Πώς το πικρό γίνεται γλυκό;

 

Μητροπολίτου Λεμεσοῦ Γέροντα Ἀθανασίου

Ὁ πόνος εἶναι μία ἐπιτυχία τοῦ διαβόλου ὅπως κι ὁ θάνατος. Ἤταν μία πρόσκαιρη ἐπιτυχία του κατά τοῦ ἀνθρώπου καί κατά τοῦ Θεοῦ. Ὅμως, ὁ Θεός δέν εἶναι δυνατόν νά νικηθεῖ ἀπό αὐτόν καί νά ματαιωθεῖ τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ, ἡ πρόνοια καί ἡ βούλησή Του. Ἔτσι, ὁ Θεός ἔκανε ἕνα κύκλο μεγαλύτερο ἀπ’ αὐτή τήν ἐπιτυχία τοῦ διαβόλου, καί αὐτό πού ἦταν ἐπιτυχία δική του - ὁ θάνατος καί ὁ πόνος καί ὁ κόπος καί ἡ φθορά κι ὅλ’ αὐτά – ἔρχεται ὁ Θεός πλέον, μετά τήν πτώση μας, καί μᾶς δίνει τή δυνατότητα αὐτό πού εἶναι κακό πράγμα, αὐτό πού εἶναι πικρό, νά τό μεταποιήσουμε σέ καλό.
Αὐτό πού εἶναι ξύδι, νά τό κάνουμε γλυκό κρασί, αὐτό πού εἶναι πικρό, νά τό κάνουμε γλυκό, αὐτό πού εἶναι φαρμάκι, νά τό κάνουμε φάρμακο.

Ποιό εἶναι τό μυστικό; Τό μυστικό εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Ὁ Χριστός εἶναι αὐτό τό «πράγμα», αὐτό τό φάρμακο, τό ὁποῖο ὅταν τό ρίξεις μέσα σ’ αὐτό τό ποτήρι τοῦ πόνου, γίνεται γλυκό ποτήρι. Ὅπως ἔλεγε ὁ Γέροντας Παΐσιος, ὁ γλυκός πόνος. Πότε εἶναι γλυκός ὁ πόνος; Ὅταν μέσα σ’ αὐτόν βάλουμε τόν Χριστό. Καί τί σημαίνει αὐτό πρακτικά; Ἔρχεται μία ἀρρώστια καί μέ προσβάλλει, ἀνίατη καί φοβερή, πού θά μ’ ὁδηγήσει στόν θάνατο ἀναπόφευκτα. Ἄν ἀξιοποιήσω αὐτή τήν ἀρρώστια πνευματικά καί κάνω ὑπομονή, καί ὑπομένω αὐτό τό δύσκολο γιά μένα γεγονός, καί διατηρῶ τήν ἐλπίδα μου καί τήν πίστη μου στόν Θεό καί δέν γογγύσω κατά τοῦ Θεοῦ, δέν βλασφημήσω τό ὄνομα Του, δέν κινηθῶ ἐναντίον τοῦ Θεοῦ μέ ὅλα αὐτά τά ὁποῖα μπορεῖ νά βγοῦν μέσα ἀπό τήν ψυχή μου, ἀλλά ἀντιμετωπίζω μέ προσευχή καί ὑπομονή τό γεγονός αὐτό, τότε αὐτή ἡ ἀσθένεια, ἡ ὁποία μ’ ὁδηγᾶ στόν θάνατο, κι ὁ θάνατος ὁ ἴδιος γίνεται γιά μένα ἕνα μεγάλο καλό, γιατί ἀντιμετωπίζω τά πράγματα ἔτσι γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ.

Μέγας Αγιασμός, μεγάλο φάρμακο. Ποια η διαφορά με τον μικρό αγιασμό

 

Του Πρωτοπρεσβυτέρου Βασιλείου Ε. Βολουδάκη

Στις 5 Ιανουαρίου, τελείται στους Ορθοδόξους Ιερούς Ναούς η Ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού και εν συνεχεία οι ιερείς θα αγιάσουν τα σπίτια όσων χριστιανών το επιθυμούν και το ζητήσουν.

Η ίδια Ακολουθία θα τελεσθεί και στις 6 Ιανουαρίου, εορτή των Θεοφανείων, κατά την οποία εορτή πανηγυρίζουμε το γεγονός της Φανερώσεως επί της γης του Χριστού ως Μονογενούς Υιού και λόγου του Θεού Πατρός. Ταυτοχρόνως εορτάζουμε και τη φανέρωση της Αγίας Τριάδας, καθ’ ότι, όπως ψάλλει η Εκκλησία μας «Τριάδος η φανέρωσις εν Ιορδάνη γέγονεν».

Ο αγιασμός και των δύο ημερών, 5ης και 6ης Ιανουαρίου, είναι ίδιος. Δηλαδή έχει την ίδια αγιαστική δύναμη.

Μερικοί, όμως, παρασυρόμενοι από το γεγονός ότι την παραμονή των Θεοφανείων παραλείπεται η ανάγνωση της πρώτης μεγάλης Ευχής ισχυρίζονται ότι, ένεκα αυτής της ελλείψεως, ο αγιασμός της 6ης Ιανουαρίου είναι μεγαλυτέρας αγιαστικής χάριτος.

Οι υποστηρικτές αυτής της απόψεως δεν έχουν δίκιο, διότι η παραλειπομένη ευχή δεν είναι αγιαστική αλλά κηρυκτική. Αναλύει θεολογικά το νόημα της εορτής χωρίς, όμως, να περιέχει επίκληση της αγιαστικής Θ. Χάριτος.

Πραγματική διαφορά αγιαστικής δυνάμεως υπάρχει μεταξύ του Μεγάλου Αγιασμού και του Μικρού αγιασμού που τελείται στην αρχή κάθε μηνός.

Η διαφορά αγιαστικής Χάριτος Μικρού και Μεγάλου Αγιασμού δεν είναι ποιοτική αλλά ποσοτική. Δεν διαφέρει η ποιότητα της Θ. Χάριτος, η Οποία είναι η αυτή πάντοτε αλλά διαφέρει η ποσότητα.

Το ίδιο συμβαίνει και με την Ιερωσύνη. Και οι τρεις βαθμοί της, Επίσκοπος, Πρεσβύτερος, Διάκονος έχουν λάβει την ίδια ποιότητα Θ. Χάριτος αλλά όχι την ίδια ποσότητα και γι’ αυτό υπάρχει διαφορά στην ενέργεια των τριών βαθμίδων της Ιερωσύνης.

Ο Μέγας Αγιασμός είναι το σπουδαιότερο φάρμακο της Εκκλησίας μας μετά τη Θ. Κοινωνία και γι’ αυτό μεταλαμβάνουμε του αγιασμού πριν να λάβουμε το αντίδωρο, ενώ, αντιθέτως, ο μικρός Αγιασμός, ως τέταρτος κατά σειράν δυνάμεως, λαμβάνεται μετά το αντίδωρο. Μέγα Αγιασμό λαμβάνουν και όσοι δεν έχουν τις προϋποθέσεις και την ανάλογη προετοιμασία για τη Θ. Μετάληψη.Ο Μέγας Αγιασμός συνδέεται άμεσα με το μυστήριο της Μετανοίας και την Εξομολόγηση, καθ’ ότι η αρχή του ανάγεται στο βάπτισμα μετανοίας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, το οποίο ενεργοποιήθηκε και ολοκληρώθηκε με την Παρουσία και την Βάπτιση του Κυρίου μας στον Ιορδάνη ποταμό.

Η σύνδεση του Μ. Αγιασμού με το μυστήριο της Μετανοίας επιτάσσει να προηγείται της μεταλήψεως του Μεγάλου Αγιασμού νηστεία άνευ ελαίου, δεδομένου ότι η νηστεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μετάνοια. Η ανέλαιος νηστεία για την μετάληψη του Μ. Αγιασμού τηρείται πάντοτε και όχι μόνο κατά την παραμονή των Θεοφανείων, εφ’ όσον μετάληψη Μεγάλου Αγιασμού γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Μερικοί επιμένουν να πιουν Μ. Αγιασμό την παραμονή των Θεοφανείων, χωρίς να έχουν νηστέψει το λάδι, συνεπικουρούμενοι και από κάποιους ιερείς που τους εξοπλίζουν με το τάχα… ακαταμάχητο επιχείρημα: «Μα, γιατί να χρειάζεται να νηστέψουμε το λάδι για να πιούμε Μ. Αγιασμό, αφού με αυτόν ραντίζουμε τους τοίχους και τον χύνουμε στο έδαφος;».

Οι άνθρωποι που προτάσσουν αυτό το επιχείρημα πρέπει να γνωρίζουν ότι μόνο δύο ημέρες (5 και 6 Ιανουαρίου) το χρόνο ο Μέγας Αγιασμός ρίπτεται στο έδαφος και ραντίζεται και αυτό, για να αγιασθεί το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε και κινούμεθα εμείς οι άνθρωποι. Το πάτωμα και τα πλακάκια δεν μπορούν να νηστέψουν! Οι πιστοί, όμως, μπορούμε και πρέπει να νηστέψουμε, γιατί, όπως προείπαμε, ο Μέγας Αγιασμός συνδέεται με το μυστήριο της Μετανοίας.

Εξαίρεση στην ανέλαιο νηστεία γίνεται αν συμπέσει η παραμονή των Θεοφανείων, ημέρα Σάββατο ή Κυριακή, οπότε γίνεται κατάλυση ελαίου, διότι ποτέ δεν νηστεύουμε το λάδι, τα Σάββατα και τις Κυριακές παρεκτός μόνο το Μέγα Σάββατο.

Οι αγιαστικές Ευχές καθιστούν το νερό του Μ. Αγιασμού ισοδύναμο με το νερό της βαπτίσεως και γι’ αυτό ο Μ. Αγιασμός χρησιμοποιείται για την βάπτιση βρεφών, που είναι ετοιμοθάνατα, ή βαρειά άρρωστα προς συντόμευση της Ακολουθίας της Βαπτίσεως. Επίσης, εάν τελεσθεί βάπτιση την ημέρα των Θεοφανείων χρησιμοποιείται στην κολυμβήθρα Μέγας Αγιασμός, χωρίς να αναγνωσθεί η Ευχή του Αγιασμού του ύδατος αλλά μόνο τα λόγια, που αφορούν στον βαπτιζόμενο.

Η Ακολουθία του Μικρού Αγιασμού (που τελείται κάθε μήνα) δεν περιέχει αγιαστική Ευχή, δηλαδή επίκληση της χάριτος του Αγίου Πνεύματος αλλά ο αγιασμός του ύδατος γίνεται μόνο με την κατάδυση του Τιμίου Σταυρού. Επίσης, ο Μικρός Αγιασμός ρίπτεται και ραντίζεται στο έδαφος καθ’ όλο το έτος εν αντιθέσει με τον Μεγάλο Αγιασμό, ο οποίος, όπως μαρτυρείται στους χειρογράφους κώδικες «ου ρίπτεται το σύνολον»(κωδ. 979 του Σινά) κατά τις λοιπές ημέρες, πλην των ημερών της παραμονής και της εορτής των Θεοφανείων.

Ο Μέγας Αγιασμός φυλάσσεται καθ’ όλο το έτος στο Ιερό Βήμα του Ναού και χρησιμοποιείται από τους Ιερείς στις περιπτώσεις, που προαναφέραμε αλλά και σε άλλες περιστάσεις. Συνεπώς δεν συντρέχει λόγος να φυλάσσεται και στα σπίτια των χριστιανών, δεδομένου ότι για να διατηρηθεί στο σπίτι πρέπει να επικρατούν σ’ αυτό πνευματικές συνθήκες. Εξ άλλου η Εκκλησία μας είναι το «ταμείον της Θ. Χάριτος»και φυσικά δεν θα αρνηθεί ποτέ να μας χορηγήσει τον Μεγάλο Αγιασμό, όταν η περίσταση το καλέσει και ο Πνευματικός κρίνει ότι θα αποβεί «προς πάσαν ωφέλειαν επιτήδειος».

Πώς ήμασταν πριν… και πως τώρα;

 

Για θυμήσου, πήγαινε πιο πίσω, αυτοκριτική κάνε,
πρώτα από εσένα, τη ζωή σου, τις πράξεις σου,
ναι! Κάνε ταμείο, ζύγισε τη συνείδηση, ρώτα
και σκέψου μόνος, στην κάμερά σου, σκέψου…

Αλήθεια, πώς ήμασταν πριν… πώς σκεφτόμαστε,
ποιες ήταν οι επιδιώξεις και ποιος ο σκοπός μας ,
τα όνειρά μας, οι βλέψεις μας, τί κάναμε…
πες μου, τί σχεδιάζαμε… εσύ κι εγώ, όλοι μας.

Πώς ήμασταν πριν… αναλογίσου την πορεία σου,
την ανεμελιά, την αμέλεια, όλη την αδιαφορία,
για τα πρέποντα της ζωή σου, για τα απλά
και για την ψυχή σου, την ύπαρξη της ζωή σου.

Πώς είμαστε πριν… πολλά λόγια, υπερφίαλα ,
μία ζωή ,πιότερο για το “εγώ“, την τρυφή,
αδιαφορώντας για τη δυστυχία και την ανέχεια,
για την κατανόηση, την προσφορά, τη συγνώμη.

Ειδωλοποιήσαμε και Θεοποιήσαμε τον εαυτό μας
και κάθε γνώση, έγινε προέκταση του “εγώ” μας
και σκεφτήκαμε και μιλήσαμε υπερήφανα,
πληγώνοντας την ταπείνωση, την αληθινή γνώση.

Πώς ήμασταν πριν… και τώρα; Μίλησε μου,
με ειλικρίνεια με οδηγό μόνο την αλήθεια
κι άραγε βελτιωθήκαμε, συνειδητοποιήσαμε, αλλάξαμε…
τί πήραμε απ΄ αυτήν την περιπέτεια, πες μου…

Πώς είμαστε πριν… και τώρα ; Φοβάμαι τίποτα;
Απλά κλειστήκαμε, φυλακίσαμε τον εαυτό μας,
γίναμε “άτομα“ της λογικής οπαδοί και μόνο,
περιμένοντας τα πάντα από εμάς ,τα δεδομένα…

Τώρα, χάσαμε το δρόμο, με γνώσεις, απόψεις, ιδέες ,
όλα μπερδεύτηκαν, άνω-κάτω, πύργος της Βαβέλ
και η πίστη, ναι, αρχίζει να κλονίζεται, ρωγμές
και οι πιστοί θρηνούν την ταπεινή παρηγορία!

Πήραμε κάτι; θα πάρουμε…θα κερδίσουμε…
έστω ,ένα ίχνος αυτογνωσίας και επίγνωσης
και το μυαλό μας ,θα αρχίζει να κατανοεί…
ότι πρέπει να αφυπνιστούμε και να μετανοήσουμε.

Ναι, να μετανοήσουμε…ταπείνωση είναι,
μία νίκη μεγάλη, για όλη την ανθρωπότητα ,
δείχνοντας αγάπη, ειρήνη, καταλλαγή ,
αγάπη ελέους, κατανόησης και συμπόνιας .

Να χαράξουμε μια πορεία, να εκτιμήσουμε,
να μάθουμε, να αγαπάμε, να προσφέρουμε ,
τη χαρά μας, την κατανόηση μας, τον χρόνο μας,
την αγάπη του Χριστού μας, το φως του το αιώνιο !

Πώς είμαστε πριν… και τώρα ; Ας προσευχηθούμε!
Ο Πανάγαθος Θεός να μας ελεήσει, κοντά μας να μείνει,
να μας αγκαλιάσει με τη στοργή και την ευσπλαχνία του.
Ναι, κοντά μας μείνε Χριστέ Μας, Κύριε και Θεέ Μας!

Η ΟΣΙΑ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΗ

 

---

Τη μνήμη της Οσίας Συγκλητικής τιμά σήμερα, 5 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας.

Η Οσία Συγκλητική έζησε στον καιρό του Μεγάλου Αθανασίου. Οι γονείς της ήταν πλούσιοι, και πολύ ευσεβείς. Πάντοτε βοηθούσαν τους ανθρώπους που είχαν πρόβλημα και είχαν ανάγκη, διότι αυτό ζητάει ο Κύριος από τους ανθρώπους, να βοηθούμε τον πλησίον μας. Τα πλούτη έφερναν διακεκριμένους και πολλούς γαμπρούς στο σπίτι τους για την ωραία Οσία Συγκλητική.

Η Οσία, όμως, παρακάλεσε τους γονείς της να μην επιμένουν να παντρευτεί.
Διότι ήθελε να αφιερωθεί στην αγάπη του πλησίον. Πράγματι, οι ευσεβείς γονείς σεβάστηκαν την απόφαση της κόρης τους.

Έτσι λοιπόν η Οσία Συγκλητική αφιέρωσε τη ζωή της για την ανακούφιση των ασθενών, των λυπημένων, των ορφανών και των φτωχών. Ευχαρίστησή της ήταν να βλέπει το γέλιο, εκεί όπου κυριαρχούσε πριν η θλίψη.

Ο πολύς κόπος όμως, στην Ιερή αυτή διακονία, έκαναν το σώμα της Οσίας ασθενικό. Αλλά η Οσία μας, στη δοκιμασία αυτή υπήρξε καρτερική, χωρίς ποτέ να γογγύξει προς τον Θεό. Τελικά, παρέδωσε την ψυχή της στον Κύριο, σε ηλικία 80 χρονών.

Απολυτίκιο:
Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Σοφία και χάριτι, κεκοσμημένη σεμνή, ακλόνητος έμεινας, ως ο Ιώβ ο κλεινός, εχθρού επίθεσιν, όθεν Συγκλητική σε, η ουράνιος δόξα, δέδεκται μετά τέλος, ως παρθένον φρονίμην, εν η των μεμνημένων σου αεί μνημόνευε.

Ή θα πας με το ρεύμα ή θα πας με τον Χριστό. Ο ενδιάμεσος δρόμος απλώς δεν υπάρχει.

 

Το ρεύμα του κόσμου σε παρασύρει εύκολα

Σου μαθαίνει να ζεις για το σήμερα, να μετράς την αξία σου με επιτυχίες, likes, χρήματα και εικόνα. Σε εκπαιδεύει να δικαιολογείς τα πάντα, να συμβιβάζεις τη συνείδηση, να κάνεις «λίγο απ’ όλα» για να μη χάσεις τίποτα.

Το τίμημα όμως είναι βαρύ: η καρδιά κουράζεται, η ψυχή αδειάζει και η αλήθεια θολώνει.

Ο λόγος του Θεού μιλά ξεκάθαρα:

«Μη συσχηματίζεστε με τον αιώνα τούτο, αλλά μεταμορφώνεστε» (Ρωμ. 12:2)

Να είσαι με τον Χριστό σημαίνει να βαδίζεις αντίθετα στο ρεύμα, με επίγνωση και επιλογή. Σημαίνει να αφήνεις τον λόγο Του να σε ελέγχει, να σε διορθώνει και να σε σηκώνει.

Σημαίνει να αγαπάς όταν δεν συμφέρει, να συγχωρείς όταν αυτό σε πονά, να στέκεσαι στο φως ακόμη κι όταν κοστίζει.

Ο Χριστός δεν υπόσχεται άνεση. Υπόσχεται ζωή.

«Εγώ είμαι η οδός και η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. 14:6)

Να είσαι με Εκείνον σημαίνει να επιλέγεις αλήθεια αντί για βολή, υπακοή αντί για εγωισμό, ταπεινότητα αντί για προβολή.

Σημαίνει να ζεις με αιώνια προοπτική, ακόμη κι όταν όλοι γύρω σου κοιτούν μόνο το πρόσκαιρο.

Ο κόσμος λέει «κοίτα τον εαυτό σου». Ο Χριστός λέει «άφησε τον εαυτό σου για να τον βρεις».

«Τι ωφελείται ο άνθρωπος αν κερδίσει όλο τον κόσμο και ζημιωθεί την ψυχή του;» (Ματθ. 16:26)

Η επιλογή γίνεται κάθε μέρα. Στις μικρές αποφάσεις. Στον τρόπο που μιλάς, που σκέφτεσαι, που στέκεσαι απέναντι στον άλλον.

Εκεί φαίνεται ποιον δρόμο διαλέγεις.

Το ρεύμα περνά.

Ο Χριστός μένει.

Και όποιος περπατά μαζί Του, μπορεί να πηγαίνει κόντρα σε όλους, αλλά ποτέ χαμένος.

«Διάλεξε τον δρόμο της ζωής — και προχώρα, ακόμη κι αν πας αντίθετα.»

Η ΣΥΝΑΞΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΒΔΟΜΗΚΟΝΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

 

---

Τη μνήμη της Συνάξεως των Αγίων Εβδομήκοντα Αποστόλων τιμά σήμερα, 4 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας.

Για τους Αποστόλους αυτούς μας πληροφορεί το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο στο δέκατο κεφάλαιο. Τους διάλεξε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, μετά από τους Δώδεκα για να βοηθούν το έργο Του, πηγαίνοντας αυτοί πρώτα σε κάθε πόλη και τόπο, όπου θα πήγαινε κατόπιν ο Ιδιος.

Στον αγώνα αυτό, έπρεπε να καταβάλουν όλη τους τη δραστηριότητα, χωρίς να χάνουν ούτε στιγμή.
Γι’αυτό τους Είπε, ότι ώφειλον να μη σταματούν και να μη χαιρετούν κανέναν στον δρόμο. Αυτό, είναι μάθημα για μερικούς πνευματικούς εργάτες, που χάνουν άσκοπα ώρες και μέρες φλυαρώντας αντί να διδάσκουν, και να οικοδομούν.

Ο Κύριος ζήτησε από τους Αποστόλους, μήτε βαλάντιο να έχουν μαζί τους, μήτε δισάκιο, αλλά ούτε και υποδήματα να έχουν. Με σκοπό να φανεί, ότι οι στρατιώτες του Χριστού πρέπει να έχουν αυταπάρνηση και να εξοικειώνονται με όλες τις στερήσεις. Και να φανεί ότι ο Θεός με ελάχιστα μέσα κατορθώνει τα μεγαλύτερα και δυσκολότερα έργα.

Οι εβδομήντα αυτοί Απόστολοι έπραταν την αποστολή τους με όλη την ακρίβεια και την πειθαρχία, όταν ο Χριστός ήταν στη γη. Άλλα και μετά από την ανάληψη Του, έκαναν με ζήλο και αυταπάρνηση όλο το καθήκον τους.

