ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ

---

Διαβάζουμε στην Σοφία Σειράχ: «ο εξουθενών τα ολίγα κατά μικρόν πεσείται» (Σοφ. Σειρ. ιθ 1). Αυτός που καταφρονεί τα μικρά αμαρτήματα πέφτει σύντομα και στα μεγάλα.

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο πνευματικότατο βιβλίο του Πνευματικά Γυμνάσματα (Μελέτη ΙΔ ) αναπτύσσει με πολλά επιχειρήματα πόσο μεγάλη ζημιά προξενούν τα λεγόμενα ελαφρά η μικρά η συγγνωστά αμαρτήματα.

Δυστυχώς πολλοί άνθρωποι, επισημαίνει ο Άγιος, με ελαφρά συνείδηση δικαιολογούν πολλές παρεκκλίσεις τους από το θέλημα του Θεού, λέγοντας, δεν είναι τίποτε που είπα ένα μικρό ψεματάκι, δεν είναι τίποτε…, που αστειεύθηκα, που κάπνισα, που θύμωσα, που είπα πειρακτικούς λόγους εις βάρος του αδελφού μου, που έφαγα περισσότερο απ’ όσο χρειαζόταν και παραγέμισα το στομάχι μου.

Η Αγία Γραφή μας βεβαιώνει ρητώς ότι και για τους αργούς λόγους θα δώσουμε λόγο στο Θεό (βλ. Ματθ. ιβ 36)· και για την εμπεπλησμένη γαστέρα και για τους γέλωτες θα δώσουμε λόγο στο Θεό (βλ. Λουκ. ς 25). Αν πούμε λόγου χάριν ψέματα, είτε μικρά είναι είτε μεγάλα, αμαρτάνουμε ενώπιον του Θεού. Μικρά ονομάζονται χάριν διακρίσεως, για να ξεχωρίζουν από τα θανάσιμα. Μια λίμνη ονομάζεται μικρή, όταν συγκρίνεται με τον ωκεανό. Αλλά αυτή καθ’ εαυτήν δεν είναι μικρή. Έχει χιλιάδες και εκατομμύρια κυβικά νερού. Άρα όλα τα αμαρτήματα έχουν το βάρος τους, είτε μικρά ονομάζονται είτε μεγάλα.

Μας ζημιώνουν λοιπόν και τα λεγόμενα ελαφρά η μικρά αμαρτήματα. Πρωτίστως διότι ασχημίζουν την ψυχή, την στερούν από την αφθονία της θείας Χάριτος, ψυχραίνουν τη θερμότητα της αγάπης της προς τον Θεό, εξασθενίζουν τις νοερές δυνάμεις της, αδυνατίζουν τις καλές συνήθειές της. Μειώνουν λόγου χάριν τα ψέματα είτε μικρά είναι είτε μεγάλα τον ενθουσιασμό για τους αγώνες της ευσεβείας, συνηθίζουν τη θέληση να κλίνει με ευκολία προς το κακό, ξηραίνουν τα δάκρυα από τους οφθαλμούς.

-Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος στην Ομιλία του «Εις τον Στ Ψαλμόν» παρατηρεί: «Αν απ’ την αρχή εξαλείψουμε τα μικρά, δεν θα ακολουθήσουν τα μεγάλα. Εκείνος που φροντίζει να μη βρίζει, δεν θα μάθει ούτε να φιλονικεί. Εκείνος που κατόρθωσε ν’ αγαπά, δεν θα έχει εχθρό. Εκείνος που δεν έχει εχθρό κι εκδηλώνει την αγάπη του, θα κατορθώση όλη γενικά την αρετή. Ας μη παραμελούμε λοιπόν τα πρώτα, για να μη προχωρούν προς τα μεγαλύτερα τα κακά. Ο Ιούδας, εάν καταπολεμούσε την αγάπη προς τα χρήματα, δεν θα ήταν δυνατόν να φτάση στην ιεροσυλία. Εάν συγκρατούσε αυτήν, δεν θα ήταν δυνατόν να προχωρήση στο αποκορύφωμα των κακών. Για τούτο κι ο Χριστός δεν απαγορεύει μόνο την πορνεία ούτε τη μοιχεία, αλλά και το ακόλαστο βλέμμα (Ματθ. 5, 28), αποκόπτοντας από κάτω τη ρίζα, ώστε να είναι και ευκολώτερο να υπερνικήση κανείς την κακία.

-Στο βιβλίο «Σελίδες ημερολογίου» † Μελετίου Μητρ. Νικοπόλεως αναφέρεται: «Ένας πλούσιος άνθρωπος, μια παλαιότερη εποχή, έβγαλε αγγελία ότι ζητούσε ένα νέο, να οδηγεί το αμάξι του· με καλό μισθό.

Παρουσιάστηκαν τρεις νέοι, διεκδικώντας την θέση.

Τους κάλεσε και τους τρεις μαζί, και τους θέτει το ερώτημα:

–Πόσο κοντά σε λάκκο, σε ένα χαντάκι, μπορείς να οδηγείς το αμάξι με σιγουριά;

Λέει ο πρώτος:

–Εγώ, Ένα πόδι! Και πολύ πάει!

Λέει ο δεύτερος:

–Εγώ, Πέντε δάχτυλα! Και πολύ είναι!

Ρωτάει τον τρίτο:

–Εσύ τι λες;

Απάντησε ο τρίτος:

–Όσο πιο μακριά, τόσο πιο καλά.

Και ο άνθρωπός μας προσέλαβε τον τρίτο!…

Γιατί ήθελε καλύτερα, να το έχη σίγουρο ότι εξακολουθεί να ζη, παρά να έχη αρχιτσαχπίνη οδηγό, και κάθε ημέρα να κινδυνεύει.

-Ο Απόστολος Παύλος συμβουλεύει τους Κορινθίους: «Ο δοκών εστάναι βλεπέτω μη πέση» (Α Κορ. ι 12). Μη πιστέψετε ποτέ, ότι είσαστε ακλόνητοι στην πίστη και στην υπακοή στο θέλημα του Θεού. Όποιος «το παίζει» ακλόνητος, ας προσέχη μη πέση!

Γι’ αυτό, κρατάτε αποστάσεις από τις αφορμές της αμαρτίας. Μη περπατάτε άκρη-άκρη στον γκρεμό. Μη παριστάνετε τα «παλληκάρια».

Δεν ήταν ανόητοι οι άγιοι, που περπατούσαν, όσο μπορούσαν πιο μακριά από τους γκρεμούς της φιληδονίας, της φιλαργυρίας και της φιλοδοξίας.

Κράτα και συ αποστάσεις από τέτοια «χαντάκια». Ταπεινώσου. Γνώρισε την αδυναμία σου. Και περιφρούρησε τον εαυτό σου. Ο Θεός στους ταπεινούς δίνει τη χάρη Του. Και τους προστατεύει.

Αντίθετα παίρνει την χάρη Του από τους «πεποιθότας εαυτοίς» (Λουκ. ιη 9). Και επιτρέπει να πέσουν. Για να ξυπνήσουν. Να συν­ετισθούν. Και να ταπεινωθούν. Και να καταλάβουν, ότι: Όσο πιο μακριά από τις αφορμές των πτώσεων στην αμαρτία, τόσο πιο καλά!

-Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός μας προτείνει πως να καταργήσουμε τα πάθη.

Η κατάργηση των οκτώ παθών ας γίνεται με τον εξής τρόπο:

Με την εγράτεια καταργείται η γαστριμαργία.

Με το θείο πόθο και την επιθυμία των μελλόντων αγαθών καταργείται η πορνεία.

Με την συμπάθεια προς τους φτωχούς καταργείται η φιλαργυρία.

Με την αγάπη και την καλωσύνη προς όλους καταργείται η οργή.

Με την πνευματική χαρά καταργείται η κοσμική λύπη.

Με την υπομονή, την καρτερία και την ευχαριστία προς τον Θεό καταργείται η ακηδία.

Με την κρυφή εργασία των αρετών και την συνεχή προσευχή με συντριβή καρδιάς, καταργείται η κενοδοξία.

Με το να μη κρίνη κανείς τον άλλο η να τον εξευτελίζη, όπως έκανε ο αλαζόνας Φαρισαίος, αλλά να νομίζη τον εαυτό του τελευταίο από όλους, καταργείται η υπερηφάνεια.

Έτσι λοιπόν, αφού ελευθερωθή ο νους από τα παραπάνω πάθη και ανυψωθή στο Θεό, ζη από εδώ τη μακάρια ζωή και δέχεται τον αρραβώνα του Αγίου Πνεύματος. Και όταν φύγη από εδώ, έχοντας απάθεια και αληθινή γνώση, στέκεται μπροστά στο φως της Αγίας Τριάδας και καταφωτίζεται μαζί με τους αγίους αγγέλους στους απέραντους αιώνες.

Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος

Η νηστεία ενισχύει την προσευχή. Γίνεται φτερό στην πορεία της προς τον ουρανό. Είναι μητέρα της υγείας, παιδαγωγός της νιότης, στολίδι των γηρατειών. Είναι συνοδοιπόρος των ταξιδιωτών και ασφάλεια των συγκατοίκων.

Ο άνδρας δεν αμφιβάλλει καθόλου για τη συζυγική πίστη της γυναίκας του, όταν τη βλέπει να συζεί με τη νηστεία. Η γυναίκα δεν λιώνει από ζήλεια, όταν βλέπει τον άνδρα της να νηστεύει.

Ποιος ζημιώθηκε ποτέ από τη νηστεία; Υπολόγισε την οικονομική κατάσταση του σπιτιού σου σε μια μέρα νηστείας. Υπολόγισέ την και σε μια συνηθισμένη μέρα. Θα διαπιστώσεις έτσι εύκολα, πόσο μεγάλο κέρδος έχεις με τη νηστεία.

Σκέψου πως ακόμα και οι εφοριακοί αφήνουν τους φορολογουμένους να ζήσουν λίγο καιρό ήσυχοι και ανενόχλητοι. Ας επιτρέψει λοιπόν και η σάρκα μια μικρή ανάπαυλα στο στόμα. Ας κάνει μια μικρή ανακωχή αυτή, που, όταν χορτάσει, φιλοσοφεί γύρω από την εγκράτεια, ενώ, όταν πεινάσει, ξεχνάει όσα δέχτηκε πριν.

Όποιος νηστεύει, δεν έχει ανάγκη από δάνεια ούτε χρειάζεται να πληρώνει τόκους. Η νηστεία γίνεται αφορμή να ευφραίνεται ο άνθρωπος. Γιατί όπως η δίψα κάνει γλυκό το πιοτό και η πείνα ευχάριστο το τραπέζι, έτσι και η νηστεία κάνει απολαυστικά τα φαγητά.

Αν θέλεις λοιπόν να ‘ναι ευχάριστο το τραπέζι σου, δέξου την αλλαγή της νηστείας. Αν όμως είσαι πάντα κυκλωμένος από πλούσια φαγητά, αδικείς τον εαυτό σου, γιατί εξαφανίζεις την απόλαυση με την άμετρη φιληδονία.

Τίποτα δεν υπάρχει, που να μην περιφρονηθεί με τη συνεχή απόλαυσή του. Ενώ, αντίθετα, συχνά επιθυμούμε εκείνα τα φαγητά, που σπάνια γευόμαστε. Γι’ αυτό και ο Δημιουργός μας επινόησε την ποικιλία στη ζωή μας, ώστε να νιώθουμε την απόλαυση όλων των αγαθών Του.

Παρατήρησε τί συμβαίνει στη φύση: Ο ήλιος δεν είναι λαμπρότερος μετά τη νύχτα; Ο ύπνος δεν είναι γλυκύτερος μετά την αγρυπνία; Η υγεία δεν είναι περισσότερο επιθυμητή μετά τη δοκιμασία της αρρώστιας; Έτσι και το τραπέζι γίνεται περισσότερο ευχάριστο μετά τη νηστεία. Αυτό μάλιστα ισχύει για όλους. Και για τους πλουσίους, που έχουν άφθονα φαγητά, και για τους φτωχούς, που διαθέτουν λιγότερη τροφή.

Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ "ΚΥΡΙΕ ΚΑΙ ΔΕΣΠΟΤΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ"

Alexander Schmemann

Ἀνάμεσα σ’ ὅλες τίς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς μία σύντομη προσευχὴ μπορεῖ νά ὀνομαστεῖ ἡ προσευχὴ τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Ἡ Παράδοση τὴν ἀποδίδει σ’ ἕναν ἀπὸ τοὺς μεγάλους δασκάλους τῆς πνευματικῆς ζωῆς, τὸν ἅγιο Ἐφραὶμ τὸ Σύρο…

Τούτη ἡ προσευχὴ λέγεται δύο φορὲς στό τέλος κάθε ἀκολουθίας τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς ἀπὸ τή Δευτέρα ὡς τὴν Παρασκευὴ (δέν τή λέμε τὸ Σάββατο καὶ τὴν Κυριακή, ὅπως θὰ δοῦμε καὶ πιὸ κάτω, γιατὶ οἱ ἀκολουθίες αὐτές τίς δύο μέρες δέν ἔχουν τὸ τυπικὸ τῆς Σαρακοστῆς). Τὴν πρώτη φορὰ λέγοντας τὴν προσευχὴ κάνουμε μία μετάνοια σὲ κάθε αἴτηση. Ἔπειτα κάνουμε δώδεκα μετάνοιες λέγοντας: «ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν». Ὁλόκληρη ἡ προσευχὴ ἐπαναλαμβάνεται μὲ μία τελικὴ μετάνοια στό τέλος τῆς προσευχῆς.

