ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ (Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου).

Αθανασία! Η λέξη που γοητεύει, μαγεύει και αιχμαλωτίζει κάθε ύπαρξη. Που περικλείει την πεμπτουσία της ζωής, το βαθύτερό της νόημα, τον απώτερο σκοπό κάθε νοήμονος όντος. Πράγμα που φαίνεται στην έμφυτη, ενστικτώδη, άμεση απώθηση του θανάτου που ενυπάρχει ισχυρή μέσα μας. Στον μύχιο πόθο για ζωή, ατέλειωτη ζωή, μακράν οδύνης, πόνου και στεναγμού, που κρύβεται στον καθένα μας. Στην επιθυμία να πάμε όλοι στον παράδεισο και κανένας στην κόλαση.

Τί είναι όμως ο παράδεισος και τί η κόλαση; Ας ανιχνεύσουμε το νόημά τους μέσα από την κλασική παραβολή του Χριστού, με την οποία ανοίγει ο υπέροχος μεγάλος κύκλος των εορτών του Πάσχα, το ευλογημένο Τριώδιο (Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου).

Δυο άνθρωποι διαμετρικά αντίθετοι τίθενται επί σκηνής, ο φαρισαίος και ο τελώνης. Πρότυπο αρετής ο φαρισαίος, κλασικό παράδειγμα αμαρτωλού και διεφθαρμένου ανθρώπου ο τελώνης. Παρά την αρετή του όμως ο φαρισαίος, απορρίπτεται. Κατόρθωσε να μεταστρέψει την αρετή, από μέσο κοινωνίας και βαθύτατης σχέσης με τον Θεό, σε όργανο αυτοδικαίωσής του. Περιεχόμενο της ύπαρξής του έκανε τον εαυτό του. Γέμισε με το εγώ του. Ήθελε και αυτός να ζήσει αιώνια, αλλά για να αυτοθαυμάζεται. Και να τον θαυμάζουν οι πάντες. Ήθελε ένα άπειρο, μια αιωνιότητα, μια αθανασία γεμάτη αποκλειστικά με τον εαυτό του.

Λέει όμως ο σοφός άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, ότι ένα τέτοιο άπειρο, δίχως τον Χριστό, θα ήταν ένα άπειρο μαρτύριο για το πνεύμα του ανθρώπου. «Η κόλαση δεν είναι τίποτε άλλο από το άπειρο χωρίς τον Χριστό, από αθανασία χωρίς τον Χριστό. Το να ζεις αθανάτως χωρίς τον Κύριο»! Αυτή ακριβώς η κατάσταση είναι ό,τι ονομάζουμε αιώνια μαρτύρια της κόλασης. Ο τόπος και ο τρόπος, όπου «ο άνθρωπος συνεχώς και αιωνίως βιώνει τον εαυτό του μόνον ως εαυτό, εκεί που η αθανασία και η αιωνιότητά του πληρούνται μόνον με (τον) εαυτό (του)». Τέλεια μόνωση δηλαδή. Χωρίς καμμιά σχέση (και μάλιστα αγάπης) με κανέναν. Αιώνια πλήξη, δυστυχία, κόλαση!

Ενώ ο Χριστιανός;

«Ο Χριστιανός δεν επιζητεί μια ομιχλώδη, αφηρημένη υπερβατικότητα, ένα έρημο άπειρο, αλλά το άπειρο που είναι πλήρες Χριστού», γεμάτο από την άρρητη θεανθρώπινη τελειότητα. «Όλοι οι κόσμοι, όλη η αθανασία και η αιωνιότητα του Χριστιανού πληρούνται με τον θαυμαστό Κύριο Ιησού Χριστό και μέσα σε αυτά βιώνει διαρκώς τους αθανάτους ευαγγελισμούς και τις αιώνιες χαρμονές του Χριστού». Αυτό είναι παράδεισος και αιώνια ευφροσύνη.

Η άσκηση λοιπόν της αρετής δεν είναι για αυτοδικαίωση, αλλά για το αντίθετο ακριβώς. «Ο Χριστιανός ζει, πραγματικά και χαρμόσυνα, ως άνθρωπος που με τον Χριστό αναστήθηκε εκ των νεκρών», δηλαδή «που εξηγέρθη από τον τάφο του εγώ και της περιχαρακώσεως σε αυτό, που κατανίκησε όλους τους θανάτους και εισήλθε στην καινή, ευρεία, θεανθρώπινη ζωή, στην οποία ζεις με τις αθάνατες θείες δυνάμεις του Αναστάντος και Αειζώου (Χριστού)».

Παράδεισος σημαίνει το να ζεις με τον Χριστό. Να αποζητάς δηλαδή όλα εκείνα που «ο Κύριος έχει και προσφέρει στους πιστούς Του… Να κάνεις τη δική Του αγάπη δική σου, τη δική Του δικαιοσύνη, την αλήθεια, …την ανάσταση, την ανάληψη δικά σου, με άλλα λόγια να κάνεις δικό σου ολόκληρο το Ευαγγέλιό Του, και ολόκληρη την θεανθρώπινη ζωή Του» (Αγ. Ιουστίνος Πόποβιτς, Δογματική, σ. 235).

Παράδεισος είναι το να μη ζεις για τον εαυτό σου. Να μπορείς να λες: «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. 2, 20). 

 π. Δημητρίου Μπόκου

 

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 01/02/2016 ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑ ΙΗ' 10-14

 

(Λουκ. ιη´ 10-14)

Εἶπεν ὁ Κύριος τήν παραβολήν ταύτην· ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. ῾Ο Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· ὁ Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. Καὶ ὁ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι, ἀλλ᾿ ἔτυπτεν εἰς τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ.

Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἢ γὰρ ἐκεῖνος· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.

Απόδοση σε απλή γλώσσα

Εἶπε ὁ Κύριος τήν παραβολή· Δύο ἄνθρωποι ἀνέβηκαν στὸν ναὸ γιὰ νὰ προσευχηθοῦν, ὁ ἕνας ἦταν Φαρισαῖος κι ὁ ἄλλος τελώνης. ῾Ο Φαρισαῖος στάθηκε ἐπιδεικτικὰ κι ἔκανε τὴν ἑξῆς προσευχὴ σχετικὰ μὲ τὸν ἑαυτό του· “Θεέ μου, σ’ εὐχαριστῶ ποὺ ἐγὼ δὲν εἶμαι σὰν τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους ἅρπαγας, ἄδικος, μοιχός, ἢ καὶ σὰν αὐτὸν ἐδῶ τὸν τελώνη. ᾿Εγὼ νηστεύω δύο φορὲς τὴν ἑβδομάδα καὶ δίνω στὸν ναὸ τὸ δέκατο ἀπ’ ὅλα τὰ εἰσοδήματά μου”. ῾Ο τελώνης, ἀντίθετα, στεκόταν πολὺ πίσω καὶ δὲν τολμοῦσε οὔτε τὰ μάτια του νὰ σηκώσει στὸν οὐρανό. Χτυποῦσε τὸ στῆθος του καὶ ἔλεγε· “Θεέ μου, σπλαχνίσου με τὸν ἁμαρτωλό”.

Σᾶς βεβαιώνω πὼς αὐτὸς ἔφυγε γιὰ τὸ σπίτι του ἀθῶος καὶ συμφιλιωμένος μὲ τὸν Θεό, ἐνῶ ὁ ἄλλος ὄχι· γιατὶ ὅποιος ὑψώνει τὸν ἑαυτό του θὰ ταπεινωθεῖ, κι ὅποιος τὸν ταπεινώνει θὰ ὑψωθεῖ».

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 01/02/2026 ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Γ' 10-15

 

 

 Πρωτότυπο Κείμενο

Τέκνον Τιμόθεε, παρηκολούθηκάς μου τῇ διδασκαλίᾳ, τῇ ἀγωγῇ, τῇ προθέσει, τῇ πίστει, τῇ μακροθυμίᾳ, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ, τοῖς διωγμοῖς, τοῖς παθήμασιν, οἷά μοι ἐγένοντο ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐν Ἰκονίῳ, ἐν Λύστροις. Oἵους διωγμοὺς ὑπήνεγκα! Καὶ ἐκ πάντων με ἐρρύσατο ὁ Κύριος. Καὶ πάντες δὲ οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται· πονηροὶ δέ ἄνθρωποι καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι. Σὺ δὲ μένε ἐν οἷς ἔμαθες καὶ ἐπιστώθης, εἰδὼς παρὰ τίνος ἔμαθες, καὶ ὅτι ἀπὸ βρέφους τὰ ἱερὰ γράμματα οἶδας, τὰ δυνάμενά σε σοφίσαι εἰς σωτηρίαν διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Νεοελληνική Απόδοση

Παιδί μου Τιμόθεε, συμπορεύτηκες μαζί μου στη διδασκαλία, στον τρόπο ζωής, στους σκοπούς, στην πίστη, στη μακροθυμία, στην αγάπη, στην υπομονή, στους διωγμούς, στα παθήματα σαν αυτά που υπέμεινα στην Αντιόχεια, στο Ικόνιο, στα Λύστρα. Τι διωγμούς υπέφερα! Κι απ’ όλα με γλίτωσε ο Κύριος. Κι όχι μόνο εγώ, αλλά και όλοι όσοι θέλουν να ζήσουν με ευσέβεια, σύμφωνα με το θέλημα του Ιησού Χριστού, θα αντιμετωπίσουν διωγμούς. Μόνο οι πονηροί άνθρωποι και οι απατεώνες θα προκόβουν στο χειρότερο· θα εξαπατούν τους άλλους και οι άλλοι θα τους εξαπατούν. Εσύ όμως να μένεις σ’ αυτά που έμαθες και που για την αξιοπιστία τους έχεις τεκμήρια. Ξέρεις από ποιον τα έμαθες· και μη λησμονείς ότι από τη βρεφική σου ηλικία γνωρίζεις τη Γραφή, που μπορεί να σε κάνει σοφό οδηγώντας σε στη σωτηρία δια της πίστεως στον Ιησού Χριστό.    

Άγιος Πορφύριος: Η στενοχώρια δείχνει ότι δεν εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στον Χριστό

 

Είναι μεγάλη τέχνη να τα καταφέρετε να αγιασθεί η ψυχή σας. Παντού μπορεί ν’ αγιάσει κανείς. Και στην Ομόνοια μπορεί ν’ αγιάσει, αν το θέλει.

 Στην εργασία σας, όποια και να είναι, μπορείτε να γίνετε άγιοι. Με την πραότητα, την υπομονή, την αγάπη. Να βάζετε κάθε μέρα νέα σειρά, νέα διάθεση, με ενθουσιασμό και αγάπη, προσευχή και σιωπή. Όχι να έχετε άγχος και να σας πονάει το στήθος.

 Να εργάζεσθε με εγρήγορση, απλά, απαλά, χωρίς αγωνία, με χαρά κι αγαλλίαση, με αγαθή διάθεση.Τότε έρχεται η θεία χάρις. Όλα τα δυσάρεστα, που μένουν μέσα στην ψυχή σας και φέρνουν άγχος, μπορούν να γίνουν αφορμή για τη λατρεία του Θεού και να παύσουν να σας καταπονούν. Να έχετε εμπιστοσύνη στον Θεό.Δεν είναι ανάγκη να προσπαθείτε και να σφίγγεσθε. Όλη σας η προσπάθεια να είναι ν’ ατενίσετε το φως, να κατακτήσετε το φως. Έτσι, αντί να δίδεσθε στη στενοχώρια, που δεν είναι του Πνεύματος του Θεού, να δίδεσθε στη δοξολογία του Θεού.

Η στενοχώρια δείχνει ότι δεν εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στον Χριστό.

Η επικοινωνία με τον Χριστό, όταν γίνεται απλά, απαλά, χωρίς πίεση, κάνει τον διάβολο να φεύγει. Ο σατανάς δεν φεύγει με πίεση, με σφίξιμο.

Απομακρύνεται με την πραότητα και την προσευχή. Υποχωρεί, όταν δει την ψυχή να τον περιφρονεί και να στρέφεται με αγάπη προς τον Χριστό. Την περιφρόνηση δεν μπορεί να τη υποφέρει, διότι είναι υπερόπτης. Όταν, όμως, πιέζεσθε, το κακό πνεύμα σας παίρνει είδηση και σας πολεμάει. Μην ασχολείσθε με τον διάβολο, ούτε να παρακαλείτε να φύγει. Όσο παρακαλείτε να φύγει, τόσο σας αγκαλιάζει.

Τον διάβολο να τον περιφρονείτε. Να μην τον πολεμάτε κατά μέτωπον. Όταν πολεμάς με πείσμα κατά του διαβόλου, επιτίθεται κι εκείνος σαν τίγρης, σαν αγριόγατα. Όταν του ρίχνεις σφαίρες, αυτός σου ρίχνει χειροβομβίδα. Όταν του ρίχνεις βόμβα, σου ρίχνει πύραυλο. Μη κοιτάζετε το κακό. Να κοιτάζετε την αγκαλιά του Θεού και να πέφτετε στην αγκαλιά Του και να προχωρείτε.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ ΚΥΡΟΣ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΗΣ

  

 

---

Τη μνήμη των Αγίων Κύρου και Ιωάννου των Αναργύρων τιμά σήμερα, 31 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας. Οι Άγιοι Μάρτυρες Κύρος και Ιωάννης άθλησαν κατά την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.). Ο Άγιος Κύρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια, ενώ ο Άγιος Ιωάννης καταγόταν από την Έδεσσα της Μεσοποταμίας.

Όταν ξέσπασε ο διωγμός του Διοκλητιανού, ο Άγιος Κύρος πήγε σε ένα παραθαλάσσιο τόπο της Αραβίας και, αφού περιεβλήθηκε το μοναχικό σχήμα, κατοίκησε στον τόπο αυτό.

Ο Άγιος Ιωάννης πήγε στα Ιεροσόλυμα και εκεί άκουσε για τα θαύματα που επιτελούσε ο Άγιος Κύρος. Στην συνέχεια μετέβη στην Αλεξάνδρεια. Από εκεί, αφού από διάφορες φήμες έμαθε που διέμενε ο Άγιος Κύρος, πήγε και τον βρήκε και έμεινε μαζί του. Τα θαύματα των Αγίων Αναργύρων συνέγραψε ο Άγιος Σωφρόνιος, Πατριάρχης Ιεροσολύμων, διότι οι Άγιοι θεράπευσαν τα μάτια του.

Κατά την περίοδο του διωγμού συνελήφθη και η Αγία Αθανασία, που ήταν χήρα, καθώς επίσης και οι τρεις θυγατέρες της Θεοδότη, Θεοκτίστη και Ευδοξία. Η είδηση τάραξε τον Κύρο και τον Ιωάννη. Έτσι οι Άγιοι, επειδή φοβήθηκαν μήπως αυτές δειλιάσουν από την σκληρότητα των βασανιστηρίων, εξαιτίας της αδυναμίας της φύσεως της γυναίκας, έσπευσαν κοντά τους και έδιναν σε αυτές θάρρος, ενώ παράλληλα προετοιμάζονταν και οι ίδιοι για το μαρτύριο.

Και πράγματι, συνελήφθησαν και αυτοί και οδηγήθηκαν στον ηγεμόνα. Εκεί διακήρυξαν με παρρησία και θάρρος την πίστη τους στον Θεό. Μάταια ο ηγεμόνας ζητούσε να κάμψει την ανδρεία της μητέρας, δείχνοντας σε αυτή τις θυγατέρες της και επιρρίπτοντάς της την ενοχή. Εκείνη, αφού στράφηκε προς τις θυγατέρες της, τις ενίσχυε λέγουσα ότι η σωματική ωραιότητα είναι πρόσκαιρη, ενώ στην αιωνιότητα διατηρείται η ομορφιά της ψυχής του ανθρώπου αθάνατη.

Αυτές δε έλεγαν προς την μητέρα τους ότι αισθάνονταν μεγάλη χαρά, επειδή έμελλε να φύγουν από τον μάταιο αυτό κόσμο μαζί της για την αγάπη του Χριστού και να μην χωρισθούν ποτέ από κοντά της. Ο ηγεμόνας εξαγριώθηκε και διέταξε να τους υποβάλουν σε πολλά και σκληρά βασανιστήρια. Μετά από τα βασανιστήρια αποκεφάλισαν διά ξίφους τον Άγιο Κύρο και τον Άγιο Ιωάννη, το έτος 292 μ.Χ.. Έτσι μαρτύρησαν και η Αγία Αθανασία με τις τρεις θυγατέρες της. Τον βίο και το μαρτύριο αυτών έγραψε ο Σωφρόνιος ο Σοφιστής.

Η Σύναξη αυτών ετελείτο στο Μαρτύριο που είχε ανεγερθεί προς τιμήν τους και βρίσκεται στην περιοχή Φωρακίου.

Απολυτίκιον
Ήχος πλ. α’.
Τα θαύματα των Αγίων σου Μαρτύρων, τείχος ακαταμάχητον ημίν δωρησάμενος, Χριστέ ο Θεός, ταίς αυτών ικεσίαις, βουλάς εθνών διασκέδασον, της Βασιλείας τα σκήπτρα κραταίωσον, ως μόνος αγαθός και φιλάνθρωπος.

… λίγες ταπεινές σκέψεις για τους τρείς Μεγάλους…

 

π. Παντελεήμων Kρούσκος

Οι Τρεις Ιεράρχες είναι ίσως τα πιό εμβληματικά πρόσωπα της ελληνορθοδοξίας. Και όταν λέμε ελληνισμό, δεν εννοούμε το βαυαρικό μόρφωμα και κρατίδιο, αλλά την μακραίωνη παράδοση από το φως της αρχαιότητας ως την αναγέννηση του έθνους, αυτή πού βρίσκεται στην ομηρική , κλασσική και ρωμαίικια γλώσσα,στο ερώτημα, την επιστήμη, την γνώση, την θεοσέβεια, το μαρτύριο, την χαρμολυπική ψυχή , τον πανηγυρικό καημό της ρωμηοσύνης.

Και όταν λέμε ορθοδοξία εννοούμε την βιωματική, πατερική, νηπτική πίστη των πατέρων, των ασκητών, των μαρτύρων και των διδασκάλων και όχι τον στείρο γερμανικό ευσεβισμό των νεοελλήνων και την κατασκευασμένη κρατική θρησκεία.

Γι αυτό είναι προστάτες των Ιερών Γραμμάτων και όχι των γραμμάτων, της ανθρωπινής επιστήμης και όχι της επιστήμης, της βιωματικής πίστης και όχι της παραμορφωμένης θρησκείας.

Καιρός να τους δούμε σαν παππούδες, πατέρες και αδελφούς μας, πού μας φέρνουν την Σοφία από το παρελθόν, την Ασφάλεια στο παρόν και την Ελπίδα στο μέλλον.

Είναι οι άνθρωποι του πόνου. Έζησαν με τους λεπρούς, τους ασθενείς και τους κατατρεγμένους, τους διακόνησαν, τους υπεράσπισαν και βίωσαν οι ίδιοι τον διωγμό και τον κατατρεγμό.

Είναι οι πολύ δικοί μας άνθρωποι, πού πόνεσαν όπως και σύ, ασθένησαν όπως και σύ, αγάπησαν και τα πάντα ίσχυσαν με την δύναμη του Χριστού πού ενδυνάμωνε.

Είναι οι εμβληματικοί άνθρωποι του πόνου. Ιατροί επιστήμονες των νοσημάτων της ψυχής και του σώματος, ιατροί για τους άλλους, βασανιστές για τον εαυτό τους στο καμίνι της προσφοράς.

Είναι οι ορθοί θεολόγοι, οι ακατάβλητοι, πού ότι στερέωσαν στο χαρτί το πλήρωσαν με αίμα, βάσανο και πόνο.

Αυτοί πού έγιναν όργανα και κιθάρες του Πνεύματος. Πού είπαν στο εγώ και την σοφία τους, σοφία σπάνια ανάμεσα στους φιλοσόφους των αιώνων: «κάμε παραπέρα, να μιλήσει το Πνεύμα».

Οι ισχυροί πού φάνηκαν εξουθενωμένοι, οι διανοητές πού μωράνθηκαν από μόνοι τους και έκαμαν χώρο στην Σοφία την άνωθεν, για να μην κενωθεί του Σταυρού το κήρυγμα.

Των τεχνολόγων την επίδειξη αυτοί την έδειξαν πολυλογία ματαιόδοξη. Και χρυσολόγοι όντες φάνηκαν βάσεις της Θεολογίας της αληθινής.

Οι τρείς ιεράρχες , τέλος είναι ο ζωντανός λόγος του Χριστού, ο εσαρκωμένος Χριστός ο ίδιος, οι ενχριστωμένοι, οι ένθεοι, οι αυθεντικές εικόνες της θεότητος, πού δείχνουν πού μπορεί να φτάσει και τί οφείλει ο χριστιανός.

Είναι η ευσεβής αποθέωση του ανθρώπου, αυτή η μέσα στα πλαίσια της ορθοδόξου θεολογίας, απάντηση στον υπάνθρωπο και τον υπεράνθρωπο, της μίζερης και δυναμικής φιλοσοφίας του κόσμου. Οι δυνατοί αδύναμοι!

Αποκαθηλώστε τους τρείς ιεράρχες από τα ασφυκτικά δασκαλίστικα κάδρα, από τα ξενικά απρόσιτα βάθρα για να έρθουν να βαδίσουν δίπλα μας, ουρανοβάμονες, επίγειοι άγγελοι οδηγοί προς τα άνω, πορτιέρηδες του παραδείσου.

Αυτούς τους τόσο διαφορετικούς και τόσους κοντινούς μας. Είναι η μόνη οφειλόμενη επαναστατική πράξη σε έναν κόσμο χωρίς οδοδείκτες.

Τότε θα ζωντανέψει ο λόγος του Κυρίου: Εγώ ειμί η οδός, η αλήθεια και η ζωή. Εγώ είμι η θύρα. Τότε θα εισέλθουμε και θα εξέλθουμε και νομήν ευρήσουμε.

ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ: ΟΙ ΜΕΛΙΡΡΥΤΟΙ ΠΟΤΑΜΟΙ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ

      Στις 30 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας έχει ορίσει να εορτάζεται από κοινού η μνήμη των Αγίων Τριών Ιεραρχών, των Μ. Βασιλείου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου Χρυσοστόμου  και η Πολιτεία να τους τιμά ως προστάτες της παιδείας, της επιστήμης και του πολιτισμού, διότι οι ίδιοι ενσάρκωσαν αυτά τα αγαθά και έγιναν φορείς μιας πρωτόγνωρης πνευματικότητας, ξέχωρη από αυτή που γνώριζε και βίωνε ο προχριστιανικός κόσμος, καρπός της επενέργειας του Αγίου Πνεύματος, η οποία μεταποιεί και μεταμορφώνει τον κόσμο, φορεί ενός νέου πολιτισμικού ιδεώδους, του ελληνοχριστιανικού.

     Η μνήμη τους μας θυμίζει την μεγαλύτερη σύζευξη της ιστορίας, την ένωση του Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό, σε ένα πια αδιαίρετο σώμα, γενόμενο ο καταλύτης της ανθρωπότητας. Αν αυτή τη στιγμή υπάρχει παγκόσμιος πολιτισμός, αν υπάρχει ανθρωπιστική παιδεία, αν υπάρχουν αξίες και ιδανικά, αν μπορεί να διακριθεί και να διαφοροποιηθεί ο πολιτισμός από την βαρβαρότητα, οφείλεται στη μεγάλη σύζευξη Χριστιανισμού και Ελληνισμού, την οποία πραγματοποίησαν με επιτυχία οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, με πρωτοπόρους τους Τρείς Ιεράρχες.

    Την καθιέρωση της εορτής τους οδήγησε μια ιδιότυπη «έριδα»  τον 11ο μ. Χ.  αιώνα. Οι ιερές μορφές τους «δίχαζαν» πολλούς πιστούς, όσον αφορά ποιος από τους τρεις Ιεράρχες υπήρξε ο πιο σπουδαίος. Τέτοια ήταν η επίδραση των μεγάλων αυτών προσωπικοτήτων στη συνείδηση των πιστών, επτά αιώνες μετά! Τέλος σε αυτή την «ιερή διαμάχη» έβαλε ο φωτισμένος επίσκοπος Ευχαϊτών (Μ. Ασίας) Ιωάννης Μαυρόπους (990-1070), καθιερώνοντας κοινό εορτασμό της μνήμης τους. Στην πατρίδα μας ορίστηκαν ως προστάτες της Παιδείας, των γραμμάτων, των τεχνών και του πολιτισμού το  1843.  Έτσι από τότε στην ιερή κοινή μνήμη τους (30 Ιανουαρίου) μαζί με αυτούς τιμώνται τα γράμματα και εορτάζουν οι παράγοντες της παιδείας, διδάσκοντες και διδασκόμενοι.

     Οι υπέροχες φωτεινές αυτές προσωπικότητες αποτελούν την πιο ηχηρή απάντηση σε όσους, είτε από άγνοια, είτε από σκόπιμη εμπάθεια, συκοφαντούν τον Χριστιανισμό ως δήθεν σκοταδιστικό σύστημα, το οποίο «κατάστρεψε τον αρχαίο πολιτισμό» και «οδήγησε την ανθρωπότητα στο σκοτεινό μεσαίωνα». Οι Τρεις Ιεράρχες, και το σύνολο σχεδόν των Πατέρων της Εκκλησίας μας, υπήρξαν φορείς υψηλής μορφωτικής στάθμης. Ο Μέγας Βασίλειος κατείχε όλη σχεδόν τη γνώση της εποχής του, ήταν θεολόγος, φιλόλογος, ιατρός, γεωμέτρης, φυσιοδίφης, νομικός, ρήτορας, μουσικός, κλπ. Ο Γρηγόριος υπήρξε μέγας θεολόγος, απαράμιλλος ποιητής αρχαϊκών στίχων, ρήτορας και φιλόσοφος. Χάρις στην κολοσσιαία μόρφωσή του διετέλεσε και καθηγητής των ονομαστών φιλοσοφικών σχολών των Αθηνών! Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπήρξε ονομαστός ρήτορας, νομικός, θεολόγος, άριστος φιλόλογος και απαράμιλλος χειριστής του λόγου, γι' αυτό ονομάστηκε και Χρυσόστομος. Ο ονομαστός εθνικός δάσκαλός του Λιβάνιος είχε πει με πίκρα πως τον υπέροχο αυτό μαθητή του τον κέρδισε ο Χριστιανισμός και έτσι ο εθνισμός έχασε μια σπάνια πνευματική προσωπικότητα!

        Η συγκεκριμένη ιστορική περίοδος που έζησαν ήταν εποχή μεταβατική,  έντονων πνευματικών συγκρούσεων. Ο αρχαίος κόσμος έδυε κάτω από την ιστορική αναγκαιότητα και μια νέα πραγματικότητα έπαιρνε τη θέση του στο πνευματικό στερέωμα, ο Χριστιανισμός. Ένας πεπαλαιωμένος και σεσαθρωμένος κόσμος έσβηνε  οριστικά, φορτωμένος με τα πτωτικά βάρη της προχριστιανικής αρχαιότητας, με τις φρικαλεότητες, με τις εχθρότητες των ανθρώπων, με την σκοτοδίνη των ειδωλολατρικών πίστεων και των φοβερών πρακτικών των δεισιδαιμονιών και ένας νέος, εύρωστος, ελπιδοφόρος, ανθρώπινος κόσμος ανέτειλε. Ο φωτοφόρος κόσμος της χριστιανικής κοινωνίας, έρχεται να καλύψει το αβυσσαλέο κενό, που άφηνε πίσω του ο θνήσκων εθνισμός να ανοικοδομήσει τα πνευματικά και κοινωνικά συντρίμμια, που άφηνε πίσω του η οριστική δύση εκείνου.

     Θεμελιωτές αυτού του νέου κόσμου υπήρξαν οι θεοφόροι και θεοφώτιστοι Πατέρες της Εκκλησίας και ειδικά οι Έλληνες Πατέρες, οι οποίοι είχαν το θείο χάρισμα και την ικανότητα να χαράξουν τη νέα πορεία του κόσμου, να δημιουργήσουν τον νέο πολιτισμό, τον ελληνοχριστιανικό, την βάση του κατοπινού παγκόσμιου πολιτισμού, ο οποίος επιβιώνει ως τα σήμερα. Αυτοί οι θεούμενοι άνδρες κατόρθωσαν να αντλήσουν ό, τι καλό είχε δημιουργήσει ο αρχαίος προχριστιανικός κόσμος και να το εξαγιάσουν στα νάματα της θείας διδασκαλίας του Χριστού.        

     Αυτή η μετάβαση δεν έγινε χωρίς συγκρούσεις και τριβές. Ο θνήσκων εθνισμός ανθίστατο με όσες δυνάμεις του είχαν απομείνει. Θλιβερή είναι η περίπτωση του ψευτορομαντικού αυτοκράτορα Ιουλιανού (361-363), ο οποίος επιχείρησε να νεκραναστήσει τον οριστικά νεκρό αρχαίο κόσμο με την παλιννόστηση της νεκρής και τυμπανιαίας ειδωλολατρικής θρησκείας,  χρησιμοποιώντας βία και διωγμούς κατά του Χριστιανισμού, χωρίς φυσικά αποτέλεσμα. Αυτή η απέλπιδα προσπάθεια αποτελεί μια φανερή πτυχή της ταραγμένης εκείνης εποχής.

       Οι Πατέρες όμως είδαν την, χωρίς πισωγύρισμα, ροή των ιστορικών πραγμάτων και συνέβαλλαν θετικά στην μεγάλη μετάβαση. Παράλληλα κράτησαν συνετή στάση μπροστά στις βαρβαρότητες του εθνισμού. Είναι χαρακτηριστική η επιστολή του αγίου Γρηγορίου προς τον φίλο του και πρώην συμμαθητή του Ιουλιανό. Προέτρεπε τον φανατικό αυτοκράτορα να μελετήσει καλλίτερα τον ελληνισμό ώστε να διδαχθεί μέσα από αυτόν ότι δεν δικαιολογούνται διωγμοί και κακουργίες στο όνομα αυτού. «Το ελληνίζειν εστί πολυσήμαντον» τόνιζε ο σοφός Ιεράρχης, δηλαδή Ελληνισμός και μονισμός είναι δυο έννοιες απόλυτα ασυμβίβαστες, αποδεικνύοντας στον άλλοτε συμμαθητή και φίλο του, ότι η αλλοπρόσαλλη πολιτική του απέχει παρασάγγας από τον Ελληνισμό, τον οποίο νόμιζε ότι υπηρετούσε και η οποία τον όρισε ως διαχρονικό σύμβολο αιθεροβάμονα, ανεδαφικού και αποτυχημένου ηγεμόνα! Ο γνήσιος Ελληνισμός δεν είναι ένα στατικό μέγεθος, ένας δογματικός μονισμός, αλλά μια διαρκής αναζήτηση του αληθούς και όχι η ταύτισή του με τον χρεωκοπημένο παγανισμό και την επιβολή του δια της βίας.

      Οι Τρεις Ιεράρχες, έχοντας τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, δεν έβρισκαν σοβαρά εμπόδια για την ένωση αυτή, διακρίνοντας την κοινή επιδίωξη για την καταξίωση του ανθρωπίνου προσώπου. Κάτι που δε μπόρεσαν να διακρίνουν στην εποχή τους, οι προσκολλημένοι στην ειδωλολατρία εθνικοί φιλόσοφοι και ο αποστάτης αυτοκράτορας Ιουλιανός. Μπορούσαν να υπερβούν την εποχή τους και να δουν το μέλλον του κόσμου και τον παγκόσμιο πολιτισμό να θεμελιώνεται πάνω στην ένωση του Χριστιανισμού και του Ελληνισμού, κάτι που δεν είχε την ικανότητα να δει ο αιθεροβάμων και ανεδαφικός Ιουλιανός. αποδεικνυόμενος ότι είχε απίστευτα κοντόφθαλμη αντίληψη για την πορεία του κόσμου. Ο θρησκομανής και αποτυχημένος θηριώδης αυτοκράτορας αγνόησε την σοφή συμβουλή του παλιού συμμαθητή και φίλου του, συνεχίζοντας την αλλοπρόσαλλη τακτική του, οδηγούμενος ο ίδιος σε οικτρή αποτυχία και σε προσωπική καταστροφή, βάζοντας την ταφόπετρα στον παρηκμασμένο παγανισμό!  Η ιστορία αποφάνθηκε: τον μεν ονειροπαρμένο παγανιστή αυτοκράτορα τον έθεσε στο ιστορικό περιθώριο, όπως και όσους δε μπορούσαν να αποκόψουν τον ολέθριο ομφάλιο λώρο με το σκοτεινό ειδωλολατρικό παρελθόν.  Τον «καταδίκασε» εσαεί ως αποστάτη και αποτυχημένο, αντίθετα δικαίωσε τους Έλληνες Πατέρες, αναδεικνύοντας αυτούς ως ύψιστες πνευματικές προσωπικότητες, τους οποίους σεμνύνονται οι αιώνες!

      Ο πολιτισμός και η παιδείας μας είναι απόλυτα θεμελιωμένα στην ελληνορθόδοξη παράδοσή μας. Αυτή είναι μια αναντίρρητη αλήθεια, την οποία επιβεβαιώνει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο η παγκόσμια ιστορία. Ο ένσαρκος Λόγος του Θεού, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ήλθε στον κόσμο για να βγάλει τον πεσόντα άνθρωπο από τη χοάνη των τρομερών αδιεξόδων, που είχε δημιουργήσει το μοιραίο γεγονός της πτώσεως. Να τον λυτρώσει από τη φθορά και το θάνατο. Να τον φωτίσει να ξαναβρεί το δρόμο της αξιολογικής του πορείας, το δρόμο του αγιασμού και της κατά χάριν θεώσεώς του.

