Η ΦΥΓΗ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ(ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ)

 

  Η σημερινή Κυριακή, αδελφοί χριστιανοί, αποτελεί μαζι με την περασμένη τους δορυφόρους της μεγάλης εορτής των Χριστουγέννων. Γι’ αυτό, ενώ την παρελθούσα ο ευαγγελιστής Ματθαίος μάς ανέφερε τα γεγονότα που προηγήθηκαν της Γεννήσεως του Θεανθρώπου, την γενεαλογία του Ιησού Χριστού και τις αμφοβολίες του Ιωσήφ του μνήστορος, σήμερα μάς παρουσιάζει όσα ακολούθησαν. 

Αφού λοιπόν αναχώρησαν οι μάγοι, άγγελος Κυρίου φανερώθηκε στον ύπνο του Ιωσήφ και τού παρήγγειλε να παραλάβει το παιδί και την μητέρα του και να φύγουν στην Αίγυπτο, γιατί πρόκειται ο Ηρώδης να κινηθεί εναντίον του. Σηκώθηκε ο Ιωσήφ και μέσα στη νύχτα ξεκίνησαν το μακρύ ταξίδι και παρέμειναν στην Αίγυπτο μέχρι την τελευτή του Ηρώδη. Τότε εκπληρώθηκε η προφητεία που έλεγε ότι «από την Αίγυπτο κάλεσα τον υιό μου». Όταν ο Ηρώδης αντιλήφθηκε ότι οι μάγοι τον ξεγέλασαν, (αφού δεν επέστρεψαν να τού δώσουν τις πληροφορίες που ήθελε), θύμωσε τόσο πολύ που έστειλε στρατιώτες και φόνευσαν όλα τα βρέφη της ευρύτερης περιοχής της Βηθλεέμ, ηλικίας από δύο ετών και κάτω, σύμφωνα με όσα είχε πληροφορηθεί από τους μάγους.

 Τότε εκπληρώθηκε η ρήση του προφήτη Ιερεμία, «Φωνή ακούστηκε στη Ραμά, κλάμα και σπαραγμός μεγάλος‧ ήταν η Ραχήλ που έκλαιγε τα παιδιά της απαρηγόρητη, γιατί δεν υπάρχουν πια». Αφού πέθανε ο Ηρώδης, άγγελος Κυρίου φάνηκε στον Ιωσήφ και τού λέει «Σήκω, πάρε το παιδί και την μητέρα του και πήγαινε στην γη του Ισραήλ, γιατί πέθαναν εκείνοι που ζητούσαν να θανατώσουν το παιδί». Έτσι κι έκανε. Άκουσε όμως ότι στην Ιουδαία βασιλεύει ο γιος του Ηρώδη Αρχέλαος και φοβήθηκε να πάει εκεί. Γι αυτό, σύμφωνα και με σχετική συμβουλή που τού δωσε πάλι ο άγγελος, αναχώρησε στα μέρη της Γαλιλαίας και κατοίκησε στην Ναζαρέτ, κι έτσι εκπληρώθηκε και η άλλη προφητεία, ότι ο Μεσσίας θα κληθεί Ναζωραίος.

 Ο Ηρώδης, ως ρωμαίος διοικητής, σαν άκουσε για την γέννηση ενός βασιλιά, φοβήθηκε ότι το νεογέννητο βρέφος της Βηθλεέμ επρόκειτο να τού πάρει τον θρόνο. Κοσμικός άρχοντας ήταν, με κοσμικά κριτήρια σκεφτόταν. Όμως και οι άρχοντες των Ιουδαίων, οι γραμματείς και οι φαρισαίοι που προσκλήθηκαν και τού εξήγησαν τις προφητείες, με τον ίδιο τρόπο ερμήνευαν τις γραφές και πίστευαν ότι ο Μεσσίας επρόκειτο να είναι κάτι σαν τους κριτές ή τους βασιλείς της Παλαιάς Διαθήκης, προσδοκούσαν δηλαδή την πολιτική ανάσταση του έθνους τους. Και ο μεν Ηρώδης προσπάθησε να επιβληθεί με την θηριωδία της σφαγής τόσων αθώων νηπίων, οι δε ηγέτες των Ιουδαίων παρέδωσαν αργότερα τον Χριστό στον Πιλάτο επειδή δεν ήταν αυτός που εκείνοι περίμεναν, πολιτικός δηλαδή ηγέτης και επαναστάτης. Η ειρωνία του πράγματος είναι ότι ενώ παρέδωσαν τον Ιησού στον θάνατο επειδή δεν ήταν ο βασιλιάς που περίμεναν, τον παρέδωσαν με την κατηγορία ότι είναι ο βασιλεύς των Ιουδαίων.

 Τα παραπάνω μάς διδάσκουν ότι ο Χριστός και το Ευαγγέλιο δεν ερμηνεύονται με κοσμικά κριτήρια ούτε με βάση τις ατομικές πεποιθήσεις ή επιδιώξεις ενός εκάστου, ακόμα και αν θεωρείται εκφραστής και ερμηνευτής του θελήματος του Θεού. Η ιστορία βρίθει από παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι και στις δύο περιπτώσεις οι άνθρωποι γίνονται σκληροκάρδιοι και άλλοτε βάλλουν έξωθεν εναντίον του Θεού και της Εκκλησίας του, ενώ άλλοτε σχίζουν εκ των έσω τον άρραφο χιτώνα του Χριστού, δηλαδή τον σύνδεσμο της αγάπης, την ειρήνη και την ενότητα της Εκκλησίας. Για τους εκτός της Εκκλησίας, ευχόμαστε να κατανοήσουν ότι δεν υπάρχει λόγος να φοβούνται τον Χριστό και ότι οι διωγμοί, οι μάστιγες, οι θανατώσεις, η κάθε είδους πολεμική εναντίον της Εκκλησίας, δεν δύνανται να την αφανίσουν. Εμείς πάλι, που θεωρούμαστε παιδιά της Εκκλησίας, ας προσέχουμε κι ας εξετάζουμε τη ζωή, τις πράξεις και τα λόγια μας, ώστε να γινόμαστε ειρηνοποιοί, όπως μάς παρήγγειλε ο Χριστός, και να μην επιτρέπουμε έριδες, μάχες και διχοστασίες, οι οποίες παρειφρύουν εξ αιτίας των δικών μας παθών και επιδιώξεων.

 Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος κάνει την εξής σημαντική παρατήρηση. Την στενοχώρια και την αμφιβολία του Ιωσήφ, ακολούθησε η γαλήνη από την πληροφορία του αγγέλου και η χαρά της γεννήσεως του Χριστού. Την χαρά αυτή διαδέχτηκε ο διωγμός του Ηρώδη και η φυγή στην Αίγυπτο, για να έλθει πάλι η επιστροφή στην γη του Ισραήλ και η γαλήνη της κατοίκησης στην Ναζαρέτ. Κατά τον ίδο τρόπο, στην ζωή μας διαδέχονται οι χαρές τις θλίψεις και οι ευεργεσίες τις δοκιμασίες. Οι πειρασμοί και οι κάθε είδους διωγμοί αποτελούν μέρος της ζωής, ειδικότερα των χριστιανών, αφού συν τοις άλλοις έχουμε να αντιμετωπίσουμε το κοσμικό φρόνημα, που είναι αντίθετο με το θέλημα του Θεού. 

Ας μην πτοούμαστε όμως, αδελφοί χριστιανοί, γιατί πρώτο τον Κύριό μας πολέμησαν οι εχθροί της πίστεως μας, ορατοί και αόρατοι. «Ει εμέ εδίωξαν, καί ημα ς διώξουσι»1, μάς είπαν τα αψευδή χείλη του Χριστού, « αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τόν κόσμον» 2. 

Ας μη δειλιάζουμε, λοιπόν, μπροστά στις δοκιμασίες και στα κάθε λογής εμπόδια, αφού στο τέλος αυτό που απομένει είναι ο θρίαμβος της νίκης και το φως της Αναστάσεως. Αμήν.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ, ΠΑΞΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΝΤΙΩΝ ΝΗΣΩΝ 

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 27/12/20-ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ Β' 13-23

 

Πρωτότυπο Κείμενο

Ἀναχωρησάντων τῶν μάγων, ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου φαίνεται κατ᾿ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ λέγων· ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω σοι· μέλλει γὰρ Ἡρῴδης ζητεῖν τὸ παιδίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτό. Ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἦν ἐκεῖ ἕως τῆς τελευτῆς Ἡρῴδου, ἵνα πληρωθῇ τὸ ρηθὲν ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου. Τότε Ἡρῴδης ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων, ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσε παρὰ τῶν μάγων. Τότε ἐπληρώθη τὸ ρηθὲν ὑπὸ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος· φωνὴ ἐν Ραμᾷ ἠκούσθη, θρῆνος καὶ κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς· Ραχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελε παρακληθῆναι, ὅτι οὐκ εἰσίν. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡρῴδου ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου κατ᾿ ὄναρ φαίνεται τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ λέγων· ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύου εἰς γῆν Ἰσραήλ· τεθνήκασι γὰρ οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου. Ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ ἦλθεν εἰς γῆν Ἰσραήλ. Ἀκούσας δὲ ὅτι Ἀρχέλαος βασιλεύει ