αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

Η εργασία, μέσα στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, δεν είναι απλώς ένα μέσο βιοπορισμού, αλλά τρόπος ζωής ευλογημένος από τον Θεό.

Ο Απ. Παύλος λέγει χαρακτηριστικά: «Εἰ τίς οὐ θέλει ἐργάζεσθαι, μηδέ ἐσθιέτω». Δηλαδή όποιος δεν θέλει να εργάζεται να μην τρώει κιόλας.

Από την αρχή της δημιουργίας, ο άνθρωπος τοποθετείται «ἐν τῷ παραδείσῳ τῆς τρυφῆς ἐργάζεσθαι καὶ φυλάσσειν αὐτόν»· η εργασία προηγείται της πτώσεως και φανερώνει τη συνεργία του ανθρώπου με τον Δημιουργό.

Όταν τελείται με ταπείνωση και ευχαριστία, γίνεται προσευχή σιωπηλή και ενέργεια ευάρεστη ενώπιον του Θεού.

Οι Άγιοι Πατέρες επαινούν την εργασία, διότι φυλάσσει τον άνθρωπο από την αργία, η οποία γεννά λογισμούς και πάθη. Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι η εργασία παιδαγωγεί το σώμα και βοηθεί την ψυχή να διατηρείται σε εγρήγορση.

Ωστόσο, η Εκκλησία μας τοίζει με διάκριση ότι η εξωτερική – σωματική- εργασία, όσο ωφέλιμη κι αν είναι, δεν πρέπει να εκτοπίζει την εσωτερική, πνευματική εργασία.

Η κάθαρση της καρδιάς, ο αγώνας κατά των παθών, η μετάνοια, η προσευχή και η τήρηση των εντολών αποτελούν το ουσιώδες έργο του χριστιανού.

Όταν ο άνθρωπος απορροφάται υπερβολικά από τις μέριμνες και την κοσμική εργασία, κινδυνεύει να χάσει την ειρήνη της ψυχής και να λησμονήσει τον τελικό σκοπό της ζωής του.

Η εργασία τότε παύει να είναι ευλογία και γίνεται τροχοπέδη της πνευματικής προκοπής μας.

Γι’ αυτό χρειάζεται διάκριση: να εργαζόμαστε χωρίς όμως να παραμελούμε την προσευχή, τη μελέτη του λόγου του Θεού και τη συμμετοχή στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας.

Η αληθινή αρμονία επιτυγχάνεται όταν η βιοποριστική εργασία υποτάσσεται στην πνευματική και φωτίζεται από αυτήν.

Τότε κάθε κόπος μεταμορφώνεται σε ευλογία και κάθε στιγμή γίνεται ευκαιρία σωτηρίας.

Διότι ο άνθρωπος δεν προσκολλάται απλώς στα έργα των χεριών του – στα κοσμικά του κατορθώματα και στην εργασιακή του προαγωγή- , αλλά επενδύει στη μεταμόρφωση της καρδιάς του εν Χριστώ.

Αγωνιούμε πολλές φορές για τα θέματα της εργασίας μας.

Και ίσως όχι αδικαιολόγητα…

Μακάρι όμως να αγωνιούμε έτσι και για τα πνευματικά θέματα, κυρίως για την προσωπική μας πνευματική κατάσταση, για την οποία δυστυχώς δεν μεριμνούμε όσο θα έπρεπε.