       Ο «Σπερματικός Λόγος», η δράση του Άσαρκου Λόγου στα έθνη, πριν την Ενανθρώπισή Του, λύανε και προετοίμασε την ανθρωπότητα να δεχτεί το σωτήριο μήνυμα του Χριστού. Κύριος εκφραστής του «Σπερματικού Λόγου» υπήρξε ο Ελληνισμός, ο οποίος λειτούργησε ως προπομπός του Χριστιανισμού. Η μεγάλες αξίες που καλλιέργησαν οι σοφοί πρόγονοί μας, αφού καθαρίστηκαν από κάθε σαθρό στοιχείο, συναντήθηκαν με το ευαγγελικό μήνυμα και αποτέλεσαν την πιο υπέροχη πνευματική ένωση της ιστορίας. Ο θείος και σωτήριος λόγος του Ευαγγελίου βρήκε στον Ελληνισμό την καλλίτερη έκφρασή του. Η γλώσσα, η φιλοσοφία, η τέχνη, η αναζήτηση του αληθούς και του ωραίου, έγιναν τα πολύτιμα μέσα για να κατανοηθεί και να βιωθεί το μήνυμα του Χριστού από τον διψασμένο άνθρωπο των πρωτοχριστιανικών χρόνων.

       Οι άγιοι Τρεις Ιεράρχες, όπως και το σύνολο των Πατέρων της Εκκλησίας, πρωτοστάτησαν σε αυτή τη μεγάλη πνευματική ένωση. Άλλωστε, όπως προαναφέραμε, οι ίδιοι υπήρξαν Έλληνες στην καταγωγή και εραστές και μύστες της ελληνικής παιδείας και του ελληνικού πολιτισμού, κατανοώντας την ανάγκη της συνάντησης Χριστιανισμού και Ελληνισμού, ως ιστορική αναγκαιότητα, ως ιστορική νομοτέλεια. Σε αντίθεση με τους αλλοπρόσαλλους λόγιους εθνικούς της εποχής τους, οι οποίοι μάχονταν αυτή την ένωση, ετούτοι, ετούτοι προσέφεραν ανεκτίμητη υπηρεσία προς τον θνήσκοντα Ελληνισμό, ενώνοντάς τον με τον  εύρωστο Χριστιανισμό!

       Με τις επιλογές τους οι Τρείς μεγάλοι Ιεράρχες, διέσωσαν την γνήσια αρχαία κληρονομιά, ό, τι καλό είχε δημιουργήσει ο προχριστιανικός ελληνικός πολιτισμός, και της έδωσαν νόημα στην Εκκλησία του Χριστού. Έβαλαν τα θεμέλια του μεγάλου παγκόσμιου πολιτισμού, ο οποίος έχει ως αντικείμενο τον άνθρωπο, όχι ως αριθμητική μονάδα, αλλά ως εικόνα και ομοίωση του Θεού. Αυτές οι μεγάλες προσωπικότητες είναι οι πρωτεργάτες του πνεύματος, της επιστήμης και της προόδου, διότι αν δεν τους είχε τάξει η Θεία Πρόνοια να ζήσουν και να δράσουν στη συγκεκριμένη ιστορική εποχή, την κρισιμότερη για την πορεία της ανθρωπότητας, δε μπορούμε να φανταστούμε πως θα ήταν η εξέλιξη του κόσμου. Ένα είναι σίγουρο, πως αν είχαν επικρατήσει οι αντιλήψεις του Ιουλιανού και των σκληροπυρηνικών ειδωλολατρών η μορφή και η πορεία του κόσμου θα ήταν ολέθρια. Γι’ αυτό η Αγία μας Εκκλησία και μαζί της όλοι οι παράγοντες της παιδείας και του πολιτισμού τιμούν την ιερή μνήμη των Τριών Ιεραρχών. Δίκαια τους ανατέθηκε η προστασία της παιδείας.

      Κάποιοι ανιστόρητοι και ημιμαθείς χριστιανομάχοι, αρνούνται να τιμήσουν τους μεγάλους αυτούς άνδρες, και το χειρότερο: πασχίζουν να μειώσουν την αξία τους, να τους συκοφαντήσουν, (άκουσον, άκουσον), ως «σκοταδιστές» και ως «ανθέλληνες», αυτούς που συνεχίζουν να φωτίζουν την ανθρωπότητα δεκαεπτά αιώνες μετά, τους πραγματικούς διασώστες του ελληνικού πολιτισμού! Είναι οι νέοι «Ιουλιανοί», οι αρχαίοι κοντόφθαλμοι «λόγιοι», οι οποίοι δεν διέθεταν την σπάνια διορατικότητα  εκείνων, να δουν την ανεπίστρεπτη πορεία της ιστορίας. Φυσικά δεν έχουν καμιά πιθανότητα να πείσει ο μικρόνους λόγος τους και φυσικά, το αποτέλεσμα θα είναι η ιστορική τους περιθωριοποίηση, όπως εκείνων, των παλαιών πεπαλαιωμένων!

      Οι άγιοι Τρεις Ιεράρχες, οι μεγάλοι αυτοί «φωστήρες της τρισηλίου Θεότητος», είναι ανάγκη να αποτελούν, για μας τους σύγχρονους χριστιανούς και έλληνες, πνευματικά ορόσημα και φωτεινοί οδοδείκτες στην τραχιά και δύσκολη πορεία της ζωής μας. Η τραγική αποκαλυπτική  και εσχατολογική εποχή μας, είναι ανάλογα μεταβατική, σαν και τη δική τους. Τότε η προχριστιανική κοινωνία μεταστοιχειώνονταν σε χριστιανική, ενώ τώρα εκφυλίζεται ραγδαία σε αντιχριστιανική! Ο κίνδυνος να καταρρεύσει ο πολιτισμός και να βυθιστεί ο κόσμος στην βαρβαρότητα είναι μεγάλος. Μοναδική μας ελπίδα η σώζουσα πίστη μας στο Σωτήρα και Λυτρωτή μας Χριστό και η αρωγή των θεοφώτιστων αγίων Πατέρων, των οποίων ο λόγος είναι εσαεί επίκαιρος και ωφέλιμος!

     Ας είναι λοιπόν, στην ασέληνη σκοτεινή εποχή μας, οι άοκνοι αρωγοί μας και οι σοφοί παιδαγωγοί μας, τόσο, των παραγόντων της παιδείας, όσο, και όλων των σκεπτόμενων ανθρώπων!             

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ

  

 

---

Τη μνήμη των Τριών Ιεραρχών τιμά σήμερα, 30 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας. Η αιτία για την εισαγωγή της εορτής των Τριών Ιεραρχών στην Εκκλησία είναι το εξής γεγονός:

Κατά τους χρόνους της βασιλείας του Αλεξίου του Κομνηνού (1081 – 1118 μ.Χ.), ο οποίος διαδέχθηκε στη βασιλική εξουσία τον Νικηφόρο Γ’ τον Βοτενειάτη (1078 – 1081 μ.Χ.), έγινε στην Κωνσταντινούπολη φιλονικία ανάμεσα σε λόγιους και ενάρετους άνδρες. Άλλοι θεωρούσαν ανώτερο τον Μέγα Βασίλειο, χαρακτηρίζοντάς τον μεγαλοφυΐα και υπέροχη φυσιογνωμία.

Άλλοι τοποθετούσαν ψηλά τον ιερό Χρυσόστομο και τον θεωρούσαν ανώτερο από τον Μέγα Βασίλειο και τον Γρηγόριο και, τέλος, άλλοι, προσκείμενοι στον Γρηγόριο τον Θεολόγο, θεωρούσαν αυτόν ανώτερο από τους δύο άλλους, δηλαδή από τον Βασίλειο και τον Χρυσόστομο. Η φιλονικία αυτή είχε σαν αποτέλεσμα να διαιρεθούν τα πλήθη των Χριστιανών και άλλοι ονομάζονταν «Ιωαννίτες», άλλοι «Βασιλείτες» και άλλοι «Γρηγορίτες».

Στην έριδα αυτή έθεσε τέλος ο Μητροπολίτης Ευχαΐτων, Ιωάννης ο Μαυρόπους. Αυτός, κατά την διήγηση του Συναξαριστή, είδε σε οπτασία τους μέγιστους αυτούς Ιεράρχες, πρώτα καθένα χωριστά και στη συνέχεια και τους τρεις μαζί. Αυτοί του είπαν: «Εμείς, όπως βλέπεις, είμαστε ένα κοντά στον Θεό και τίποτε δεν υπάρχει που να μας χωρίζει ή να μας κάνει να αντιδικούμε. Όμως, κάτω από τις ιδιαίτερες χρονικές συγκυρίες και περιστάσεις που βρέθηκε ο καθένας μας, κινούμενοι και καθοδηγούμενοι από το Άγιο Πνεύμα, γράψαμε σε συγγράμματα και με τον τρόπο του ο καθένας, διδασκαλίες που βοηθούν τους ανθρώπους να βρουν τον δρόμο της σωτηρίας.

Επίσης, τις βαθύτερες θείες αλήθειες, στις οποίες μπορέσαμε να διεισδύσουμε με το φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, τις συμπεριλάβαμε σε συγγράμματα που εκδώσαμε. Και ανάμεσά μας δεν υπάρχει ούτε πρώτος, ούτε δεύτερος, αλλά, αν πεις τον ένα, συμπορεύονται δίπλα του και οι δύο άλλοι. Σήκω, λοιπόν, και δώσε εντολή στους φιλονικούντες να σταματήσουν τις έριδες και να πάψουν να χωρίζονται για εμάς. Γιατί εμείς, και στην επίγεια ζωή που είμασταν και στην ουράνια που μεταβήκαμε, φροντίζαμε και φροντίζουμε να ειρηνεύουμε και να οδηγούμε σε ομόνοια τον κόσμο.

Και όρισε μία ημέρα να εορτάζεται από κοινού η μνήμη μας και καθώς είναι χρέος σου, να ενεργήσεις να εισαχθεί η εορτή στην Εκκλησία και να συνταχθεί η ιερή ακολουθία. Ακόμη ένα χρέος σου, να παραδόσεις στις μελλοντικές γενιές ότι εμείς είμαστε ένα για τον Θεό. Βεβαίως και εμείς θα συμπράξουμε για τη σωτηρία εκείνων που θα εορτάζουν τη μνήμη μας, γιατί έχουμε και εμείς παρρησία ενώπιον του Θεού».

Έτσι ο Επίσκοπος Ευχαΐτων Ιωάννης ανέλαβε τη συμφιλίωση των διαμαχόμενων μερίδων, συνέστησε την εορτή της 30ης Ιανουαρίου και συνέγραψε και κοινή Ακολουθία, αντάξια των τριών Μεγάλων Πατέρων.

Η εορτή αυτής της Συνάξεως του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, αποτελεί το ορατό σύμβολο της ισότητας και της ενότητας των Μεγάλων Διδασκάλων, οι οποίοι δίδαξαν με τον άγιο βίο τους το Ευαγγέλιο του Χριστού.

Είναι εκείνοι, οι οποίοι εξ’ αιτίας της ταπεινώσεώς τους μπροστά στην αλήθεια, έχουν λάβει το χάρισμα να εκφράζουν την καθολική συνείδηση της Εκκλησίας και ότι διδάσκουν δεν είναι απλώς δική τους σκέψη ή προσωπική τους πεποίθηση, αλλά είναι επιπλέον η ίδια η μαρτυρία της Εκκλησίας, γιατί μιλούν από το βάθος της καθολικής της πληρότητας.

Περί τις αρχές του 14ου αιώνα μ.Χ. ανεγέρθη ναός των Τριών Ιεραρχών κοντά στην Αγία Σοφία Κωνσταντινούπολης, δίπλα σχεδόν στη μονή της Παναχράντου.

Απολυτίκιο:
Ήχος α’.
Τούς τρεις μεγίστους φωστήρας της Τρισηλίου θεότητος, τους την οικουμένην ακτίσι δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τους μελιρρύτους ποταμούς της σοφίας, τους την κτίσιν πάσαν θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας, Βασίλειον τον μέγαν, και τον Θεολόγον Γρηγόριον, συν τω κλεινώ Ιωάννη, τω την γλώτταν χρυσορρήμονι, πάντες οι των λόγων αυτών ερασταί, συνελθόντες ύμνοις τιμήσωμεν· αυτοί γαρ τη Τριάδι, υπέρ υμών αεί πρεσβεύουσιν.

Σκέψεις με αφορμή την μνήμη του Αγίου Δημητρίου(Γκαγκαστάθη)

 

Όταν ο άνθρωπος δουλεύει με τον εαυτό του πνευματικά,όταν παλεύει με τα πάθη του και όχι με τους άλλους, τότε λεπτύνεται η πνευματική του αντιληπτικότητα.
Δεν αισθάνεται μόνο την ευλογία της παρουσίας του Θεού στη ζωή του,
αλλά αισθάνεται και την παραμικρή προσφορά, την πιο απλή διακονία του άλλου δίπλα του...
Δεν τα θεωρεί δεδομένα. Δεν λέει «έτυχε».Γι' αυτό και βλέπει δίπλα του πρόσωπα και όχι υπηρεσίες.

Τέτοιος άνθρωπος του Θεού ήταν ο Άγιος Δημήτριος Γκαγκαστάθης.
Έκαμε προσευχή ακόμα και για τον οδηγό του λεωφορείου που τον πήγαινε στον προορισμό του,αλλά και για τη νοσοκόμα που του έπαιρνε αίμα για εξετάσεις.
Και ξέρεις δεν θα μάθαιναν ποτέ αυτοί οι ''τυχαίοι'' άνθρωποι ότι ο παππούλης που πριν λίγο συνάντησαν , μέσα στην καθημερινότητα τους, προσεύχεται έτσι από την καρδιά του για αυτούς;
Αυτή η καλοσύνη που κινείται στη σκιά της αφάνειας είναι γεμάτη Χάρη γιατί
εκεί είναι όπου συχνάζει ο Θεός και οι άγιοί Του,χωρίς θόρυβο,χωρίς μαρτυρίες
και χωρίς επιβεβαίωση.

Και άλλη μια μαρτυρία αυτής της βουβής του καλοσύνης...
Κάποτε θέλησε,έτσι από ευγνωμοσύνη στους Ταξιάρχες,που τόσα χρόνια τους διακονούσε και τον φύλαγαν,να προσφέρει μια καμπάνα.
Και ενώ είχε τα χρήματα για να κάνει τη δωρεά έδωσε τα χρήματα σε έναν φίλο του
προκειμένου να φανεί εκείνος ως δωρητής!
Γιατί αυτό;
Γιατί δεν ήθελε να ακουστεί το όνομά του πιο δυνατά από τον ήχο της καμπάνας....
Βλέπεις το καλό που φαίνεται κινδυνεύει να γίνει μισθός ενώ το καλό που κρύβεται το αναλαμβάνει ο Θεός!
Όταν η καλοσύνη έχει στόχο, σκοπό(“για να...” ),όταν μάλιστα αυτή αρχίζει να μεταμορφώνεται και σε δεσμά σχέσεων(όταν ο ευεργετημένος μας είναι υπόχρεος)
τότε παύει να είναι καρπός της χάριτος.
Βγαίνει από τη συχνότητα της απροϋπόθετης αγάπης, εκεί δηλαδή όπου κινείται ο Θεός.
Ας μην λησμοναμε, όταν το καλό δεν το κάνουμε ως επένδυση αλλά ως χάρη
τότε γίνεται ο χώρος όπου ενεργεί ο Θεός.

π.Ioannis Papadimitriou

Εδώ θα μείνουν όλα, μόνον τα καλά έργα θα μας συνοδεύσουν

 

Εδώ θα μείνουν όλα, μόνον τα καλά έργα θα μας συνοδεύσουν.

Άγιος Δημήτριος Γκαγκαστάθης • εκοιμήθη στις 29 Ιανουαρίου 1975

Μην ψάχνετε φίλους ανάμεσα στους ανθρώπους. Αναζητήστε τους στον ουρανό – μεταξύ των αγίων. Ποτέ δεν θα σας αφήσουν ούτε θα σας προδώσουν

 

ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΑΡΕΤΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΚΟΥΡΙΑΝΟΒ

1. Η ζωή μας είναι ευλογημένη … Το δώρο του Θεού … Έχουμε μέσα μας έναν θησαυρό – μια ψυχή. Αν την σώσουμε σε αυτόν τον προσωρινό κόσμο, όπου ερχόμαστε ως περιπλανώμενοι, κληρονομούμε την Αιώνια Ζωή.

2. Ζητήστε καθαρότητα . Μην ακούτε το κακό και βρώμικο για κανέναν … Μην σταματήσετε στις ψεύτικες αγενείς σκέψεις … Φύγε … για να πω την αλήθεια ποτέ μην φοβάσαι , μόνο με την προσευχή ζητήσει τις ευλογίες του Κυρίου.

3. Πρέπει να ζήσετε όχι μόνο για τον εαυτό σας … Προσπαθήστε να προσεύχεστε ήσυχα για όλους … Μην πιέζετε ούτε να ταπεινώνετε κανέναν.

4. Οι σκέψεις και τα λόγια μας έχουν μεγάλη δύναμη στον κόσμο γύρω μας. Προσευχήσου με δάκρυα για όλους – άρρωστους , αδύναμους , αμαρτωλούς , για εκείνους για τους οποίους δεν υπάρχει κανείς για να προσευχηθούν.

5. Μην είστε υπερβολικά αυστηροί. Η υπερβολική σοβαρότητα είναι επικίνδυνη. Σταματά την ψυχή μόνο στο εξωτερικό κατόρθωμα, χωρίς να δίνει βάθος. Να είστε πιο μαλακοί, μην ακολουθείτε τους εξωτερικούς κανόνες. Μιλήστε διανοητικά με τον Κύριο και τους αγίους. Προσπαθήστε να μην διδάξετε, αλλά προσεκτικά να προτρέψετε ο ένας τον άλλον, να διορθώθειτε
. Να είστε απλοί και ειλικρινείς. Ο κόσμος είναι ένας τέτοιος Θεός … Κοιτάξτε γύρω – όλη η δημιουργία ευχαριστεί τον Κύριο. Και ζείτε έτσι – σε ειρήνη με τον Θεό.

6. Υπακοή … Ξεκινάει στην πρώιμη παιδική ηλικία. Με υπακοή στους γονείς. Αυτό είναι το πρώτο μας μάθημα από τον Κύριο.

7. Θυμηθείτε ότι όλοι οι άνθρωποι είναι αδύναμοι και είναι άδικοι. Μάθε να συγχωρείς, να μην προσβάλεις. Είναι καλύτερα να απομακρυνθείτε από το να βλαψετε – με την βία δεν θα είστε καλοί … Μην ψάχνετε φίλους ανάμεσα στους ανθρώπους. Αναζητήστε τους στον ουρανό – μεταξύ των αγίων. Ποτέ δεν θα σας αφήσουν ούτε θα σας προδώσουν.

8. Πιστέψτε στον Κύριο, χωρίς αμφιβολία. Ο ίδιος ο Κύριος ζει στην καρδιά μας και δεν χρειάζεται να βρεθεί κάπου … μακριά.

Γέρων Εφραίμ της Αριζόνας: Σε ξέχασαν; Σε κοροϊδεύουν; Σε βρίζουν; Σε αδικούν;…

 

1. Σε ξέχασαν; Δε σε πήραν ούτε ένα τηλέφωνο; Δεν πειράζει, μην παραπονείσαι.

2. Σε κοροϊδεύουν; Μην απαντάς.

3. Σε βρίζουν; Σιωπή και προσευχή.

4. Σε αδικούν; Ξέχασέ το.

5. Σε περιφρόνησαν; Να χαίρεσαι.

6. Σε κατηγορούν; Μην αντιλέγεις.

7. Σου αφαιρούν το λόγο; Μη λυπάσαι.

8. Σε κακολογούν; Μην αντιμάχεσαι.

9. Θυμώνουν μαζί σου; Να παραμένεις ήρεμος.

10. Σε κλέβουν; Κάνε τον τυφλό.

11. Σε ειρωνεύονται; Να μακροθυμείς.

12. Δεν ακούνε τις συμβουλές σου τα παιδιά σου; Πέσε στα γόνατα και κάνε προσευχή.

13. Έφταιξες; Ζήτησε συγγνώμη.

14. Δεν έφταιξες; Πάλι ζήτησε συγγνώμη.

15. Έχεις υγεία; Δόξαζε τον Θεόν.

16. Έχεις αρρώστια; Tαλαιπωρείσαι, υποφέρεις, βασανίζεσαι, πονάς; Δόξαζε τον Θεόν.

17. Γκρίνια, ανεργία, φτώχεια μέσα στο σπίτι; Νήστευσε. Αγρύπνησε. Κάνε προσευχή.

18. Για όλους και για όλα προσευχή και νηστεία…διότι “τούτο το γένος των παθών και των δαιμόνων ουκ εκπορεύεται παρά μόνο με νηστεία και προσευχή”.

19. Απλά να θυμάσαι, ο Χριστος είναι μαζί σου!

20. ΕΧΕ ΠΙΣΤΗ…

Όσο για αύριο… έχει ο Θεός!

 

Μὴ φοβοῦ, μετὰ σοῦ γάρ εἰμι· μὴ πλανῶ, ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ Θεός σου ὁ ἐνισχύσας σε καὶ ἐβοήθησά σοι καὶ ἠσφαλισάμην σε τῇ δεξιᾷ τῇ δικαίᾳ μου.( Ησαϊας 41,10)

Καλό βράδυ σε όλους ! Όσο για αύριο έχει ο Θεός ! Πίστη και πολλές υπομονές χρειάζεται να έχουμε ! Μην ανησυχείτε για τίποτα ! Τον τελευταίο λόγο τον έχει πάντα ο Θεός ! Όλα γίνονται σύμφωνα με το σχέδιό Του ! Καλό βράδυ σε όλους ! Όσο για αύριο έχει ο Θεός !

Τί γάρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐάν κερδήση τόν κόσμον ὄλον, καί ζημιωθῆ τήν ψυχήν αὐτοῦ; Καλό βράδυ σε όλους ! Όσο για αύριο έχει ο Θεός ! Να εύχεστε να είστε μέλη στα σχέδια του Θεού για τις δοκιμασίες που ζούμε αλλά και για αυτές που θα έρθουν! Καλό βράδυ σε όλους ! Όσο για αύριο έχει ο Θεός ! Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν. Να έχετε πίστη και υπομονή ! Ο Θεός να σας δίνει δύναμη ! Η Παναγία μας να πρεσβεύει για όλους ! Πάντα έχει ο Θεός !

Ένα απόσπασμα από τον προφήτη Ησαΐα στο ξεκίνημα και έπειτα μερικά από τα εκατοντάδες μηνύματα που τα τελευταία χρόνια έρχονται κάθε νύχτωμα στο κινητό μας ! Όσο κυλάει ο χρόνος, τόσο αποκαλύπτεται η  ουτιδανότητα και κυρίως το ολιγόπιστό μας αδελφοί! Υπάρχουν άνθρωποι που είναι ικανοί από στήθους να θυμηθούν ολόκληρο τον Ησαΐα ….και τα 66 κεφάλαιά του ! Και ακόμα περισσότερα! Είναι υπαρκτό αυτό που γράφουμε,  αλλά εμείς το αναφέρουμε με μια συμβολική διάθεση ….

Αυτοί που γνωρίζουν τα πολλά…ίσως –ίσως πολυγραφότατοι , μεταφρασμένοι,  με θαυμαστή ευστροφία και ευγλωττία, αυτοί που μπορούν να σου μιλήσουν υπέροχα και για ατέλειωτες ώρες για την ύπαρξη του Θεού για την υπόστασή Του, για την αποκάλυψή Του,  μέσω των μυστηρίων Του , των ακτίστων ενεργειών Του και της άγνωρης άκτιστης ουσίας Του…Αυτοί οι πολύφθογγοι ρήτορες και γραφιάδες για τον Χριστό , πολλές φορές αποδεικνύεται στην πράξη ότι ουδόλως πιστεύουν ! Ακούγεται οξύμωρο ! Δεν είναι !

Γιατί στην θεωρία , στο ανώδυνο , στο ατσαλάκωτο , σε ό,τι αφορά τους δίπλα και τους απέναντι, με έναν Θεό στα σύννεφα κάπου κρυμμένο , τα πράγματα φαίνονται εξαιρετικά ! Μόλις η φωτιά του κινδύνου , της απειλής και  το ζοφερό του κλυδωνισμού μας περικυκλώσει,  τότε όλα τα παραπάνω πηγαίνουν έναν ωραίο «περίπατο» στις αυλές της λογικής , του ορθολογισμού και της εκλογίκευσης της πίστης , της εκφιλοσόφησης των Θείων Ευαγγελικών προσταγμάτων, της επεξήγησης του μυστηρίου , της έρευνας και επανεξέτασης του δόγματος !

Πίστη (έλεγε ένας Άγιος των ημερών μας ο μακαριστός π.Αθανάσιος Μυτιληναίος) δεν είναι να πιστεύεις στην ύπαρξη του Θεού! Πίστη είναι να εμπιστεύεσαι απόλυτα την πρόνοιά Του ! Τα παραπάνω μηνύματα στο κινητό   τα στέλνει ένας άνθρωπος που βιώνει ακριβώς αυτό ! Πίστη στην πρόνοια του Θεού ! Έχει ο Θεός ! Το ζει αυτό το μήνυμα ! Μέσα στον πόνο , την διακονία των εμπεριστάτων , στην οικονομική δυσκολία , στην ασθένεια , ζει το έχει ο Θεός ! Η άγκυρα της ελπίδας στον Ουρανό !

Και παίρνουμε ελπίδα απ΄την ανέκπτωτη ελπίδα Του !Ελπίδα είναι η χαρά πριν την χαρά …έλεγε πάλι ο πατήρ Αθανάσιος ! Το έχει ο Θεός , ο προνοητής Θεός είναι η Ελπίδα! Η χαρά πριν την χαρά ! Η άγκυρα στον Ουρανό! Μόνο πίστη ζητά απ τον προνοητή τον Μέγα ! Και ποτέ , μα ποτέ δεν δανείζεται στενοχώρια!

Αμέτρητες οι πτυχές της Θείας πρόνοιας , του Θεϊκού σχεδίου , της μέριμνας του Θεού για κάθε πλάσμα Του ! Είναι προσευχή σπουδαία αυτό το έχει ο Θεός ! Δοξολογική , που αμοίβεται περισσότερο και από το Κύριε ελέησον , όπως έλεγε ο παπά –Τύχων ο Άγιος ο Αγιορείτης και πνευματικός του Αγίου Παϊσίου!

Έχει ο Θεός ! Πάντα έχει ο Παντοδύναμος !

Νώντας Σκοπετέας

ANAKOΜΙΔΗ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΑΓΙΟΥ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

 

---

Η Εκκλησία μας τιμά σήμερα, 29 Ιανουαρίου, της Ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Ιγνατίου. Ο Άγιος Ιερομάρτυς Ιγνάτιος (τιμάται 20 Δεκεμβρίου) ήταν διάδοχος των Αποστόλων και χρημάτισε δεύτερος Επίσκοπος Αντιοχείας.

Υπήρξε, μαζί με τον Επίσκοπο της Εκκλησίας της Σμύρνης Πολύκαρπο, μαθητής του Ευαγγελιστή Ιωάννη του Θεολόγου. Μαρτύρησε επί αυτοκράτορα Τραϊανού (98 – 117 μ.Χ.) στη Ρώμη, κατασπαραχθείς από τα θηρία.

Μετά το φρικτό μαρτύριο του Αγίου, κάποιοι Χριστιανοί μάζεψαν από τον ιππόδρομο τα εναπομείναντα άγια λείψανά του και τα μετέφεραν στην Αντιόχεια. Η Σύναξη αυτού ετελείτο στην Μεγάλη Εκκλησία.

Ιερά Λείψανα: Η Κάρα του Αγίου βρίσκεται στη Μητρόπολη Βεροίας.
Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκονται στις Μονές Μεγ. Λαύρας Αγίου Όρους, Βαρνάκοβας Ναυπακτίας και Νταού Πεντέλης, στην Λαύρα Αγίου Αλεξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρουπόλεως και στο Ναό του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων Βενετίας.

Απολυτίκιον
Ήχος δ’.
Και τρόπων μέτοχος, και θρόνων διάδοχος, των Αποστόλων γενόμενος, την πράξιν εύρες θεόπνευστε, εις θεωρίας επίβασιν· διά τούτο τον λόγον της αληθείας ορθοτομών, και τη πίστει ενήθλησας μέχρις αίματος, Ιερομάρτυς Ιγνάτιε· Πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Λόγος γιά τή μετάνοια τοῦ Ὁσίου πατέρα μας Ἐφραίμ τοῦ Σύρου

 

«Μήν πεῖς, σήμερα θά ἁμαρτάνω καί αὔριο
θά μετανοῶ. ἀλλά νά ποῦμε, σήμερα ἄς
μετανοήσουμε, γιατί δέν ξέρουμε ἄν
θά προφθάσουμε τήν αὐριανή μέρα».

Ἄς μήν κυριευόμαστε λοιπόν ἀπό ἐκεῖνο τόν φόβο πού ἔχει σχέση μέ τά πράγματα καί τίς καταστάσεις τοῦ μάταιου αὐτοῦ κόσμου. Νά μήν φοβόμαστε δηλαδή ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχει φόβος (Α ́ ‘Ιωάν. 4, 18).

Γιατί ποιός ἀνθρώπινος φόβος μπορεῖ νά συγκριθεῖ μέ τόν θεῖο φόβο; Καί ποιά φθαρτή ἀνθρώπινη δόξα μπορεῖ νά συγκριθεῖ μέ τή μεγαλωσύνη, τήν ἀνέκφραστη δύναμη καί τήν ἄφθαρτη δόξα τοῦ Θεοῦ;

Ἐπειδή ὅμως μᾶς παρασύρουν τά γήινα πράγματα, δέν μποροῦμε, μέ τή δύναμη τῆς πίστης καί τόν φωτισμό τῆς γνώσης, νά προσηλώσουμε τόν νοῦ μας στά ἀόρατα.

Ἄν λοιπόν, ἔστω καί μόνο ἀπό τή θέα τῶν ὁρατῶν πραγμάτων ὁδηγούμαστε στήν κατανόηση τῆς ἀνέκφραστης δύναμης τοῦ ἄφθαρτου Θεοῦ, ἄς σταθοῦμε ἐνώπιόν Του μέ δέος καί ἄπειρο σεβασμό.

Ἄν κάποιος θελήσει νά μετακινήσει ἕναν βράχο, ἔστω κι ἄν ὁ ἴδιος εἶναι βασιλιάς, δέν θά μπορέσει νά τό κάνει μέ ἄλλον τρόπο, παρά μονάχα ἄν χρησιμοποιήσει διάφορους μοχλούς καί σχοινιά.

Ὁ Θεός ὅμως μπορεῖ νά κάνει τή γῆ νά τρέμει καί μόνο μέ τό βλέμμα Του (πρβλ. Ψαλμ. 103, 32). Δέν ἀπορεῖ ὁ νοῦς σου; Τό βλέμμα τοῦ Θεοῦ καί μόνο νά κάνει τά βουνά νά τρέμουν κι ἄλλα βαριά πράγματα νά σαλεύουν!

‘Εκεῖνος θέλει καί εὐδοκεῖ καί στηρίζει τά σύμπαντα μέ τόν λόγο Του! Δέν σέ ἐντυπωσιάζει πάνω ἀπ’ ὅλα ἡ λάμψη τῆς ἀστραπῆς καί ὁ ἦχος τῆς βροντῆς;

Αὐτά εἶναι τόσο ἐκπληκτικά ὥστε ὄχι μόνον οἱ ἄνθρωποι ζαρώνουν ἀπό τόν φόβο τους, ἀλλά καί τά θηρία καί τά κτήνη καί τά ὄρνεα καί τά ὑδρόβια πουλιά. Ὅσα ὅμως κι ἄν ποῦμε, δέν θά καταφέρουμε νά παρουσιάσουμε τό μέγεθος αὐτοῦ τοῦ θέματος.

Ἄς γονατίσουμε λοιπόν ἐνώπιόν Του κι ἄς κλάψουμε (πρβλ. Ψαλ. 94,6) μπροστά στήν ἀγαθότητά Του, μιλώντας ἀπ’ τήν καρδιά μας καί λέγοντας:

«Ἐσύ Κύριε, εἶσαι ὁ Θεός μας καί κανένας ἄλλος. ‘Ενώπιόν Σου ἁμαρτήσαμε κι ἐνώπιόν Σου τώρα προσπίπτουμε. Ἄν Σύ θελήσεις, νά μᾶς σώσεις Κύριε, κανένας δέν μπορεῖ ν’ ἀναχαιτίσει τούτη τήν ἀπόφασή Σου καί νά Σέ δυσκολέψει».

Ὁ Κύριος εἶναι εὔσπλαχνος καί ἀγαθός. Κι ἄν ἀκόμα ἐμεῖς παρασυρθήκαμε καί ἁμαρτήσαμε ἀπό ἀπερισκεψία, ἄς φροντίσουμε νά θεραπευθοῦμε μέ τή μετάνοια.

Ἄν πάλι, ὡς ἄνθρωποι παρασυρθήκαμε ἀπό κάποιο πάθος, ἄς μήν ἀπελπιστοῦμε ἐντελῶς, ἀλλά γνωρίζοντας Ποιός Θεός μᾶς ἔχει προσκαλέσει καί ἔχοντας συναίσθηση τῆς κλήσης μας, ἄς ἀκούσουμε ἐκεῖνον πού λέει: «Μετανοεῖτε, γιατί ἔφτασε ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 4, 17).

Δέν ὅρισε τή μετάνοια σάν φάρμακο γιά κάποια μονάχα ἁμαρτήματα, ἀποκλείοντας κάποια ἄλλα. Γιά κάθε εἴδους τραῦμα τῆς ἁμαρτίας, γιά κάθε ἁμάρτημα πνευματικό, ὁ Μεγάλος Γιατρός τῶν ψυχῶν μας, μᾶς τήν ἔχει, σάν φάρμακο χαρίσει.

Ἄς ξεριζώσουμε λοιπόν τίς κακές συνήθειες τῆς ψυχῆς μας.

Ἀντί γιά τούς καυστῆρες ἄς μεταχειριστοῦμε τόν φόβο τοῦ Θεοῦ, μέ τόν ὁποῖο θά μπορέσουμε νά ἀντικρούσουμε ὅλες τίς ἄστοχες ἐπιθυμίες πού φέρουν μέσα τους τά ἀγκάθια τῆς ἁμαρτίας.

Ἄς ἀντιταχθοῦμε μέ τόν συνετό λογισμό, σέ αὐτά πού μᾶς ὑπαγορεύουν οἱ φιλήδονοι λογισμοί, γιατί εἶναι γραμμένο: «Νά γίνεσθε ἅγιοι, γιατί ἐγώ εἶμαι ἅγιος» (Α ́ Πέτρ. α ́ 16).

Ἔτσι, μέ τή Χάρη τοῦ Σωτῆρα μας Θεοῦ, θά ἐπιτύχουμε τήν ἄφθαρτη ζωή.

Ὁ Κύριος γιά τήν ἐπιστροφή καί τήν εἰλικρινή μετάνοιά μας θά συγχωρέσει καί θά παραγράψει τίς ἁμαρτίες μας, γιατί εἶναι ἐλεήμων καί εὔσπλαχνος.

Κι ἄν κάποιος ἀπό ἐκείνους, πού ἔχουν τήν ἐντύπωση πώς ἔχουν κοπιάσει περισσότερο στήν ἄσκηση καί τήν ἀρετή, γογγύσει, γιά τή μεγάλη εὐσπλαχνία τοῦ Δεσπότη Χριστοῦ –ἐπειδή τάχα ἐνῶ μπήκαμε στή δουλειά πολύ ἀργά, μᾶς πληρώνει τό ἴδιο μέ τούς πρώτους– θά δώσει γιά μᾶς ἀπολογία ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος καί Δημιουργός καί θά πεῖ:

«Φίλε, δέν σέ ἀδικῶ. Δέν ἔχεις μαζί μου συμφωνήσει νά ἐργαστεῖς γιά ἕνα δηνάριο; Πάρε ὅ,τι ἔχουμε συμφωνήσει καί πήγαινε στό καλό. Ἐγώ θέλω νά δώσω σέ τοῦτον πού ἦρθε τελευταῖος στή δουλειά, ὅ,τι ἀκριβῶς ἔδωσα καί σέ σένα τόν πρῶτο» (Ματθ. 20, 1314).

Ὁ Θεός εἶναι ‘Εκεῖνος πού κρίνει καί δικαιώνει. Ποιός μπορεῖ νά βγεῖ μπροστά Του καί νά μᾶς καταδικάσει; (Ρωμ. 8, 34).
Σ’ Αὐτόν ἀνήκει ἡ δόξα στούς αἰῶνες. Ἀμήν.

18 χρόνια χωρίς τον Χριστόδουλο – Ο Αρχιεπίσκοπος που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή

 

 Δεκαοκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 28 Ιανουαρίου 2026, από την κοίμηση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλου, μιας προσωπικότητας που άφησε βαθύ και πολυεπίπεδο αποτύπωμα στην Εκκλησία, στην κοινωνία και στον δημόσιο βίο της χώρας.

Η πορεία του, όπως καταγράφεται και στη θεσμική μνήμη της Εκκλησίας της Ελλάδος, δεν περιορίζεται σε έναν ακόμη προκαθήμενο· ταυτίστηκε με μια ολόκληρη εποχή έντονων μεταβολών, κοινωνικών αναζητήσεων και σύγκρουσης ταυτοτήτων.

Ο Χριστόδουλος υπήρξε Αρχιεπίσκοπος με καθαρά δημόσιο λόγο. Δεν έκρυψε ποτέ τη θέση του για τα εθνικά ζητήματα, για την πολιτισμική ταυτότητα του ελληνισμού, για τη σχέση πίστης και κοινωνίας. Σε μια περίοδο όπου η Εκκλησία κινδύνευε να περιοριστεί σε καθαρά τελετουργικό ρόλο, εκείνος επανέφερε στο προσκήνιο την έννοια της εκκλησιαστικής παρουσίας ως ζωντανής μαρτυρίας μέσα στην κοινωνία.

 

Η μεγάλη σύγκρουση με την κυβέρνηση Σημίτη

Από τα γεγονότα που σημάδεψαν καθοριστικά την ποιμαντορία του ήταν η σύγκρουση με την κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη για την αναγραφή του θρησκεύματος στις αστυνομικές ταυτότητες. Η απόφαση της Πολιτείας να αφαιρεθεί το θρήσκευμα από τα δελτία ταυτότητας προκάλεσε βαθιά κοινωνική και εκκλησιαστική αναταραχή.

Ο Χριστόδουλος δεν αντιμετώπισε το ζήτημα ως τυπικό διοικητικό θέμα, αλλά ως ζήτημα ταυτότητας και ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού. Με δημόσιες παρεμβάσεις, ομιλίες και μεγάλα συλλαλητήρια, εξέφρασε την αγωνία ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας που ένιωθε ότι αποκόπτεται βίαια από τις πνευματικές της ρίζες.

Το συλλαλητήριο της 21ης Ιουνίου 2000 στην Αθήνα έμεινε ιστορικό. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν, σε μια από τις μεγαλύτερες λαϊκές κινητοποιήσεις της μεταπολίτευσης, με κεντρικό πρόσωπο τον Αρχιεπίσκοπο. Εκείνη η περίοδος καθιέρωσε τον Χριστόδουλο ως εκκλησιαστικό ηγέτη που δεν φοβόταν να σταθεί απέναντι στην πολιτική εξουσία, όταν θεωρούσε ότι θίγονται θεμελιώδη ζητήματα πίστης και εθνικής συνείδησης.

Η σχέση με τη νεολαία και ο νέος εκκλησιαστικός λόγος

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της ποιμαντορίας του ήταν η σχέση του με τους νέους. Δεν μιλούσε αφ’ υψηλού, ούτε με ηθικολογικό ύφος. Τους προσέγγιζε με γλώσσα σύγχρονη, άμεση. Το μήνυμα ότι η Εκκλησία δέχεται τον άνθρωπο «όπως είναι» αποτέλεσε σταθερό άξονα του λόγου του. Αυτός ο τρόπος επικοινωνίας έφερε ξανά νέους ανθρώπους κοντά στην εκκλησιαστική ζωή.

Παράλληλα, ενίσχυσε το κοινωνικό έργο της Εκκλησίας, με νέες δομές στήριξης ευάλωτων ομάδων. Η Εκκλησία, υπό την ηγεσία του, έδειξε ότι μπορεί να παρεμβαίνει ουσιαστικά στα κοινωνικά ζητήματα, χωρίς να χάνει τον πνευματικό της προσανατολισμό.

Δημόσια παρέμβαση και εθνικό φρόνημα

Ο Χριστόδουλος δεν δίσταζε να τοποθετείται δημόσια σε θέματα που ξεπερνούσαν τα στενά εκκλησιαστικά όρια. Για τον ίδιο, η Εκκλησία δεν μπορούσε να είναι αποκομμένη από την ιστορική πορεία του λαού της. Η πίστη, η γλώσσα, η παράδοση και η ιστορία συνιστούσαν ενιαίο πνευματικό σώμα.

Στο vimaorthodoxias.gr, ιεράρχες της Ελλαδικής εκκλησίας αλλά και όχι μόνο, νοσταλγούν την εποχή του Χριστόδουλου που έφερε τους νέους στην εκκλησία, που είχε υψηλό εθνικό φρόνημα, που παρενέβαινε εκεί που έπρεπε ως ηγέτης της εκκλησίας. Η διεθνής διάσταση της παρουσίας του δεν ήταν τυπική. Διατηρούσε σχέσεις με Ορθόδοξες Εκκλησίες, ενισχύοντας τον ρόλο της Εκκλησίας της Ελλάδος στον ευρύτερο ορθόδοξο χώρο.

Η μνήμη και η παρακαταθήκη

Δεκαοκτώ χρόνια μετά, η μορφή του Χριστόδουλου εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις και συγκίνηση. Για πολλούς, υπήρξε ο εκκλησιαστικός ηγέτης που κατόρθωσε να συνδυάσει ποιμαντική ευαισθησία με ισχυρή δημόσια παρουσία.

Η ιστορική διαδρομή της Αρχιεπισκοπής Αθηνών περιλαμβάνει σημαντικές μορφές, όμως ο Χριστόδουλος κατέχει ιδιαίτερη θέση, γιατί έδρασε σε μια εποχή όπου η κοινωνία άλλαζε ραγδαία. Κατάφερε να εκφράσει αγωνίες, να μεταδώσει ελπίδα και να δώσει φωνή σε ένα μεγάλο τμήμα του λαού που αναζητούσε πνευματικό και εθνικό προσανατολισμό.

Η επέτειος αυτή δεν είναι απλώς μνήμη. Είναι υπενθύμιση ενός τρόπου εκκλησιαστικής ηγεσίας που δεν φοβήθηκε τη σύγκρουση, μίλησε καθαρά και σφράγισε ανεξίτηλα τον σύγχρονο εκκλησιαστικό βίο της Ελλάδας.

Η αγιότητα υπάρχει εκεί που δεν φαίνεται… στους μετανοημένους αμαρτωλούς!

 

Πραγματική ταπείνωση δεν είναι οι μεγάλοι Σταυροί, τα “Εκκλησιαστικά” φαίνεσθαι και οι ψευτοευσέβιες.

Ειλικρινής ταπεινή στάση είναι να αντιλαμβάνεσαι τα λάθη και τις πληγές που προκαλείς στους άλλους και να τρέχεις για διόρθωση και αλλαγή. Να σου λέει ο άλλος το παράπονό του για σένα και να λες “Να είναι ευλογημένο, συγγνώμη έκανα λάθος.”

Να μην ψάχνεις δικαιολογίες και όταν ακούς κάτι άσχημο να βάζεις ένα λογισμό που θα λέει “Μήπως έχει δίκιο και μου τα λέει;” και άρχιζε να ψάχνεις μέσα σου τις δικές σου ευθύνες.

Μας κάνει ο άλλος μία παρατήρηση και γινόμαστε θηρία, δεν θέλουμε καν να ακούσουμε διότι έχουμε ήδη δώσει στον εαυτό μας το χρυσό μετάλλιο της αγιότητας και της τελειότητας.

Η αγιότητα υπάρχει εκεί που δεν φαίνεται. Στους μετανοημένους αμαρτωλούς και όχι στους υποκριτικά τέλειους που βλέπουν τον εαυτό τους από χρυσό και τους άλλους από κάρβουνο.

Ο άνθρωπος που θέλει να ακούσει και να δουλέψει την ευθύνη του σε αυτό που θα ακούσει, ακόμα και αν δεν του αρέσει, σημαίνει ότι έχει τα παράθυρα της καρδιάς του ανοιχτά και περιμένει να μπει ο ήλιος.

Είμαι τελικά προσφερόμενος ή κοιτάω σε κάθε μορφή σχέσης, συνεργασίας πώς να περάσω καλά εις βάρος των άλλων ή ακόμα και να πατήσω τον άλλον για να ανέβω; Μυρίζουν τα λόγια και οι πράξεις μου θυμίαμα ή τελικά αποπνέω δυσαρέσκεια; Ο αληθινά ταπεινός ψάχνεται μέσα του συνέχεια, και θεωρεί τον δρόμο της μετάνοιας, πορεία ζωής και όχι κάποιες ξερές συγγνώμες για τα μάτια του κόσμου.

Μιλάμε για τοξικότητα και τοξικούς ανθρώπους αλλά πάντα τα λέμε για τους άλλους, δεν βλέπουμε πουθενά τον εαυτό μας σε αυτές τις κριτικές που κάνουμε.

Μην κοιτάς τι κάνεις. Διότι μπορείς να κάνεις τα πάντα ωραία αλλά με λάθος τρόπο και αυτό που κάνεις να είναι τελικά ένα φαίνεσθαι που θα βγαίνει από ένα “μολυσμένο είναι”.

Κοίτα τι είσαι και να παλεύεις να είσαι ο αγαπημένος όσο και πληγωμένος . Να είσαι αυτό το “είναι” που θα αναβλύζει θυμίαμα.

Ο αληθινά ταπεινός ακόμα και με τη σιωπή του αποπνέει χαρά και ευχαριστία στον άλλον!

Μην ξεχνάμε ότι υπάρχει αγία σιωπή αλλά και δαιμονική σιωπή. Η αγία σιωπή μιλάει με τον Χριστό κι ας δεν ακούγεται , η δαιμονική σιωπή είναι εσωτερική κραυγή προς τον διάβολο και επίθεση προς τον αδερφό…

Στώμεν καλώς αδερφοί μου!

Mη φοβάσαι, παραδώσου στο λιμάνι της αγκαλιάς Του

 

π. Σπυρίδων Σκουτής

Μη φοβού, αλλά πίστευε. Όταν αποφασίσουμε να μην μας ενδιαφέρει αν θα πληγωθούμε, τότε θα μπορέσουμε να ελευθερωθούμε για να ζήσουμε και να αγαπήσουμε πραγματικά. Και τον Θεό και τον άνθρωπο.

Η ανασφάλεια είναι εγωϊσμός. Αν θέλουμε να αγαπήσουμε χωρίς να τσαλακωθούμε και αν συμβεί να πληγωθούμε γινόμαστε θηρία, τότε υπάρχει πρόβλημα.

Φοβόμαστε να αγαπήσουμε για να μην πληγωθούμε, φοβόμαστε να πάμε στον Χριστό για να μην μας ελέγξει η καθαρότητα της αγάπης Του , φοβόμαστε να πάμε στον γιατρό μην τύχει κι ακούσουμε κάτι δυσάρεστο.

Ζώντας στον φόβο είναι σαν να έχεις πεθάνει. Η εικόνα από τα ματωμένα καρφιά του Χριστού μπορεί να μας σοκάρει, όμως είναι η αγάπη στα καλύτερα της.

Η αγάπη αν είχε σύζυγο, αυτός θα ήταν ο πόνος και καρπός του έρωτα τους η αγιότητα. Οι Άγιοι δεν φοβήθηκαν αλλά δόθηκαν, παραδόθηκαν, γι΄αυτό τράβηξαν απίστευτα μαρτύρια που όμως με τη χάρη του Κυρίου έμοιαζαν με δροσιά. Λές φοβάμαι…

Και απαντά ο Κύριος «Μη φοβού, αλλά πίστευε».

Αν αγαπάς Χριστοκεντρικά δεν έχεις να φοβηθείς τίποτα. Διότι η αγάπη σου έχει βαπτιστεί με την αιωνιότητα. Γιατί όμως φοβάσαι;

Διότι για να αγαπήσεις πραγματικά πρέπει να αφήσεις ό,τι σε σκοτώνει για να μπορείς να πετάξεις.

Δεν θέλουμε να πάρουμε διαζύγιο με τη αμαρτία, θέλουμε να μπούμε σε γάμο με τον Χριστό αλλά θέλουμε και την ερωμένη μαζί. Αυτή είναι η τραγωδία μας…

Ο φόβος να αγαπήσεις αλλά να μην πληγωθείς είναι μια κόλαση φτιαγμένη από σένα για σένα. Σαν να θέλεις να κολυμπήσεις χωρίς να βραχείς. Πόσο δύσκολη η εμπιστοσύνη.

Ξέρεις τι μου αρέσει στον Χριστό; Ότι στην αδυναμία σου δεν σε μαλώνει αλλά τον «ακούς» να σου «ψιθυρίζει» : «Σε καταλαβαίνω και σε αγαπώ».

Μας φωνάζει! : “Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς” αλλά εμείς αντί να τρέξουμε απλά κοιτάμε, πεθαίνουμε σε μια φοβική ακινησία.

Μα αναρωτιέσαι: “Και πώς θα ξεπεράσω τον φόβο”;;

Απλά παιδί μου, κοίταξε και αγκάλιασε τα ματωμένα καρφιά του Κυρίου και η θεραπεία έχει ήδη αρχίσει. Καλή ανάρρωση.

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΦΡΑΙΜ Ο ΣΥΡΟΣ

 

 

---

Τη μνήμη του Οσίου Εφραίμ του Σύρου τιμά σήμερα 28 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας. Ο Όσιος Εφραίμ καταγόταν από την Ανατολή και γεννήθηκε στην πόλη Νίσιβη της Μεσοποταμίας πιθανώς το 308 μ.Χ. ή και ενωρίτερα. Ήκμασε επί Μεγάλου Κωνσταντίνου (324 – 337 μ.Χ.), Ιουλιανού του Παραβάτου (361 – 363 μ.Χ.) και των διαδόχων αυτού.

Από την μικρή του ηλικία διδάχθηκε την πίστη και την αρετή από τον Επίσκοπο της γενέτειράς του Ιάκωβο (309 – 364 μ.Χ.), ο οποίος και τον χειροτόνησε διάκονο, αλλά ο Όσιος αρνήθηκε να λάβει μεγαλύτερο αξίωμα. Ακολούθησε πολύ νωρίς τον μοναχικό βίο και με το φωτισμό του Παρακλήτου έγραψε πάρα πολλά συγγράμματα πνευματικής και ηθικής οικοδομής.

Γι’ αυτό και θαυμάζεται για το πλήθος και το κάλλος των έργων του. Γνώστης ακριβής όλων των δογματικών θεμάτων, ήξερε να καταπολεμά τις αιρέσεις και να υπερασπίζει με θαυμάσια σαφήνεια την Ορθοδοξία. Ήταν εκείνος που κατατρόπωσε σε διάλογο τον αιρετικό Απολλινάριο και οδήγησε πολλούς αιρετικούς να επιστρέψουν στην πατρώα ευσέβεια.

Όταν, διά της συνθήκης του έτους 363 μ.Χ., που υπέγραψε ο διάδοχος του Ιουλιανού του Παραβάτου, Ιοβιανός (363 – 364 μ.Χ.), η Νίσιβης παραδόθηκε στους Πέρσες, ο Όσιος Εφραίμ εγκατέλειψε την πατρίδα του και ήλθε στην Έδεσσα, όπου ασκήτεψε σε παρακείμενο όρος. Το έτος 370 μ.Χ. επισκέφθηκε τον Μέγα Βασίλειο στην Καισάρεια της Καππαδοκίας και λίγο αργότερα τους Πατέρες και Ασκητές της Αιγύπτου.

Ο Όσιος Εφραίμ κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 373 μ.Χ. και η Σύναξή του ετελείτο στο Μαρτύριο της Αγίας Ακυλίνας, στην περιοχή Φιλοξένου, κοντά στην αγορά.

Απολυτίκιον
Ήχος πλ. δ’.
Ταίς των δακρύων σου ροαίς, της ερήμου το άγονον εγεώργησας· και τοις εκ βάθους στεναγμοίς, εις εκατόν τους πόνους εκαρποφόρησας· και γέγονας φωστήρ τη οικουμένη, λάμπων τοις θαύμασιν, Εφραίμ Πατήρ ημών όσιε, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ: “Να κλαίτε για την Εκκλησία. Να κλαίτε για όλη την ανθρωπότητα…”

 

Η καλύτερη μέθοδος για να διορθώσουμε την κατάσταση μέσα στην Εκκλησία είναι να προσευχόμαστε γι’ αυτήν με κλάμα. 

Ο Chavchavadze ένας άγιος της Γεωργιανής εκκλησίας, «αρπάχθηκε» στους ουρανούς, όπου είδε τους αγίους να κλαίνε για την Εκκλησία. Εκεί προσεύχονται για την Εκκλησία, και αυτή είναι η καλύτερη οδός για να διορθώσουμε τα πράγματα, όχι η οδός των κρίσεων, των μη σωστών ενεργειών, των συκοφαντιών, κλπ. Να έχετε λοιπόν μια σωστή, ευθεία θεώρηση των πραγμάτων και να ενεργείτε στην Εκκλησία με τρόπο εξίσου σωστό.

Να κλαίτε για την Εκκλησία. Να κλαίτε για όλη την ανθρωπότητα. Γιατί για όλη την ανθρωπότητα; Διότι ολόκληρη η ανθρωπότητα νοσεί…

Προσπαθήστε να μην κατηγορείτε κανέναν, αλλά να προσεύχεσθε για τους άλλους.
Με τη μετάνοιά μας, δε ζούμε μόνο το ατομικό μας δράμα· ζούμε μέσα στον ίδιο τον εαυτό μας την τραγωδία όλου του κόσμου, το δράμα της ιστορίας του από την αρχή του χρόνου.

Τα δάκρυα είναι απαραίτητα στην προσευχή και γενικά στην πνευματική ζωή. Δεν χρειάζονται πολλά δάκρυα, αλλά έστω και μια σταγόνα με εσωτερικό καρδιακό πένθος. Αυτό το πένθος έχει μεγάλη σημασία. Είναι αδύνατη η κατάνυξη χωρίς δάκρυα. Τα δάκρυα είναι ένδειξη ότι ο νους ενώθηκε με την καρδιά εν Αγίω Πνεύματι, γι’ αυτό οι Πατέρες δίδουν μεγάλη σημασία στα δάκρυα κατά την προσευχή.

«Η ζωή των άλλων έχει για μένα μεγαλύτερη αξία από τον ίδιο τον εαυτό μου, από την ίδια τη ζωή μου». Όταν καταλάβετε αυτό, δεν θα υπάρχουν πια προστριβές μεταξύ σας. Η λύση ενός προβλήματος ή μιας διαμάχης δεν εξαρτάται από τις τυπικές διαδικασίες, ούτε από τον τρόπο συμπεριφοράς, αλλά από την απόφαση να υπομείνουμε το παν. Ο καθένας μας οφείλει να έχει για τους άλλους την αγάπη της μητέρας.

Γνωρίζω μόνο ότι δεν είναι δυνατό να σωθεί ο κόσμος διαφορετικά, παρά μόνο με το «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών» [Ματθ. 6,12.].

Η δύναμη λοιπόν αυτή της συγχωρήσεως για τις πληγές που μας προξένησαν εκπορεύεται από το Πνεύμα το Άγιο. Αυτή ήταν φυσική στον άνθρωπο πριν από την πτώση του, αλλά τώρα είναι για μας υπερφυσική. Εμείς δεν μπορούμε να συγχωρήσουμε με δική μας δύναμη για τον πόνο που ζήσαμε.

Ο Θεός θέτει αυτή την προϋπόθεση: «Συγχωρήστε και ο Πατέρας θα σας συγχωρήσει».

…Σας παρακαλώ, κάντε το αυτό γιά μένα, κάντε αυτή την ηρωική χειρονομία, συγχωρήστε όλους και κατακρίνετε μόνο τον εαυτό σας. Με τον λογισμό μας, δηλαδή, να μην είμαστε διατεθειμένοι να κρίνουμε τούς άλλους, παρά μόνο εμάς. Και όταν θα πούμε: «Συγχώρησον», θα το πούμε με κατάσταση πνεύματος να μην κρίνουμε κανέναν.

Ο Κύριος προσηύχετο υπέρ των σταυρωτών Αυτού: «Πάτερ, άφες αυτοίς• ου γαρ οίδασι τί ποιούσιν».