Γιατὶ αὐτὴ ἡ σύντομη καὶ ἁπλὴ προσευχὴ κατέχει μία τόσο σημαντικὴ θέση στήν ὅλη λατρεία τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς; Διότι ἀπαριθμεῖ, μ’ ἕνα μοναδικὸ τρόπο, ὅλα τὰ ἀρνητικὰ καὶ τὰ θετικὰ στοιχεῖα τῆς μετανοίας καὶ ἀποτελεῖ, θὰ λέγαμε, ἕνα «κανόνα ἐλέγχου» τοῦ προσωπικοῦ μας ἀγῶνα στήν περίοδο τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Αὐτὸς ὁ ἀγῶνας σκοπεύει πρῶτα ἀπ’ ὅλα στήν ἀπελευθερώσή μας ἀπὸ μερικὲς βασικὲς πνευματικὲς ἀσθένειες πού διαμορφώνουν τή ζωή μας καὶ μᾶς κάνουν πραγματικὰ ἀνίσχυρους ἀκόμα καὶ γιά νά κάνουμε ἀρχὴ στροφῆς στόν Θεό.

Ἡ βασικὴ ἀσθένεια εἶναι ἡ ἀργία. Εἶναι ἡ παράξενη ἐκείνη τεμπελιὰ καὶ ἡ παθητικότητα ὁλόκληρης τῆς ὕπαρξής μας ποὺ πάντα μᾶς σπρώχνει πρὸς τὰ «κάτω» μᾶλλον, παρὰ πρὸς τὰ «πάνω» καί πού διαρκῶς μᾶς πείθει ὅτι δέν εἶναι δυνατὸ ν’ ἀλλάξουμε καὶ ἑπομένως δὲν χρειάζεται νά ἐπιθυμοῦμε τὴν ἀλλαγή. Εἶναι ἕνας βαθιὰ ῥιζωμένος κυνισμὸς πού σὲ κάθε πνευματικὴ πρόκληση ἀπαντάει μὲ τὸ «γιατί;» καὶ καταντάει τή ζωή μας μία ἀπέραντη πνευματική φθορά. Αὐτὴ εἶναι ἡ ῥίζα ὅλης τῆς ἁμαρτίας γιατὶ δηλητηριάζει κάθε πνευματικὴ ἐνεργητικότητα στήν πιὸ βαθιὰ της πηγή.

Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς «ἀργίας», εἶναι ἡ λιποψυχία. Εἶναι μία κατάσταση δειλίας πού ὅλοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας τή θεώρησαν ὡς τὸν μεγαλύτερο κίνδυνο τῆς ψυχῆς. Ἡ λιποψυχία, ἡ ἀποθάρρυνση, εἶναι ἡ ἀνικανότητα τοῦ ἀνθρώπου νά βλέπει καθετὶ καλὸ ἢ θετικό! Εἶναι ἡ ἀναγωγὴ τῶν πάντων στόν ἀρνητισμὸ καὶ στήν ἀπαισιοδοξία. Εἶναι στ’ ἀλήθεια μία δαιμονικὴ δύναμη μέσα μας, γιατὶ ὁ Σατανᾶς εἶναι βασικὰ ἕνας ψεύτης. Ψιθυρίζει ψευτιὲς στόν ἀνθρωπο γιά τὸν Θεὸ καὶ γιά τὸν κόσμο· γεμίζει τή ζωή μὲ σκοτάδι καὶ ἀρνητισμό. Ἡ λιποψυχία εἶναι ἡ αὐτοκτονία τῆς ψυχῆς, γιατὶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος κατέχεται ἀπ’ αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἀνίκανος νά δεῖ τὸ φῶς καὶ νά τὰ ἐπιθυμήσει.

Πνεῦμα φιλαρχίας! φαίνεται παράξενο πώς ἡ ἀργία καὶ ἡ λιποψυχία εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνα πού γεμίζουν τή ζωή μας μὲ τὸν πόθο τῆς φιλαρχίας. Μολύνοντας ὅλη μας τὴν τοποθέτηση ἀπέναντι στή ζωή, κάνοντάς την ἄδεια καὶ χωρὶς νόημα, μᾶς σπρώχνουν ν’ ἀναζητήσουμε ἀντιστάθμισμα σὲ μία ῥιζικὰ λανθασμένη στάση ἀπέναντι στά ἄλλα πρόσωπα. Ἂν ἡ ζωή μου δέν εἶναι προσανατολισμένη πρὸς τὸν Θεό, ἂν δέν σκοπεύει σὲ αἰώνιες ἀξίες, ἀναπόφευκτα θὰ γίνει ἐγωιστικὴ καὶ ἐγωκεντρική, πρᾶγμα πού σημαίνει ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι γίνονται τὰ μέσα γιά τή δική μου αὐτοϊκανοποίηση. Ἂν ὁ Θεὸς δέν εἶναι ὁ «Κύριος καὶ Δεσπότης τῆς ζωῆς μου», τότε τὸ ἐγώ μου γίνεται ὁ κύριος καὶ δεσπότης μου, γίνεται τὸ ἀπόλυτο κέντρο τοῦ κόσμου μου καὶ ἀρχίζω νά ἐκτιμῶ καθετὶ μὲ βάση τὶς δικές μου ἀνάγκες, τὶς δικές μου ἰδέες, τὶς δικές μου ἐπιθυμίες καὶ τὶς δικές μου κρίσεις.

Ἔτσι ἡ ἐπιθυμία τῆς φιλαρχίας γίνεται ἡ βασική μου ἁμαρτία στίς σχέσεις μὲ τίς ἄλλες ὑπάρξεις, γίνεται μία ἀναζήτηση ὑποταγῆς τους σὲ μένα. Δέν εἶναι πάντοτε ἀπαραίτητο νά ἐκφράζεται ἡ φιλαρχία μου σὰν ἔντονη ἀνάγκη νά διατάζω καὶ νά κηδεμονεύω τοὺς «ἄλλους». Μπορεῖ ἐπίσης νά ἐκφράζεται καὶ σὰν ἀδιαφορία, περιφρόνηση, ἔλλειψη ἐνδιαφέροντος, φροντίδας καὶ σεβασμοῦ. Καὶ εἶναι ἀκριβῶς ἡ «ἀργία», μαζὶ μὲ τή «λιποψυχία» πού ἀπευθύνονται αὐτή τή φορά πρὸς τοὺς ἄλλους. Ἔτσι συμπληρώνεται ἡ πνευματικὴ αὐτοκτονία μὲ τὴν πνευματικὴ δολοφονία.

Τέλος εἶναι ἡ ἀργολογία. Ἀπ’ ὅλα γενικὰ τὰ δημιουργήματα μόνον ὁ ἄνθρωπος προικίστηκε μὲ τὸ χάρισμα τοῦ λόγου. Ὅλοι οἱ Πατέρες βλέπουν σ’ αὐτὸ τὸ χάρισμα τὴν ἀκριβῆ «σφραγῖδα» τῆς Θείας εἰκόνας στόν ἄνθρωπο, γιατὶ ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἀποκαλύφτηκε σὰν Λόγος (Ἰωάν. 1,1). Ἀλλὰ ὄντας ὁ λόγος τὸ ὕψιστο δῶρο, εἶναι καὶ ὁ ἰσχυρότερος κίνδυνος. Ὅπως εἶναι ἡ κυρίαρχη ἔκφραση τοῦ ἀνθρώπου, τὸ μέσο γιά τὴν προσωπικὴ του πλήρωση, γιά τὸν ἴδιο λόγο, εἶναι καὶ τὸ μέσο γιά τὴν πτώση του, γιά τὴν αὐτοκαταστροφὴ του, γιά τὴν προδοσία καὶ τὴν ἁμαρτία. Ὁ λόγος σώζει καὶ ὁ λόγος σκοτώνει, ὁ λόγος ἐμπνέει καὶ ὁ λόγος δηλητηριάζει. Ὁ λόγος εἶναι τὸ μέσο τῆς Ἀλήθειας ἀλλὰ εἶναι καὶ μέσο γιά τὸ δαιμονικὸ ψέμα. Ἔχοντας μία βασικὰ θετικὴ δύναμη ὁ λόγος, ἔχει ταυτόχρονα καὶ μία τρομακτικὰ ἀρνητική. Ὁ λόγος, δηλαδὴ, δημιουργεῖ θετικὰ ἢ ἀρνητικά. Ὅταν ἀποσπᾶται ἀπὸ τή Θεία καταγωγή καὶ τὸ Θεῖο σκοπὸ του γίνεται ἀργολογία. Ἐνισχύει τὴν ἀργία, τή λιποψυχία καὶ τή φιλαρχία καὶ μετατρέπει τή ζωή σὲ κόλαση. Γίνεται ἡ κυρίαρχη δύναμη τῆς ἁμαρτίας.

Αὐτὰ τὰ τέσσερα σημεῖα εἶναι οἱ ἀρνητικοὶ «στόχοι» τῆς μετανοίας. Εἶναι τὰ ἐμπόδια πού πρέπει νά μετακινηθοῦν. Ἀλλὰ μόνον ὁ Θεὸς μπορεῖ νά τὰ μετακινήσει. Ἀκριβῶς γι’ αὐτὸ καὶ τὸ πρῶτο μέρος τῆς προσευχῆς αὐτῆς εἶναι μία κραυγὴ ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδίας τοῦ ἀβοήθητου ἀνθρώπου. Στή συνέχεια ἡ προσευχὴ κινεῖται στούς θετικοὺς σκοποὺς τῆς μετανοίας πού πάλι εἶναι τέσσερις.

Σωφροσύνη! Ἂν δέν περιορίσουμε – πρᾶγμα πού συχνὰ καὶ πολὺ λαθεμένα γίνεται – τὴν ἔννοια τῆς λέξης «σωφροσύνη» μόνο στή σαρκικὴ σημασία της, θὰ μποροῦσε νά γίνει κατανοητὴ σὰν τό θετικὸ ἀντίστοιχο τῆς λέξης «ἀργία». «Ἀργία» πρῶτα ἀπ’ ὅλα, εἶναι ἡ ἀδράνεια, τὸ σπάσιμο τῆς διορατικότητας καὶ τῆς ἐνεργητικότητάς μας, ἡ ἀνικανότητα νά βλέπουμε καθολικά, σφαιρικά. Ἑπομένως αὐτὴ ἡ ὁλότητα εἶναι τὸ ἐντελῶς ἀντίθετο ἀπὸ τὴν ἀδράνεια. Ἂν συνηθίζουμε μὲ τή λέξη σωφροσύνη νά ἐννοοῦμε τὴν ἀρετὴ τὴν ἀντίθετη ἀπὸ τή σαρκική διαφθορά εἶναι γιατὶ ὁ διχασμένος χαρακτῆρας μας, πουθενὰ ἀλλοῦ δέν φαίνεται καλύτερα παρὰ στή σαρκικὴ ἐπιθυμία, ποὺ εἶναι ἀλλοτρίωση τοῦ σώματος ἀπὸ τή ζωή καὶ τὸν ἔλεγχο τοῦ πνεύματος. Ὁ Χριστὸς ἐπαναφέρει τὴν «ὁλότητα» (τή σωφροσύνη) μέσα μας καὶ τὸ κάνει αὐτό ἀποκαθιστώντας τὴν ἀληθινὴ κλίμακα τῶν ἀξιῶν, μὲ τὸ νά μᾶς ὁδηγεῖ πίσω στόν Θεό.

Ὁ πρῶτος καὶ ὑπέροχος καρπὸς τῆς σωφροσύνης εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη. Ἤδη ἔχουμε μιλήσει γι’ αὐτή. Πάνω ἀπ’ ὅλα εἶναι ἡ νίκη τῆς ἀλήθειας μέσα μας, ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ ψεύδους μέσα στό ὁποῖο συνήθως ζοῦμε. Μόνη ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἄξια τῆς ἀλήθειας! μόνο μ’ αὐτὴ, δηλαδὴ, μπορεῖ κανεὶς νά δεῖ καὶ νά δεχτεῖ τὰ πράγματα ὅπως εἶναι καὶ ἔτσι νά δεῖ τὸν Θεό, τὸ μεγαλεῖο Του, τὴν καλοσύνη Του καὶ τὴν ἀγάπη Του στό καθετί. Νά γιατί, ὅπως ξέρουμε, ὁ Θεὸς «ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν».

Μετὰ τή σωφροσύνη καὶ τὴν ταπεινοφροσύνη, κατὰ φυσικὸ τρόπο, ἀκολουθεῖ ἡ ὑπομονή. Ὁ «φυσικὸς» ἢ «πεπτωκὼς» ἄνθρωπος εἶναι ἀνυπόμονος, γιατὶ εἶναι τυφλὸς γιά τὸν ἑαυτὸ του, καὶ βιαστικὸς στό νά κρίνει καὶ νά καταδικάσει τοὺς ἄλλους. Μὲ διασπασμένη, ἀτελῆ καὶ διαστρεβλωμένη γνώση τῶν πραγμάτων πού ἔχει, μετράει τὰ πάντα μὲ βάση τὶς δικὲς του προτιμήσεις καὶ τὶς δικὲς του ἰδέες. Ἀδιαφορεῖ γιά τὸν καθένα γύρω του ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἑαυτὸ του, θέλει ἡ ζωὴ του νά εἶναι πετυχημένη τώρα, αὐτὴ τή στιγμή. Ὑπομονή, βέβαια, εἶναι μία ἀληθινὰ θεϊκὴ ἀρετή. Ὁ Θεὸς εἶναι ὑπομονετικὸς ὄχι γιατὶ εἶναι «συγκαταβατικὸς», ἀλλὰ γιατὶ βλέπει τὸ βάθος ὅλων τῶν πραγμάτων, γιατὶ ἡ ἐσωτερικὴ πραγματικότητά τους, τὴν ὁποία ἐμεῖς μὲ τὴν τυφλότητά μας δέν μποροῦμε νά δοῦμε, εἶναι ἀνοιχτὴ σ’ Αὐτόν. Ὄσο πιὸ κοντὰ ἐρχόμαστε στόν Θεὸ τόσο περισσότερο ὑπομονετικοὶ γινόμαστε καὶ τόσο πιὸ πολὺ ἀντανακλοῦμε αὐτὴ τὴν ἀπέραντη ἐκτίμηση γιά ὅλα τὰ ὄντα, πρᾶγμα πού εἶναι ἡ κύρια ἰδιότητα τοῦ Θεοῦ.

Τέλος, τὸ ἀποκορύφωμα καὶ ὁ καρπὸς ὅλων τῶν ἀρετῶν, κάθε καλλιέργειας καὶ κάθε προσπάθειας, εἶναι ἡ ἀγάπη. Αὐτὴ ἡ ἀγάπη πού, ὅπως ἔχουμε πεῖ, μπορεῖ νά δοθεῖ μόνο ἀπὸ τὸν Θεό, εἶναι τὸ δῶρο πού ἀποτελεῖ σκοπὸ γιά κάθε πνευματικὴ προετοιμασία καὶ ἄσκηση.

Ὅλα αὐτὰ συγκεφαλαιώνονται στήν τελικὴ αἴτηση τῆς προσευχῆς τοῦ Ἁγίου Ἐφραὶμ μὲ τὴν ὁποία ζητᾶμε: «…δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τὰ ἐμά πταίσματα καὶ μὴ κατακρίνειν τὸν ἀδελφόν μου…». Ἐδῶ τελικὰ δέν ὑπάρχει παρὰ μόνο ἕνας κίνδυνος: ἡ ὑπερηφάνεια. Ὑπερηφάνεια εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ καὶ ὅλο τὸ κακὸ εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια. Παρ’ ὅλα αὐτὰ δέν εἶναι ἀρκετὸ γιά μένα νά βλέπω τὰ «ἐμά πταίσματα» γιατὶ ἀκόμα καὶ αὐτὴ ἡ φαινομενικὴ ἀρετὴ μπορεῖ νά μετατραπεῖ σὲ ὑπερηφάνεια. Τὰ πατερικὰ κείμενα εἶναι γεμάτα ἀπὸ προειδοποιήσεις γιά τὴν ὕπουλη μορφὴ ψευτοευσεβείας, ἡ ὁποία, στήν πραγματικότητα μὲ τὸ κάλυμμα τῆς ταπεινοφροσύνης καὶ τῆς αὐτομεμψίας, μπορεῖ νά ὁδηγήσει σὲ μία πραγματικὰ δαιμονικὴ ὑπερηφάνεια. Ἀλλὰ, ὅταν βλέπουμε τὰ δικὰ μας σφάλματα καὶ δέν κατακρίνουμε τοὺς ἀδελφοὺς μας, ὅταν μὲ ἄλλα λόγια, ἡ σωφροσύνη, ἡ ταπεινοφροσύνη, ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ ἀγάπη γίνονται ἕνα σὲ μᾶς, τότε καὶ μόνο τότε ὁ αἰώνιος ἐχθρὸς – ἡ ὑπερηφάνεια – θ’ ἀφανιστεῖ μέσα μας.

Μετὰ ἀπὸ κάθε αἴτηση στήν προσευχὴ τούτη κάνουμε μία μετάνοια (γονυκλισία). Οἱ μετάνοιες δέν περιορίζονται στήν προσευχὴ τοῦ Ἁγίου Ἐφραὶμ, ἀλλὰ ἀποτελοῦν ἕνα ἀπὸ τὰ ξεχωριστὰ χαρακτηριστικὰ ὁλόκληρης τῆς λατρείας τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Ἐδῶ, πάντως, τὸ νόημά τους ἀποκαλύπτεται περισσότερο ἀπ’ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ.

Στή συνεχή καὶ δύσκολη προσπάθεια τῆς πνευματικῆς ἀνάρρωσης, ἡ Ἐκκλησία δέν ξεχωρίζει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὸ σῶμα. Ὁ ὅλος ἄνθρωπος ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὸν Θεό· ὁ ὅλος ἄνθρωπος πρέπει νά ἀνορθωθεῖ, ὁ ὅλος ἄνθρωπος πρέπει νά γυρίσει. Ἡ καταστροφὴ τῆς ἁμαρτίας ὑπάρχει ὅταν νικάει ἡ σάρκα – τὸ ζωῶδες, τὸ παράλογο, ἡ σαρκικὴ ἐπιθυμία μέσα μας – τό πνευματικὸ καὶ τὸ θεῖο. Ἀλλὰ τό σῶμα εἶναι δοξασμένο, τὸ σῶμα εἶναι ἅγιο, τόσο ἅγιο πού ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς «σὰρξ ἐγένετο». Ἡ σωτηρία καὶ ἡ μετάνοια, ἑπομένως, δέν εἶναι ἡ περιφρόνηση τοῦ σώματος οὔτε ἡ παραμέλησή του, ἀλλὰ εἶναι ἀποκατάσταση τοῦ σώματος στήν πραγματικὴ του λειτουργικότητα πού εἶναι ἡ ἔκφραση καὶ ἡ ζωὴ τοῦ πνεύματος, ὁ ναὸς τῆς ἀνεκτίμητης ἀνθρώπινης ψυχῆς.

Ἡ χριστιανικὴ ἀσκητικὴ εἶναι ἀγῶνας ὄχι κατὰ, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ σώματος. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ὁ ὅλος ἄνθρωπος – ψυχὴ καὶ σῶμα – μετανοεῖ. Τὸ σῶμα παίρνει μέρος στήν προσευχὴ τῆς ψυχῆς καθὼς αὐτὴ προσεύχεται μέσα στό σῶμα καὶ διὰ τοῦ σώματος. Ἔτσι οἱ γονυκλισίες, τὰ «ψυχοσωματικὰ» δείγματα τῆς μετάνοιας, τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς λατρείας καὶ τῆς ὑπακοῆς, εἶναι μία ἱεροτελεστία κατ’ ἐξοχὴν τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς.

ΠΕΙΝΑ,ΜΙΑ ΚΡΑΥΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Η πείνα είναι η βιολογική κραυγή μιας βαθιάς έλλειψης. Κάτι μου λείπει. Με κάτι πρέπει να γεμίσω. Να παύσει αυτό το αίτημα που ζητάει απάντηση. 

Όταν είμασταν βρέφη το κλάμα της πείνας ήταν το αίτημα της παρουσίας του «άλλου» στην ζωή μας. Με αυτό τον τρόπο καλούσαμε την μητέρα μας, να μας ταΐσει, να γευτούμε τα φιλιά, την αγκαλιά, τον ήχο, την αφή και μυρωδιά της. Αυτό χόρταινε την ύπαρξης μας με ασφάλεια. Τα παιδιά που πείνασαν από αγκαλιά ποτέ δεν μπόρεσε καμιά τροφή να τα χορτάσει.

Πίσω από την εμμονή σου με το φαγητό, υπερφαγία ή ανορεξία, συνήθως φωλιάζει η ανάγκη για αποδοχή. Η ανάγκη για αγκαλιά, ασφάλεια, προστασία. Το φαγητό γίνεται η πρέζα της ψυχής μπροστά στο άγχος της απόρριψης και του αποχωρισμού. Για αγάπη πεινάμε και τρεφόμαστε με υποκατάστατα.

Μέσα μας υπάρχει μια πείνα που δεν χορταίνει με τροφή. Κάτι άλλο ζητάμε. Το αντιλαμβάνομαι, το αναγνωρίζω, το αγκαλιάζω και σιγά σιγά με την Χάρι του Θεού το αλλάζω. Ήσυχα, με προσευχή και απαλό βηματισμό, με αποδοχή και σεβασμό στις πληγές μου.

Η νηστεία μπορεί να με βοηθήσει; Σαφέστατα. Όχι μονάχα να χάσω κιλά, δεν είναι αυτό άλλωστε το ζητούμενο της, αλλά βαθιά μέσα μου να κατανοήσω την μεγάλη υπαρξιακή αλήθεια, ότι η πραγματική μου πείνα είναι για το Απόλυτο. Για τον Άλλο και άλλο. Την παρουσία του Θεού δηλαδή και του συνανθρώπου μου.

Νηστεύω σημαίνει πεινάω για Θεό. Μένω νηστικός να με χορτάσει Εκείνος. Γιατί Θεέ μου μας έφτιαξες για Σένα και καμία τροφή δε μπορεί να χορτάσει την Απουσία σου.

 π. ΛίΒυος

Ο ΟΣΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ Ο ΙΟΡΔΑΝΙΤΗΣ

---

---

Ο Όσιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης γεννήθηκε στη Λυκία τον 5ο αιώνα μ.Χ. από ευσεβείς και ταπεινούς γονείς και εκ βρέφους αφιερώθηκε στον Θεό.

Σε νεαρή ηλικία ασπάσθηκε την αίρεση των Μονοφυσιτών παρασυρόμενος από τους οπαδούς του αιρετικού ψευδοπατριάρχη Θεοδοσίου, φανατικού μονοφυσίτου Αιγύπτιου μοναχού, ο οποίος κατά την απουσία του Πατριάρχη Ιουβεναλίου (422 – 458 μ.Χ.), βοηθούμενος και υπό της βασιλίσσης Ευδοκίας (βλέπε 13 Αυγούστου) – προ της μεταστροφής της στα ορθόδοξα δόγματα, κατόρθωσε να καταλάβει τον πατριαρχικό θρόνο των Ιεροσολύμων και να προβεί σε ανεκδιήγητες σκληρότητες επί είκοσι μήνες (451 – 453 μ.Χ.).

Ακόμη κι αυτός ο πανίερος ναός της Αναστάσεως έγινε θέατρο απερίγραπτων σκηνών και επιπλέον η ταραχή εξαπλώθηκε ανά την Παλαιστίνη.

Οι Μονοφυσίτες δεν παραδέχονται ότι στο πρόσωπο του Χριστού έχουν ενωθεί η θεία και η ανθρώπινη φύση «ἀτρέπτως, ἀσυγχύτως, ἀχωρίστως καὶ ἀδιαιρέτως», αλλά ισχυρίζονται ότι η θεία φύση του Χριστού απορρόφησε την ανθρώπινη φύση Του και επομένως ο Χριστός έχει μόνο μια φύση.

Γρήγορα όμως ο Όσιος Γεράσιμος κατάλαβε το λάθος του, επειδή ήταν άνθρωπος με καλή προαίρεση και ταπεινό φρόνημα. Είχε την καλή συνήθεια να επισκέπτεται και να συμβουλεύεται για πνευματικά αγιασμένους ανθρώπους. Από ένα λόγιο ασκητή που ονομαζόταν Ευθύμιος και ασκήτευε στην έρημο του Ρουβά, διδάχθηκε την αλήθεια και για τις δύο φύσεις του Χριστού, κατάλαβε το λάθος του και επέστρεψε και πάλι στην Εκκλησία.

Στη συνέχεια εκάρη το 451 μ.Χ. μοναχός στην έρημο του Ιορδάνου, όπου ασκήθηκε στην ησυχία. Αργότερα, όταν συγκεντρώθηκαν γύρω του πολλοί μοναχοί, οι οποίοι ζητούσαν την φωτισμένη καθοδήγησή του, ίδρυσε κοινοβιακή μονή κοντά στην πόλη Βαϊθαγλά.

Ο Όσιος Γεράσιμος ήταν αυστηρός, αλλά μόνο στον εαυτό του. Στους άλλους ήταν ευπροσήγορος και επιεικής. Έτρωγε λίγο, όσο χρειαζόταν για να συντηρείται στη ζωή, και κοιμόταν επίσης πολύ λίγο. Μάλιστα δίδασκε ότι όποιος θέλει να ζήσει περισσότερο πρέπει να κοιμάται λιγότερο, διότι ο πολύς ύπνος κάνει το σώμα τρυφηλό και άρα ανίσχυρο στους κόπους και ευάλωτο στις ασθένειες.

Η διδασκαλία του Οσίου Γερασίμου για τον ύπνο είναι ουσιαστικά λόγος για την άσκηση. Με τον περιορισμό του ύπνου και την εγκράτεια συνηθίζει η σάρκα (το σαρκικό φρόνημα) να υποτάσσεται στο πνεύμα. Με την άσκηση και την αδιάλειπτη προσευχή, ιδίως με την μονολόγιστη ευχή, το «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησον με» ο νους συγκεντρώνεται στο χώρο της καρδιάς, που είναι η φυσική του θέση και αποκτά αδιάλειπτη μνήμη του Θεού.

Τόσο πολύ απέκτησε την οικείωση προς τον Θεό ο Όσιος Γεράσιμος και προστάτεψε το «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν» των Αγίων, ώστε δάμασε και τα άγρια θηρία και έκανε πολλά θαύματα. Απέκτησε μάλιστα και υπηρέτη ένα όνο, για να μεταφέρει νερό, καθώς πόσιμο νερό βρισκόταν σε απόσταση. Κάποια φορά, κι ενώ το λιοντάρι κοιμόταν, έμποροι που περνούσαν έκλεψαν τον όνο. Και επειδή ο Όσιος υποπτεύθηκε ότι το λιοντάρι έφαγε τον όνο, το τιμώρησε να μεταφέρει εκείνο το νερό. Ώσπου, μια μέρα, όταν ξαναπέρασαν οι έμποροι από το ίδιο το σημείο, το λιοντάρι αναγνώρισε τον κλεμμένο όνο και τον επέστρεψε σώο στον Όσιο. Εκείνος τότε το απάλλαξε από το έργο αυτό και το άφησε να γυρίσει στο βουνό. Και όταν ο Όσιος κοιμήθηκε με ειρήνη, το λιοντάρι ήρθε και πέθανε πάνω στον τάφο του.

