένα γεγονός βέβαιο, αμετάκλητο και κοινό για όλους, ανεξάρτητα από την καταγωγή, τον πλούτο, τη δύναμη ή τη δόξα τους. Είναι το μυστήριο του θανάτου.

Ο άνθρωπος, πλασμένος κατ' εικόνα Θεού και προορισμένος για την αιωνιότητα, αγαπά τη ζωή.

Αγωνίζεται καθημερινά να δημιουργήσει, να εργαστεί, να αποκτήσει, να χαρεί και να προοδεύσει.

Οι μέριμνες της καθημερινότητας, οι υποχρεώσεις, οι επιδιώξεις και τα όνειρα γεμίζουν τον νου και την καρδιά του.

Έτσι, πολλές φορές, η σκέψη του θανάτου παραμερίζεται ή αποφεύγεται.

Δεν θέλουμε να τον σκεφτόμαστε, γιατί μας υπενθυμίζει την προσωρινότητα των πραγμάτων και τα όρια της επίγειας ύπαρξής μας.

Κι όμως, το μυστήριο αυτό βρίσκεται διαρκώς μπροστά μας.

Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες της αναχώρησης αγαπημένων μας προσώπων από τον κόσμο αυτό.

Άλλοτε αποχαιρετούμε ηλικιωμένους ανθρώπους που ολοκλήρωσαν την επίγεια πορεία τους και άλλοτε βλέπουμε να φεύγουν πρόωρα νέοι άνθρωποι, ακόμη και μικρά παιδιά, γεγονός που γεμίζει τις καρδιές μας με θλίψη και αναπάντητα ερωτήματα.

Χάνουμε τους γονείς μας, τους πατέρες και τις μητέρες μας, τους αδελφούς μας, τους συγγενείς και τους φίλους μας.

Βλέπουμε να φεύγουν σύζυγοι, παιδιά και εγγόνια, αφήνοντας πίσω τους ένα μεγάλο κενό στις ψυχές εκείνων που μένουν.
Κάθε κηδεία που παρακολουθούμε, κάθε μνημόσυνο, κάθε δάκρυ αποχωρισμού αποτελεί μια σιωπηλή υπενθύμιση ότι και εμείς βαδίζουμε την ίδια οδό.

Ο θάνατος δεν κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, μορφωμένους και αγράμματους, νέους και ηλικιωμένους.

Η Εκκλησία μας καλεί να έχουμε διαρκώς ενώπιόν μας τη μνήμη του θανάτου, όχι για να βυθιζόμαστε στην απελπισία, αλλά για να αποκτούμε σοφία.

Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος διδάσκει ότι η μνήμη του θανάτου είναι ένα από τα μεγαλύτερα πνευματικά εφόδια του ανθρώπου.

Όποιος θυμάται ότι κάποτε θα σταθεί ενώπιον του Θεού, προσέχει περισσότερο τα έργα, τα λόγια και τις σκέψεις του.

Δυστυχώς, στην εποχή μας συχνά η επιδίωξη της επιτυχίας και της απόκτησης αγαθών οδηγεί τον άνθρωπο σε δρόμους άδικους.

Για να κερδίσει περισσότερα, δεν διστάζει να αδικήσει τον συνάνθρωπό του, να εκμεταλλευθεί την ανάγκη του, να στερήσει από άλλους αυτό που δικαιωματικά τους ανήκει ή να πληγώσει ψυχές για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά του.

Η φιλαργυρία, η φιλοδοξία και ο εγωισμός γίνονται πολλές φορές οι οδηγοί των πράξεών μας.

Στον αγώνα για πλούτο, αναγνώριση και εξουσία, ξεχνούμε ότι όλα όσα αποκτούμε στη γη είναι πρόσκαιρα και φθαρτά.

Όμως, τι θα απομείνει από όλα αυτά όταν έρθει η ώρα της εξόδου μας από τον κόσμο;

Ποιος θα πάρει μαζί του τα πλούτη, τις περιουσίες, τις διακρίσεις ή τις εξουσίες;

Ο Μέγας Βασίλειος υπενθυμίζει ότι ο άνθρωπος εξέρχεται από τον κόσμο όπως εισήλθε: γυμνός από κάθε υλικό αγαθό.

Εκείνο που τον συνοδεύει στην αιωνιότητα είναι τα έργα του, η αγάπη του προς τον Θεό και τον πλησίον, η μετάνοιά του και η καθαρότητα της ψυχής του.

Οι Άγιοι Πατέρες δεν αντιμετώπιζαν τον θάνατο ως τέλος των πάντων, αλλά ως μετάβαση από τη φθορά στην αιωνιότητα.

Φοβερός δεν είναι τόσο ο θάνατος καθαυτός, όσο η κατάσταση στην οποία θα βρεθεί η ψυχή όταν παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαιοκρίτη Χριστού.

Γι' αυτό η Εκκλησία μας καλεί αδιάκοπα σε μετάνοια, εξομολόγηση, προσευχή, ελεημοσύνη και έργα αγάπης. Μας προτρέπει να συμφιλιωνόμαστε με τους αδελφούς μας, να συγχωρούμε, να αγαπούμε και να αγωνιζόμαστε για την κάθαρση της καρδιάς μας.

Κάθε άνθρωπος είναι υποψήφιος ενώπιον αυτού του μεγάλου μυστηρίου.

Κανείς δεν γνωρίζει την ημέρα και την ώρα κατά την οποία θα κληθεί να εγκαταλείψει τον παρόντα κόσμο.

Η αβεβαιότητα αυτή δεν πρέπει να μας φοβίζει, αλλά να μας αφυπνίζει. Να μας ωθεί να ζούμε με ευθύνη, δικαιοσύνη και αγάπη.

Να μας διδάσκει ότι κάθε ημέρα είναι δώρο του Θεού και ευκαιρία πνευματικής προετοιμασίας.

Ας μην λησμονούμε, λοιπόν, ότι η επίγεια ζωή είναι σύντομη και παροδική.

Όλα όσα αποκτούμε εδώ μένουν πίσω.

Τα σπίτια, οι περιουσίες, τα χρήματα, οι τίτλοι και οι τιμές δεν μπορούν να ακολουθήσουν τον άνθρωπο στο μεγάλο του ταξίδι.

Εκείνο που έχει αιώνια αξία είναι η κατάσταση της ψυχής του.

Όταν έρθει η ώρα να σταθούμε ενώπιον του Δημιουργού μας, ας ευχηθούμε να μπορέσουμε να Του παραδώσουμε μια ψυχή καθαρή, φωτισμένη από τη μετάνοια, στολισμένη με τα έργα της αγάπης, της δικαιοσύνης και της ταπεινώσεως, το αυτό παρακαλώ ευχηθείτε και για εμένα.

Διότι το μεγάλο ζητούμενο δεν είναι απλώς να ζήσουμε πολλά χρόνια, αλλά να ζήσουμε σωστά.

Να ζήσουμε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, με σεβασμό προς τον συνάνθρωπο και με συνείδηση ότι κάθε στιγμή της ζωής μας αποτελεί προετοιμασία για την αιωνιότητα.

Τότε το φοβερό μυστήριο του θανάτου δεν θα είναι μια σκοτεινή απειλή, αλλά η πύλη που οδηγεί στη ζωή που δεν τελειώνει ποτέ, στη συνάντηση με τον Χριστό, τον Νικητή του θανάτου και Δωρητή της αιωνίου ζωής.

Μας δίνονται πολλές ευκαιρίες

 

Είμαστε πολύ αλλόκοτα πλάσματα, και αναρωτιόμαστε συχνά για όλα τα μυστήρια που μας περιβάλλουν. Ξέρουμε κάποια πράγματα για τον κόσμο, αλλά πραγματικά αυτά είναι πολύ λίγα. Είμαστε ένα μυστήριο και για τον ίδιο τον εαυτό μας. «Ποιοί είμαστε και τι είμαστε;», αναρωτιόμαστε. Το χρονικό φάσμα της ζωής μας είναι πολύ μικρό, αλλά ακόμα και κατά τη διάρκεια αυτής της μικρής περιόδου, μας δίνονται πολλές ευκαιρίες για να τελειοποιήσουμε τον εαυτόν μας στο αγαθό και να τον στρέψουμε προς το απόλυτο Αγαθό.

Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα

Άλλο ταπείνωση κι άλλο ταπεινολογία."

Μέ Ποιόν γίνεται ἡ ἀναμέτρηση;

Άλλος είπε το να θεωρείς τον εαυτό σου πιο τελευταίο και πιο αμαρτωλό από τους άλλους. Αυτή είναι γνωστή φράση, αλλά πώς γίνεται;
Για σταθείτε! Άλλο να το λες και να λες: «εγώ είμαι πολύ αμαρτωλός» -είναι πάρα πολύ εύκολο- κι άλλο να το ζεις, όχι να το αισθάνεσαι, το αισθάνομαι είναι μια κατάσταση ψυχολογική. Εδώ οι Πατέρες λένε να το ζεις, «ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστὸς», προσέξτε άλλο το αισθάνομαι, γιατί το αισθάνομαι είναι μια φράση: το φαντάζομαι, το φτιάχνω κι επάνω μου, πάω να απωθήσω τα υπόλοιπα· ενώ η θεραπευτική είναι να το ζεις.

 Μα πώς θα γίνει αυτό το πράγμα; Να θεωρείς τον εαυτό σου πιο αμαρτωλό. Όχι σε σχέση μόνο με αυτούς που έχεις μπροστά σου, σίγουρα κι οι άλλοι αμαρτωλοί είναι, ποιος μετράει την αμαρτία; Σε σχέση με το αναμάρτητο του Θεού, προσέξτε, γιατί «τῷ Θεῷ» αμαρτάνουμε, αυτό είναι το κλειδί αυτής της ισορροπίας των Πατέρων, ότι είσαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους, ποιο είναι το μέτρο; Το μέτρο είναι ο Θεός. Εφόσον λοιπόν αμαρτάνουμε, λίγο ή πολύ, θα πω, κοίταξε αυτό το πράγμα εγώ το έκανα μία φορά, ο άλλος το έκανε δέκα φορές, αυτό είναι μαθηματικό μέγεθος, αλλά ενώπιον του Θεού και το μία και το μισό και το ένα δευτερόλεπτο…., για ένα δευτερόλεπτο κάμφθηκε ο Μωυσής και με το πρώτο κτύπημα της πέτρας δεν βγήκε το νερό, για ένα δευτερόλεπτο.

Λοιπόν τα μαθηματικά του Θεού είναι αλλιώτικα. Αν μπούμε σε αυτά τα μαθηματικά, ότι εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους θα το λέμε, είναι όμως έτσι;
Είναι εάν αμάρτησα ενώπιον του Θεού, βλέπετε καταλυτική σύγκριση στην ιστορία του ασώτου, ο άσωτος αναμετριέται με την αγαθότητα του πατέρα, «ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου» (Λουκ. 15:21), ο άλλος ο γιος όμως αναμετριέται με την αμαρτωλότητα του άλλου αδελφού. Βλέπετε το παράδειγμα; Βλέπετε τι θησαυρούς έχει μέσα η Αγία Γραφή, αυτή που ξέρουμε, είναι οι διηγήσεις πάρα πολύ γνωστές. Με ποιον γίνεται η αναμέτρηση; «Ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου». Αυτό δεν κάνει και ο Τελώνης; «Ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ» (Λουκ. 18:13), λέει, ενώ έλεγε ο Φαρισαίος: «δέν εἶμαι ἐγώ σάν τόν Τελώνη», ίδιο πράγμα.

Με αυτά που λέμε τώρα εδώ πέρα, πασίγνωστα, απλώς κωδικοποιώ γνωστά πράγματα για τη ζωή σας. Αλλά δεν θα πείτε: «εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους», και μόνο που το είπες θα πεις: «μα, εγώ;» 

Ο άλλος από την 17 Νοέμβρη σκότωσε τόσους ανθρώπους, εγώ δεν σκότωσα, άρα υπάρχουν και χειρότεροι αμαρτωλοί από εμένα. Η άλλη κλέβει, η άλλη κουτσομπολεύει, η άλλη παράτησε τον άνδρα της, θα βρεις χίλιους αμαρτωλούς και θα λες: «εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από όλους» κι όμως θα το αισθάνεσαι, αλλά δε θα είναι. Η αμαρτία μας θα σταθεί ενώπιον του Θεού και με την αμαρτία, λένε οι Πατέρες, τι κάνουμε; Θίξαμε την ισορροπία τη δημιουργική του Θεού, που τα έκανε όλα τέλεια. Τα κάναμε εμείς ανάποδα.

Κρατήστε αυτό το μέγεθος για να μη γίνει η ταπείνωση μια περιττολογία ή ταπεινολογία. Το λένε οι Πατέρες· άλλο ταπείνωση κι άλλο ταπεινολογία.

 π.Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΣΕΒΙΟΣ

---

Τη μνήμη του Αγίου Ευσεβίου τιμά σήμερα, 22 Ιουνίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Ευσέβιος, έζησε στους ταραγμένους χρόνους που η Εκκλησία υπέφερε από τις κακοδοξίες του Αρείου. Αυτοκράτορας την εποχή εκείνη ήταν ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, Κωνστάντιος, ο οποίος υποστήριζε τη δυσεβή αυτή αίρεση και κατεδίωξε σκληρά όσους έφεραν αντιρρήσεις και αντιστάθηκαν στις προθέσεις του.

 Ο Άγιος, ο οποίος ήταν επίσκοπος Σαμοσάτων διώχθηκε, υπέμεινε όμως με θαυμαστή καρτερία όλες τις κακουχίες και τις ταλαιπωρίες με την ελπίδα ότι η Ορθοδοξία θα εξέλθει στο τέλος νικήτρια. Όταν πέθανε ο αιρετικός και λαομίσητος Κωνστάντιος τον διαδέχθηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο ο Ιουλιανός ο Παραβάτης ο οποίος θέλησε να επαναφέρει τη λατρεία των ειδώλων.

Ο Ιουλιανός εξαπέλυσε φοβερότερους διωγμούς κατά των χριστιανών. Τότε νέες διώξεις άρχισαν για τον Ευσέβιο πολύ χειρότερες από τις προηγούμενες. όμως ο Άγιος παρέμεινε το ίδιο ακλόνητος. Τα ίδια συνέβησαν και με τον αυτοκράτορα Ουάλη, ο οποίος ήταν και αυτός θερμός υποστηρικτής των Αρειανών.

Ο Άγιος για μία ακόμη φορά, κλήθηκε να υπερασπισθεί την καθαρότητα της ορθόδοξης πίστης. Για τους αγώνες του ο Ουάλης, τον απομάκρυνε από τον Επισκοπικό θρόνο του και τον εξόρισε σε κάποιο έρημο τόπο κοντά στον ποταμό Ίστρο. Μετά το θάνατο του Ουάλη ο Άγιος επανήλθε από την εξορία στην Επισκοπή του και άρχισε αμέσως την κάθαρση της επαρχίας του από τούς κακόδοξους αιρετικούς.

Κάποια ημέρα, το έτος 380 μ.Χ., που περνούσε έξω από το σπίτι μιας αιρετικής γυναίκας, εκείνη τον κτύπησε με μίσος στο κεφάλι με μία μεγάλη πέτρα και με αποτέλεσμα τον ακαριαίο θάνατο του Αγίου και τη μετάβασή του «από τα λυπηρότερα προς τα θυμηθέστερα και τα τερπνά».

Απολυτίκιο:
Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Σοφίας του Πνεύματος, καταυγασθείς τω φωτί, τον λόγον ετράνωσας, της ευσέβειας ημίν, Ευσέβιε ένδοξε, συ γαρ ιεραρχήσας, ευσεβώς τη Τριάδι, ήθλησας θεοφρόνως, και την πλάνην καθείλες. Καί νυν Πάτερ δυσώπησον, σώζεσθαι άπαντας.

Γιορτή του Πατέρα

Υπάρχουν γιορτές που δεν χωρούν όλους με τον ίδιο τρόπο. Η Γιορτή του Πατέρα είναι μία από αυτές. Για κάποιους είναι μια ζεστή αγκαλιά, ένα τηλέφωνο, ένα χαμόγελο. Για άλλους είναι μια σιωπή που βαραίνει λίγο περισσότερο από τις άλλες μέρες.

Σε κάθε κοινωνία ο πατέρας υπήρξε σύμβολο δύναμης, ευθύνης, προστασίας. Αλλά πίσω από τους ρόλους και τις λέξεις, υπάρχει πάντα ο άνθρωπος. Με τις αδυναμίες του, τις σιωπές του, τις προσπάθειές του να σταθεί όπως μπορεί. Άλλοτε παρών με τρόπο φανερό άλλοτε με τρόπο ήσυχο, σχεδόν αθόρυβο.

Για όσους τον έχουν ακόμη στη ζωή τους, η σημερινή μέρα είναι μια ευκαιρία που μοιάζει μικρή αλλά είναι βαθιά να πουν ένα «σ’ ευχαριστώ», να κοιτάξουν λίγο πιο προσεκτικά εκείνον που πολλές φορές έμαθαν να θεωρούν δεδομένο. Γιατί ο χρόνος έχει τον δικό του τρόπο να μας θυμίζει την αξία των ανθρώπων όταν τους έχουμε ακόμη κοντά μας.

Και για όσους δεν τον έχουν πια, η μέρα αυτή δεν είναι απλώς γιορτή. Είναι μια επιστροφή. Μια επιστροφή σε φωνές που δεν ακούγονται πια, σε αγγίγματα που έγιναν ανάμνηση, σε βλέμματα που έχουν μείνει μέσα μας σαν εικόνες που δεν ξεθωριάζουν. Είναι εκείνη η παράξενη αίσθηση ότι κάποιος λείπει, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει παντού μέσα μας.

Ο πόνος αυτής της απουσίας δεν φωνάζει πάντα. Άλλοτε είναι ήσυχος, διακριτικός, σαν σκιά που κάθεται δίπλα μας σε σημαντικές στιγμές. Και μέσα σε αυτόν τον πόνο υπάρχει κάτι βαθιά ανθρώπινο η αγάπη που δεν σταμάτησε, απλώς άλλαξε μορφή.

Γιατί οι πατέρες δεν τελειώνουν εκεί που τελειώνει η παρουσία τους. Συνεχίζουν μέσα στις επιλογές μας, στις λέξεις μας, στον τρόπο που στεκόμαστε στη ζωή. Συνεχίζουν ως μνήμη, αλλά και ως κάτι πιο βαθύ ως κομμάτι της ταυτότητάς μας.

Και ίσως τελικά αυτή η μέρα να μην είναι μόνο γιορτή ή μόνο θλίψη. Ίσως να είναι μια γέφυρα ανάμεσα στα δύο. Ένα σημείο όπου η αγάπη για εκείνους που είναι εδώ συναντά την αγάπη για εκείνους που λείπουν.
Και μέσα σε αυτή τη γέφυρα χωράει μια απλή αλήθεια.

Κάποιοι πατέρες είναι δίπλα μας. Κάποιοι μέσα μας. Και όλοι, με τον δικό τους τρόπο, συνεχίζουν να μας αγαπούν μέσα από τη ζωή που μας έδωσαν.

Η καρδιά που γνώρισε το σκοτάδι της, αναζητά αληθινά το Φως

 

«Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί, ὁ Θεός, καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου» (Ψαλμός Ν΄, 12).

Υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες ο άνθρωπος χρειάζεται να αποσυρθεί από τον θόρυβο του κόσμου και να σταθεί μόνος ενώπιον του Θεού. Να σιωπήσει όχι μόνο με τα χείλη, αλλά και με τον νου.

Να κατεβεί στα βάθη της καρδιάς του και να εξετάσει με προσοχή όσα κινούνται μέσα της. Τότε αρχίζει να βλέπει εκείνο που συνήθως κρύβεται πίσω από τις καθημερινές μέριμνες και τις εξωτερικές ασχολίες.

Οι Άγιοι Πατέρες ονομάζουν αυτή την εργασία νήψη και αυτομεμψία. Όταν ο άνθρωπος φυλάσσει τον νου του, αντιλαμβάνεται ότι οι λογισμοί ανεβαίνουν αδιάκοπα σαν κύματα της θαλάσσης.

Άλλοι γεννούν υπερηφάνεια, άλλοι κατάκριση, άλλοι φιλαυτία, άλλοι φόβο, άλλοι μνησικακία, άλλοι κενοδοξία. Τότε καταλαβαίνει ότι ο πραγματικός αγώνας δεν βρίσκεται έξω από αυτόν αλλά μέσα του.

Ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος διδάσκει ότι η καρδιά είναι μικρό δοχείο, αλλά μέσα της υπάρχουν δράκοντες, θηρία, βαθιά σκοτάδια και συγχρόνως ο Θεός, οι Άγγελοι, η ζωή και η Βασιλεία.

Γι’ αυτό ο χριστιανός που αρχίζει να γνωρίζει τον εσωτερικό του κόσμο δεν εντυπωσιάζεται πλέον από τις εξωτερικές αρετές του.

Αντίθετα, βλέπει την πνευματική του πτωχεία και αναφωνεί μαζί με τον Τελώνη: «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ» (Λουκ. 18,13).

Όσο περισσότερο φωτίζεται από τη Χάρη, τόσο περισσότερο ανακαλύπτει τις πληγές της ψυχής του. Αυτό είναι το παράδοξο της πνευματικής ζωής.

Εκείνος που βρίσκεται μακριά από το φως θεωρεί τον εαυτό του καθαρό. Εκείνος όμως που πλησιάζει τον Χριστό βλέπει καθαρότερα κάθε κηλίδα.

Όπως σε ένα σκοτεινό δωμάτιο η σκόνη δεν φαίνεται, ενώ στο φως του ήλιου αποκαλύπτεται και το παραμικρό σωματίδιο, έτσι και η παρουσία του Θεού αποκαλύπτει στον άνθρωπο τα βάθη της πτώσεώς του.

Γι’ αυτό ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέγει ότι μεγαλύτερος είναι εκείνος που είδε τις αμαρτίες του παρά εκείνος που ανέστησε νεκρούς.

Η αληθινή αυτογνωσία γεννά ταπείνωση. Και η ταπείνωση ελκύει τη Χάρη του Θεού. «Ὁ Θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν» (Α΄ Πέτρ. 5,5).

Ο Κύριος μας καλεί να γίνουμε εργάτες αυτής της εσωτερικής καθάρσεως. «Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ» (Ματθ. 11,29).

Όσο ο άνθρωπος καλλιεργεί την προσευχή, τη μετάνοια, την εξομολόγηση και τη μνήμη του Θεού, τόσο η καρδιά του καθαρίζεται από τα πάθη και γίνεται κατοικητήριο της θείας παρουσίας.

Η γνώση των πτώσεών μας δεν δίνεται για να οδηγηθούμε στην απόγνωση. Η απόγνωση είναι παγίδα του πονηρού. Η αυτογνωσία δίνεται για να οδηγηθούμε στη μετάνοια.

Ο διάβολος αποκαλύπτει την αμαρτία για να απελπίσει. Ο Χριστός αποκαλύπτει την αμαρτία για να θεραπεύσει. Γι’ αυτό και η Εκκλησία δεν διδάσκει την απελπισία αλλά την ελπίδα της μετανοίας.

Όταν ο άνθρωπος σταθεί ενώπιον του Θεού με συντετριμμένη καρδιά, τότε εκπληρώνεται ο λόγος της Γραφής: «Θυσία τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον· καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει» (Ψαλμός Ν΄, 19).

Ας ζητούμε λοιπόν καθημερινά όχι να βλέπουμε τα σφάλματα των άλλων, αλλά τα τραύματα της δικής μας ψυχής. Διότι εκείνος που είδε πραγματικά τον εαυτό του, έμαθε να μην κατακρίνει κανέναν.

Και εκείνος που γεύθηκε την ταπείνωση, άρχισε ήδη να βαδίζει προς το άκτιστο Φως του Χριστού, το οποίο φωτίζει, καθαρίζει, θεραπεύει και σώζει τον άνθρωπο.

Ο ΑΠΛΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΠΟΝΗΡΟΣ ΟΦΘΑΛΜΟΣ

 

 «Εἶπεν ὁ Κύριος ·  ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός. Ἐὰν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινὸν ἔσται·  ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται» (Ματθ. 6, 22-23)

Εἶπε ὁ Κύριος: «Τὸ μάτι εἶναι τὸ λυχνάρι τοῦ σώματος. Ἐὰν τὸ μάτι σου εἶναι ὑγιές, ὅλο σου το σῶμα θὰ εἶναι φωτεινό. Ἐὰν ὅμως τὸ μάτι σου ἀσθενεῖ, τότε ὅλο τὸ σῶμα σου θὰ εἶναι σκοτεινό. 

            Ο λόγος του Χριστού στην επί του όρους ομιλία μάς βάζει μπροστά σε μία άλλη θέαση της ύπαρξης. Δεν είμαστε ό,τι φαινόμαστε, αλλά όπως λέει η καρδιά μας. Και αυτό αποτυπώνεται στον τρόπο με τον οποίο πορεύονται οι αισθήσεις μας. Ο Χριστός κάνει μία διάκριση ανάμεσα στον απλού και τον πονηρό οφθαλμό. Ο πονηρός οφθαλμός είναι αυτός ο οποίος βλέπει τον άλλον στην προοπτική των τριών Φ: της φιλαυτίας, της φιληδονίας, της φιλοδοξίας. Είναι ο οφθαλμός, ο οποίος πορεύεται στην προοπτική της χρήσης, της εκμετάλλευσης του άλλου ως οχήματος για την ικανοποίηση των επιθυμιών μας, οι οποίες όμως έχουν να κάνουν με το «εγώ» μας αποκλειστικά. Ο άλλος υπάρχει για να μας διακονεί, χωρίς να μας ενδιαφέρει κάποτε ούτε η αξιοπρέπειά του. Και δεν είναι απαραίτητο ότι τον ρωτάμε αν επιθυμεί κάτι τέτοιο. Η δύναμη, η πειθώ, η χειριστικότητα, η ηδονική μας ικανότητα που κολακεύει, η αίσθηση της ανωτερότητας κάνει τον άλλον να υποτάσσεται στις δικές μας επιθυμίες.

            Αυτή η στάση όμως δεν περιορίζεται μόνο στο φαίνεσθαι. Περνά και στον έσω κόσμο μας, στην ψυχική μας κατάσταση. Διότι υπάρχει το εν ημίν σκότος. Κι αυτό έχει να κάνει με τη συνείδηση, με τον λογισμό, με την πονηρία, η οποία μας κυβερνά, έργο των λογισμών μας. Ο άλλος είναι κάθε στιγμή σκεύος ηδονής και εκμετάλλευσης για μας, διότι μόνο εκεί βρίσκεται ο νους μας. Το βλέπουμε αυτό στην πορνογραφία   του Διαδικτύου. Άνθρωποι φαινομενικά ήσυχοι, χαμηλών τόνων, με δυσκολίες επικοινωνίας και αδυναμία σχέσης, ρίχνονται στην πορνογραφία, διότι ο οφθαλμός της ψυχής τους είναι πονηρός. Και εκπληττόμεθα όταν διαβάζουμε για συλλήψεις ανθρώπων οι οποίοι δεν δείχνουν διεστραμμένοι, αλλά είναι.  Αλλά και οι πολλοί χρήστες αυτής της αρρωστημένης φιληδονίας φαινομενικά είναι ευυπόληπτοι. Η καρδιά τους όμως γέμει αυτής της νοοτροπίας της χρήσης του άλλου ως αντικειμένου.

            Ο Χριστός ζητά από εμάς ο οφθαλμός μας να είναι απλούς. Να βλέπει τον άλλον ως εικόνα Θεού και ως πρόσωπο που η παρουσία του προξενεί χαρά. Για να γίνει αυτό χρειάζεται η ψυχή μας, η καρδιά μας, η συνείδησή μας να έχει ως προτεραιότητά της τη σχέση με τον Θεό και με την εικόνα Του, τον άνθρωπο. Σχέση σημαίνει να δώσω, να συνυπάρξω, να στηρίξω, να χαρώ γιατί ο άλλος υπάρχει. Σχέση σημαίνει να εμπιστευθώ τον Θεό και να πορεύομαι εν καλοσύνη. Σχέση σημαίνει να νιώθω και να πιστεύω ότι η αγάπη είναι το παν. Και αγαπώ σημαίνει νοιάζομαι και διακονώ, υπηρετώντας την αλήθεια του άλλου, συνοδοιπορώντας στον δρόμο της Βασιλείας του Θεού, στον δρόμο και στον τρόπο της Εκκλησίας.

            Η εποχή μας έχει βρει στο Διαδίκτυο τα μέσα για την ικανοποίηση  των επιθυμιών ενός κρυμμένου εαυτού, ενός πονηρού εαυτού. Συχνά τα βαφτίζει δικαίωμα, αν δεν κάνεις κακό στον άλλον, ιδίως στις περιπτώσεις των ενηλίκων. Όμως η αληθινή χαρά, η οποία υπερβαίνει την ευχαρίστηση της στιγμής, δεν έρχεται όταν καθιστούμε τη ζωή ικανοποίηση των παθών μας, αλλά όταν μπορούμε να ανοιχτούμε στην αγάπη και με αγάπη. Κι εδώ ο Χριστός είναι μαζί μας. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ

---

Τη μνήμη του Αγίου Ιουλιανού από τη Κιλικία τιμά σήμερα, 21 Ιουνίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Ιουλιανός ήταν από τη Διοκαισάρεια της Κιλικίας. Ο πατέρας του ήταν ειδωλολάτρης βουλευτής, αλλά η μητέρα του είχε προσχωρήσει στη χριστιανική θρησκεία. Γι’ αυτό και ανέθρεψε το γιο της Ιουλιανό σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου.

Ο Ιουλιανός αγάπησε τόσο πολύ τον εσταυρωμένο Κύριο, ώστε σε ηλικία 18 χρονών ομολόγησε με πολύ θάρρος την πίστη του στον έπαρχο Μαρκιανό, ενώ γνώριζε ότι τον περίμεναν άγρια βασανιστήρια.

Πράγματι, μόλις το άκουσε αυτό ο έπαρχος, διέταξε και τον έδειραν ανελέητα, και κατόπιν τον έριξαν στην πιο άθλια φυλακή. Έπειτα ο Μαρκιανός κάλεσε τη μητέρα του Ιουλιανού να επισκεφθεί το γιο της και να τον πείσει να αρνηθεί το Χριστό.

Η χριστιανή γυναίκα, όταν συνάντησε το νεαρό σπλάχνο της, έκανε ακριβώς το αντίθετο. Προέτρεψε τον Ιουλιανό, να μείνει στο ύψος του χριστιανικού του φρονήματος και τον ενθάρρυνε να υπομείνει όλα τα μαρτύρια.

Έτσι και έγινε. Όταν έπαρχος ξανακάλεσε τον Ιουλιανό, αυτός με περισσότερο θάρρος ομολόγησε μπροστά του και πάλι το Χριστό. Εξοργισμένος τότε ο έπαρχος Μαριανός έκλεισε τον Ιουλιανό μέσα σε ένα σάκο με δηλητηριώδη φίδια και τον έριξε στο πιο βαθύ σημείο της θάλασσας, όπου μαρτυρικά ο Ιουλιανός παρέδωσε την ψυχή του στο Θεό.

Απολυτίκιο:
Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.
Μητρικαίς υποθήκαις μυστανωνούμενος, πανευκλεής στρατιώτης ώφθης Χριστού του Θεού, παντευχίαν μυστικήν περιζωσάμενος. όθεν καθείλες τον έχθρον, ως γενναίος αριστεύς, και ήθλησας θεοφρόνως, Ιουλιανέ θεόφρον, υπέρ ημών αεί πρεσβεύων Θεώ.

Η ΠΟΝΗΡΗ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ (Κυριακή Γ΄ Ματθαίου).

 

 

π. Δημητρίου Μπόκου

Στη ροή της επί του Όρους ομιλίας του ο Χριστός είπε και τα εξής παραβολικά λόγια: «Ο λύχνος του σώματός εστιν ο οφθαλμός». Φως για το σώμα είναι το μάτι. Αν το μάτι σου είναι γερό, όλο το σώμα σου θα είναι φωτεινό, θα βλέπει καλά. «Εάν δε ο οφθαλμός σου πονηρός η», αν το μάτι σου είναι άρρωστο, τυφλό, όλο το σώμα σου θα είναι σκοτεινό. Βυθισμένο στο σκοτάδι (Κυριακή Γ΄ Ματθαίου). Τί θέλει να πει με αυτά τα τόσο απλά λόγια ο Χριστός;

Ότι όπως σκοτεινιάζει το μάτι σου, έτσι μπορεί να σκοτεινιάσει και η καρδιά σου. Και από τί προκαλείται ο σκοτισμός αυτός; Από τα πάθη της αμαρτίας φυσικά. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης π. χ. αναφέρει την εξής περίπτωση: Όποιος αγαπάει τον συνάνθρωπό του «εν τω φωτί μένει». Αλλά όποιος τον μισεί «εν τη σκοτία εστί και εν τη σκοτία περιπατεί» και δεν γνωρίζει πού πηγαίνει, διότι «η σκοτία ετύφλωσε τους οφθαλμούς αυτού». Μιλάει φυσικά για το πνευματικό σκοτάδι που κατακλύζει τους νοερούς οφθαλμούς της ψυχής (Α΄ Ιω. 2, 10-11).

Ο Χριστός εδώ έχει κατά νουν μια άλλη περίπτωση. Θεωρεί σκοτάδι που τυφλώνει τους νοερούς οφθαλμούς, την προσκόλληση στον πλούτο, τη φιλαργυρία, την πλεονεξία. Λίγο πριν είχε μιλήσει αποτρεπτικά για την αγωνιώδη προσπάθεια των ανθρώπων να θησαυρίζουν. Μη θησαυρίζετε για τον εαυτό σας επίγειους θησαυρούς, είπε, αλλά θησαυρούς στον ουρανό. Γιατί όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας (Ματθ. 6, 18-21).

Αν ο άνθρωπος προσκολληθεί στους επίγειους θησαυρούς, θα γίνει ειδωλολάτρης. Είδωλο, θεό του, θα έχει το χρήμα. Γι’ αυτό και οι χαρακτηρισμοί της Αγίας Γραφής για τη φιλαργυρία και την πλεονεξία είναι βαρύτατοι. Η μεν είναι ρίζα όλων των κακών, η δε ειδωλολατρία (Α΄ Τιμ. 6, 10. Κολ. 3, 5. Εφ. 5, 5). Και ο Χριστός θεωρεί αδύνατο το να υπηρετεί κάποιος ταυτόχρονα και τα δυο αφεντικά. Και τον Θεό και το χρήμα (Ματθ. 6, 24).

Μα έλα που η πολυμήχανη «ευσέβεια» βρίσκει τρόπους να συμβιβάζει και τα αντίθετα. Αν έχουμε πολλά λεφτά, θα κάνουμε και πιο πολλές φιλανθρωπίες. Λένε οι «ευσεβείς» φιλάνθρωποι: Να μην κερδίσουμε, Θεέ μου, και ένα λαχείο; Για να δίνουμε κάτι και σε κανένα φτωχό! Κι αυτοί που θα πάρουν τους μεγάλους μισθούς, θα τους βάλουν, είπαν, στα φιλόπτωχα. Τί συγκινητικό!

Αλήθεια, δεν το ήξερε αυτό ο Χριστός; Τότε, γιατί είπε στους μαθητές του να αφήσουν τα πάντα και να τον ακολουθήσουν, πράγμα που επανέλαβε και στον πλούσιο νεανίσκο; Γιατί οι απόστολοι γύριζαν ανά τον κόσμο ρακένδυτοι, γυμνητεύοντες, πεινασμένοι, διψασμένοι, απόβλητα της κοινωνίας;

Γιατί ακόμα και οι πρώτοι χριστιανοί είχαν το πνεύμα των αποστόλων και αντί να μαζεύουν, πωλούσαν χωράφια, σπίτια, ό,τι είχαν, και τα έδιναν για τους φτωχούς; Γιατί ο Πέτρος είπε στον εκ γενετής χωλό που ζητιάνευε στην πόρτα του ναού, «αργύριον και χρυσίον ουχ υπάρχει μοι» και του έδωσε κάτι άλλο, πολυτιμότερο; Γιατί τόσοι πλούσιοι άγιοι μοίρασαν τα πλούτη τους και έγιναν εκούσια φτωχοί;

Ο Χριστός απέτρεψε τους μαθητές του απ’ το να μαζεύουν χρήματα με πρόφαση δήθεν την ελεημοσύνη. Μα είναι τόσο κακό, τόσο επικίνδυνο αυτό;

Ένας φιλάνθρωπος φτωχός, ο Ευλόγιος, όταν κάποτε βρήκε χρήματα πολλά, άλλαξε νοοτροπία εντελώς. Πήγε στην πρωτεύουσα, αγόρασε μεγάλο αρχοντικό, άρχισε να ζει στην απόλυτη χλιδή. Ξέχασε τελείως τους φτωχούς, έγινε σκληρός. Μα ο Θεός επέτρεψε να γυρίσει η τύχη του, να χάσει τα πάντα, να ξαναγίνει φτωχός. Και τότε θυμήθηκε ξανά τους φτωχούς και τον Θεό.

Νομίζεις ότι εσύ μπορείς να μείνεις ανέγγιχτος από τον πλούτο; Άκου τους αγίους: «Όσον δύνασαι, μετά πτωχείας και ταπεινώσεως» ζήσε, ώστε εσύ μάλλον να έχεις ανάγκη βοήθειας από άλλους (πρβλ. και ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, Αθήνα 1980, τ. Γ΄, Υποθέσεις μζ΄, μη΄, μθ΄, σ. 612-652).

Δύσκολο και να κατανοηθούν αυτά σήμερα.

Μα ο Χριστός επιμένει. Η προσκόλληση στη συσσώρευση πλούτου τυφλώνει, σκοτίζει την ψυχή. Μόνο η απαλλαγή απ’ αυτήν ξαναδίνει φως.

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 21/06/2026 ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΣΤ' 22-33

 

Πρωτότυπο Κείμενο

Εἶπεν ὁ Κύριος· Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός· ἐὰν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἔσται· ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστί, τὸ σκότος πόσον; Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ. Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν τί φάγητε καὶ τί πίητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν τί ἐνδύσησθε· οὐχὶ ἡ ψυχὴ πλεῖόν ἐστι τῆς τροφῆς καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος; Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τρέφει αὐτά· οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν; Τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα; Καὶ περὶ ἐνδύματος τί μεριμνᾶτε; καταμάθετε τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ οὐδὲ νήθει· λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων. Εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ, σήμερον ὄντα καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον, ὁ Θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι; Μὴ οὖν μεριμνήσητε λέγοντες, τί φάγωμεν ἢ τί πίωμεν ἢ τί περιβαλώμεθα; Πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη ἐπιζητεῖ· οἶδε γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρῄζετε τούτων ἁπάντων. Ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν. 

Νεοελληνική Απόδοση

Είπε ο Κύριος, «Το λυχνάρι του σώματος είναι τα μάτια. Αν λοιπόν τα μάτια σου είναι γερά, όλο το σώμα σου θα είναι στο φως. Αν όμως τα μάτια σου είναι χαλασμένα, όλο το σώμα σου θα είναι στο σκοτάδι. Κι αν το φως που έχεις, μεταβληθεί σε σκοτάδι, σκέψου πόσο θα ‘ναι το σκοτάδι!» «Κανείς δεν μπορεί να είναι δούλος σε δύο κυρίους· γιατί ή θα μισήσει τον ένα και θα αγαπήσει τον άλλο, ή θα στηριχτεί στον ένα και θα περιφρονήσει τον άλλο. Δεν μπορείτε να είστε δούλοι και στο Θεό και στο χρήμα». «Γι’ αυτό, λοιπόν, σας λέω: Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι θα φάτε και τι θα πιείτε ούτε για το σώμα σας, τι θα ντυθείτε. Η ζωή δεν είναι σπουδαιότερη από την τροφή; Και το σώμα δεν είναι σπουδαιότερο από το ντύσιμο; Κοιτάξτε τα πουλιά που δε σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε συνάζουν αγαθά σε αποθήκες, κι όμως ο ουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει· εσείς δεν αξίζετε πολύ περισσότερο απ’ αυτά; Κι έπειτα, ποιος από σας μπορεί με το άγχος του να προσθέσει έναν πήχυ στο ανάστημά του; Και γιατί τόσο άγχος για το ντύσιμό σας; Ας σας διδάξουν τα αγριόκρινα πως μεγαλώνουν: δεν κοπιάζουν ούτε γνέθουν· κι όμως σας βεβαιώνω πως ούτε ο Σολομών σ’ όλη του τη μεγαλοπρέπεια δεν ντυνόταν όπως ένα από αυτά. Αν όμως ο Θεός ντύνει έτσι το αγριόχορτο, που σήμερα υπάρχει κι αύριο θα το ρίξουν στη φωτιά, δε θα φροντίσει πολύ περισσότερο για σας, ολιγόπιστοι; Μην έχετε, λοιπόν, άγχος και μην αρχίσετε να λέτε: «τι θα φάμε;» ή: «τι θα πιούμε;» ή: «τι θα ντυθούμε;» γιατί για όλα αυτά αγωνιούν όσοι δεν εμπιστεύονται το Θεό· ο ουράνιος όμως Πατέρας σας ξέρει καλά ότι έχετε ανάγκη απ’ όλα αυτά. Γι’ αυτό πρώτα απ’ όλα να επιζητείτε τη βασιλεία του Θεού και την επικράτηση του θελήματός του, κι όλα αυτά θα ακολουθήσουν.

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 21/06/2026-ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 5.1

 

Ἀδελφοί, δικαιωθέντες ἐκ πίστεως εἰρήνην ἔχομεν πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι᾿ οὗ καὶ τὴν προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν τῇ πίστει εἰς τὴν χάριν ταύτην ἐν ᾗ ἑστήκαμεν, καὶ καυχώμεθα ἐπ᾿ ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ.

Οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν, εἰδότες ὅτι ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα, ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει, ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διὰ Πνεύματος Ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν.

Ἔτι γὰρ Χριστὸς ὄντων ἡμῶν ἀσθενῶν κατὰ καιρὸν ὑπὲρ ἀσεβῶν ἀπέθανε. Μόλις γὰρ ὑπὲρ δικαίου τις ἀποθανεῖται· ὑπὲρ γὰρ τοῦ ἀγαθοῦ τάχα τις καὶ τολμᾷ ἀποθανεῖν. Συνίστησι δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπην εἰς ἡμᾶς ὁ Θεός, ὅτι ἔτι ἁμαρτωλῶν ὄντων ἡμῶν Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανε. Πολλῷ οὖν μᾶλλον δικαιωθέντες νῦν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ σωθησόμεθα δι᾿ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὀργῆς.

Εἰ γὰρ ἐχθροὶ ὄντες κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, πολλῷ μᾶλλον καταλλαγέντες σωθησόμεθα ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ.

Ἀπόδοση στη νεοελληνική:

Ἀδελφοί, ἀφοῦ ἐδικαιωθήκαμε διὰ τῆς πίστεως, ἔχομεν εἰρήνην μὲ τὸν Θεὸν διὰ τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἔχομεν διὰ τῆς πίστεως καὶ τὴν εἴσοδον εἰς τὴν χάριν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν στεκόμεθα, καὶ καυχώμεθα διὰ τὴν ἐλπίδα μας εἰς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ.

Ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καυχώμεθα καὶ διᾶ τὰς θλίψεις, διότι γνωρίζομεν ὅτι ἡ θλῖψις παράγει ὑπομονήν, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμασμένον χαρακτῆρα, ὁ δὲ δοκιμασμένος χαρακτὴρ ἐλπίδα, ἡ δὲ ἐλπὶς δὲν ντροπιάζει, διότι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ εἶναι χυμένη στὶς καρδιές μας διὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου ποὺ μᾶς ἐδόθηκε.

Διότι ὅταν ἐμεῖς ἤμεθα ἀκόμη ἀδύνατοι, ὁ Χριστὸς ἐπέθανε κατὰ τὸν ὡρισμένον καιρόν, ὑπὲρ τῶν ἀσεβῶν. Διότι μετὰ δυσκολίας θὰ πεθάνῃ κανεὶς δι’ ἕνα δίκαιον·  διὰ τὸν ἀγαθὸν ἴσως νὰ τολμήσῃ κανεὶς νὰ πεθάνῃ. Ὁ Θεὸς ὅμως ἀποδεικνύει τὴν ἀγάπην του σ’ ἐμᾶς μὲ τὸ ὅτι, ἐνῷ ἐμεῖς ἤμεθα ἀκόμη ἁμαρτωλοί, ὁ Χριστὸς ἐπέθανε γιὰ μᾶς. Πολὺ περισσότερον λοιπὸν ἀφοῦ ἐδικαιωθήκαμε τώρα διὰ τοῦ αἵματός του, θὰ σωθοῦμε δι’ αὐτοῦ ἀπὸ τὴν ὀργήν.

Διότι ἐάν, ὅταν ἤμεθα ἐχθροί, συμφιλιωθήκαμε μὲ τὸν Θεὸν διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Υἱοῦ του, πολὺ περισσότερον, ἀφοῦ συμφιλιωθήκαμε, θὰ σωθοῦμε διὰ τῆς ζωῆς του.

Το Χριστό ή το Χριστιανισμό;

«Για τους πρώτους Χριστιανούς, το σώμα του Χριστού βρισκόταν πάνω στην αγία τράπεζα επειδή αυτός ήταν ανάμεσα τους. Για τους σύγχρονους Χριστιανούς, ο Χριστός βρίσκεται εδώ επειδή το σώμα του βρίσκεται πάνω στην αγία τράπεζα. Φαίνεται σαν κάτι το ανάλογο, αλλά στην πραγματικότητα υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στους πρώτους Χριστιανούς και σε μας. Γι’ αυτούς τα πάντα βρίσκονται στη γνώση του Χριστού, στην αγάπη γι’ αυτόν. Για μας, όλα βρίσκονται στην επιθυμία μας να φωτιστούμε.

 Οι πρώτοι Χριστιανοί προσήρχοντο στη θεία κοινωνία για ν’ ακολουθήσουν τον Χριστό, ενώ τώρα ο Χριστός δεν είναι ο μοναδικός λόγος συμμετοχής στη θεία Κοινωνία». 

Η πιο πάνω διαπίστωση είναι του π. Αλέξανδρου Σμέμαν, καταγραμμένη στο Ημερολόγιό του. Φαντάζει κάπως συγχυσμένη και υπερβολική. Η προσεκτική όμως μελέτη θα δείξει πόσο ξεκάθαρη και πραγματική είναι.

Μεγαλώνουμε με την προτροπή ν’ ακολουθήσουμε κάποιες εντολές, νόμους, αξίες ή κανόνες που θα μας κάνουν να είμαστε καλοί πολίτες, ηθικοί, ή ακόμα, καλοί χριστιανοί. Οδηγούμαστε, δηλαδή, ανεπαίσθητα στην προσκόλληση σε μιας ιδεολογίας.
Κατά το «Χρηστικό λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας» της Ακαδημίας Αθηνών: «Ιδεολογία είναι σύστημα ιδεών, αρχών, θεωριών τις οποίες ασπάζεται ή/και επιθυμεί να εφαρμόσει στην πράξη μια κοινωνική ομάδα ή ειδικότερα ένα άτομο». Αντιλαμβανόμαστε πόσο εύκολο είναι να θεωρήσουμε το χριστιανισμό ιδεολογία, αγωνιζόμενοι να εφαρμόσουμε τις αρχές και τους κανόνες, χωρίς την προσωπική σχέση με το Χριστό.
Ακολουθούμε το Χριστιανισμό αλλά δε γνωρίζουμε το Χριστό όταν:
-Προσευχόμαστε για να κερδίσουμε κάτι, αντί να συναντήσουμε στην καρδιά μας το Χριστό.
-Εκκλησιαζόμαστε για να νιώσουμε γαλήνη, αντί για να συναντήσουμε τους αδελφούς μας στη σύναξη της Εκκλησίας, πραγματοποιώντας το λόγο του Κυρίου «ίνα πάντες εν ώσιν».
-Κοινωνούμε για να αισθανθούμε ωραία, αντί για να ενωθούμε με τον αγαπημένο της καρδιάς μας.
-Κι όταν, τέλος πάντων, προσπαθούμε να τηρήσουμε τους «νόμους της Εκκλησίας», αντί να γνωρίσουμε και ν’ αγαπήσουμε το Χριστό ως πρόσωπο.

Βέβαια, είναι στην αρχή δύσκολο να καταλάβουμε τη διαφορά. Όμως, κάποια στιγμή στη ζωή μας δεν θα μας ικανοποιεί πια η τήρηση των «αρχών του Χριστιανισμού» και θα ζητούμε τη συνάντηση με το Χριστό, που, ως πρόσωπο, διαλέγεται, αγαπά και αγαπιέται, σιωπά και απαντά, κινείται προς εμάς και περιμένει να κάνουμε κι εμείς το ίδιο προς Αυτόν. Τότε θα καταλάβουμε την «ουσιώδη διαφορά», κατά τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν, να σχετιζόμαστε αγαπητικά με το Χριστό από το να επιδιώκουμε τα δώρα Του, εφαρμόζοντας τις «αρχές του Ευαγγελίου».

Στη ζωή των αγίων, παλαιοτέρων και συγχρόνων, είναι ξεκάθαρη αυτή η διαφορά. Η τήρηση των εντολών του Χριστού, οι πολλές και ποικίλες ασκήσεις, οι προσευχές και οι κακοπάθειες, γίνονται για το Χριστό που γνωρίσαν και αγαπήσαν κι όχι για να πάρουν χαρίσματα ή για να κερδίσουν τον παράδεισο. Ο Ντοστογιέφσκι, εκφράζοντας αυτή την Ορθόδοξη αντίληψη, φτάνει στο σημείο να πει: «αν μου έλεγαν ότι ο Χριστός κι ο παράδεισος διαφέρουν, θα προτιμούσα το Χριστό κι όχι τον παράδεισο». Κι ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς θα ξεκαθαρίσει: «άμα ο άνθρωπος αισθάνεται εντός του τον Θεό, είναι ήδη στον παράδεισο, γιατί όπου είναι ο Θεός εκεί είναι και η Βασιλεία του Θεού, εκεί και ο παράδεισος».

π. Ανδρέα Αγαθοκλέους

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΕΘΟΔΙΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΠΑΤΑΡΩΝ

 

Τη μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Μεθοδίου του Επισκόπου Πατάρων τιμά σήμερα, 20 Ιουνίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Μεθόδιος έζησε κατά τον 6ο μ.Χ. αιώνα. Η σπάνια αρετή του και η μεγάλη μόρφωση που τον διέκρινε τον ανέβασαν στον επισκοπικό θρόνο των Πατάρων.

 Σαν επίσκοπος, επεδίωκε να επιτελεί τέλεια τα καθήκοντα του. Ο φωτιστικός λόγος του, σε συνδυασμό με το άγιο παράδειγμα του, έτρεφε τις ψυχές των ανθρώπων του ποιμνίου του.

Ήταν ακοίμητος φρουρός του ορθοδόξου δόγματος και αποφασισμένος σε όλη του τη ζωή «φυλάσσειν τά δόγματα τά κεκριμένα υπό τών αποστόλων» (Πράξεις των Αποστόλων, ιστ’ 4).

Να φυλάττει, δηλαδή, τις αποφάσεις, που είχαν οριστικά κριθεί σαν μόνες ορθές από τους Αποστόλους. Γι’ αυτό και πέτυχε μετά από συστηματικό αγώνα να περιορίσει σημαντικά στην επαρχία του τους οπαδούς των λανθασμένων δοξασιών του Ωριγένη. Όμως, αυτοί οι λίγοι που έμειναν, για να εκδικηθούν, κατάφεραν να βάλουν δικό τους υπηρέτη κοντά στο Μεθόδιο.

Και κάποια μέρα που ο επίσκοπος αρρώστησε, τον σκότωσε με μαχαίρι. Αλλά ενώ τον μαχαίρωνε, ο Μεθόδιος άκουσε το δολοφόνο να λέει: «έτσι σκοτώνουν οι Ωριγενιστές». Τότε μειδίασε ελαφρά και έγειρε το κεφάλι του ευχαριστημένος, παραδίδοντας το πνεύμα του στον Κύριο. Ήταν η χαρά, διότι έπεφτε θύμα του καθήκοντος του να διαφυλάττει τα ορθά δόγματα της Εκκλησίας.

Ο Σ. Εύστρατιάδης όμως, στο Αγιολόγιο του, έχει άλλη γνώμη περί των βιογραφικών στοιχείων του Αγίου αυτού και την παραθέτουμε ως έχει: «Ήκμασε περί τά τέλη τού γ’ καί τάς αρχάς τού δ’ αιώνος: κατά τόν Ιερώνυμον (De Νirill. 83) καί τόν ιστορικόν Σωκράτην (Εκκλ. Ιστ. 6,13) ήν ουχί Πατάρων επίσκοπος, αλλά Ολύμπου τού εν Λυκία καί είτα επίσκοπος Τύρου (τής Φοινίκης), κατ᾿ άλλην δέ γνώμην, επίσκοπος Φιλίππων τής Μακεδονίας.

Η τοιαύτη πλάνη, τού νά λέγεται Πατάρων επίσκοπος, προήλθεν εκ τού ότι ο περί αναστάσεως διάλογος αυτού εκτυλίσσεται εις τά Πάταρα. Ο Μεθόδιος ήν διαπρεπής αρχιερεύς καί πλατωνικός φιλόσοφος, αντίπαλος σφοδρός τών Ωριγενιστών καί ποιητής δόκιμος, ως φαίνεται εκ τού περισωθέντος έργου αυτού «Συμπόσιον τών δέκα παρθένων ή περί αγνείας».

Κατά τόν επί Διοκλητιανού διωγμόν υπέστη τόν μαρτυρικόν θάνατον εν Χαλκίδι (τής Συρίας).

Απολυτίκιο:
Ήχος γ’. θείας πίστεως.
Θείαν μέθοδον της ευσεβείας εθησαύρησας τη Εκκλησία ως ιεράρχης και μάρτυς, Μεθόδιε, συ γαρ σοφίας τον πλούτον δρεψάμενος, αθλητικώς το σον τάλαντον ηύξησας. Πάτερ όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρίσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

Πειραιώς Σεραφείμ: «Όλο αυτό είναι ένα θαύμα» (ΦΩΤΟ)

 

Πολλά χαμόγελα και έντονα συναισθήματα χαράς και αισιοδοξίας σκόρπισαν τα παιδιά του Βρεφονηπιακού Σταθμού, του Παιδικού Σταθμού και του Νηπιαγωγείου της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026 κατά τη διάρκεια της γιορτής λήξης για τη φετινή χρονιά 2025 – 2026.

Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε για ακόμα μία χρονιά στο Δημοτικό Θέατρο Αγίου Ιωάννου Ρέντη «Μίκης Θεοδωράκης» και το θέμα που επέλεξαν να παρουσιάσουν τα παιδιά φέτος ήταν ένα μεγάλο αφιέρωμα στην πανέμορφη Κρήτη.

Στη χαρά των παιδιών βρέθηκε, όπως πάντα, ο πνευματικός μας πατέρας Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, πλαισιούμενος από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Αχελώου κ. Νήφωνα, βοηθό Επίσκοπο και Πρωτοσύγκελλο της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς, τον Δήμαρχο Νίκαιας – Αγίου Ιωάννου Ρέντη Κωνσταντίνο Μαραγκάκη, τον Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο της Ιεράς Μητροπόλεως Ύδρας, Σπετσών, Αιγίνης, Ερμιονίδος και Τροιζηνίας, Πρωτοπρεσβύτερο Ακίνδυνο Δαρδανό, τον Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς Πρωτοπρεσβύτερο Ιωάννη Παναγιώτου και τον εκπρόσωπο του Δημάρχου Πειραιά Γιάννη Μώραλη, Αντιδήμαρχο Γρηγόρη Καψοκόλη.

Την εκδήλωση άνοιξε, εμφανώς συγκινημένη, η Διοικητική Διευθύντρια κα Μαρία Στεργίου – Καψοκόλη, η οποία στον σύντομο απολογισμό της σχολικής χρονιάς που ολοκληρώθηκε, είχε την ευκαιρία να ευχαριστήσει τους γονείς και κηδεμόνες των παιδιών τόσο για την παρουσία τους, όσο και για την εμπιστοσύνη που δείχνουν στα πρόσωπα του εκπαιδευτικού, διοικητικού και βοηθητικού προσωπικού τα οποία, όπως χαρακτηριστικά είπε, αποτελούν την προέκταση κάθε οικογένειας ξεχωριστά.

Στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος παρέδωσε στα παιδιά του Νηπιαγωγείου τα αναμνηστικά ενθύμια από την αποφοίτησή τους, μιας και από του χρόνου θα βρεθούν στα «μεγάλα θρανία» της Α΄ τάξης του Δημοτικού.

Αμέσως μετά, με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών ποιμαντορίας του Σεβασμιωτάτου κ. Σεραφείμ στην Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς, ο Πνευματικός Υπεύθυνος των Εκπαιδευτηρίων μας Πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Βουρλάκος, πλαισιούμενος από τους Διευθυντές και Υπευθύνους των Εκπαιδευτηρίων, πρόσφερε εκ μέρους όλων ένα Αρχιερατικό μπαστούνι, ως ένδειξη υιικής αγάπης και σεβασμού, ευχόμενοι στον Σεβασμιώτατο ο Πανάγιος Θεός μας να τον χαρίζει για πολλά ακόμα χρόνια στην Εκκλησία Του και να καθοδηγεί το ποίμνιό του προς τη σωτηρία.

Με εμφανή συγκίνηση ο Σεβασμιώτατος σημείωσε για μία ακόμη φορά πως «ο στέφανος κάθε Επισκόπου είναι τα παιδιά του», εκφράζοντας παράλληλα την άπειρη ευγνωμοσύνη του «στον Πανάγιο Θεό για αυτή τη μεγάλη δωρεά και ευλογία που μου χαρίζει να είμαι ‘’εις τύπον και τόπον’’ του Κυρίου μας, πατέρας των παιδιών του Θεού».

Επανέλαβε πως «στην Εκκλησία μας δεν υπάρχει χώρος για απολογισμό έργου. Ό,τι κάνουμε είναι δική Του δωρεά. Ό,τι προσφέρουμε είναι απαύγασμα της δικής Του αγάπης. Σε Εκείνον αναφέρονται τα πάντα, Εκείνος είναι ο οδηγός της ζωής μας και βέβαια Εκείνος είναι ο συνδημιουργός μαζί μας στο έργο της υπάρξεως».

Ο Σεβασμιώτατος ευχαριστώντας όλους που «με τόση πιστότητα συνδιακονούν μαζί μου το έργο της Μητέρας μας, της Αγίας Εκκλησίας», όπως χαρακτηριστικά είπε, επεσήμανε πως τα παιδιά «είναι το χαμόγελο του Θεού στη ζωή μας».

«Αυτή η ομορφιά είναι που θα σώσει τον κόσμο τελικά», είπε ολοκληρώνοντας ο Σεβασμιώτατος, ευχόμενος σε όλους «καλό καλοκαίρι, με υγεία και χαρά».

Στη συνέχεια ευχαριστώντας ιδιαίτερα τον Δήμαρχο Νικαίας – Αγίου Ιωάννου Ρέντη κ. Κωνσταντίνο Μαραγκάκη, «ο οποίος είναι πραγματικά άνθρωπος προσφοράς κοινωνικού έργου και πολλής, πολλής αγάπης», όπως χαρακτηριστικά είπε, του πρόσφερε μία εικόνα του Χριστού, έργο των Εκπαιδευτηρίων μας, με την ευχή «να έχει πάντοτε αυτό το φως στη ζωή του».

Στην εκδήλωση έλαβαν μέρος όλα τα παιδιά του Βρεφικού Σταθμού, του Παιδικού Σταθμού και του Νηπιαγωγείου της Μητροπόλεώς μας και οι μικροί πρωταγωνιστές ενθουσίασαν όλους τους παρευρισκομένους με χορούς, τραγούδια και μαντινάδες της Κρήτης, αλλά και με το θεατρικό έργο που παρουσίασαν «Η νεράιδα και το παλικάρι» (Βροντάκηδες και Φουρτουνάκηδες), αποσπώντας τα ενθουσιώδη χειροκροτήματα όλων.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες ο Σεβασμιώτατος απηύθυνε στον πνευματικό των Εκπαιδευτηρίων μας, πρωτοπρεσβύτερο Νικόλαο Βουρλάκο. Επίσης ιδιαίτερα και ξεχωριστά ευχαρίστησε τη Διοικητική Διευθύντρια κα Μαρία Στεργίου – Καψοκόλη, η οποία είχε και την ευθύνη της γιορτής, καθώς επίσης και όλους όσοι συνέβαλαν ουσιαστικά στην όλη εκδήλωση.

«Όλο αυτό είναι ένα θαύμα. Εγώ καταθέτω τη συγκίνησή μου και την ευγνωμοσύνη μου για αυτή την πολλή δουλειά που με τόση αγάπη γίνεται σε αυτό το υπέροχο έργο που μας χάρισε ο Θεός», είπε μόλις ολοκληρώθηκε η όλη εκδήλωση ο Σεβασμιώτατος και σημειώνοντας πως το εκπαιδευτικό μας έργο δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα, τόνισε πως είναι «έργο ζωής για τα παιδιά μας και για τη Δόξα του Κυρίου που μας τα χάρισε».

Η εκδήλωση, την οποία παρουσίασαν η Διευθύντρια του Γηροκομείου Πειραιώς Ευαγγελία Κονταξή και ο Κώστας Δαντίλης, ολοκληρώθηκε με τον πιο γλυκό τρόπο: μικροί και μεγάλοι απόλαυσαν παγωτό, προσφορά των φούρνων SERANO και του κ. Παύλου Μούτσιου, αποχαιρετώντας τη σχολική χρονιά με χαμόγελα και με ευχές για καλό και ευλογημένο καλοκαίρι!

Οι γονείς αποχώρησαν συγκινημένοι και περήφανοι για τη συμμετοχή των παιδιών τους, γεμάτοι εικόνες, τραγούδια και πλούσια συναισθήματα.

Ακολούθησε παραδοσιακό κρητικό γλέντι, κατά το οποίο το κοινό ξεσήκωσε η ζωντανή κρητική ορχήστρα του ερμηνευτή και οργανοπαίκτη Λευτέρη Τσουβέλα.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

 

Χανιά: Δεκάδες εικόνες αγίων πεταμένες σε κάδο – Η κοινωνία μας έγινε και επίσημα πνευματική χωματερή!

 

 Ελευθέριος Ανδρώνης 

Χανιά: Δεκάδες εικόνες αγίων πεταμένες σε κάδο – Η κοινωνία μας έγινε και επίσημα πνευματική χωματερή!

Κάποτε οι πρόγονοι μας προτιμούσαν τον θάνατο παρά να ασεβήσουν σε μια εικόνα και σήμερα ασυνείδητοι κάφροι τις πετούν στα σκουπίδια!

Πώς να μη ματώνει η ψυχή σου καθημερινά, βλέποντας πόσο πρόστυχα αδιάφορη έχει καταντήσει προς τα ιερά η σημερινή Ελλάδα; Ένας πολιτισμός φαίνεται από τα σκουπίδια του, λέει ένα γνωστό ρητό. Τι να πούμε όμως για μια κοινωνία που ρίχνει τον ίδιο τον πολιτισμό και την πίστη του στα σκουπίδια;

Αυτό που συνέβη στην Κρήτη και κυκλοφόρησε ευρέως ως είδηση, δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Είναι η θλιβερή επιβεβαίωση ενός γενικότερου φαινομένου: όλο και περισσότεροι άξεστοι συμπολίτες μας, πετούν στα σκουπίδια ορθόδοξες εικόνες και άλλα θρησκευτικά αντικείμενα.

Πριν λίγες μέρες στην οδό Ζυμβρακάκηδων στα Χανιά, οι εργαζόμενοι απορριμματοφόρου αντίκρισαν ένα τραγικό θέαμα: σε έναν κάδο σκουπιδιών, κάποιος είχε πετάξει δεκάδες θρησκευτικές εικόνες και εκκλησιαστικά βιβλία, προορισμένα να συνθλιβούν στην πρέσα του δημοτικού οχήματος. Ευτυχώς οι εργάτες είχαν μια ευσέβεια και αντί να ολοκληρώσουν το έγκλημα, το κατήγγειλαν στην κοινοτική αρχή.

Για σκεφτείτε ότι μόλις πριν 100 χρόνια, οι κυνηγημένοι Μικρασιάτες εγκατέλειπαν τις εστίες τους για να γλιτώσουν από την τουρκική χαντζάρα και το μόνο που έπαιρναν μαζί ως προίκα ξεριζωμού, ήταν το ιερό εικόνισμα του οίκου τους. Τέτοια ευλάβεια είχαν, που προτιμούσαν να έχουν συνοδοιπόρο τον άγιο, παρά χρυσαφικά, ασήμια και κειμήλια. Πλήθος οι θαυματουργές εικόνες που σώθηκαν έτσι και ήρθαν στην Ελλάδα, για να τις προσκυνούμε ως σήμερα.

Πόσο δηλητηριασμένο νερό κύλησε στο αυλάκι της ιστορίας και μέσα σε – μόνο – έναν αιώνα γίναμε πιο άθλιοι και από εκείνα τα αγαρηνά κτήνη; Οι Τσέτες απολάμβαναν να βασανίζουν τους Έλληνες, διατάζοντας τους να φτύσουν ή να ποδοπατήσουν τις εικόνες τους, με αντάλλαγμα ότι δήθεν θα τους χαριζόταν η ζωή τους. Μέχρι που σήμερα φτάσαμε από μόνοι μας να στέλνουμε τις εικόνες στη χωματερή!

Εικόνες φορτωμένες με – ποιος ξέρει πόσες – προσευχές, μυρωμένες με λιβάνι, καπνισμένες με την ευχαριστιακή φλόγα του καντηλιού. Εικόνες που πρεσβεύουν ζωντανούς αγίους που ευεργετούν καθημερινά τη χοϊκή ανημποριά μας. Μορφές άγιες που έχουν ποτιστεί με δάκρυα και έχουν αφουγκραστεί στερνές ανάσες. Αγαθοί μάρτυρες του Χριστού που δεν δείλιασαν ούτε μπροστά σε πυρωμένα καμίνια, να στοιβάζονται σαν απορρίμματα στο περιθώριο του «πολιτισμού» μας.

Αλλά τι παράδειγμα λαμβάνει αυτός ο παραστρατισμένος λαός από ένα κράτος που φιλοξενεί βλάσφημες καρικατούρες αγίων στα μουσεία του, σκουπίδια – κανονικά – της τέχνης; Όταν το σκουπίδι τιμάται ως εκλεκτό «σέβασμα», ωθείς την κατάσταση και προς το αντίστροφο: το πραγματικό σέβασμα να βλέπεται ως σκουπίδι. Τι παράδειγμα δίνει αυτό το κράτος, όταν κατεβάζει τις εικόνες από νοσοκομεία για να μην «ενοχλούν» και όταν καλοβλέπει τις προσφυγές της Ένωσης των Αθέων για αποκαθήλωση των εικόνων από τα δικαστήρια;Μια πραγματική χωματερή για κάθε ιερό έχει γίνει το ελληνικό κράτος και τα αποτελέσματα τα βλέπουμε σε αυτή τη μηδενιστική νοοτροπία.

«Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν, μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων», λέει ο Χριστός. Μη δίνετε τα ιερά πράγματα στα σκυλιά και μη ρίχνετε τους μαργαρίτες σας στους χοίρους. Κι όμως εμείς φτάσαμε σε σημείο να συμπεριφερόμαστε χειρότερα από τα γουρούνια και τα σκυλιά. Άνθρωποι ανακαινίζουν σπίτια και βλέπουν τις εικόνες ως ανεπιθύμητα μπάζα, προφανώς γιατί τα νέα θεμέλια των σπιτικών είναι τα ερείπια της συνείδησης.

Τόσο αγροίκοι έχουν γίνει πολλοί, που τους φαίνεται περιττός κόπος να πάνε τις εικόνες σε μια εκκλησία. Μπορεί να τους δεις να μοιράζουν τα οικιακά απορρίμματα σε δέκα διαφορετικούς κάδους (για οργανικά υλικά, για αλουμίνια, για γυαλιά, για ρούχα κλπ), αλλά να αφήσουν τις εικόνες σε ένα κατάλληλο χώρο δεν μπορούν! Κι έτσι όλο και συχνότερα βλέπεις πεταμένες εικόνες, ανεκτίμητα εκκλησιαστικά βιβλία, θεολογικά αναγνώσματα, σταυρούς, κομποσχοίνια, λαδάκια, αγιασμούς! Πόσο κάφροι γίναμε αλήθεια!

Κάποτε θεωρείτο ντροπή ακόμα και να ακουμπήσεις ανάποδα μια εικόνα, μέχρι να τη μεταφέρεις κάπου. Ακόμα και χιλιοφθαρμένες εικόνες, δεν διανοούνταν να τις πετάξουν, αλλά τις φύλαγαν κάπου ή τις κρέμαγαν σε ξωκκλήσια.

Ταλαίπωρε άνθρωπε, όταν έρθεις στην ανάγκη σε ποιο κάδο θα ψάξεις την απελπισμένη προσευχή σου; Από ποια χωματερή μέσα σου, θα ξεθάψεις την ελπίδα; Πάνω σε αυτά τα εικονίσματα ορκίστηκε η λευτεριά της Ελλάδας, σε αυτά τα εικονίσματα χρωστάς την ασυδοσία σου, την ελευθερία σου να είσαι ένα αχάριστο ον και να καταχράσαι τη μακροθυμία του Θεού. Κάνει υπομονή και για σένα και για εμένα και για όλους, αλλά πόσο ακόμα θα Τον προκαλούμε;

Η ελευθερία μας και ο σκανδαλισμός του άλλου

 

Κάποιος αδελφός ρώτησε τον αββά Ιωάννη:

-Αν κάνω μια δουλειά με τρόπο που θεωρώ σωστό, και κάποιος, χωρίς να έχει δίκιο, μου λέει να την κάνω αλλιώς, πρέπει να του δώσω εξηγήσεις, ή να σωπάσω, αποφεύγοντας έτσι την κενοδοξία;

-Αν δεν είναι απαραίτητες οι εξηγήσεις, σώπασε, αποκρίθηκε ο γέροντας. Αν όμως η υπόθεση σκανδαλίζει τον αδελφό σου, πολέμησε την κενοδοξία, (εξήγησέ του πώς έχει το πράγμα) και ανάπαυσέ τον.

-Αν κάνω κάτι ηθικά αδιάφορο, ρώτησε ο αδελφός, που δεν περιέχει δηλαδή στοιχείο αμαρτίας, και ξέρω πως, αν με δει ένας αδελφός, θα σκανδαλιστεί εναντίον μου, γι’ αυτό το κρύβω από κενοδοξία – επειδή ντρέπομαι αν με δει- οφείλω άραγε να μην το κρύψω για να μη νικηθώ από την κενοδοξία, ή να το κρύψω για να μην προκαλέσω το σκάνδαλο; Αν πάλι δεν ξέρω με βεβαιότητα ότι ο αδελφός σκανδαλίζεται αλλ’ απλώς το υποθέτω, τι να κάνω;

-Αν η καρδιά σου, απάντησε ο γέροντας, σε πληροφορεί ότι σκανδαλίζεται ο αδελφός σου, σκέπασε το πράγμα και μην τον βάλεις σε λογισμούς. Αν πάλι δεν είσαι βέβαιος γι’ αυτό, αλλά μόνο το υποθέτεις, μη νοιάζεσαι.

-Αν πω σε κάποιον έναν πειραχτικό λόγο και δεν τον καταλάβει, τι είναι καλύτερα, να του ζητήσω συγγνώμη, ή να σωπάσω και να μην του δημιουργήσω λογισμούς;

-Αν ο αδελφός δεν καταλάβει ότι τον πείραξες, σώπα και μην του προξενήσεις ταραχή. Φρόντισε όμως να μετανοήσεις ενώπιον του Θεού γι’ αυτό.