Απολυτίκιο:
Θείας πίστεως, τω άμφιβλήστρω, έζωγρήσατε, εθνών αγέλας, Έβδομήκοντα Κυρίου Απόστολοι, προς ευσέβειας την θείαν έπίγνωοιν, ως δεδεγμένοι την χάριν του Πνεύματος. Μύσται ένθεοι, Χριστώ τω Θεώ πρεσβεύσατε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

Σχόλιο στο Ευαγγέλιο της Κυριακής:(Κυριακή πρό των Φώτων.)

 

Σύγχρονα διδάγματα από το Ευαγγέλιο της Κυριακής προ των Φώτων

 π. Μιχαήλ Σαντοριναίος.

Μεταξύ της μεγάλης δεσποτικής εορτής των Χριστουγέννων και της εξίσου μεγάλης εορτής των Θεοφανείων ή Φώτων, παρεμβάλλονται μία ή δύο Κυριακές. Εφέτος, παρεμβλήθηκαν δύο, οπότε εορτάζουμε και την Κυριακή μετά την Χριστού Γέννηση και την Κυριακή πρό των Φώτων.

Όταν όμως τυχαίνει μόνο μία Κυριακή ανάμεσα στις δύο μεγάλες αυτές κοσμοσωτήριες Δεσποτικές εορτές, τότε οι άγιοι Πατέρες όρισαν να παραλείπεται η Κυριακή μετά την Χριστού Γέννηση και να εορτάζεται μόνο η Κυριακή προ των Φώτων. Η σημερινή! Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Ότι αυτή η Κυριακή θεωρείται πιο σημαντική.

Από το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα, λοιπόν, θα ξεχωρίσουμε τρία σημεία.

Ξεκινάει σήμερα ο πνευματικός υιός του αποστόλου Πέτρου (Α΄ Πέτρου ε΄ 13), ο άγιος ευαγγελιστής Μάρκος, το ευαγγέλιό του. 

Το σημερινό ανάγνωσμα αποτελούν οι οκτώ πρώτοι στίχοι του ευαγγελίου του Μάρκου, που αναφέρονται στον πρωταγωνιστή της Βαπτίσεως του Κυρίου μας, στην εορτολογική σφαίρα της οποίας έχουμε εισέλθει ήδη από προχθές.

1. Ο προφητευμένος προφήτης

Ποιός είναι, όμως, αυτός ο πρωταγωνιστής; Ο Άγιος Ιωάννης ο Προφήτης, Πρόδρομος και Βαπτιστής του Χριστού, ο οποίος αποτέλεσε την “ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ τοῦ Θεοῦ” (Μαρκ. α΄ 1). Ο άγιος Ιωάννης στάλθηκε απο τον πάνσοφο Θεό, για να γίνει η αρχή του πανανθρώπινου πασίχαρου και λυτρωτικού μηνύματος της ελεύσεως του Μεσσία, του Ιησού Χριστού, που είναι ο ενανθρωπήσας Υιός του Θεού. Όπως σημειώνει ο ευαγγελιστής Μάρκος, αυτό έχει εκπληκτικά προφητευθεί πριν από πολλούς αιώνες από δύο προφήτες: τον Ησαΐα και τον Μαλαχία.

Γράφει ο προφήτης Ησαίας: “Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ” (Μάρκ. α΄ 3). Οκτώ αιώνες πριν, τα μάτια του Ησαΐα προβλέπουν την εποχή του Μεσσία. Πρίν από τον Μεσσία, όμως, ένας ερημίτης Προφήτης θα φωνάξει διεγερτικά στον πνευματικά αποκοιμισμένο λαό του Ισραήλ, ως εξής: Έρχεται ο Μεσσίας, αλλά για να τον υποδεχτείτε και να τον εγκολπωθείτε, πρέπει να ετοιμάσετε ανάλογα τις ψυχές σας.

Και ο Προφήτης Μαλαχίας φωνάζει εκ μέρους του επουράνιου Πατέρα: “Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου” (Μάρκ α΄ 2). Εγώ, λέει δια του προφήτη ο Θεός Πατέρας, στέλνω τον συγκεκριμένο Αγγελιοφόρο μου, τον Πρόδρομό μου, λίγο πριν την επί γής εμφάνισή Σου, για να προετοιμάσει κατάλληλα τον δρόμο της υποδοχής Σου.

Όντως εντυπωσιακές, αποκαλυπτικές και λεπτομερείς οι προφητείες για τον Πρόδρομο του Χριστού, τον Ιωάννη. Προφητεύεται ο έσχατος των προφητών, επειδή ακριβώς έχει σχέση με τη γέννηση και την εμφάνιση του Χριστού.

Δεν υπάρχει κανένα από τα πρωτοφανή, πρωτάκουστα και ανεπανάληπτα στοιχεία της ολοφώτεινης ζωής του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, που να μην προφητεύτηκε!

Κανένα άλλο ιστορικό πρόσωπο, όσο σημαντικό και αν υπήρξε στην ιστορία, δεν προφητεύτηκε. Ούτε οι ιδρυτές και οι ψευδοπροφήτες των διάφορων ποικιλὠνυμων θρησκειών.

Αντίθετα, ο Χριστός, τα του Χριστού και οι περί τον Χριστό προφητεύτηκαν πολλαπλώς και αποκαλυπτικώς από δεκάδες προφήτες σε διάστημα δύο χιλιάδων τουλάχιστον ετών.

Ψάχνουν και σήμερα μυριάδες ανθρώπων, μέσα από την κοντόφθαλμη επιστήμη, την αγκυλωτική ιδεοληψία, την σκανδαλιστική δεισιδαιμονία, την τυχάρπαστη και επιφανειακή θεώρηση της ζωής, να βρουν την σωτηρία, τον Σωτήρα. Και δεν τον βρίσκουν.

Δεν τον βρίσκουν, όχι γιατί δεν μπορούν, αλλά γιατί δεν θέλουν να ακούσουν το ψυχεγερτικό σάλπισμα του έσχατου και κορυφαίου προφήτη Ιωάννη, που μας λέει: “ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου… αὐτὸς βαπτίσει ὑμᾶς ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ.” (Μάρκ. α΄ 7-8). Έρχεται ο Θεάνθρωπος Μεσσίας, που είναι απείρως ισχυρότερος από εμένα. Έρχεται Αυτός που θέλει και μπορεί να σε βαπτίσει μέσα στον λυτρωτικό και ανεξάντλητο ωκεανό της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, για να καθαρίσει την ψυχή σου και να την σώσει.

2. Το ηχηρό παράδειγμα της αρετής του Ιωάννου του Βαπτιστή

Μεγαλύτερο έπαινο δεν απηύθυνε ποτέ ο Χριστός!

Τον μεγαλύτερο έπαινό Του, τον απέδωσε μόνο στον άγιο ένδοξο προφήτη Ιωάννη τον Βαπτιστή. “Αληθινά, αληθινά σας λέω ότι μεγαλύτερος και στην αρετή και στην αξία άνθρωπος από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή δεν έχει γεννηθεί ποτέ από γυναίκα” (Λουκ. ζ΄ 28)

Όντως συγκλονιστική αυτή η διαβεβαίωση από το απείρου κύρους και αδιάψευστο στόμα του Θείου Διδασκάλου.

Γι’ αυτό και στο απολυτίκιο του αγίου Ιωάννου ψάλλουμε: “Μνήμη δικαίου μετ΄ ἐγκωμίων, σοῖ δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε…” (Απολυτίκιο 7ης Ιανουαρίου).

Το σάλπισμα του Ιωάννη για τη μετάνοια ήταν συγκλονιστικό, διεγερτικό. Μαζικά ξεσηκώνονταν γραμματισμένοι και αγράμματοι, πρωτευουσιάνοι και απλοϊκοί επαρχιώτες και σχημάτιζαν αστείρευτα ανθρώπινα ποτάμια, τα οποία κατέληγαν  στον λιπόσαρκο ασκητή πέραν του Ιορδάνη, που έτρωγε “ακρίδες και μέλι άγριον” και ήταν μονοχίτων, με έναν τραχύ ασκητικό τρίχινο χιτώνα δεμένο στη μέση του με μια δερμάτινη ζώνη (Μάρκ α΄ 5-6).

Γιατί όμως “ἐξεπορεύετο πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα καὶ οἱ Ἱεροσολυμῖται” (Μάρκ. α΄ 5) για να βρουν τον Ιωάννη και να εξομολογηθούν στον νέο αυτόν εκπρόσωπο του Θεού και να βαπτισθούν από αυτόν;

Διότι ο τρόπος της ζωής του Ιωάννη, του λύχνου που έδειχνε τον Ήλιο της Δικαιοσύνης, ήταν η απαρχή του ευαγγελικού ήθους. Ο Ιωάννης γεννήθηκε στη σκιά και έδειξε το Φώς. Ο Ιωάννης ζούσε μέσα στη χάρη του Θεού, προτού να έρθει στη γη ο Παράκλητος κατά την Πεντηκοστή. Ζούσε σαν Χριστιανός πριν από τον Χριστό. Ζούσε μακριά από τον κόσμο και τοπικά και τροπικά. Γι’ αυτό και τον κυνηγούσε ο κόσμος, για να τους φανερώσει τον Μεσσία. Ζούσε με μεγάλη αυταπάρνηση, δουλαγωγία της σάρκας και αγία περιφρόνηση προς τον κόσμο και τα του κόσμου. Γι’ αυτό και ο Θεός τον ξεχώρισε και τον τίμησε τόσο πολύ.

Μεγάλος ο Ιωάννης! Αμίμητος στην αρετή! Άφθαστος στην ταπείνωση! Τόσο άγιος και τι έλεγε για τον εαυτό του;

“Oὐκ εἰμὶ ἱκανὸς κύψας λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ” (Μάρκ. α΄ 7). Αληθινά, έλεγε, μην νομίζετε ότι είμαι κάτι. Είμαι τόσο άχρηστος και ανάξιος ενώπιον του Μεσσία που σας διαβεβαιώνω ότι δεν μπορώ να του προσφέρω ούτε την υπηρεσία που πρόσφερε ο κατώτερος δούλος στον οποιονδήποτε κύριό του: να του λύσει το λουρί των υποδημάτων του, όταν επέστρεφε από τις εξωτερικές του εργασίες.

Είναι, δυστυχώς, και η δική μας εποχή χειμαζόμενη, άπιστη και διεστραμμένη (Λουκ. θ΄ 41) και προσπαθούμε και εμείς, πολλές φορές, από το μετερίζι του ο καθένας να την οδηγήσουμε στον Χριστό.

Πόσες φορές, όμως, τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά! Στο σπίτι, στην ευρύτερη οικογένεια, στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο, στον στρατό, στην εργασία, στο κατηχητικό, στην ομάδα, στην κατασκήνωση, στην ενορία, στην Εκκλησία, στην Πολιτεία, στον κόσμο.

Αλήθεια γιατί; Αναλογίστηκες ποτέ, αδελφέ μου, γιατί ο κόσμος συνέρρεε καθημερινά με τόση εμπιστοσύνη στο κήρυγμα του Ιωάννη;

Όχι, δεν έκανε θαύματα ο μεγαλύτερος των προφητών! Ούτε έδινε μεγάλες υποσχέσεις, ούτε ωραία λόγια τους έλεγε. Αντίθετα τι έκανε; Τους έβαζε να κάνουν οι πάντες, και οι επίσημοι στρατιωτικοί, θρησκευτικοί, οικονομικοί παράγοντες, δημόσια εξομολόγηση!

Και –απίστευτο– το έκαναν!

Απορείς γιατί; Μα γιατί έλαμπε πρώτα ο ίδιος με το ήθος και το παράδειγμα του.

Αυτό ήταν το μυστικό της επιτυχίας του. Αυτό πρέπει να είναι και το δικό μας κλειδί που θα ανοίξει τις καρδιές των κοντινών μας ανθρώπων.

3. Ποιος επιτρέπει στον Χριστό να τον ευεργετήσει;

Πράγματι! Αν είμαστε άψογοι, αν δείχνουμε το καλό παράδειγμά, τότε οι γύρω μας θα ακούνε τα λόγια μας και θα οδηγούνται στον Χριστό.

Πώς όμως θα γίνουμε κι εμείς φωτεινοί; Μόνο όταν το Φως έρθει μέσα μας.

Δεν ήρθε, άραγε, με το Θείο Βάπτισμα και το Άγιο Χρίσμα; Και βέβαια ήρθε! Αλλά δεν αρκεί. Σε όλους τους Ορθοδόξους δόθηκε αυτό το χάρισμα, αλλά ορθοπραττούντες είναι ελάχιστοι. Λίγους αναγνωρίζουν τόσο οι άνθρωποι όσο και ο Θεός για εκλεκτούς, για ενάρετους, για πνευματοφόρους ανθρώπους.

Ιδού, η Εκκλησία μας ετοιμάζεται και εφέτος να εορτάσει την έξοδο του Κυρίου μας στο  δημόσιο βίο του λίγο μετά την βάπτισή Του στον Ιορδάνη από τον Ιωάννη.

Έρχεται πάλι ο Χριστός. Θα Τον δούμε; Θα Τον υποδεχτούμε; Παραπονιόμαστε συχνά ότι οι άλλοι, και ιδίως οι πολιτικοί, επιστημονικοί, κοινωνικοί, σχολικοί και άλλοι παράγοντες δεν Τον δέχονται. Εμείς, όμως, Τον έχουμε δεχτεί πραγματικά;

Τα πράγματα, η συνείδηση μας, η κοινωνική μας επιρροή κραυγάζουν πως όχι!

Το γνωρίζει αυτό και η Εκκλησία μας, για αυτό και θεόσοφα βάζει τον άριστο προπομπό, πρόδρομο και βαπτιστή του Σωτήρος Χριστού να διασαλπίζει τη σωστική λύση: “ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ” (Μάρκ. α΄ 3).

Ο Χριστός μας έρχεται φανερά στον κόσμο. Αυτό θα πει Θεοφάνεια. Μέχρι τότε ήταν κρυμμένος ως εργάτης στην Ναζαρέτ.

Φέρνει μαζί Του ανεξάντλητο πλούτο χάριτος Θεού. Μπορεί και θέλει να σώσει τους πάντες, αλλά θα σωθούν μόνο όσοι θα ετοιμάσουν κατάλληλα τις καρδιές τους, για να μπορεί να εισέλθει. Όσοι ξεριζώσουν τα αμαρτωλά αγκάθια των παθών τους, όσοι πετάξουν τους ογκώδεις και δυσμετακίνητους λίθους των ποικίλων εγωισμών τους, όσοι καθαρίσουν παστρικά με έμπονη μετάνοια την πώρωση της καρδιάς τους.

Τότε θα μπει ο Χριστός. Τότε θα αισθανθείς τον Χριστό. Θα Τον αντιληφθούν και οι γύρω σου. Θα Τον θαυμάσουν! Θα θελήσουν να Τον ακολουθήσουν. Θα δείχνεις κι εσύ τον Χριστό, όπως τον έδειξε στους ανθρώπους ο Πρόδρομος Ιωάννης. Και τότε και ο Χριστός, στην Δευτέρα Παρουσία Του, θα σε δείξει στον Πατέρα Του και θα πεί: Είναι και αυτός δικός μου, να εισέλθει και αυτός στην αιώνια χαρά της Βασιλείας Μας!

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 04/01/2026-ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ Α' 1-8

  

Πρωτότυπο Κείμενο

Ἀρχὴ τοῦ Εὐαγγελίου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ· ὡς γέγραπται ἐν τοῖς Προφήταις· «᾿Ιδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν Ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου. Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ». Ἐγένετο ᾿Ιωάννης βαπτίζων ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Καὶ ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἡ ᾿Ιουδαία χώρα καὶ οἱ ῾Ιεροσολυμῖται· καὶ ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ ᾿Ιορδάνῃ ποταμῷ ὑπ᾿ αὐτοῦ, ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. Ἦν δὲ ὁ ᾿Ιωάννης ἐνδεδυμένος τρίχας καμήλου, καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, καὶ ἐσθίων ἀκρίδας καὶ μέλι ἄγριον. Καὶ ἐκήρυσσε λέγων· ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς κύψας λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ. Ἐγὼ μὲν ἐβάπτισα ὑμᾶς ἐν ὕδατι· αὐτὸς δὲ βαπτίσει ὑμᾶς ἐν Πνεύματι ῾Αγίῳ. 

Νεοελληνική Απόδοση

Αρχή του χαρμόσυνου μηνύματος για τον Ιησού Χριστό, τον Υιο του Θεού. Στα βιβλία των προφητών είναι γραμμένο: Στέλνω τον αγγελιαφόρο μου πριν από σένα, για να προετοιμάσει το δρόμο σου! Μια φωνή βροντοφωνάζει στην έρημο: ετοιμάστε το δρόμο για τον Κύριο, ισιώστε τα μονοπάτια να περάσει. Σύμφωνα μ’ αυτά, παρουσιάστηκε ο Ιωάννης, ο οποίος βάπτιζε στην έρη­μο και κήρυττε να μετανοήσουν οι άνθρωποι και να βαπτιστούν, για να συγχωρηθούν οι αμαρτίες τους. Πήγαιναν σ’ αυτόν όλοι οι κάτοικοι της Ιουδαίας κι οι Ιεροσολυμίτες, κι όλους τους βάπτιζε στον ποταμό Ιορδάνη, καθώς ομολογούσαν τις αμαρτίες τους. Ο Ιωάννης φορούσε ρούχα από τρίχες καμήλας και δερμάτινη ζώνη στη μέση του, έτρωγε ακρίδες, και μέλι από αγριομέλισσες. Στο κήρυγμά του τόνιζε: «Έρχεται ύστερα από μένα αυτός που είναι πιο ισχυρός και που εγώ δεν είμαι άξιος να σκύψω και να λύσω το λουρί από τα υποδήματά του. Εγώ σας βάπτισα με νερό, εκείνος όμως θα σας βαπτίσει με Άγιο Πνεύμα».

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 04/01/2026-ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Δ' 5-8

 

 

Πρωτότυπο Κείμενο

Τέκνον Τιμόθεε, νῆφε ἐν πᾶσι, κακοπάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, τὴν διακονίαν σου πληροφόρησον. Ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρὸς τῆς ἐμῆς ἀναλύσεως ἐφέστηκε. Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα· λοιπὸν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτής, οὐ μόνον δὲ ἐμοί, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἠγαπηκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ.

Νεοελληνική Απόδοση

Παιδί μου, Τιμόθεε, να είσαι άγρυπνος για να τα’ αντιμετωπίσεις όλα. Να κακοπαθήσεις, να εργαστείς για τη διάδοση του Ευαγγελίου, να εκπληρώσεις το καθήκον σου στην υπηρεσία του Θεού. Εγώ πια ήρθε η ώρα να χύσω το αίμα μου σπονδή στο Θεό, έφτασε ο καιρός να φύγω από τον κόσμο. Αγωνίστηκα τον ωραίο αγώνα, έτρεξα το δρόμο ως το τέλος, φύλαξα την πίστη. Τώρα πια με περιμένει το στεφάνι της δικαιοσύνης, που μ’ αυτό θα με ανταμείψει ο Κύριος εκείνη την ημέρα ο δίκαιος κριτής. Κι όχι μόνο εμένα, αλλά κι όλους εκείνους που περιμένουν με αγάπη τον ερχομό του.

Για τη χρονιά που έρχεται θα σου ευχηθώ Χριστό.

 

Για τη χρονιά που έρχεται, δε θα σου ευχηθώ αγάπη… Όλοι αγαπούνε και όλοι μεταξύ τους τρώγονται…
Για τη χρονιά που έρχεται δε θα σου ευχηθώ ειρήνη. Κάθε χρόνο την ευχόμαστε και κάθε χρόνο βυθιζόμαστε όλο και περισσότερο μέσα σε πολέμους.
Για τη χρονιά που έρχεται δε θα σου ευχηθώ χαρά. Ατελείωτος αγώνας η ζωή και λίγες οι στιγμές χαράς μέσα σε αυτήν.
Για τη χρονιά που έρχεται δε θα σου ευχηθώ υγεία… Όχι πως η υγεία είναι πράγμα μικρό. Αλίμονο. Αλλά όλα πάντοτε, αργά ή γρήγορα, προς τη φθορά κυλούνε…
Για τη χρονιά που έρχεται θα σου ευχηθώ Χριστό.
Να έρθει και να γεμίσει τη ζωή σου.
Και άμα γευτεί Χριστό ο Άνθρωπος, και αγαπά, και ειρηνεύει μέσα του, και χαίρεται και τις χαρές αλλά και τις δυσκολίες, και στέκεται πάνω και από τον θάνατο και από την φθορά την ίδια…
Για τη χρονιά που έρχεται θα σου ευχηθώ Χριστό…
Να έρθει και να γεμίσει όλη την ύπαρξη σου.
Καλή και ευλογημένη χρονιά αδελφοί.

Ψυχολόγος Ελευθεριάδης Ελευθέριος

Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΜΑΛΑΧΙΑΣ

 

Ο Προφήτης Μαλαχίας ήταν ένας από τους 12 μικρούς λεγόμενους προφήτες. Γεννήθηκε από τη φυλή του Λευΐ, εν Σοφαίς κατά τους χρόνους που επέστρεψαν οι Εβραίοι στην Ιερουσαλήμ από την αιχμαλωσία της Βαβυλώνας. Έζησε περί τον 5ο π.Χ. αιώνα, κατά τους χρόνους του Νεεμία και εργάστηκε στην Ιερουσαλήμ μετά τον Προφήτη Αγγαίο και τον Ζαχαρία. Πήρε το όνομα Μαλαχίας – που ελληνικά σημαίνει άγγελος για τρεις λόγους:
Πρώτον, διότι, όσα προφήτευε, αμέσως τα επιβεβαίωνε στο λαό θείος άγγελος. Και το παράδοξο ήταν ότι τον άγγελο δεν τον έβλεπαν οι ανάξιοι, αλλά μόνο οι άξιοι, τη φωνή του όμως, την άκουγαν και οι άξιοι και οι ανάξιοι.
Ο δεύτερος λόγος γι’ αυτή του την ονομασία ήταν ότι ή όλη σωματική του εμφάνιση είχε τέλεια αρμονία και μεγαλοπρέπεια.
Ο τρίτος λόγος και σπουδαιότερος ήταν ότι, από νέος ακόμα, έκανε ζωή ενάρετη και ηθικά άμεμπτη.

Αυτό το απέδειξε, όταν βρέθηκε στη θέση να ελέγξει και πραγματικά, ήλεγξε με σφοδρότητα τον ίδιο του το λαό και τους Ιερείς ακόμα του Ισραήλ, για τις ανομίες και τις ασέβειές τους. Ο Θεός αξίωσε τον προφήτη Μαλαχία να προφητεύσει και τον ερχομό του Προδρόμου του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, για την προπαρασκευή του έργου Του. Έτσι, η ζωή του προφήτη μας δείχνει, πως κάποιος μπορεί να γίνει επίγειος άγγελος, με τη χάρη του Θεού. Ο προφήτης Μαλαχίας πέθανε ειρηνικά, σχετικά νέος και τάφηκε στο τόπο των πατέρων του.

Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἀγγελώνυμον κλῆσιν πλουτήσας ἔνδοξε, ἀγγελομίμητον βίον ἐπολιτεύσω ἐν γῇ, Μαλαχία Προφητῶν τὸ ἀκροθίνιον· ὅθεν Ἀγγέλους ἐαχηκώς, συλλαλοῦντας νοερῶς, ἐπλήσθης ἀΰλου δόξης, καὶ τῶν μελλόντων τὴν γνῶσιν, διατυποῖς πρὸς φωτισμὸν ἡμῶν.

Άγιος Παΐσιος – Το περιστατικό με τη Βασιλόπιτα και το «Φλουρί»

 

Κάποια χρονιά, όταν ο Άγιος Παΐσιος ήταν ακόμη στην Κόνιτσα ή στα πρώτα χρόνια του μοναχισμού, βρισκόταν με άλλους αδελφούς και πιστούς για την κοπή της βασιλόπιτας. Όπως είναι το έθιμο, όλοι περίμεναν με αγωνία ποιος θα κερδίσει το φλουρί, θεωρώντας το σημάδι τύχης.

Ο Άγιος Παΐσιος, με το γνωστό του χιούμορ αλλά και τη βαθιά του διάκριση, είπε τότε κάτι που έμεινε σε όσους ήταν παρόντες:

«Μην ψάχνετε την ευλογία στο νόμισμα. Η πραγματική “τύχη” και η πραγματική ευλογία για τον νέο χρόνο είναι να μας βρει ο θάνατος σε κατάσταση μετανοίας. Αυτό είναι το μεγαλύτερο φλουρί που μπορεί να κερδίσει ο άνθρωπος.»

Τι μας διδάσκει αυτή η ιστορία:

Η ανατροπή της κοσμικής λογικής: Για τον Άγιο, η χαρά της Πρωτοχρονιάς δεν ήταν στα υλικά αγαθά ή στην τύχη, αλλά στην πνευματική ετοιμότητα.

Η σημασία της κάθε στιγμής: Μας θυμίζει ότι ο χρόνος είναι πολύτιμος όχι για να μαζεύουμε πλούτη, αλλά για να “καθαρίζουμε” την ψυχή μας.

Το αληθινό δώρο: Το δώρο που ζητούσε από τον Άγιο Βασίλειο δεν ήταν κάτι υλικό, αλλά η φώτιση να βλέπει τα λάθη του και να διορθώνεται.

Μια ακόμη σκέψη του Αγίου για την ημέρα:

Έλεγε επίσης ότι την Πρωτοχρονιά, αντί να δίνουμε απλώς ευχές “στα λόγια”, θα ήταν καλό να κάνουμε μια μυστική προσευχή για όσους είναι μόνοι, άρρωστοι ή πονεμένοι εκείνη τη νύχτα. Έτσι, η δική μας χαρά γίνεται “φως” και για τους άλλους.

Υπάρχει μια παλιά, σχεδόν ξεχασμένη αλήθεια που μας άφησε ο Άγιος Αυγουστίνος, μια «Γεωμετρία της Αγάπης»…

 

Υπάρχει μια παλιά, σχεδόν ξεχασμένη αλήθεια που μας άφησε ο Άγιος Αυγουστίνος, μια «Γεωμετρία της Αγάπης» που μοιάζει με ψίθυρο παρηγοριάς.

Φανταστείτε, έλεγε, πως ο κόσμος είναι ένας απέραντος κύκλος.

Εμείς οι άνθρωποι είμαστε μικρές, διάσπαρτες κουκκίδες στην περιφέρειά του, που τρέχουμε λαχανιασμένοι να προλάβουμε τη ζωή.

Όσο μένουμε στις «άκρες», αγαπάμε τους άλλους μόνο για να γεμίσουμε τα δικά μας κενά.

Όμως στο κέντρο αυτού του κύκλου, εκεί που η σιωπή γίνεται φως, βρίσκεται ο Χριστός, η ίδια η πηγή της Αγάπης.

Το μυστικό που κάνει την ψυχή να ραγίζει από ανακούφιση, είναι ότι όσο πιο πολύ πλησιάζουμε προς το κέντρο, τόσο πιο κοντά ερχόμαστε ο ένας στον άλλον.

Ίσως γι’ αυτό πονάμε τόσο πολύ μερικές φορές.

Γιατί ζούμε στον παγωμένο θόρυβο του «εγώ», εκεί που οι αποστάσεις ανάμεσα στους ανθρώπους μοιάζουν με ωκεανούς.

Γι’ αυτό, ας αφήσουμε για λίγο την «πανοπλία» μας.

Όσο πιο αληθινοί γινόμαστε, τόσο λιγότερο φοβόμαστε.

Εκεί, στο κέντρο, οι ξένοι γίνονται αδέλφια και οι πληγές μας γίνονται παράθυρα για να μπει το φως.

Αυτός ο κόμπος στο λαιμό που νιώθουμε καμιά φορά, δεν είναι θλίψη.

Είναι το εσωτερικό μας ραντάρ που μας δείχνει τον δρόμο της επιστροφής.

Είναι η φωνή που μας λέει «Αγάπα και κάνε ό,τι θέλεις».

Γιατί αν βρεις το κέντρο σου, τον Θεό εντός σου, κάθε σου ανάσα θα είναι μια προσευχή καλοσύνης.

Για το 2026, εύχομαι να βρούμε το θάρρος να ξεκινήσουμε το ταξίδι προς τον πυρήνα.

Εκεί που κανείς δεν είναι μόνος.

Εκεί που η αγάπη δεν ζητάει, αλλά ξεχειλίζει.

Καλή και ευλογημένη χρονιά!

Ας επιστρέψουμε, επιτέλους, δυνατοί και όρθιοι, στην Αγάπη!

Maria Stathi

“Ας το προσπαθήσουμε…”

 

Του Αρχιμ. Χρυσόστομου Χρυσόπουλου, Θεολόγου-Κοινωνιολόγου

Κάποιοι τον είπαν ποτάμι, γιατρό, χρήμα Άλλοι του αναγνώρισαν  τις ιδιότητες του αδυσώπητου, του  πανδαμάτορα, του αμείλικτου. Εμείς πρέπει να τον δούμε ως σύντροφο, ως συμπορευτή, ως  συμπαραστάτη. Μόνο τότε θα περάσουμε μαζί του καλά και θα αποδώσουμε καλύτερα στις 365 ημέρες του. 

Διαβαίνοντας το κατώφλι του  2026 γίναμε μεγαλύτεροι, γιατί να μη γίνουμε και χρησιμότεροι  άνθρωποι και καλύτεροι χριστιανοί; Ας το προσπαθήσουμε… Έτσι θα αποδείξουμε τι είναι για εμάς ο χρόνος. Θα παλέψουμε μαζί του και θα νικήσουμε με την χάρη του Χριστού.

Κάθε Πρωτοχρονιά είναι σημαντικό και φυσιολογικό γεγονός, μια λεπτομέρεια μέσα στην αιωνιότητα. Σίγουρα παραμένει μεταίχμιο του χθες με το σήμερα, αναγκαστικό πέρασμα από το παλιό στο νέο, αναπόφευκτο δρασκέλισμα από το παρελθόν στο μέλλον. 

Πολλούς τους τρομοκρατεί η αντιπαράθεση με τον χρόνο. Στον προηγούμενο ίσως έχουν αφήσει δυσάρεστες εμπειρίες, το παρόν το ζουν κάθε στιγμή και φεύγει σαν νερό από τα χέρια τους, το μέλλον είναι αβέβαιο, άγνωστο ακόμα και δυσοίωνο. Το 2026 με ψυχραιμία ας  το υποδεχθούμε, με σύνεση ας το διαχειριστούμε, με πίστη ας το περπατήσουμε.

Μας πιστώνει λοιπόν αύριο -1^η Ιανουαρίου – ο Κύριος άλλο ένα έτος. Δεν μας αφήνει μόνους να διανύσουμε τις ημέρες του. Είναι ο φίλος και αδελφός, ο σύντροφός και συνοδοιπόρος. Παντού και πάντα είναι μαζί μας,  στους δρόμους της Εκκλησίας, στις γειτονιές της ζήσης μας, στα μονοπάτια της βιοτής μας. Εγκαιρα να το αντιληφθούμε, άμεσα να το πιστέψουμε, σωστικά να το κατακτήσουμε.

Χ Ρ Ο Ν Ο Σ

 

Ο ΟΣΙΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΤΟΥ ΣΑΡΩΦ

 

---

Σήμερα τιμούμε τη μνήμη του Οσίου Σεραφείμ του Σάρωφ, που γεννήθηκε στο Κουρσκ της Ρωσίας στις 19 Ιουλίου 1759 μ.Χ. και ονομάσθηκε Πρόχορος. Οι γονείς του, Ισίδωρος και Αγάθη Μοσνίν, ήταν ευκατάστατοι έμποροι. Ο πατέρας του είχε εργοστάσια πλινθοποιίας και παράλληλα αναλάμβανε την ανέγερση πέτρινων οικοδομημάτων, ναών και σπιτιών.

Κάποτε άρχισε να χτίζει στο Κουρσκ ένα ναό προς τιμήν του Οσίου Σεργίου του Ραντονέζ, του Θαυματουργού, αλλά ξαφνικά το 1762 μ.Χ., πεθαίνει, αφήνοντας στην σύζυγό του τη μέριμνα για την ολοκλήρωση του ναού. Ο Πρόχορος κληρονόμησε τις αρετές των γονέων του και ιδίως την ευσέβειά τους.

Σε ηλικία δέκα ετών άρχισε να μαθαίνει με ζήλο τα ιερά γράμματα, αλλά αρρώστησε ξαφνικά βαριά χωρίς ελπίδα αναρρώσεως. Στην κρισιμότερη καμπή της ασθένειας είδε στον ύπνο του την Παναγία, η οποία υποσχέθηκε ότι θα τον επισκεφθεί και θα τον θεραπεύσει. Πράγματι, έτυχε μια μέρα να γίνεται λιτανεία και να περνά έξω από την οικία του μικρού άρρωστου παιδιού, η θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου. Τη στιγμή εκείνη έπιασε δυνατή βροχή. Η λιτανεία σταμάτησε και η εικόνα μεταφέρθηκε στην αυλή της οικίας του Προχόρου, μέχρι να περάσει η μπόρα. Τότε η μητέρα του Αγάθη, κατέβασε το άρρωστο παιδί της και το πέρασε κάτω από την εικόνα. Από την ημέρα εκείνη η υγεία του βελτιώθηκε μέχρι που αποκαταστάθηκε τελείως.

Νέος εγκαταλείπει το πατρικό του σπίτι, στην πόλη Κουρσκ, και έρχεται να μονάσει στη μονή του Σάρωφ. Η δοκιμασία του προκειμένου να γίνει Μοναχός διαρκεί οκτώ χρόνια. Στις 13 Αυγούστου του 1786 μ.Χ. κείρεται Μοναχός με το όνομα Σεραφείμ. Σε δύο μήνες χειροτονείται Διάκονος.

Περιφρουρούμενος με το ταπεινό φρόνημα ο Διάκονος Σεραφείμ, ανέρχεται στην Πνευματική ζωή «ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν». Ως Διάκονος παραμένει όλη την ημέρα στο Μοναστήρι, διακονεί στις Ακολουθίες, τηρεί με ακρίβεια τους μοναστηριακούς κανονισμούς και εκτελεί τα διακονήματά του. Το βράδυ όμως απομακρύνεται στο δάσος, στο ερημικό του κελί, όπου διέρχεται τις νυκτερινές ώρες με προσευχή, και πολύ πρωί επιστρέφει πάλι στο μοναστήρι.

Στις 2 Σεπτεμβρίου 1793 μ.Χ. χειροτονείται Ιερεύς και αποδύεται με μεγαλύτερο ζήλο και αγάπη στον Πνευματικό αγώνα. Τώρα πλέον δεν τον ικανοποιεί ο βαρύς για τους άλλους μόχθος της κοινοβιακής ζωής, δηλαδή η κοινή προσευχή, η νηστεία, η υπακοή, η ακτημοσύνη. Μέσα του φουντώνει η δίψα για πιο υψηλές Πνευματικές ασκήσεις. Εγκαταλείπει λοιπόν, με την ευλογία του Ηγουμένου, τη Μονή και αποσύρεται μέσα στο πυκνό δάσος του Σάρωφ. Περνά εκεί δεκαπέντε χρόνια σε τέλεια απομόνωση, με αυστηρή νηστεία, αδιάλειπτη προσευχή, μελέτη του Θείου Λόγου και σωματικούς κόπους. Για χίλιες ημέρες και χίλιες νύκτες μιμείται του παλιούς στυλίτες της Εκκλησίας. Ανεβασμένος σε μία πέτρα και με τα χέρια υψωμένα στον ουρανό, προσεύχεται: «Ὁ Θεὸς ἰλάσθητι μοὶ τῷ ἁμαρτωλῷ».

Τελειώνοντας την αναχωρητική ζωή επανέρχεται στη Μονή του Σάρωφ και κλείνεται σαν σε μνήμα στην απομόνωση για άλλα δεκαπέντε χρόνια. Για τα πρώτα πέντε βάζει τον εαυτό του στον κανόνα της σιωπής. Με την αδιάλειπτη προσευχή φωτίζει ολόκληρος από την Θεία Χάρη και αξιώνεται να ζήσει Πνευματικές αναβάσεις και αν δει θεϊκά οράματα. Μετά τον εγκλεισμό, ώριμος πλέον στην Πνευματική ζωή και γέροντας στην ηλικία, αφιερώνεται στη διακονία του πλησίον, του ελάχιστου αδελφού. Με την αυστηρή ασκητική ζωή του και την φωτεινή μορφή του είχε προσελκύσει γύρω του πλήθος Χριστιανών, που τον αγαπούσαν και πίστευαν ακράδαντα στην θαυματουργική δύναμη των αγίων του προσευχών. Πλούσιοι και φτωχοί, διάσημοι και άσημοι συνέρρεαν καθημερινά στο κελί του, για να λάβουν την ευλογία του και την Πνευματική καθοδήγηση για τη ζωή τους. Τους δεχόταν όλους με αγάπη και όταν έβλεπε τα πρόσωπά τους αναφωνούσε: «Χαρά μου!».

Εξομολογούσε πολλούς, θεράπευε ασθενείς, ενώ σε άλλους έδιδε να ασπασθούν τον σταυρό που είχε κρεμασμένο στο στήθος του ή την εικόνα που είχε στο τραπέζι του κελιού του. Σε πολλούς πρόσφερε ως ευλογία αντίδωρο, αγίασμα ή παξιμάδια, άλλους τους σταύρωνε στο μέτωπο με λάδι από το καντήλι, ενώ μερικούς τους αγκάλιαζε και τους ασπαζόταν λέγοντας: «Χριστὸς Ἀνέστη!».

Την 1η Ιανουαρίου 1833 μ.Χ., ημέρα Κυριακή, ο Όσιος ήλθε για τελευταία φορά στο Ναό του νοσοκομείου των Αγίων Ζωσιμά και Σαββατίου. Άναψε κερί σε όλες τις εικόνες και τις ασπάσθηκε. Μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων και μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας ζήτησε συγχώρεση από όλους τους αδελφούς, τους ευλόγησε, τους ασπάσθηκε και παρηγορητικά τους είπε: «Σώζεσθε, μὴν ἀκηδιᾶτε, ἀγρυπνεῖτε καὶ προσεύχεσθε. Στέφανοι μᾶς ἑτοιμάζονται». Ο Μοναχός Παύλος πρόσεξε ότι ο Όσιος εκείνη την ημέρα πήγε τρεις φορές στον τόπο που είχε υποδείξει για τον ενταφιασμό του. Καθόταν εκεί και κοίταζε αρκετή ώρα στη γη. Το βράδυ τον άκουσε να ψάλλει στο κελί του Πασχαλινούς ύμνους: «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι….», «Φωτίζου, φωτίζου ἡ νέα Ἱερουσαλήμ….», «Ὤ, Πάσχα τὸ μέγα καὶ ἱερώτατον, Χριστέ….».

Ο Όσιος κοιμήθηκε με ειρήνη στις 2 Ιανουαρίου 1833 μ.Χ. Οι μοναχοί τον είδαν με το λευκό ζωστικό, γονατιστό σε στάση προσευχής μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου, ασκεπή, με το χάλκινο σταυρό στο λαιμό και με τα χέρια στο στήθος σε σχήμα σταυρού. Νόμιζαν ότι τον είχε πάρει ο ύπνος.

Τα ιερά λείψανά του εξαφανίστηκαν κατά την περίοδο της Οκτωβριανής επαναστάσεως και ξαναβρέθηκαν το 1990 μ.Χ., στην Αγία Πετρούπολη. Το 1991 μ.Χ. επέστρεψαν στην μονή Ντιβέγιεβο.

Ἀπολυτίκιον 
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Χριστῷ ἐκ νεότητος ἀκολουθήσας θερμῶς, εὐχαῖς καὶ δεήσεσιν, ἐν τῇ ἐρήμῳ Σαρώφ, ὡς ἄσαρκος ἤσκησας· ὅθεν τοῦ Παρακλήτου, δεδεγμένος τὴν χάριν, ὤφθης τῆς Θεοτόκου, θεοφόρος θεράπων· διὸ σε μακαρίζομεν, Σεραφεὶμ Πάτερ Ὅσιε.

ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΑΝΤΙΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ

                

Πανηγύρι για τον κόσμο μας η αλλαγή του χρόνου. Μια λέξη συνοδεύει τη στιγμή: Ελπίδα. Ότι η ζωή θα καλυτερέψει, σαν ο χρόνος να έχει μαζί του ένα μαγικό ραβδί, με το οποίο θα μείνουν στο χτες οι δοκιμασίες, οι απογοητεύσεις, οι απώλειες. Ότι οι γύρω μας θα μας δούνε διαφορετικά. Ότι θα προστεθούν άνθρωποι που θα μας αγαπήσουν και θα τους αγαπήσουμε. Ότι θα χαμογελάσουμε, μαζί με τις ευχές. Ότι τελικά αξίζει να κάνουμε κουράγιο και να αρχίσουμε τη ζωή μας από την αρχή, όσο είναι δυνατόν. Κι αποφεύγουμε να γυρίσουμε το βλέμμα πίσω τις στιγμές της αλλαγής. Να δούμε τι δεν πήγε καλά, τι μας πλήγωσε, τι μας έφταιξε. Σαν να είναι ο χρόνος έξω από τη δική μας ευθύνη, σαν να είναι μια ιστορία που έφυγε και πέρασε και το μόνο που χρειάζεται είναι να τη λησμονήσουμε.
                Όμως το πέρασμα σε μια νέα χρονιά στην πραγματικότητα είναι μία αφόρμηση να σκεφτούμε τον λόγο του Εκκλησιαστή «ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης». Όχι για να απογοητευθούμε, αλλά για να μην εξακολουθούμε να επενδύουμε στα όσα δεν έχουν αξία. Γιατί αυτό που έχει νόημα και μας δίνει νόημα, ώστε να αντισταθούμε στον χρόνο που περνά είναι η αγάπη. Όχι σαν μια εύκολη λέξη ούτε σαν μια ευχή. Η αγάπη είναι ο κρυπτός της καρδίας άνθρωπος, η φλόγα που μας κινεί, ανεξαρτήτως ηλικίας και εμπειριών, να μη φοβόμαστε τον χρόνο που περνά, να μην παραιτούμαστε επειδή πέσαμε, αλλά να πιστεύουμε ότι σε κάθε στροφή η μορφή του Χριστού είναι εκείνη που δίνει και σε μας μορφή, διότι πρώτος Αυτός ημάς ηγάπησε. Και όντως είναι όλα μάταια χωρίς την αγάπη, τη δική Του για μας, αλλά και τη δική μας για Εκείνον και για την εικόνα Του που είναι ο κάθε άνθρωπος, όπως και ο κόσμος στον οποίο ζούμε και τον οποίο Εκείνος δημιούργησε και ανέπλασε.
                Πολλά τα πάρτι στην αλλαγή του χρόνου. Θέλουμε να ξεσκάσουμε, να ξενοιάσουμε, να μη μείνουμε μέσα στο σπίτι, να μη μας βρει ο νέος χρόνος συμβιβασμένους με το χτες.  Κι απαιτούμε από τους αρμόδιους να ρίξουν πυροτεχνήματα, να βάλουν μουσικές να παίζουν, να μας δείξουν ότι ο νέος χρόνος είναι γιορτή. Να γλυκάνει λίγο ο καημός και να ελπίσουμε και πάλι, έστω και για λίγο. Μα η γιορτή είναι μέσα μας, στην αντίσταση στο κακό της διάσπασης, του εγκλωβισμού στην μοναξιά της εικόνας, στην ψευδαίσθηση ότι χωρίς μέτρο και ισορροπία μπορούμε να είμαστε καλά, αρκεί να περνάμε καλά. Ότι δικαιούμαστε. Ότι μας χρωστά ο χρόνος και θα μας το δώσει πίσω. Αυτός όμως είναι αδηφάγος, διότι δεν επιστρέφει, αλλά και δεν μας αφήνει να επιστρέψουμε, να μπούμε την ίδια στιγμή δύο φορές στον ίδιο ποταμό.                  
                Ένα ημερολόγιο του νέου χρόνου μπορεί να ομορφύνει τη ζωή μας, αρκεί να μείνουμε λίγο πιο κοντά στα παιδιά μας, όχι για να τα δεσμεύσουμε, αλλά για να νιώσουν ότι εκτός από την ελευθερία, υπάρχει και η αγάπη. Να βρούμε τα ζευγάρια  το χαμόγελο της πρώτης αγάπης. Οι πιστοί τη δύναμη και την ομορφιά της μετάνοιας. Οι αναζητητές την αίσθηση ότι μέσα από τη μελέτη της ζωής μπορούμε να συναντήσουμε Αυτόν που είναι το νόημά της, ακόμη και στις ήττες μας. Κυρίως όμως να σπουδάσουμε στην ωραιότερη στιγμή του χρόνου, που επαναλαμβάνεται συνεχώς και που είναι η θεία λειτουργία ό,τι μας ενώνει. Κι αυτό δεν είναι ο χρόνος που τελειώνει κι αρχίζει, αλλά ο Παρών Θεός, νυν και αεί.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Άγιος Παΐσιος: «Ο Μέγας Βασίλειος εάν ζούσε στην εποχή μας θα έπιανε ξανά την σπηλιά και το κομποσχοίνι»

 

…Οἱ περισσότεροι Πνευματικοί τῆς ἐποχῆς μας εἶναι καλογερομάχοι καὶ ποικιλοτρόπως βάλλουν κατὰ τοῦ Μοναχισμοῦ καὶ μάλιστα χρησιμοποιοῦν καὶ Μεγάλους Βασιλείους μὲ Βασιλειάδες καὶ κοινωνικὴ δράση κ.λ.π.

Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὴν ζωὴ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, πρὶν ἀρχίση τὶς Βασιλειάδες, ἀλλὰ ἁπλῶς νὰ πῶ τὸν λογισμό μου, τί θὰ ἔκανε ὁ Μέγας Βασίλειος, ἐὰν ζοῦσε στὴν ἐποχή μας. Ἔχω τὴν γνώμη ὅτι θὰ ἔπιανε ξανὰ τὴν σπηλιὰ καὶ τὸ κομποσχοίνι, βλέποντας τὴν φλόγα τῆς ἀγάπης (ἀπὸ τὶς Βασιλειάδες καὶ ἄλλων Ἁγίων Πατέρων) νὰ ἔχη ἁπλώσει παντοῦ, ὄχι μόνο στοὺς πιστοὺς ἀλλὰ ἀκόμη καὶ στοὺς ἀπίστους, οἱ ὁποῖοι ὅλοι μαζὶ ἀποτελοῦν τὴν Κοινωνικὴ Πρόνοια, ποὺ περιθάλπει ἀκόμη καὶ μέλη τῶν Πνευματικῶν Φιλανθρωπικῶν Συλλόγων (μὲ χαρτὶ μόνον ἀπορίας). Μὲ λίλα λόγια, ἡ Κοινωνικὴ Πρόνοια καθημερινῶς φωνάζει:…

«Ἅγιοι Πατέρες τῆς ἐποχῆς μας, ἀφῆστε τὴν φιλανθρωπία σ΄ ἐμᾶς τοὺς λαϊκούς, ποὺ δὲν μποροῦμε να κάνουμε καὶ κάτι ἄλλο, καὶ ἐσεῖς κοιτάξτε νὰ ἀσχοληθῆτε μὲ κάτι τὸ πνευματικώτερο». 

Δυστυχῶς ὅμως, ὄχι μόνον αὐτὸ δὲν κάνουν μερικοὶ Κληρικοί, διότι δὲν τὸ καταλαβαίνουν, ἀλλὰ τὸ κακὸ εἶναι ποὺ ἐμποδίζουν καὶ αὐτοὺς ποὺ τὸ καταλαβαίνουν καὶ θέλουν νὰ δοθοῦν ὁλόκληροι στὸν Χριστὸ καὶ αἰσθάνονται ἔντονα τὴν κλίση τῆς ἀναχωρήσεως. Δὲν φτάνουν δηλαδὴ τὰ ὅσα ἀκούει ἕνας ἀρχάριος Μοναχὸς ἀπὸ τοὺς λαϊκούς, ἀκούει καὶ ἕνα σωρὸ ἀπὸ τοὺς Κληρικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀκόμη καὶ τὴν παράλογη ἀπαίτηση ἀπὸ τοὺς Μοναχοὺς νὰ ἀφήσουν τὴν ἔρημο καὶ νὰ ἔλθουν στὸν κόσμο, νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν κοινωνικὴ δράση τῆς φιλανθρωπίας. Καλὸ εἶναι νὰ ἀναφέρω καὶ μερικὰ ἀπὸ τὰ στεφάνια ποὺ τοὺς πλέκουν: «τεμπέληδες, ἀτομιστές, ἄνανδρους, κ.λ.π.», ἐπειδὴ θεωροῦν τοὺς ἑαυτοὺς τους ἥρωες, ποὺ ἀγωνίζονται μέσα στὴν ἁμαρτωλὴ κοινωνία, καὶ τοὺς Μοναχοὺς δειλούς, ποὺ φεύγουν, γιὰ νὰ σώσουν μόνον τὴν ψυχή τους.

Ἀπορῶ πῶς δὲν καταλαβαίνουν τὴν μεγάλη ἀποστολὴ τοῦ Μοναχοῦ!!! Ὁ Μοναχὸς φεύγει μακριὰ ἀπὸ τὸν κόσμο, ὄχι γιατί μισεῖ τὸν κόσμο, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἀγαπάει τὸν κόσμο καὶ κατ΄ αὐτὸν τὸν τρόπο θὰ τὸν βοηθήση περισσότερο διὰ τῆς προσευχῆς του σὲ πράγματα ποὺ δὲν γίνονται ἀνθρωπίνως παρὰ μόνο μὲ θεϊκὴ ἐπέμβαση. Ἔτσι σώζει ὁ Θεὸς τὸν κόσμο. Ὁ Μοναχὸς δὲν λέει ποτέ: «νὰ σώσω τὸν κόσμο», ἀλλὰ προσεύχεται γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου, παράλληλα μὲ τὴν δική του. Ὅταν ὁ καλὸς Θεὸς ἀκούση τὴν προσευχή του καὶ βοηθήση τὸν κόσμο, πάλι δὲν λέει «ἔσωσα ἔγω κόσμο», ἀλλὰ «ὁ Θεός».

Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

 

«...τα των ανθρώπων ήθη κατεκόσμησας»

Με τη φράση αυτή, το απολυτίκιο, απόλυτα επιτυχημένα, τονίζει την κοινωνική προσφορά του Αγίου Βασιλείου, που με τη θεία διδασκαλία του στόλισε με αρετές τα ήθη και τη ζωή των ανθρώπων.

Ο Μέγας αυτός πατέρας και διδάσκαλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας γεννήθηκε το 329 στη Νεοκαισάρεια του Πόντου στο χωριό Άννησα και μεγάλωσε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Είχε 8 αδέρφια, 3 αγόρια και πέντε κορίτσια. Από τα 4 αγόρια τα 3 έγιναν επίσκοποι (ο Βασίλειος Καισαρείας, ο Γρηγόριος Νύσσης και ο Πέτρος Σεβάστειας) και το ένα μοναχός (ο Ναυκράτιος). Από τις 5 αδερφές του η πρώτη, και συγχρόνως το πιο μεγάλο παιδί της οικογένειας, η Μακρίνα, έγινε μοναχή.

Οι γονείς του Βασίλειος (και αυτός), που καταγόταν από τη Νεοκαισάρεια του Πόντου και Εμμέλεια, που καταγόταν από τη Καππαδοκία, αν και κατά κόσμον ευγενείς και πλούσιοι, είχαν συγχρόνως και ακμαιότατο χριστιανικό φρόνημα. Αυτοί μάλιστα έθεσαν και τις πρώτες - καθοριστικής σημασίας - πνευματικές βάσεις του Αγίου.

Με εφόδιο αυτή τη χριστιανική ανατροφή, ο Βασίλειος αρχίζει μια καταπληκτική πνευματική ανοδική πορεία. Έχοντας τα χαρίσματα της ευστροφίας και της μνήμης, κατακτά σχεδόν όλες τις επιστήμες της εποχής του. Και το σπουδαιότερο, κατακτά τη θεία θεωρεία του Ευαγγελίου, που την κάνει αμέσως πράξη με την αυστηρή ασκητική ζωή του.

Μετά τις πρώτες του σπουδές στην Καισάρεια και κατόπιν στο Βυζάντιο, επισκέφθηκε, νεαρός ακόμα, την Αθήνα, όπου επί τέσσερα χρόνια συμπλήρωσε τις σπουδές του, σπουδάζοντας φιλοσοφία, ρητορική, γραμματική, αστρονομία και ιατρική. Από την Αθήνα επέστρεψε στη Καισάρεια και επιδόθηκε στη δικηγορία και στη διδασκαλία της ρητορικής τέχνης.

Αποφάσισε όμως, να ακολουθήσει τη μοναχική ζωή και γι' αυτό πήγε στα κέντρα του ασκητισμού, για να διδαχθεί τα της μοναχικής πολιτείας στην Αίγυπτο, Παλαιστίνη, Συρία και Μεσοποταμία. Όταν επέστρεψε, αποσύρθηκε σε μια Μονή του Πόντου, αφού έγινε μοναχός, και ασκήθηκε εκεί με κάθε αυστηρότητα για πέντε χρόνια (357-362 μ.Χ.).

Ήδη τέλεια καταρτισμένος στην Ορθόδοξη Πίστη, χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος από τον Επίσκοπο Καισαρείας Ευσέβιο. Ο υποδειγματικός τρόπος της πνευματικής εργασίας του δεν αργεί να τον ανεβάσει στο θρόνο της αρχιερωσύνης, διαδεχόμενος τον Ευσέβιο στην επισκοπή της Καισαρείας (370 μ.Χ.).

Με σταθερότητα και γενναίο φρόνημα, ως αρχιερέας έκανε πολλούς αγώνες για την Ορθόδοξη Πίστη. Με τους ορθόδοξους λόγους που συνέγραψε, κατακεραύνωσε τα φρονήματα των κακοδόξων. Στους αγώνες του κατά του Αρειανισμού αναδείχτηκε αδαμάντινος, ούτε οι βασιλικές κολακείες του Ουάλεντα (364-378 μ.Χ.), που πήγε αυτοπροσώπως στην Καισάρεια για να τον μετατρέψει στον Αρειανισμό, ούτε οι απειλές του Μοδέστου μπόρεσαν να κάμψουν το ορθόδοξο φρόνημα του Αγίου. Υπεράσπισε με θάρρος την Ορθοδοξία, καταπλήσσοντας τον βασιλιά και τους Αρειανούς. Ακόμα, αγωνίστηκε κατά της ηθικής σήψεως και επέφερε σοφές μεταρρυθμίσεις στο μοναχισμό.
Η δε υπόλοιπη ποιμαντορική δράση του, υπήρξε απαράμιλλη, κτίζοντας την περίφημη «Βασιλειάδα», συγκρότημα με ευαγή ιδρύματα, όπου βρήκαν τροφή και περίθαλψη χιλιάδες πάσχοντες κάθε ηλικίας, γένους και φυλής. Ήταν μια «νέα πόλη» έξω από τη Καισάρεια και περιελάμβανε πτωχοτροφείο, ορφανοτροφείο, γηροκομείο, ξενοδοχείο και νοσοκομείο.

Ο Μέγας Βασίλειος έχει πλούσιο και σημαντικό συγγραφικό έργο. Τα κυριότερα έργα του είναι οι 9 ομιλίες στην Εξαήμερο, ομιλίες στους Ψαλμούς, πολλές και διάφορες άλλες ομιλίες, ασκητικά έργα και επιστολές. Εκτός των άλλων έργων του, έγραψε και τη Θεία Λειτουργία, που, μετά την επικράτηση αυτής της συντομότερης του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, τελείται 10 φορές το χρόνο: την 1η Ιανουαρίου (γιορτάζεται και η μνήμη του), τις πρώτες πέντε Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής, τις παραμονές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων, την Μ. Πέμπτη και το Μ. Σάββατο.

Στα πενήντα του χρόνια ο Μέγας Βασίλειος, εξαιτίας της ασθενικής κράσεώς του και της αυστηρής ασκητικής ζωής του (ορισμένες πηγές λένε από βαριά αρρώστια του ύπατος ή των νεφρών), την 1η Ιανουαρίου του 379 μ.Χ., εγκαταλείπει το φθαρτό και μάταιο αυτό κόσμο, αφήνοντας παρακαταθήκη και ιερή κληρονομιά στην ανθρωπότητα ένα τεράστιο πνευματικό έργο.

Η Εκκλησία εορτάζει τη μνήμη του στις 1 Ιανουαρίου.

Απολυτίκιο, Ήχος α΄
«Εἰς πᾶσαν τήν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος σου, ὡς δεξαμένην τόν λόγον σου• δι' οὗ θεοπρεπῶς ἐδογμάτισας, τήν φύσιν τῶν ὄντων ἐτράνωσας, τά ταῶν ἀνθρώπων ἤθη κατεκόσμησας, Βασίλειον ἱεράτευμα, Πάτερ ὅσιε, Χριστόν τον Θεόν ἱκέτευε, δωρήσθαι ἡμῖν το μέγα ἔλεος.»

H ΠΕΡΙΤΟΜΗ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

 

Ἡ κατὰ σάρκα περιτομὴ καὶ ὀνοματοδοσία τοῦ Ἰησοὺ Χριστοῦ, κατὰ τὴν ὄγδοη ἡμέρα ἀπὸ τὴν γέννησή Του, ἀποτελεῖ τὴν βεβαίωση τῆς σαρκώσεως καὶ τῆς προσλήψεως ἀπὸ τὸν Θεὸ Λόγο τῆς τέλειας ἀνθρώπινης φύσεως ἀναλλοιώτως καὶ τῆς εἰσόδου Του στὸ λαὸ τοῦ Θεοῦ.

Ὅταν μιλᾶμε γιὰ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ Λόγου, ὡς μυστήριο πρέπει νὰ τὴν ἀντιλαμβανόμαστε καὶ ὡς μυστήριο πρέπει νὰ τὴν προσεγγίζουμε, γιατί ὅλα τὰ γεγονότα τῆς ἐνανθρωπίσεως, τῆς σαρκώσεως τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, ἔγιναν μὲ θαυμαστὸ τρόπο ποὺ ξεπερνᾶ τὸ νοῦ ἀνθρώπου. 

Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας λένε ὅτι, ἐὰν ἡ θεία ἐνανθρώπιση ἦταν καταληπτή, δὲν θὰ ἦταν θεία καὶ παρομοιάζουν ὅσους ἀμφιβάλλουν ἢ δὲν πιστεύουν μὲ ἐκεῖνον ποὺ καθόταν στὸ σκοτάδι καὶ πληρώθηκε ἀπὸ φῶς, ἐπειδὴ ὅμως δὲν γνώριζε τὸ πῶς ᾖλθε τὸ φῶς, δὲν δέχθηκε τὸν φωτισμό. 

Τὴν κατὰ σάρκα περιτομὴ τοῦ Κυρίου ἠμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὴν ὁποία καταδέχθηκε ὁ Κύριος νὰ λάβει σύμφωνα μὲ τὴν σχετικὴ νομικὴ διάταξη, ὅμως μὲ σκοπὸ τὴν κατάργηση τῆς διατάξεως αὐτῆς, προκειμένου νὰ εἰσαγάγει τὴν πνευματικὴ καὶ ἀχειροποίητη περιτομή, δηλαδὴ τὸ Ἅγιο Βάπτισμα, μᾶς τὴν παρέδωσαν οἱ Ἅγιοι Πατέρες νὰ τὴν ἑορτάζουμε κάθε χρόνο. Γιατί ὁ Κύριος, ὅπως καταδέχθηκε πρὸς χάρη μας τὴν ἔνσαρκη Γέννηση καὶ ἔλαβε ὅλα τὰ ἰδιώματα τῆς ἀνθρώπινης φύσεως, ὅσα εἶναι παντελῶς ἀδιάβλητα, ἔτσι καταδέχθηκε νὰ λάβει καὶ τὴν περιτομὴ ποὺ ὅριζε ὁ Ἰουδαϊκὸς Νόμος. 

Καὶ βασικὰ τὴν περιτομὴ ὁ Κύριος τὴ δέχθηκε γιὰ δυὸ λόγους : 

Πρώτον, γιὰ νὰ φράξει τὰ στόματα τῶν αἱρετικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τὴν θρασύτητα νὰ ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν ἔλαβε πραγματικὰ ἀνθρώπινη σάρκα, ἀλλὰ ὅτι ἔγινε ἄνθρωπος κατὰ φαντασίαν. Πῶς ὅμως, πραγματικά, θὰ περιτεμνόταν, ἂν δὲν εἶχε λάβει ἀληθινὴ ἀνθρώπινη σάρκα; 

Δεύτερον, γιὰ νὰ κλείσει τὰ στόματα τῶν Ἰουδαίων, οἱ ὁποῖοι Τὸν κατηγοροῦσαν ὅτι δὲν τηρεῖ τὴν ἀργία τοῦ Σαββάτου, καὶ ὅτι καταλύει τὸ Νόμο. 

«Ἐπειδὴ ὁ Θεός», λέγει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, «μᾶς ἔδωσε νὰ κοινωνήσουμε τὸ καλύτερο καὶ δὲν τὸ φυλάξαμε, γι’ αὐτὸ μεταλαβαίνει τὸ χειρότερο, ἐννοῶ τὴν φύση μας, ὥστε ἀπὸ τὴν μία μεριὰ νὰ ἀνακαινίσει τὸν ἑαυτό Του καὶ μὲ τὸν ἑαυτό Του τὸ κατ’ εἰκόνα καὶ κάθ΄ ὁμοίωση, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη νὰ διδάξει καὶ σὲ ἐμᾶς τὴν ἐνάρετη πολιτεία, ἀφοῦ μὲ τὸν ἑαυτό Του τὴν ἔκανε σὲ ἐμᾶς δυνατή. Νὰ μᾶς ἐλευθερώσει ἀπὸ τὴν φθορὰ μὲ τὴν κοινωνία τῆς ζωῆς γενόμενος ἀπαρχὴ τῆς ἀναστάσεώς μας. Νὰ ἀνακαινίσει τὸ σκεῦος ποὺ ἀχρειώθηκε καὶ κομματιάστηκε, νὰ μᾶς λυτρώσει ἀπὸ τὴν τυραννία τοῦ διαβόλου, μὲ τὸ νὰ μᾶς καλέσει στὴ θεογνωσία καὶ νὰ τὸν νεκρώσει, νὰ μᾶς μάθει νὰ παλεύουμε ἀποτελεσματικὰ μὲ τὸν τύραννο, ὁπλισμένοι μὲ ὑπομονὴ καὶ ταπείνωση». 

Ὁ Θεὸς ἔγινε τέλειος καὶ ἀληθινὸς ἄνθρωπος, «ἄνθρωπος ἐν πληγῇ», «ἐν δούλου μορφή», χωρὶς νὰ πάψει νὰ εἶναι τέλειος καὶ ἀληθινὸς Θεός, γιὰ νὰ κάνει τὸν ἄνθρωπο πλήρη καὶ τέλειο υἱὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸ κατὰ χάριν. «Ὁ Θεὸς πτωχεύει τὴν ἐμὴν σάρκα, ἶνα ἐγὼ πλουτήσω τὴν αὐτοῦ Θεότητα… κενούται τῆς ἐαυτοῦ δόξης ἐπὶ μικρόν, ἶνα ἐγὼ τῆς ἐκείνου μεταλάβω πληρώσεως». 

Ἡ δημιουργία καὶ ἡ σωτηρία, ὅλη ἡ ἐλεημοσύνη καὶ ἡ φιλανθρωπία τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἀνακεφαλαιώνονται στὸν Θεάνθρωπο Χριστό, ποὺ μὲ τὴν ἐνσάρκωση καὶ τὴν περιτομή Του καὶ ὅλα τὰ μυστήρια τῆς ἔνσαρκης παρουσίας Του, ἀπεκάλυψε τὴν χριστολογικὴ καὶ χριστοκεντρικὴ ρίζα καὶ προοπτικὴ κάθε πραγματικότητος καὶ ὁλόκληρης τῆς πραγματικότητος.

Αὐτός, ὁ Κύριος, εἶναι ἡ κεφαλὴ κάθε ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας. Σὲ αὐτὸν ἔχουμε περιτμηθεῖ, ὄχι μὲ περιτομὴ καμωμένη μὲ χέρια ἀνθρώπων, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀποβολὴ τοῦ σάρκινου σώματος, δηλαδὴ μὲ τὴν περιτομὴ τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἐνταφιαστήκαμε μαζί Του κατὰ τὸ βάπτισμα, κατὰ τὸ ὁποῖο καὶ ἀναστηθήκαμε μαζί Του μὲ τὴν πίστη στὴν δύναμη τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος Τὸν ἀνέστησε ἐκ νεκρῶν. Ἀκόμη, ὅταν εἴμασταν νεκροὶ ἐξ’ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν μας, καὶ ἐξ’ αἰτίας τους εἴμασταν ἀπερίτμητοι, μᾶς ἐζωοποίησε μαζὶ μ’ Αὐτὸν καὶ μᾶς συγχώρεσε ὅλες τὶς ἁμαρτίες. 

Μετὰ τὴν περιτομή Του ὁ Ἰησοῦς, ἐπέστρεψε στὴν οἰκία Του μὲ τὴν μητέρα Του καὶ τὸν Ἰωσήφ. Ἐκεῖ ζοῦσε ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι, προοδεύοντας κατὰ τὴν σοφία, τὴν ἡλικία καὶ τὴ χάρη γιὰ τὴ σωτηρία μας. 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.

Μορφὴν ἀναλλοιώτως ἀνθρωπίνην προσέλαβες, Θεὸς ὢν κατ' οὐσίαν πολυεύσπλαγχνε Κύριε, καὶ νόμον ἐκπληρῶν περιτομήν, θελήσει καταδέχῃ σαρκικήν, ἵνα παύσῃς τὰ σκιώδη, καὶ περιέλῃς τὸ κάλυμμα τῶν παθῶν ἡμῶν. Δόξα τῇ ἀγαθότητι τῇ σῇ, δόξα τῇ εὐσπλαγχνία σου, δόξα τῇ ἀνεκφράστῳ Λόγε συγκαταβάσει σου.

Κοντάκιον. Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.

Ὁ τῶν ὅλων Κύριος, περιτομὴν ὑπομένει, καὶ βροτῶν τὰ πταίσματα, ὡς ἀγαθὸς περιτέμνει· δίδωσι, τὴν σωτηρίαν σήμερον κόσμῳ· χαίρει δὲ, ἐν τοῖς ὑψίστοις καὶ ὁ τοῦ Κτίστου, Ἱεράρχης καὶ φωσφόρος, ὁ θεῖος μύστης Χριστοῦ Βασίλειος. 

Μεγαλυνάριον.
Σάρκα ὀκταήμερος ὡς βροτός, ὁ τῶν ὅλων Κτίστης, περιτέμνεται νομικῶς, τὴν ἐξ ἀκρασίας, ἡμῶν κακίαν τέμνων· αὐτοῦ τὴν ἀγαθότητα μεγαλύνωμεν.