Όταν στις 19 Ιανουαρίου του 473 μ.Χ. κοιμήθηκε ο Όσιος Ευθύμιος ο Μέγας (βλέπε 20 Ιανουαρίου), ο Όσιος Γεράσιμος είδε σε όραμα κατά τη στιγμή που προσευχόταν στη Λαύρα, το τέλος του Οσίου. Αυτό αναφέρεται στη διήγηση του Αγίου Κυριακού του Αναχωρητού (βλέπε 29 Σεπτεμβρίου), ο οποίος συνόδευσε τον Όσιο Γεράσιμο στην κηδεία του μεγάλου Αγίου της Εκκλησίας.

Δύο χρόνια μετά το τέλος του Οσίου Ευθυμίου, το 475 μ.Χ. επί Πατριάρχη Ιεροσολύμων Αναστασίου Α΄ (458 – 478 μ.Χ.) ο Όσιος Γεράσιμος κοιμήθηκε με ειρήνη. Τη διαδοχή της Λαύρας ανέθεσε στους συνασκητές αυτού Στέφανο και Βασίλειο.

Σημείωση: Όπως μας πληροφορεί ο συναξαριστής του Αγίου Νικοδήμου, ο Όσιος Γεράσιμος έζησε την εποχή του Κωνσταντίνου του Πωγωνάτου τον 7ο μ.Χ. κάτι όμως που δεν φαίνεται πιθανό.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Χριστώ εκ νεότητος, ακολούθησας πιστώς, ζωήν την ισάγγελον, επολιτεύσω σαφώς. Γεράσιμε Όσιε. συ γαρ εν Ιορδάνου, διέλαμψας τη χώρα, θήρα καθυποτάσσεις, τη στερρά σου ασκήσει. Χριστός γαρ ον εδόξασας, λαμπρος σε εθαυμάστωσε.

Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ

Ήρθε πάλι ο καιρός της νηστείας. Μια περίοδος ευκαιρίας ή παγίδας; Ευκαιρίας εάν δεις νηστεία ως μια δυνατότητα να σταματήσεις να πετάς μέσα στο σώμα σου, όλες τις άχρηστες και τοξικές τροφές. Δηλαδή όταν πάψεις να θεωρείς το κορμί σου ως την χωματερή της ψυχής σου. 

Η νηστεία θα γίνει ευκαιρία, εαν θελήσειςννα κοιτάξεις βαθιά μέσα σου, αφαιρώντας όλα τα περιττά και κρατώντας τα ουσιώδη στο βίο σου. 

Η νηστεία θα γίνει ευκαιρία, εάν αλλάζοντας τις τροφές αλλάξεις και τις σκέψεις, τις αντιλήψεις και της επαναλήψεις που σε εγκλωβίζουν σε ένα βίο καταστροφικό για σένα και τους άλλους. 

Η νηστεία θα γίνει ευκαιρία εαν πετάξεις απ΄ το νου σου, όλες τις στρεβλώσεις γύρω από το πρόσωπο του Θεού. Να νιώσεις επιτέλους ότι αυτός που σε καλεί το βράδυ της Ανάστασης να συναντηθείτε ούτε σε απειλεί, ούτε σε τρομοκρατεί, ούτε αστυνομεύει την ψυχή και το κορμί σου. Δεν σε στέλνεις στην κόλαση, δεν σε καταδικάζει, και δεν σε θέλει κακόμοιρο, μίζερο και αγέλαστο. 

Εκείνος ανέβηκε στο σταυρό και τον μεταμόρφωσε σε Ανάσταση, για να γεμίσεις εσύ ελπίδα και φως. Γι’ αυτό ήρθε ο Χριστός, την ώρα που πονάς να κοιτάς τον σταυρό και να λες δεν είμαι μόνος. Μα και την ώρα που απελπίζεσαι να κοιτάς τον άδειο τάφο Του και να λες δεν τελείωσαν όλα.

 π. ΛίΒυος

Ο ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΗΣΕ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟ

---

  Κλήρος και λαός είπαν το τελευταίο αντίο στον πρώην Ποιμενάρχη του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας. Εκατοντάδες λαού , πλήθος Ιεραρχών και δεκάδες πνευματικά τέκνα του μακαριστού παραβρέθηκαν στην Εξόδιο Ακολουθία του κυρού Καλλίνικου.

Στον Καθεδρικό Ι. Ναό Παναγίας Τριάδος Πειραιώς ετελέσθη η Εξόδιος ακολουθία του μακαριστού Μητροπολίτη πρώην Πειραιώς κυρού Καλλινίκου, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.

Την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος εκπροσώπησε  ο Αρχιμανδρίτης Δωρόθεος Πάπαρης, α’ γραμματέας της Ι.Σ. ο οποίος  μίλησε για την ζωή και το έργο του αοιδίμου κυρού Καλλινίκου, το πολύτιμο έργο του και την σπουδαία προσωπικότητα του.

Ο μητροπολίτης Πειραιώς τίμησε ιδιαιτέρως τον Προκάτοχό του και κήρυξε  τριήμερο πένθος με τις οι σημαίες στους Ι. Ναούς και τα Ιδρύματα της Μητροπολιτικής Περιφερείας να κυματίζουν μεσίστιες.

Ο μακαριστός Μητροπολίτης πρώην Πειραιώς κυρός Καλλίνικος (κατά κόσμον Κωνσταντίνος Καρούσος) εγεννήθη την 20η Σεπτεμβρίου του 1926 στο Βαρθολομιό Ηλείας. Ήταν πτυχιούχος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μεταξύ άλλων παρόντες και οι μητροπολίτες πρώην Καλαβρύτων Αμβρόσιος, Σάμου Ευσέβιος και Δημητριάδος Ιγνάτιος που αποτέλεσαν μαζί με τον μακαριστό ιεράρχη και τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο τον πυρήνα της χριστιανικής αδελφότητας «Χρυσοπηγή».

H ταφή του μακαριστού μητροπολίτη πρώην Πειραιώς θα γίνει στο Μοναστήρι της Παναγίας της «Χρυσοπηγής» στο Καπανδρίτι.

ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΟΤΗΡΙΟ...ΚΟΛΑΣ ΘΕΟ!

Ωχ! Κόλλησα Θεό….

Να κοινωνήσουν πρώτα τα παιδάκια!Κοίτα φιλότιμο! Κοινωνούν οι παλιόγεροι που κουβαλάνε τόσες ασθένειες και μετά οι υπόλοιποι!

Καλό θα ήταν να κοινωνούμε με κουταλάκι μιας χρήσεως. Τόσες ασθένειες υπάρχουν!

Με το ίδιο Δισκοπότηρο κοινωνούν και οι ετοιμοθάνατοι; Απαράδεκτο!

Σιγά που ότι μείνει στο Δισκοπότηρο το πίνουν οι παπάδες! Σίγουρα το χύνουν.

Εγώ πάω στην Εκκλησία, αλλά μη μου πείτε να κοινωνήσω. Σιχαίνομαι! Τόσα σάλια….μπλιάχ!

Να μην κοινωνήσετε τα παιδιά! Δεν βλέπεται τι ιώσεις κυκλοφορούν;

 Και όμως οι φράσεις αυτές είναι διατυπωμένες από στόματα Χριστιανών. Είναι απογοητευτικό, αλλά δυστυχώς είναι η αλήθεια. Δεν χρειάζεται να μπούμε στην καταμέτρηση του πόσο χριστιανοί είναι αυτοί που έχουν τέτοιες θέσεις. Πρέπει απλά να σταθούμε στην έκφραση. Είναι άνθρωποι που θέλουν να έχουν σχέση με την Εκκλησία. Με ποιά Εκκλησία όμως; Σίγουρα όχι με την Εκκλησία που στερεώνεται στο Αίμα και στο Σώμα του Χριστού.
 Συχνά οι άνθρωποι θέλουν την Εκκλησία σε μια προσωπική οπτική. Θέλουν την Εκκλησία στα μέτρα που καθορίζει ο εγκέφαλός τους. Θέλουν μια Εκκλησία κομμένη και ραμμένη στα μέτρα τους. Σε αυτή την εγωκεντρική τοποθέτηση ακόμα και τα άγια και ιερά της Εκκλησίας αντικειμενοποιούνται και δεν ξεφεύγουν της νοησιαρχικής πρακτικής του ανθρώπου. Δυστυχώς το λάθος αυτό προεκτείνεται σε σημείο βλασφημίας για τα Άχραντα Μυστήρια και για το Σώμα και το Αίμα του Χριστού.
 Σε καιρούς που εμφανίζονται ασθένειες, επιδημίες και διευρυμένα προβλήματα υγείας, οι φωνές αυτές και οι θέσεις αυτών των ανθρώπων γίνονται πιο δυνατές! H Εκκλησία έχει ζήσει άπειρες φορές αυτόν τον εκ των έσω διωγμό. Τα ίδια της τα παιδιά να αντιστρατεύονται στην αγιότητά Της και να εκτρέπονται σε μύθους υποτιμώντας τα Μυστήρια.
Στην προέκταση αυτής της λογικής ακόμα και η συνάθροιση στον Οίκο του Θεού,
στις Εκκλησίες, κρίνεται επικίνδυνη. Το πλήθος του κόσμου, γεννά προβληματισμό για την ασφάλεια της δημόσιας υγείας. Έτσι σκέπτεται ο κόσμος.
 Ευτυχώς δεν σκέφτεται έτσι ο Χριστός! Δέκα λεπροί τον πλησίασαν και δεν έκανε μήτε ένα βήμα πίσω. Αντιθέτως, έσκυψε πάνω τους και τους χάρισε την υγεία τους. Για την ακρίβεια του πράγματος έσκυψε πάνω από όλες τις ασθένειες της εποχής του άφοβα και μετέτρεψε το ασθενές σε υγειές. Έσκυψε πάνω από πτώματα νεκρών, ακόμα και σε αποσύνθεση τεσσάρων ημερών, και έδωσε πίσω ζωή. Αδίστακτα. Αδιαπραγμάτευτα. Τολμηρά. Ακέραια. Χωρίς καμία περιστροφή δεύτερης σκέψης. Χωρίς καμία συστολή φόβου. Χωρίς κανέναν ενδοιασμό προβληματισμού.

 Ο άνθρωπος δεν θέλει να ενεργεί έτσι. Μάλλον το αντίθετο. Σε αυτή την λογική απολυτοποιεί το όποιο σκεπτικό του και επιχειρεί να μεταλλάξει ακόμα και τον Χριστό! Ναι! Όταν φοβάσαι ότι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μπορεί να γίνει αφορμή για αρρώστια, όταν νομίζεις ότι το Ποτήριο της Σωτηρίας είναι δοκιμαστικός σωλήνας ιών και μικροβίων, όταν θεωρείς ότι το άφθαρτο Σώμα του Κυρίου μπορεί να γίνει αιτία φθοράς του σώματός σου, όταν ισχυρίζεσαι ότι το ζωηρό Αίμα του Χριστού μπορεί να μολύνει το δικό σου αίμα, τότε επιχειρείς να μεταλλάξεις τον ίδιο τον Χριστό προσαρμόζοντας βλάσφημα την Αγιότητά Του στην αμαρτία, την Αφθαρσία Του στην φθορά, την Ισχύ Του στην αδυναμία, την Αθανασία Του σε θάνατο.

 Αυτή είναι η πραγματικότητα του φόβου ότι μπορεί από το Άγιο Ποτήριο να κολλήσεις ασθένειες και ιούς και μικρόβια. Το Ποτήριο της Εκκλησίας είναι πηγή ζωής και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι αιτία στέρησης της ζωής ή αιτία κακοποίησης της ζωής. Είναι πηγή αιωνιότητας και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι αιτία προβλημάτων της παροντικότητας. Χιλιάδες χρόνια τώρα, από το ίδιο Ποτήριο και με την ίδια λαβίδα, μεταλαμβάνουν λεπροί, φυματικοί, άνθρωποι με λοιμώδη νοσήματα, άνθρωποι με ηπατίτιδα, άνθρωποι στο τελευταίο στάδιο ασθενειών και μισή στιγμή πριν το θάνατο. Κι όμως ποτέ κανένας δεν μπόρεσε να ισχυριστεί ότι το Άγιο Ποτήριο αποτέλεσε αιτία πανώλης.

 Και από την άλλη μεριά η συνάθροιση στο όνομα του Χριστού και η κοινή προσευχή στην Εκκλησία ποτέ δεν έγινε αποδεδειγμένη αιτία επέκτασης νοσημάτων. Στην Εκκλησία το ασθενές αγιάζεται γιατί ο Χριστός είναι Άγιος Ισχυρός. Στην Εκκλησία ότι μπορεί να επιφέρει ασθένεια θεραπεύεται γιατί η Χάρις του Αγίου Πνεύματος καθιστά τα πάντα αθάνατα καθόσον ο Θεός είναι Άγιος Αθάνατος. Βασική προϋπόθεση είναι η πίστη ότι στον Οίκο του Θεού προσερχόμαστε για να λατρέψουμε χωρίς κανέναν ενδοιασμό τον Άγιο Θεό. Τούτο σημαίνει ότι «πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα» και μέσα στην ασφάλεια αυτή δεν υπάρχει δεύτερη σκέψη για ανόητους φόβους. Ο Χριστιανός προσέρχεται στην Εκκλησία και στα Άχραντα Μυστήρια από αγάπη προς το Θεό και «φόβος οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἀλλ᾿ ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τόν φόβον, ὅτι ὁ φόβος κόλασιν ἔχει, ὁ δέ φοβούμενος οὐ τετελείωται ἐν τῇ ἀγάπῃ» (Α’ Ιω. 4,18).

 Είναι ανόητες οι φωνές που διακηρύσσουν ότι η προσέλευση στην Εκκλησία και η Θεία Κοινωνία μπορεί να γίνουν πρόξενοι ασθένειας. Στην Εκκλησία η ασθένεια μεταποιείται σε ρώμη και ότι λείπει από την υγεία του ανθρώπου αναπληρώνεται από την Χάρη του Θεού. Τόσα θαύματα εξάλλου αυτό μαρτυρούν. Χιλιάδες μαρτυρίες αναφέρονται σε ιάσεις από ασθένειες κάθε είδους. Γίνεται ο Θεός από την μία να είναι ιατρός ψυχών και σωμάτων και από την άλλη να παρουσιάζεται από ελαφρόμυαλους ως πηγή ασθένειας και πόνου; Σίγουρα όχι!
Κι όμως από το Άγιο Ποτήριο κολλάς κάτι που σε απαλλάσσει από φόβους, μικρότητες και βλασφημίες. Κολλάς κάτι που σε κάνει να είσαι Άγιος και Ισχυρός και Αθάνατος κατά χάριν.
Από το Άγιο Ποτήριο ….. κολλάς Θεό!

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

1. «Οι άνθρωποι σήμερα, έλεγε ο Γέροντας Φιλό­θεος, είναι ακράτητοι. Λαός και κλήρος, σαν αχαλίνωτα αλόγα, τρέχουν στην αμαρτία.

Δεν συλλογίζονται το Θεό, το θάνατο, την κρίση, την ανταπόδοση, τίποτα – τίποτα, μόνο για την ύλη ενδιαφέρονται, για το σώμα, για τις ηδονές, για τις τιμές. Πολύ λίγοι είναι εκείνοι πού έχουν αληθινά ενδιαφέροντα και ίσως για χάρη αυτών των λίγων κρατάει ο Θεός τον κόσμο».

2. Ο Γέροντας Παίσιος έλεγε: «Όσοι αναπαύονται μέσα στον υλικό κόσμο και δεν ανησυχούν για τη σωτη­ρία της ψυχής τους, μοιάζουν με τα ανόητα πουλάκια πού δεν θορυβούν μέσα στο αυγό, για να σπάσουν το τσόφλι, να βγουν έξω να χαρούν τον ήλιο — το ουράνιο πέταγμα στην παραδεισένια ζωή – αλλά παραμένουν ακίνητα και πεθαίνουν μέσα στο τσόφλι του αυγού».

3. «Οι κοσμικοί άνθρωποι με κουράζουν, έλεγε ό Γέ­ροντας Αμφιλόχιος, γιατί όσα έχουν μέσα τους απο­θηκευμένα, έρχονται πάνω μου σαν ηλεκτρικά κύματα».

4. Έλεγε ό Γέροντας Πορφύριος: «Σήμερα οι άν­θρωποι ζητούν να τους αγαπήσουν και γι’ αυτό αποτυγχά­νουν. Το σωστό είναι να μην ενδιαφέρεσαι αν σε αγαπούν, αλλά αν εσύ αγαπάς το Χριστό και τους ανθρώπους. Μόνο έτσι γεμίζει η ψυχή».

5. Για τους σημερινούς ανθρώπους, ο Γέροντας της Δράμας Γεώργιος έλεγε: «Ο κόσμος έχει φύγει από την αθωότητα και την καλοσύνη. Κάθε μέρα φροντίζει να βα­δίζει προς το κακό. Όσο περνούν τα χρόνια, βαδίζει στην καταστροφή και ο Θεός δεν το θέλει αυτό».

6. Για την ευγένεια των ανθρώπων της εποχής μας, ο Γέροντας Π αίσιος υπογράμμιζε: «Κάνει πολύ κακό η κοσμική ευγένεια πού υποκρίνεται, γιατί ξεγελιέται κανείς και ανοίγει την καρδιά του στον κοσμικό άνθρωπο και τελικά χαραμίζει την ευλάβεια του, γιατί εκείνος δεν ξέρει τι θα πει ευλάβεια. Είναι σαν να δίνει χρυσές λίρες σε ανθρώπους πού ξέρουν μόνο τις μπρούντζινες δραχμές».

7. Ό Γέροντας Φιλόθεος έλεγε: «Οι χριστιανοί διαιρούνται σε δύο τάξεις. Είναι οι αγράμματοι και οι εγγράμματοι. Οι περισσότεροι αγράμματοι είναι άπιστοι, δεν γνωρίζουν ότι υπάρχει Θεός, τι είναι ο Θεός και τι είναι η πίστη. Μαθαίνουν όμως τόσα παραμύθια, τόσα άσεμνα τραγούδια, τόσους χορούς! Οι περισσότεροι εγγράμματοι είναι τελείως άπιστοι. Έκτος από λίγες εξαιρέσεις, οι περισσότεροι είναι κούτσουρα! Ποτέ τους δεν προσεύχονται και ντρέπονται να κάνουν το σταυρό τους».

ΕΞΟΔΙΟΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΥΡΟΥ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΕΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗ ΣΕ ΕΝΑΝ ΝΕΟ ΣΗΜΕΡΑ;

---

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανού

Για τους περισσότερους είναι μία παράδοση, ένα έθιμο. Συνδεδεμένη με τη νηστεία και με έκβασή της την Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα, η Σαρακοστή είναι μία συνήθεια που έρχεται από το παρελθόν.

Πολλοί νέοι σήμερα νηστεύουν, ακολουθώντας την οικογένειά τους, επιλέγοντας έναν εναλλακτικό τρόπο διατροφής ή επειδή αισθάνονται ότι η νηστεία είναι ένας απόηχος της ανάγκης για Θεό και νόημα ζωής. Άλλοι πάλι εκκλησιάζονται, ιδίως κατά τους Χαιρετισμούς ή τις Κυριακές της Σαρακοστής. Σχεδόν όλοι όμως συνεχίζουν τον τρόπο ζωής τους, χωρίς να συνειδητοποιούν στον λογισμό και στον προβληματισμό τους ότι Σαρακοστή σημαίνει αλλιώτικη πορεία ζωής.

Η οικογένεια, εφόσον έχει πνευματικά βιώματα και νιώθει την ανάγκη μεταλαμπάδευσής τους, μπορεί να δώσει στα παιδιά και τους νέους αφετηρίες σαρακοστιανών εμπειριών. Λιγότερη τηλεόραση και υπολογιστής. Επιμέλεια στην προσευχή. Συζήτηση για το νόημα του κόσμου και της ζωής. Ο Χριστός ως βάση για τη διαχείριση των περιστάσεων, των ανθρώπων, των σχέσεων. Και τη ίδια στιγμή εργασία με τον εαυτό μας. Αίσθηση ότι ο χρόνος της νηστείας δεν είναι μόνο διατροφική αλλαγή, αλλά απόφαση για περισσότερη αγάπη. Για συγχώρεση και ανοχή. Για θέαση του κόσμου μέσα από τη θέση του πλησίον. Αντίσταση στο ήθος ενός πολιτισμού που επιμένει ατομοκεντρικά. Σύνδεση με την εκκλησιαστική κοινότητα μέσω της λατρείας και των εορτών. Μετάνοια για τα μικρότερα ή μεγαλύτερα λάθη.

Και βέβαια χαρά. Αυτή που είναι το τελικό νόημα της Σαρακοστής, όπως και κάθε λειτουργικής περιόδου της ζωής της Εκκλησίας. Δεν είναι καταπίεση η νηστεία, η προσευχή, ο συχνότερος εκκλησιασμός, η συναίσθηση ότι δεν είμαστε τέλειοι, ότι ο κόσμος δεν υπάρχει για να προβάλλουμε τον εαυτό μας αλλά για να αγαπούμε, δηλαδή για να βγαίνουμε από αυτόν. Και η έξοδος δίνει χαρά. Κάποτε φανερή, κάποτε μυστική. Σκοπός της είναι η συνάντηση με τον Χριστό. Η θέα Του στο πρόσωπο του άλλου. Η μεταμόρφωση της καρδιάς.

Ό,τι δίνει αληθινό νόημα στη ζωή μας και μας κάνει να μη νικιόμαστε από την έπαρση και το δικαίωμα της κατανάλωσης των πάντων, από την υιοθέτηση του μοιραίου «όλα επιτρέπονται». Και είναι χαρά να μην αισθανόμαστε μόνοι, ακόμη κι αν για τους πολλούς αυτός ο τρόπος είναι κατεξοχήν μοναχικός. Κάποτε παρωχημένος. Η χαρά όμως δε νικιέται από το παρόν, αλλά το αγιάζει και το μεταμορφώνει. Και μας μαζί του.

Η Εκκλησία καλεί ιδιαίτερα τους νέους να δουν πίσω από τις λέξεις των ύμνων, πίσω από το λιτό φως των ιερών ακολουθιών, τα πένθιμα άμφια την προτροπή για μετάνοια, για απελευθέρωση από έναν κόσμο που φωνάζει. Που θεοποιεί εαυτό και πάθη. Που δεν ξέρει να ακούει. Και ο νέος, αυτός δηλαδή που ζητά αυθεντικότητα και αγάπη, μπορεί να βρει στον χρόνο της Σαρακοστής και στον τρόπο της Εκκλησίας τη χαραμάδα από την οποία το φως της πίστης θα περάσει, θα αλλάξει την καρδιά και θα κάνει τον άνθρωπο να μοιάσει του Θεού. Εκείνου που από αγάπη θα σταυρωθεί και θα αναστηθεί. Για να δώσει αιωνιότητα στη χαρά που τόσο μας λείπει και που ο κόσμος την υποκαθιστά με τις ψευδαισθήσεις του.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΕΥΤΡΟΠΙΟΣ,ΚΛΕΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΣΚΟΣ

---

Οι Άγιοι Μάρτυρες Βασιλίσκος, Ευτρόπιος και Κλεόνικος κατάγονταν από την Αμάσεια του Πόντου και έζησαν κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (286-305 μ.Χ.).

Ήταν στρατιώτες και συγγενείς του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος. Ως Χριστιανοί διαβλήθηκαν στον ηγεμόνα Ασκληπιόδοτο, ο οποίος τους συνέλαβε και τους βασάνισε σκληρά. Όμως οι Μάρτυρες, αφού παρουσιάσθηκε σε αυτούς ο Κύριος και ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος, έγιναν υγιείς.

Μέσα στη φυλακή οι τρεις νέοι δεν έχασαν ούτε το θάρρος ούτε την πίστη τους. Αντιθέτως εξακολούθησαν να λατρεύουν τον Ένα και Αληθινό Θεό. Με το κήρυγμά τους και το παράδειγμα που προσέφερε το ήθος, η αντοχή και το θάρρος τους, οδήγησαν πολλούς συγκρατούμενους τους στην αληθινή πίστη. Ο Ασκληπιόδοτος πληροφορήθηκε την Χριστιανική δράση των τριών κρατουμένων και την επίδραση που ασκούσαν στους φυλακισμένους ειδωλολάτρες και διέταξε να τους οδηγήσουν και πάλι ενώπιόν του.

Ο ηγεμόνας τότε άρχισε να κολακεύει τον Άγιο Κλεόνικο, για να αρνηθεί την πίστη του Χριστού, υποσχόμενος δώρα και τιμές. Ο Άγιος όμως αφού γέλασε, χλεύασε την αρρώστια των ειδώλων. Και ενώ ετελείτο θυσία, με προσευχή κατέρριψε το είδωλο της Αρτέμιδος. Αμέσως ο ηγεμόνας έδωσε εντολή να βασανισθούν. Τότε ο Κύριος εμφανίσθηκε στους τρεις νέους και στο πλήθος των ειδωλολατρών, οι οποίοι παρακολουθούσαν το μαστίγωμα των Χριστιανών, έχοντας στο πλευρό Του τον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Θεόδωρο. Οι τρεις Χριστιανοί αξιώθηκαν της θαυματουργικής ιάσεως των τραυμάτων τους, ενώ πολλοί ειδωλολάτρες που είδαν το θαύμα, βαπτίσθηκαν Χριστιανοί. Ο Ασκληπιόδοτος όμως όχι μόνο δεν άλλαξε στάση, αλλά διέταξε να αποκεφαλισθούν όλοι οι νεοφώτιστοι Χριστιανοί. Ο Ασκληπιόδοτος και οι ειδωλολάτρες, τυφλοί από οργή, διέταξαν τους δημίους να περιχύσουν τους τρεις Μάρτυρες με καυτή πίσσα. Όμως, νέα θαυματουργική ενέργεια από τη Θεία Χάρη δεν επέτρεψε οι πιστοί νέοι να πάθουν το παραμικρό, ενώ η καυτή πίσσα έπεσε και κατέκαψε τους δημίους.

Όμως, ο σκληρόκαρδος ηγεμόνας δεν μπορούσε να δει την αλήθεια, η οποία παρουσιαζόταν μπροστά στα μάτια του. Έτσι, πρόσταξε την σταυρική καταδίκη του Ευτροπίου και του Κλεονίκου και τη φυλάκιση του Βασιλίσκου. Οι δύο νέοι πέρασαν την τελευταία νύχτα της ζωής τους προσευχόμενοι. Και πάλι ο Κύριος εμφανίσθηκε μπροστά τους, για να τους ενθαρρύνει.

Στις 3 Μαρτίου του 308 μ.Χ., ο Ευτρόπιος και ο Κλεόνικος κοσμήθηκαν με τους στέφανους της αγιότητας και του μαρτυρίου διά του σταυρικού τους θανάτου. Ο Βασιλίσκος παρέμεινε έγκλειστος στη φυλακή, όπου και πέθανε μετά από μερικά χρόνια, κερδίζοντας την αιώνια ζωή. Περισσότερα για τον Άγιο Βασιλίσκος μπορείτε να διαβάσετε στις 22 Μαΐου όπου επαναλαμβάνεται η μνήμη του.

Ἀπολυτίκιον 
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Τὸ τρίστοιχον ἄθροισμα, τῶν Ἀθλητῶν τοῦ Χριστοῦ, Εὐτρόπιον μέλψωμεν, σὺν Βασιλίσκω ὁμού, τὸν θεῖον Κλεόνικον οὗτοι γὰρ τῆς Τριάδος, τὸ ὑπέρθεον κράτος, ἄθλοις ὑπερφυέσιν, ὠμολόγησαν πάσιν ἡ πάντοτε πρεσβεύουσι, σώζεσθαι ἅπαντας.

ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ:40 ΜΕΡΕΣ ΑΓΚΑΛΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ

π.Σπυρίδων Σκουτής

~ Θα ακούσουμε αυτές τις μέρες πολλά, τρελά, παράλογα και απίστευτα. Το κόψε –ράψε είναι η νέα μέθοδος άρνησης της ασκήσεως και της θεραπείας στον Ορθόδοξο δρόμο.

Φράσεις του στυλ : «Δεν έχουν σημασία οι νηστείες αλλά η καρδιά μας», «Τα εξερχόμενα βλάπτουν όχι τα εισερχόμενα», «Εγώ θα νηστέψω έτσι για αποτοξίνωση» κλπ θα έχουν τις πρώτες θέσεις σε πηγαδάκια και κουβέντες μετά τον χαιρετισμό: «Καλή και ευλογημένη Σαρακοστή».

Διαβάζουμε πολλά άρθρα ακόμα και πνευματικών ανθρώπων που λένε: “Δεν πειράζει να μην κάνεις νηστεία αρκεί να μην κατακρίνεις”. Αυτό δεν γίνεται. Γαστριμαργία και αρετή δεν μπορούνε να πάνε μαζί. Όπως κουτσομπολιό, κατάκριση και νηστεία δεν πάνε μαζί , διότι σημαίνει ότι η νηστεία δεν γίνεται σωστά, από κάπου μπάζει. Από την άλλη, αυτοί που περιορίζουν τη νηστεία μόνο στο φαγητό μάλλον δεν έχουν μελετήσει την ορθόδοξη θεραπευτική και τα λόγια των Αγίων Πατέρων.

Στην πίστη μας τα πράγματα είναι απλά, καθαρά , ξάστερα και αληθινά. Η άσκηση είναι μητέρα του αγιασμού. Νηστεία σημαίνει πείνα για τον Θεό όπως έλεγε και ο μακαριστός π. Αλέξανδρος Σμέμαν. Η νηστεία αφορά όλες τις αισθήσεις, δεν είναι κοιλιακό το θέμα. Ο αγώνας της νηστείας πάει μαζί με την εγκράτεια και αυτά είναι τα δύο χαλινάρια για να χαλιναγωγήσουμε τον << Βουκεφάλα >> των παθών που έχουμε μέσα μας. Νηστεία σημαίνει ότι θα πονέσουμε γι’ Αυτόν που αγαπάμε και θυσιάστηκε για εμάς, όχι μόνο στο πλαίσιο της τιμής για Εκείνον αλλά για να θεραπευτούμε και να Του μοιάσουμε. «ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι ἐγὼ ἅγιός εἰμι» (Λευϊτ. 20,7,26 & Α΄ Πέτρ. 1,16)

Θα πονέσει το σώμα, η ψυχή, θα λιώσουμε στην προσευχή, θα γονατίσουμε στις μετάνοιες, θα μελετήσουμε Αγία Γραφή και Πατέρες, θα κάνουμε στην άκρη αυτά που μας αρέσουν και θα χτυπήσουμε ευθέως τη << λερναία ύδρα >> των παθών κατακέφαλα. Να κλείσουμε ραντεβού με τους πνευματικούς για να πάρουμε τον χάρτη και τις σωστές κατευθύνσεις ώστε να φτάσουμε νικητές την ημέρα της Αναστάσεως. Θα περπατήσουμε αυτά τα σαράντα σκαλοπάτια της Σαρακοστής δίνοντας αίμα για να λάβουμε πνεύμα.

Δεν επιβάλλει η Εκκλησία τη νηστεία, αντίθετα προτείνει ελεύθερα έναν τρόπο για να ζήσω με τον Θεό θεραπεύοντας τον εαυτό μου. Μπορώ αλλά δεν θέλω να φάω όχι γιατί είναι κακό το φαγητό αλλά γιατί δεν μπορώ να ασχολούμαι με τα επίγεια και υλικά αλλά με τα επουράνια και τα αιώνια.

Νηστεία στον ορθόδοξο δρόμο σημαίνει να πονέσω, να διαλυθώ, να συντριβώ, να κλάψω, να κοντραριστώ στα ίσα με τον εαυτό μου και τα πάθη μου. Οποιαδήποτε άλλη θεώρηση είναι ειδωλολατρία, δηλαδή αθεΐα.

Και για να κλείσουμε με λίγο πνευματικό χιούμορ. Νηστεία με γαλατάκι αμυγδάλου στον καφέ, τυράκι νηστίσιμο, αστακό , χαβιάρι δεν γίνεται. Δηλαδή με << ασκητικό φρόνημα ανέσεως >> κοροϊδευόμαστε. Όπως επίσης άλαδο από τη μια και κατάκριση από την άλλη δεν οδηγούν πουθενά. Σαν να πηγαίνεις γυμναστήριο για να κατέβεις σε ολυμπιάδα και μετά την προπόνηση να πηγαίνεις και τρως το καταπέτασμα και να σε βρίσκουν λιπόθυμο από το μεθύσι στη μέση του δρόμου. Με το να πάμε απλά στους Χαιρετισμούς, να στολίσουμε Επιταφίους και να πάμε να κοινωνήσουμε Μ. Πέμπτη ή Μεγάλο Σάββατο ανεξομολόγητοι δεν γίνεται τίποτα. Κοροϊδεύουμε τον Χριστό, τον εαυτό μας και δεν γίνεται κάτι. Ή όλα ή τίποτα….ή θα μπούμε ερωτικά στον αγώνα της μετανοίας ή καλύτερα να κάτσουμε σπίτι μας. Με εξωτερικές εκφράσεις του φαίνεσθαι αλλά με απουσία καρδιάς Χριστό δεν μπορούμε να γνωρίσουμε.

Η μόνη ασυγχώρητη αμαρτία είναι η βλασφημία του Αγίου Πνεύματος δηλαδή η αμετανοησία. Αν δεν θέλω να αλλάξω, οι 40 αυτές μέρες είναι απλά ένας αριθμός στο ημερολόγιο και τίποτα περισσότερο. Αν θέλω να αλλάξω, οι μέρες αυτές γίνονται 40 σκαλοπάτια για τον ουρανό.

Ας αγωνιστούμε αυτές τις μέρες, ας προσπαθήσουμε να περιπλανηθούμε στον βυθό των ουσιαστικών νοημάτων της υμνολογίας της περιόδου αυτής και όταν με την άσκηση έχουμε κάνει τον κατάλληλο χώρο υποδοχής μέσα μας τότε θα συναντήσουμε τον Χριστό.

Οι καρποί της ασκήσεως την περίοδο αυτή θα φανούν την λαμπροβδομάδα δηλαδή την εβδομάδα της διακαινησίμου πόσο καινούργιοι γίναμε τελικά .

Να νηστέψουμε αγαπητοί μου από την φθορά του κόσμου ώστε να “φάμε” και να απολαύσουμε την αιωνιότητα.

Σαρακοστή : 40 μέρες αγκαλιά με τον Σταυρό όχι από βάσανο αλλά από έρωτα.

Καλό αγώνα, καλή και ευλογημένη Σαρακοστή σε όλους !

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΧΟΜΕΝΗ ΝΗΣΤΕΙΑ

Το όλο θέμα της νηστείας έχει κάπως έτσι: κατά μία πρώτη εκδοχή, πάμε να νηστεύσουμε λίγο–πολύ κάπως «καταστατικά» στην αρχή, στερούμενοι κάποια συγκεκριμένα είδη βρώσεως: «από γάλα, από αυγά, από ψάρι και από κρέας» (ορισμένοι, μάλιστα, βαστάνε πιο πολύ ακόμη ώστε να νηστεύουν με ακρίβεια απέχοντας και από λάδι κάποιες μέρες, αν όχι τις περισσότερες μέρες).

Όλα καλά κι όλα ωραία, δηλώνουμε προθυμία και ζήλο και είμαστε οι «πρώτοι» σ’ ετούτο το νηστειακό άθλημα· το ξέρουμε, το ξέρουν κι άλλοι μαζί μας, μέσα στο θρησκευτικό στίβο εισπράττουμε αρκετή αναγνώριση. Κατόπιν, όταν η ρουτίνα σφιχταγκαλιάσει τον αγώνα μας, όπως είναι αναμενόμενο, ο εαυτός μας θα πλήξει και δεν θ’ αντέξει για πολύ τη μοναξιά της κρυφής ή ακριβοθώρητης άσκησης και με το παραμικρό θ’ ανοίγεται προς την αλάνα της επιβράβευσης και των επαίνων του φλύαρου κόσμου και των φλυαρότερων ανθρώπων του.

Πριν ν’ αγωνιστούμε για τα καλά, έχουμε ήδη «αγιαστεί» και το έχουν πάρει χαμπάρι αυτό όλοι. Φαίνεται να είναι το μόνο εύκολο αυτό για ’μας, γιατί είναι στο αίμα μας, ξέρουμε με κάθε «ασκητική» ευκαιρία πώς να αυτοαγιαζόμαστε και πώς να κομπάζουμε και άρα στην ουσία να απωθούμε το αληθινό πνεύμα της σιωπηλής και καρτερικής ορθοδοξίας. Απλά, δεν υπάρχουμε!

Κατά μία δεύτερη εκδοχή, πάμε να νηστεύσουμε πάλι από όλες τις παραπάνω τροφές και, για κάποιο λόγο, από κάποια άγνωστη αφορμή ή ανεξέταστη αιτία, βλέπουμε ότι στη σχέση με τον εαυτό μας και στη σχέση του εαυτού μας με τους συνανθρώπους μας, έχουμε μέσα μας άφθονη, ακμαία και ακαταλάγιαστη κατάκριση, καταλαλιά, συκοφαντία, μνησικακία, έχθρα, υποκρισία, αφιλία, ψυχρότητα, δόλο, ζήλεια, φθόνο, ταραχή, θυμό, ίδιο θέλημα, αξιώσεις, απαιτήσεις, πολυποίκιλες αντιδράσεις γνωστής ή αγνώστου προελεύσεως, εγωισμό, φιλαυτία, κάθε ονομαστή ή ακατανόμαστη κακία…

Και γίνεται μετά τούτη η νηστεία «μας», μια δοκιμασία, μια θηλιά κι ένας βραχνάς, ένα άπιαστο όνειρο, ένας εφιάλτης των κανόνων, μια ακροβασία και ένα τάνυσμα ανάμεσα στο «ημικολάσιμο» ή στο «τέρμα κολάσιμο», μια στέρηση που δε μας φέρνει τη χαρά, μια ψυχοφθόρα αυτοδικαίωση, ένας κούφιος αγώνας, μια αστεφάνωτη και λυπηρή άσκηση, μια ανιαρή σύνθλιψη και δυσκολία, μια ακατανόητη πίεση, μια απογοητευτική ακύρωση όλης της πνευματικότητας, ίσως και μια βεβήλωση της όποιας θεωρίας είχαμε σα σημαία να κυματίζει μέσα μας, μια τεχνική που εμφαίνει ή καλύπτει το κενό μας, μια διαστρέβλωση του ορισμού της αληθινά θεάρεστης πράξης, ένα συνεχές περιφερόμενο τίποτα που συνοδεύεται πάντα μ’ ένα νοθευμένο φωτοστέφανο. Η νηστεία που πάμε να δοκιμάσουμε εγωικά και υπερήφανα μας ελέγχει κανονικά κι εμείς δραπετεύουμε από το καθαρτήριο φέγγος της. Και, όσο αποφεύγουμε το φέγγος της, τόσο παραμένουμε στο σκοτάδι των παθών του εαυτού μας.

Όλα τα ξέρει και όλα τα καταλαβαίνει η συνείδηση του ανθρώπου κι ας μην ομολογεί κάτι κι ας μην παραδέχεται πολλά κι ας μην εξωτερικεύει απολύτως τίποτα. Από τη εσωτερική φωνή και από την αντίληψη της καρδιάς μας, που ουσιαστικά είναι η φωνή και ο τρόπος του Θεού μέσα μας, ο εαυτός μας δεν μπορεί να κρυφτεί και του είναι εντελώς αδύνατο στο τέλος να μην πειστεί και να μη συμφωνήσει.

Στη συνέχεια, βλέπουμε και διαπιστώνουμε ότι ο μεγαλύτερος εχθρός και ο πιο κάθετος αντικείμενος της αγίας νηστείας του Χριστού, της νηστείας όλων των Αγίων και της νηστείας των πιστών τέκνων της Εκκλησίας, είναι ανομολόγητα ο ίδιος ο τρυφηλός, απαίδευτος και ευμαρής εαυτός μας: όλα τα φίλαυτα κύματα είναι μέσα μας, μας σωριάζουν παταγωδώς και μας κάνουν πάντα ν’ απορούμε μέσα στην αισθητά πνευματική ανημποριά μας.

Τι γίγαντες που γίνονται στ’ αλήθεια τα μυρμήγκια της πονηρίας μέσα μας, καμιά φορά, αν όχι όλες τις φορές! Τα βλέπουμε και τα εννοούμε όλα! Πλούσια η γκάμα στα εσώψυχά μας: Αντιδράσεις, γογγυσμοί, αδιαφορίες, αρνήσεις, ενστάσεις, διαμαρτυρίες της λογικής, συχνές επικλήσεις στη φυσική αδυναμία, αδιάφορες ανυπακοές στον καθαρμό που προτείνει η ασκητική Εκκλησία μας, επιζήμιες υπακοές προς το ανίσχυρο τάχα του οργανισμού μας, λεπτές εγκεφαλικές προσπεράσεις του τύπου «το παν δεν είναι η νηστεία», εύκολες και αβίαστες αυτοπαραιτήσεις με σαθρά επιχειρήματα του πονηρού, του ευνόητου που γίνεται το πιο ανόητο: «πάνω απ’ όλα η αγάπη». Μέσα μας φέρουμε χίλιες γλώσσες ανέντιμων δικαιολογιών ίσα για να μη νηστεύσουμε, να μη λάβουμε Χάρη του Θεού, να μην αγιαστούμε, να μην ευλογηθούμε, να μη βιώσουμε και να μη χαρούμε το μυστήριο της Ανάστασης, της εν Χριστώ ζωής στη ζωή μας.

Βάλτε μυστικά ένα άδολο «νηστειόμετρο» στις σχέσεις σας και δείτε αθόλωτα τα σπασμωδικά πλοκάμια του πειρασμού ν’ ακουμπάνε όλο το εύρος της καθημερινής μας ζωής. Από παντού εμποδίζεται ή δυσχεραίνεται η αγία μαρτυρία και η παραδοσιακή πράξη της ορθόδοξης νηστείας. Αιώνες, χρόνια και ζαμάνια τώρα, αλλά ιδίως σήμερα, όλος ο άθεος και αντίθεος κόσμος και το σκληρό σύστημα της αποστασίας του, έχει ήδη προαποφασίσει για ’μας, για τις καρδιές μας, για τις σχέσεις μας, για τον τόπο μας και για το μέλλον του τόπου μας: Οι νεοέλληνες πρέπει με κάθε φανερό και αφανή τρόπο να σβήσουν και να πεθάνουν πνευματικά από την απιστία και την αμετανοησία τους. Και η κατάλυση, η αθέτηση, η καταπάτηση της νηστείας είναι η πρώτη και τελευταία απόδειξη της δικής μας απιστίας και αμετανοησίας. Ζήτω η εκκοσμίκευσή μας, εύγε στην αλλοτρίωσή μας και δόξα στον απαράμιλλο χαμό μας!

Όλ’ αυτά, ναι, οπωσδήποτε υπάρχουν μέσα μας, αν δεν έχουμε μια στάλα από πόθο Χριστού και μια καρδιά που λίγο–πολύ να λιώνει στη φλόγα του Πνεύματος. Όμως, κανένας βαπτισμένος Χριστιανός δεν έχει το δικαίωμα στην αποκαρδίωση και στην απελπισία. Υπάρχει λύση και διέξοδος, αν ταπεινωθούμε με χαρά και με θεία επίγνωση και αν δεν χρεώσουμε τίποτα στον Χριστό και στη Χάρη Του: δεν είναι Αυτός ο φταίχτης μας, δεν είναι Αυτός που μας παιδεύει και μας βασανίζει, γιατί πολύ απλά Αυτός είναι ο αιώνιος και μοναδικός Σωτήρας μας. Δεν έχει ανάγκη Αυτός τη νηστεία μας, όσο έχουμε απόλυτη ανάγκη εμείς από την ανείπωτη Χάρη που δίνει Αυτός και αυτή στη ψυχή μας· στη ψυχή που πάντα επιθυμεί ν’ αγωνίζεται, όχι για το «βραβείο» και για τον «έπαινο», αλλά γιατί δε βαστάει άλλο να νιώθει, από τη μια την απερινόητη αγάπη του Θεού τόσο γι’ αυτήν προσωπικά όσο και για όλο τον κόσμο και, από την άλλη, να νιώθει το θολόμαυρο πέλαγος των αμαρτιών της να βρίσκεται μέσα στη στέρνα του χοϊκού εαυτού της.

Κι όταν δεν βαστάμε άλλο από αγάπη, τότε είναι που είμαστε ικανοί να κάνουμε τα πάντα για χάρη της! Και πρώτα απ’ όλα να νηστεύσουμε, επιτέλους καρδιακά, ελεύθερα, απλά, αμήχανα, ακομπλεξάριστα, ταπεινά και θεοδοξαστικά. Δε γίνεται να νηστεύει κάποιος δίχως τη χάρη της νηστείας που δίνει ο Θεός, μια και η νηστεία είναι ο δικός Του κενωτικός τρόπος. Δε γίνεται να νηστεύσει κάποιος δίχως τη θεϊκή αγάπη και το θείο πόθο. Γιατί η νηστεία, είναι πρωτίστως έκφραση αγάπης και πιστότητας. Στερούμαι για να μπορώ να πληρωθώ και να γεμίσω. Γεμίζω από αυτό που δεν μ’ αφήνει ποτέ να αδειάσω και να στερηθώ ποτέ. Και αυτό είναι η Χάρη του Θεού· η ζωή της ζωής μου. Η ζωή μου γίνεται μια κεχαριτωμένη και αβάρετη νηστεία, δηλαδή μια κραταιή και άφοβη αγάπη, που γνωρίζει πώς να υπερβαίνει τον άρτο, το σώμα, την ανάγκη, τη βαρύτητα, την πτώση, το χρήμα, την εξαγορά, κάθε μικρό, ευτελές και ποταπό, την ίδια την αμαρτία που κομίζει υποσχέσεις πληρότητας, δίχως να την επιτυγχάνει ποτέ.

Η νηστεία που γίνεται κατά μίμηση του Ίδιου του Χριστού (Εκείνος άλλωστε μας έδειξε καθαρά την οδό της νηστείας), γίνεται το μυστικό της αθανασίας μας και απεργάζεται κάθε αναφαίρετη ευλογία στη ψυχή μας. Και η πιστή ψυχή επιθυμεί μόνο με τη νηστεία του Χριστού να ετοιμάζεται και να λαμπρύνεται εν όψει του ερχομού του Νυμφίου της. Και ο Νυμφίος όταν έρθει, φέρνει και το τέλος κάθε κόπου και οδύνης, το πέρας κάθε άσκησης και θλίψης, γιατί φέρνει τη χαρά και την ευφροσύνη του ιερού Γάμου μας μ’ Αυτόν. Και αυτός ο Γάμος είναι το Πάσχα μας, το Πάσχα κάθε ψυχής. Ποιας ψυχής; Της ψυχής που δεν ενδοίασε, δεν δίστασε και που τόλμησε και νήστεψε, γιατί αγάπησε. Και όσο αγάπησε, τόσο ευλογήθηκε και ζωοποιήθηκε και αναστήθηκε μια για πάντα.

Και μετά από αυτό, κάθε νηστεία θα έχει λάβει το ευλογημένο τέλος της, γιατί απλά θα έχει εκπληρώσει εκ των πραγμάτων το σκοπό και το νόημά της. Πού; Πρωτίστως μέσα στη ψυχή μας και έπειτα μέσα στον καθημερινό μας αγώνα και τις σχέσεις μας, τους συνανθρώπους μας, τα σπιτικά και τον κόσμο μας…

π. Δαμιανός

ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ο ΠΛΑΝΑΣ

Ο Αγιος Νικόλαος γεννήθηκε στη Νάξο το 1851 μ.Χ., από τον Ιωάννη και την Αυγουστίνα, το γένος Μελισσουργού. Οι ευσεβείς γονείς του τον ανέθρεψαν με παιδεία και νουθεσία Κυρίου.

Από την παιδική του ηλικία εξέφρασε την έφεση και την αγάπη του προς τα ιερά και τα όσια. Ήταν φιλακόλουθος και διακονούσε πάντοτε στο ιερό τον παππού του ιερέα Γεώργιο Μελισσουργό. Προορισμένος από τον Θεό να γίνει λειτουργός των Αγίων Μυστηρίων Αυτού μετείχε αδιάλειπτα στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας με νηστεία, προσευχή και αγρυπνία.

Μετά τον θάνατο του πατέρα του ήλθε με την μητέρα του και την αδελφή του στην Αθήνα, όπου έγινε προστάτης αυτών. Ενυμφεύθηκε, εχήρευσε όμως νωρίς. Η πρεσβυτέρα του απεβίωσε μόλις γεννήθηκε το παιδί τους, ο Γιαννάκης, που το μεγάλωσε μόνος.

Ο Κύριος δεν εβράδυνε να τον αναδείξει λειτουργό της Εκκλησίας Του και τον κατέστησε εύθετο και εύχρηστο στο Ευαγγέλιο του Χριστού. Χειροτονείται διάκονος στις 28 Ιουλίου του 1879 μ.Χ., στο ναό Μεταμορφώσεως της Πλάκας, και μετά από πέντε χρόνια, στις 2 Μαρτίου 1884 μ.Χ., χειροτονείται Πρεσβύτερος στο ταπεινό εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου, στο Μοναστηράκι. Διακονεί στο ιερό θυσιαστήριο επί 50 χρόνια περίπου (1884 – 1932 μ.Χ.), στους ναούς και του Αγίου Παντελεήμονος, κοντά στον Ιλισσό ποταμό, και της ακόμη πτωχότερης και απόμερης τότε Εκκλησίας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου του λεγομένου «Κυνηγού», στη σημερινή οδό Βουλιαγμένης. Διακρίθηκε ως ο λειτουργικότερος ιερεύς, άνθρωπος προσευχής, του οποίου η ζωή υπήρξε και αναδείχθηκε συνεχής διακονία του Θυσιαστηρίου. Από «φυλακής πρωίας μέχρι νυκτός» παρέμενε στο ναό. Ήταν αφιλάργυρος κατά τον τρόπο και πλήρης έργων αγαθών και ελεημοσύνης. Του αρκούσε για τροφή λίγο ψωμί και λίγα χόρτα, τα οποία συνέλεγε ο ίδιος, και κάποιες φορές, λίγο γάλα που του πρόσφεραν βοσκοί στην ερημική τότε περιοχή της ενορίας του. Αλησμόνητες παρέμειναν οι αγρυπνίες τις οποίες ετελούσε στο ναό του Αγίου Ελισσαίου Αθηνών. Αναφέρονται και μαρτυρίες παιδιών, ότι τον έβλεπαν κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας μεταρσιωμένο να στέκεται υπεράνω της γης. Μαρτυρίες δε περιφανών λογίων, όπως του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και Αλέξανδρου Μωραϊτίδου, που έψαλλαν στις αγρυπνίες τις οποίες ετελούσε, εξαίρουν τη σπάνια και αγία ιερατική αυτού προσωπικότητα.

Ο παπα- Νικόλας, ο λεγόμενος «απλός», ζούσε μέσα στη χαρά της Θείας Ευχαριστίας, την οποία τελούσε ανελλιπώς κάθε ημέρα, όπως την όριζαν οι λειτουργικοί κανόνες, και την παρέτεινε επί πολλές ώρες, για να έχει την πνευματική της απόλαυση. Πάντα ανταποκρινόταν στο γνήσιο ορθόδοξο φρόνημα και ετελούσε πανηγυρικά το Μυστήριο της ελεύσεως και παρουσίας του Αναστημένου Κυρίου, που αποκαλύπτει τον εαυτό Του, όπως τότε στο Μυστικό Δείπνο. Η χαρά της Αναστάσεως, που βρίσκεται στην καρδιά της Ευχαριστίας, γινόταν οντολογική αναψυχή και αγαλλίαση στον φλεγόμενο από θεία Αγάπη Γέροντα. Η μέθεξή του στην πασχάλια χαρά τον συνέπαιρνε. Δεν ήταν γι αυτόν ένα απλό εφημερικό καθήκον. Πρόφαση ήταν το επί ώρες παρατεινόμενο μνημόσυνο των ζωντανών και των κοιμηθέντων, από τον όγκο των σημειωμάτων που κρατούσε πάντα σ’ ένα δισάκι. Στην πραγματικότητα δεν ήθελε να διακόψει ποτέ τη χαρά της Τράπεζας της Ευχαριστίας, τη θέα του Αναστημένου Σώματος και Αίματος του Χριστού.

Ο αείμνηστος Γέροντας, αφού έφθασε στα 82 του χρόνια και έδωσε πρωτοφανή στον αιώνα μας μαρτυρία ουρανίων χαρισμάτων, οσιότητος, ταπεινώσεως, απλότητος, διακρίσεως, ελεημοσύνης, ασκήσεως και κατά Θεόν σοφίας, αφού εστάθηκε ο μοναδικός προστάτης χιλιάδων ορφανών και πτωχών και έφθασε στο ύψος θείας τελειότητος, εκοιμήθηκε οσίως εν ειρήνη το 1932 μ.Χ. και τον έθαψαν μπροστά στον Ναό του Αγίου Ιωάννη του Κυνηγού.

Στις 29 Αυγούστου του 1992, τα ιερώτατα και θαυματουργά Λείψανα του Αγίου Νικολάου του Πλανά τοποθετήθηκαν σε ασημένια λάρνακα, που σήμερα βρίσκεται στο δεξιό κλίτος του Ιερού αυτού Ναού.

Η Αγία μας Εκκλησία ανεκήρυξε και επισήμως ως άγιο τον Άγιο Νικόλαο τον Πλανά κατά την 135 η Συνοδική Περίοδο (1991 – 1992 μ.Χ.) του Πανσέπτου Οικουμενικού Πατριαρχείου, με εισήγηση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρών κ.κ. Νικοδήμου, και βεβαίως με την φροντίδα του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου κ.κ. Αμβροσίου.