-Πες μου, πάτερ, ρώτησε πάλι ο αδελφός, τι λογής είναι η ελευθερία στην καθημερινή ζωή και πώς πρέπει να τη χρησιμοποιούμε;

-Ελευθερία είναι η αλήθεια που λέγεται φανερά. Αν λ.χ. έχει κανείς ανάγκη από τροφή ή ένδυμα ή οποιοδήποτε άλλο πράγμα, οφείλει να το λέει καθαρά σ’ εκείνον που μπορεί να του δώσει. Γιατί δεν πρέπει να κάνουμε χρήση αυτής της ελευθερίας με τον κάθε άνθρωπο, αλλά μόνο με πρόσωπα που είναι ικανά να τη δεχθούν χωρίς να σκανδαλιστούν.

Όποιος έχει διάκριση, οικοδομείται και χαίρεται μ’ αυτή την ελευθερία, ενώ όποιος δεν έχει, σκανδαλίζεται. Και πρέπει αυτός που τη χρησιμοποιεί, να μην το κάνει εμπαθώς, για την ικανοποίηση δηλαδή του πάθους που τον ενοχλεί, αλλά για τη θεραπεία της ανάγκης. Αν λοιπόν ούτε πρόσωπο σκανδαλίζεται ούτε πάθος υποβόσκει, τότε μπορεί να γίνει χρήση της ελευθερίας.

Αν όμως κάποιος σκανδαλίζεται από τη χρήση της ελευθερίας μας, πρέπει να ασκούμε οικονομία και να μην τη χρησιμοποιούμε απρόσεκτα. Έρχεσαι, για παράδειγμα, από κοπιαστική εργασία πεινασμένος, και θέλεις να φας νωρίτερα από την καθορισμένη ώρα. Ένας άλλος όμως σε ακούει να το λες ή σε βλέπει να το κάνεις, και σκανδαλίζεται. Ή ζητάς κάποιο πράγμα, και δεν οικοδομείται ο αδελφός που σε ακούει. Σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να απευθυνθείς ιδιαιτέρως για το πράγμα που ζητάς σ’ εκείνον που είναι σε θέση να σου το δώσει, ώστε να φυλαχθεί έτσι αβλαβής ο λογισμός του αδελφού. Καθώς λοιπόν είπαμε, είναι καλή η ελευθερία, όταν όμως χρησιμοποιείται με φόβο Θεού.

Αυτή την ελευθερία την καταστρέφεις με τον εξής τρόπο: Αν χρειάζεσαι ένα πράγμα και δεν απευθυνθείς σ’ εκείνον που μπορεί να σου το δώσει, περιμένοντας να το κάνει μόνος του. Και συμβαίνει να μη γνωρίζει τι χρειάζεσαι, ή να γνωρίζει αλλά να το ξεχάσει, ή και ν’ αδιαφορεί σκόπιμα, για να δοκιμάσει αν έχεις υπομονή. Τότε εσύ αρχίζεις να βαρυγκωμάς εναντίον του, να σκανδαλίζεσαι και ν’ αμαρτάνεις. Αν όμως κάνεις χρήση της ελευθερίας σου και του ζητήσεις ξεκάθαρα ό,τι θέλεις, τίποτε απ’ αυτά δε γίνεται. Προετοιμάσου πάντως ψυχικά, ώστε, αν μετά την αίτησή σου δεν πάρεις αυτό που ζητάς, να μη λυπηθείς ή σκανδαλιστείς ή γογγύσεις. Απεναντίας, να πεις με το λογισμό σου: «Ο Θεός επέτρεψε να μη μου το δώσει, επειδή δεν μπορεί ή δεν είμαι άξιος ή δε με συμφέρει». Και πρόσεχε μην τυχόν, επηρεασμένος από την προηγούμενη αποτυχία, σταματήσεις την καλή χρήση της ελευθερίας σου απέναντι στον αδελφό εκείνο, και δεν του ξαναζητήσεις τίποτε. Αντίθετα, όταν χρειαστείς οτιδήποτε, ξαναζήτησέ του, παραμένοντας όμως πάντοτε, όπως είπα, ατάραχος σε περίπτωση αποτυχίας.

Όμοια, αν κανείς σε ρωτήσει από μόνος του για πράγμα που χρειάζεσαι, πες του την αλήθεια. Και αν ξαφνιαστείς και πεις «δεν το χρειάζομαι», μην ντραπείς να επανέλθεις στο θέμα και να του πεις: «συγχώρεσέ με, αλλά μου ξέφυγε και σου είπα κατά λάθος ότι δεν το χρειάζομαι. Στην πραγματικότητα έχω ανάγκη να το πάρω».

Τότε ο αδελφός ρώτησε:

-Και όταν δεν έχω εσωτερική πληροφορία, αλλά αμφιβάλλω για το αν σκανδαλίζεται ή όχι κάποιο πρόσωπο με μια τέτοια ελευθερία, τι να κάνω;

Μπορείς να τον δοκιμάσεις, αποκρίθηκε ο γέροντας, αν σκανδαλίζεται ή όχι. Αν λ.χ. χρειάζεσαι φαγητό, μην του πεις «δώσε μου να φάω», αλλά πες του: «Είμαι πεινασμένος γι’ αυτήν εδώ την αιτία». Όταν θα σ’ ακούσει εκείνος, θα εκδηλωθεί με κάποιον τρόπο, κι έτσι θα αντιληφθείς τη διάθεσή του, κατά πόσο σκανδαλίζεται ή όχι.

Η αξία του ανθρώπου όμως ξεκινάει πάντοτε, από το πως συμπεριφέρεται, όταν οι πόρτες κλείνουν…

 

Φυλάξαμε για τους ανθρώπους που μας αγαπούνε τα μούτρα μας και σκορπίσαμε χαμογέλα σε εκείνους που δεν ξέρουν καν το όνομα μας.
Φυλάξαμε για το σπίτι τις φωνές και δώσαμε γλυκόλογα στον κάθε έναν ξένο.
Έτσι κάνουμε οι άνθρωποι…
Νοιαζόμαστε πιο πολύ για την εικόνα μας, παρά για την καρδιά των ανθρώπων δίπλα μας.
Νοιαζόμαστε πιο πολύ για τις γνώμες του άσχετου του κόσμου, παρά για το πόσο δακρύζουν τα μάτια εκείνων με τους οποίους πορευόμαστε μαζί.
Αγάπη που δεν ξεκινάει μέσα από το σπίτι, είναι μια αγάπη σκάρτη.
Και σεβασμός, που πρώτα δεν δίνεται στους ανθρώπους σου, είναι μια υποκρισία.
Αν θες να δεις την αξία ενός ανθρώπου, παρατήρησε τα μάτια της γυναίκας του. Του άντρα της. Των παιδιών τους. Των γονιών τους. Των αδελφών τους. Των κοντινών τους φίλων.
Για τους ξένους εύκολα όλοι είμαστε καλοί…
Η αξία του ανθρώπου όμως ξεκινάει πάντοτε, από το πως συμπεριφέρεται, όταν οι πόρτες κλείνουν…

Ψυχολόγος Ελευθεριάδης Ελευθέριος

Ο γάμος είναι σταυρός

 

Το Μεγαλύτερο Δώρο προς τα Παιδιά είναι η Αγάπη των Γονέων τους | Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο.

«Ο γάμος είναι σταυρός. Η αγάπη πρέπει ν’ αγκαλιάζει και την ψυχική και τη βιολογική ζωή των συζύγων. Και ολοκληρωμένη να παρέχεται στο παιδί.»

✠ Στάρετς Αλέξιος Μετσώφ

Στη σύγχρονη εποχή πολλοί βλέπουν τον γάμο ως μια συμφωνία συμβίωσης, ως μια ανθρώπινη συνεργασία που διαρκεί όσο υπάρχουν συναισθήματα και προσωπική ικανοποίηση.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία όμως βλέπει τον γάμο πολύ διαφορετικά.

Τον βλέπει ως σταυρό.

Και ο Στάρετς Αλέξιος δεν χρησιμοποιεί τη λέξη αυτή για να περιγράψει κάτι δυσάρεστο ή καταπιεστικό.

Τη χρησιμοποιεί με την ευαγγελική της έννοια.

Ο σταυρός είναι η θυσία της αγάπης.

Είναι η καθημερινή υπέρβαση του εγώ.

Είναι η απόφαση να αγαπάς ακόμη και όταν κουράζεσαι.

Να συγχωρείς ακόμη και όταν πληγώνεσαι.

Να παραμένεις πιστός ακόμη και όταν δοκιμάζεσαι.

Ο αληθινός γάμος δεν στηρίζεται μόνο στην έλξη ούτε μόνο στο συναίσθημα.

Η αγάπη οφείλει να αγκαλιάζει ολόκληρο τον άνθρωπο.

Την ψυχή και το σώμα.

Τις χαρές και τις λύπες.

Τις επιτυχίες και τις αποτυχίες.

Τις υγιείς στιγμές αλλά και τις περιόδους ασθενείας.

Όταν δύο άνθρωποι ενώνονται ενώπιον του Θεού, καλούνται να γίνουν συνοδοιπόροι σε όλη τη διαδρομή της ζωής.

Να βοηθούν ο ένας τον άλλον να πλησιάσει τον Χριστό.

Να γίνονται ο ένας η παρηγοριά του άλλου.

Να γίνονται ο ένας η δύναμη του άλλου.

Και μέσα από αυτή τη συζυγική ενότητα γεννιέται ένα ακόμη μεγάλο δώρο του Θεού:

το παιδί.

Ο Στάρετς τονίζει ότι η αγάπη πρέπει να παρέχεται ολοκληρωμένη στο παιδί.

Τα παιδιά δεν χρειάζονται μόνο τροφή, ρούχα ή υλικά αγαθά.

Χρειάζονται να βλέπουν την αγάπη των γονέων τους.

Χρειάζονται να μεγαλώνουν μέσα σε περιβάλλον σεβασμού, ειρήνης και ενότητας.

Το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να προσφέρει ένας πατέρας στο παιδί του είναι να αγαπά τη μητέρα του.

Και το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να προσφέρει μια μητέρα στο παιδί της είναι να αγαπά τον πατέρα του.

Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα το παιδί αισθάνεται ασφάλεια.

Αισθάνεται αποδοχή.

Αισθάνεται την παρουσία της αγάπης του Θεού.

Ο χριστιανικός γάμος δεν είναι δρόμος ευκολίας.

Είναι δρόμος αγιασμού.

Είναι ένα κοινό προσκύνημα δύο ανθρώπων που βαδίζουν μαζί προς τη Βασιλεία του Θεού.

Και όσο περισσότερο σηκώνουν με αγάπη τον σταυρό τους, τόσο περισσότερο μεταμορφώνεται ο σταυρός σε χαρά, ειρήνη και ευλογία.

Γιατί ο σταυρός που σηκώνεται μαζί με τον Χριστό δεν οδηγεί στον θάνατο.

Οδηγεί στην Ανάσταση.