Οι Ασματικές Ακολουθίες του Αγίου Νικολάου του Πλανά, οι οποίες ευρίσκονται σε λειτουργική χρήση, συντάχθηκαν από τον Μητροπολίτη Πατρών κ. Νικόδημο, και από τον Αρχιμ. Νικόδημο Παυλόπουλο, Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Λειμώνος Λέσβου.

Σύμφωνα με τον ιστοχώρο της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος η μνήμη του Αγίου ιερέως Νικολάου του Πλανά, τιμάται κατά την πρώτη Κυριακή του Μαρτίου, δια μεταθέσεως εκ της κυριώνυμης ημέρας αυτού, ύστερα από απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Σύμφωνα όμως με τον ιστοχώρο της Ιεράς Μητρόπολης Παροναξίας ο Άγιος Νικόλαος ο Πλανάς εορτάζει κατά την καθιερωμένη Πανήγυρη της 2ας Μαρτίου. Εάν όμως η ημέρα της Εορτής συμπίπτει κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τότε η Μνήμη του εορτάζεται κατά την επομένη Κυριακή. Εμείς καταχωρούμε προσωρινά την εορτή του Αγίου Νικολάου Πλανά στις 2 Μαρτίου μέχρι να εξακριβώσουμε την ημερομηνία της εορτής του.

Απολυτίκιον

Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.

Τας του πλάνου παγίδας εκφυγών, ιερώτατε, απλανώς επορεύθης δια βίου, πατήρ ημών, Νικόλαε αοίδιμε Πλανά, ουράνια χαρίσματα λαβών, αγρυπνίαις και νηστείαις, ιερουργών οσίως τω Κυρίω σου. Όνπερ καθικετεύων εκτενώς, Νάξιον ιεράτευμα, πρέσβευε δωρηθήναι και ημίν το θείον έλεος.

ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΩΡΗΣΗ(ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΧΡΙΔΟΣ)

Γιά να μάς συγχωρήσει ό Θεός, ας συγχωρούμε κι εμείς τούς ανθρώπους.

Είμαστε όλοι σ’ αυτή τη γή προσωρινοί, ως φιλοξενούμενοι. Ή παρατεταμένη νηστεία και ή βαττολογία στην προσευχή είναι ματαιοπονία, χωρίς τη συγχωρητικότητα και το αληθινό έλεος.

Ό Θεός είναι ό αληθινός Ιατρός οι αμαρτίες είναι ή λέπρα. Όποιον ό Θεός καθαρίζει, επίσης και τον δοξάζει.

Κάθε ελεήμονα πράξη των ανθρώπων ό Θεός με έλεος τήν ανταμείβει.

Εκείνος πού ανταποδίδει τήν αμαρτία με αμαρτία, χωρίς έλεος απόλλυται.

Το πύον δεν καθαρίζεται με πύον από μολυσμένες πληγές.

Ούτε το σκοτάδι της υπόγειας φυλακής διαλύεται με σκοτάδι.

Το αγνό βάλσαμο επουλώνει τα έλκη των πληγών και το φως διαλύει το σκοτάδι της υπόγειας φυλακής. Στους βαριά τραυματισμένους το έλεος είναι σαν βάλσαμο 

Με το έλεος όλοι αγάλλονται, όπως με το φως στο σκοτάδι.

Ό τρελός λέει: «Δεν έχω ανάγκη από έλεος!».

Όταν όμως συγκλονίζεται από τη δυστυχία, τότε κραυγάζει για έλεος!

Οι άνθρωποι κολυμπούν μέσα στο έλεος του Θεού- αυτό, το έλεος του Θεού, μάς ξυπνάει στη ζωή!

Γιά να μάς συγχωρήσει ό Θεός,ας συγχωρούμε κι εμείς τούς ανθρώπους,είμαστε όλοι σ’ αύτή τη γη προσωρινοί, ως φιλοξενούμενοι.

ΔΕΝ ΑΡΚΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΑ ΚΑΛΑ ΕΡΓΑ

Μεταξύ των ανθρώπων που ζουν γύρω μας υπάρχουν και αυτοί που δεν πιστεύουν στον Θεό και όμως κάνουν πολλά καλά έργα.

Συχνά ακούω την έξης ερώτηση: «Αυτό δεν είναι αρκετό, δεν θα σωθούν αυτοί οι άνθρωποι με τα καλά τους έργα»; Πρέπει οπωσδήποτε να δώσω την απάντηση.

Όχι, δεν θα σωθούν μόνο με τα καλά έργα. Γιατί δεν θά σωθούν; Γιατί έτσι είπε ό Κύριος και Θεός μας Ιησούς Χριστός, όταν «επηρώτησε… νομικός, πειράζων αυτόν και λέγων: »διδάσκαλε, ποια εντολή μεγάλη εν τω νόμω;» ό δέ Ιησούς έφη αυτώ: »αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εν όλη τη καρδία σου…, αύτη εστί πρώτη και μεγάλη εντολή, δευτέρα δε όμοια αύτη, αγαπήσεις τον πλησίον σου ώς σεαυτόν»» (Μτ. 22, 35-39).

 Αν η πίστη στον Θεό και η αγάπη προς Αυτόν είναι η πρώτη και η σπουδαιότερη εντολή του νόμου, αν η δεύτερη εντολή για την αγάπη προς τον πλησίον πηγάζει απ’ αυτή την πρώτη, και αν η αγάπη προς τον πλησίον παίρνει την δύναμη της από την αγάπη προς τον Θεό, τότε αυτό σημαίνει, ότι για να σωθεί κανείς πρέπει με όλη την καρδιά του να αγαπήσει τον Θεό, διότι αυτή είναι η πρώτη και η σπουδαιότερη εντολή του νόμου.

Τι σημαίνει σωτηρία; Το να σωθεί κανείς σημαίνει να κληρονομήσει την αιώνια ζωή, να μπει στην Βασιλεία του Θεού και να γίνει κοινωνός αυτής της Βασιλείας! Τι είναι η Βασιλεία του Θεού και τι είναι η αιώνια ζωή;

Ο Κύριος και Θεός μας Ιησούς Χριστός είπε στους Εβραίους έναν πολύ θαυμαστό λόγο, ότι όλοι πρέπει να τρώνε τον Επουράνιο ‘Άρτο και ότι ό Επουράνιος αυτός ‘Άρτος είναι η Σάρκα του, την οποία Αυτός δίνει για την σωτηρία του κόσμου και

για να ζει ό κόσμος.

«Αμήν αμήν λέγω υμίν, εάν μη φάγητε την σάρκα του Υιού του ανθρώπου και πίητε αυτού το αίμα, ουκ έχετε ζωήν εν εαυτοίς» (Ίω. 6, 53).

Ποια ζωή; την ζωή την αιώνια. Δεν θα έχετε την αιώνια ζωή, δεν θα γίνετε κοινωνοί της Βασιλείας του Θεού και δεν θα σωθεί η ψυχή σας. Μπορεί να υπάρχει κάτι πιο ξεκάθαρο απ’ αυτό τον λόγο;

Αν δεν πιστεύουμε με όλη την καρδιά μας στον Θεό, αν δεν βαφτιζόμαστε, αν δεν κοινωνούμε του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, τότε η σωτηρία για μας δεν υπάρχει.

Βλέπετε, μόνο τα καλά έργα δεν αρκούν για να σωθούμε!

Ξέρουμε ότι και οι άπιστοι κάνουν καλά και δίκαια έργα. Και τότε δημιουργείται η ερώτηση: πώς να κρίνουμε τα καλά έργα που κάνουν οι άπιστοι, ποια είναι η άξια τους;

Βέβαια, όλα τα καλά έργα που κάνουν αυτοί οι άνθρωποι έχουν την άξια τους, η οποία είναι μεγάλη. Το δεχόμαστε αλλά πρέπει να ξέρουμε ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ των καλών έργων που κάνουν οι άπιστοι και αυτών που κάνουν οι άνθρωποι, οι οποίοι με όλη την καρδιά τους πιστεύουν στον Θεό.

Ποια είναι η διαφορά; η διαφορά είναι η εξής: υπάρχει πλήθος ανθρώπων, πολύ δυνατών ανθρώπων, που θυσίασαν όλα, ακόμα και την ίδια τη ζωή τους, για χάρη του λαού τους. Υπήρχαν πολλοί τέτοιοι άνθρωποι ακόμα και στη δική μας εποχή.

 Υπήρχαν λοιπόν πολλοί άνθρωποι που έδωσαν τη ζωή τους για το καλό του λαού τους και του δικού τους έθνους.

Υπάρχουν επίσης άνθρωποι που θυσιάζουν τη ζωή τους για χάρη της δικής τους τάξης. Ποιο είναι το κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των καλών έργων;

Αυτή η αγάπη τους προς το λαό τους όσο καλή και να είναι, είναι η αγάπη μόνο προς το δικό τους λαό και ταυτόχρονα μ’ αυτή υπάρχει και μίσος προς τους ανθρώπους άλλων φυλών και τάξεων. Η αληθινή όμως και γνήσια αγάπη, η ευάρεστη στον Θεό δεν μπορεί να έχει μίσος, αυτή αγκαλιάζει τα πάντα, είναι καθολική.

Χρειάζεται άσκηση, χρειάζεται κόπος, χρειάζεται να αναγκάζουμε τον εαυτό μας να κάνουμε το καλό. Πρέπει να αποστραφούμε το κακό, την οποιαδήποτε αδικία και να στραφούμε στην αλήθεια.

Χρειάζεται αγώνας για να κάνουμε καλά έργα. Μόνο τότε, όταν, με μεγάλες και επίμονες προσπάθειες, καθαρίζουμε την καρδιά μας και έτσι προσελκύουμε τη χάρη του Θεού, τότε, όταν αυτή η χάρη ανάβει στην καρδιά μας την θεία αγάπη, την αγάπη προς όλους τους ανθρώπους, η οποία δεν μισεί κανέναν, μόνο τότε αυτή η αγάπη, μαζί με την πίστη, μας ανοίγει δρόμο προς την Βασιλεία του Θεού.

Λοιπόν, δεν είναι αρκετά μόνο τα καλά έργα και δεν αρκεί μόνο η ηθική, χρειάζεται και η πίστη.

Διότι μόνο η Θρησκεία, μόνο η Πίστη στον Θεό και η κοινωνία μαζί Του μας δίνει τη δύναμη να κάνουμε γνήσια καλά και ευάρεστα στον Θεό έργα.Αυτή την δύναμη δεν την δίνει η ηθική και μεγάλο λάθος κάνουν αυτοί που νομίζουν ότι μπορούμε να αντικαταστήσουμε την θρησκεία με κάποια ηθική διδασκαλία.

Πρέπει η θεία χάρη να κατοικήσει στην καρδιά μας για να γίνει αυτή ναός του Παναγίου Πνεύματος. Αμήν.

 Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας

Η ΑΓΙΑ ΕΥΔΟΚΙΑ

---

Τη μνήμη της Αγίας Ευδοκίας της από Σαμαρειτών η Οσιομάρτυς τιμά σήμερα, 1 Μαρτίου, η Εκκλησία μας.

Η Αγία Ευδοκία γεννήθηκε στη Ηλιούπολη της επαρχίας Λιβανησίας, της Φοινίκης, την εποχή του Τραϊανού (98 – 117 μ.Χ.). Πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής της στην αμαρτία και την ακολασία, παρασύροντας με την εκτυφλωτική της ομορφιά πολλούς άνδρες στη αμαρτωλή ζωή, ενώ συγχρόνως συγκέντρωσε πολλά χρήματα.

Η χάρη όμως του Θεού ευδόκησε, ώστε να συμβεί η θαυμαστή αλλοίωση και στην ψυχή της Ευδοκίας. Μετά από μία σοβαρή ασθένεια, εγκατέλειψε την πόλη και την αμαρτία της, για να επιστρέψει εκεί ένα χρόνο αργότερα. Επιθυμώντας όμως να παραμείνει άγνωστη, εγκαταστάθηκε στην άκρη της πόλης. Εκεί γνωρίζει κάποιον μοναχό ονόματι Γερμανό και με τις νουθεσίες του μετανοεί.

Στην συνέχεια, αφού είδε οπτασία, προσήλθε στον Επίσκοπο Θεόδοτο και βαπτίσθηκε. Η οπτασία ήταν η εξής: Παρατηρούσε Άγγελο Θεού να οδηγεί αυτήν προς τον ουρανό και άλλους Αγγέλους να τη συγχαίρουν, ενώ την ίδια στιγμή κάποιος μαύρος ούρλιαζε και έλεγε ότι αδικείται πάρα πολύ, επειδή η Ευδοκία έγινε Χριστιανή.

Από τότε αλλάζει η ζωή της, χαρίζει όλη της τη περιουσία στο φιλανθρωπικό έργο της τοπικής εκκλησίας και πηγαίνει σε κάποιο μοναστήρι, όπου ζει βίο ασκητικό ως τη στιγμή που τη άρπαξαν οι πρώην εραστές της και την οδήγησαν στο Αυριλιανό για να δικαστεί.

Η Αγία όμως με την προσευχή της, κατόρθωσε να αναστήσει το νεκρό παιδί του βασιλιά και να προσελκύσει και τον ίδιο στο Χριστιανισμό. Αργότερα οδηγήθηκε μπροστά στον ηγεμόνα Διογένη, ο οποίος την άφησε ελεύθερη, αφού η Αγία και πάλι θαυματούργησε. Τελικά αποκεφαλίσθηκε από το Βικέντιο και έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου.

Απολυτίκιο:
Ήχος γ’. Θείας πίστεως.
Φόβον ένθεον, αναλαβούσα, κόσμου έλιπες, την ευδοξίαν, και τω Λόγω Ευδοκία προαέδραμες, ου τον ζυγόν τη σαρκί σου βαστάσασα, υπερφυώς ηγωνίσω δι’ αίματος. Μάρτυς ένδοξε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.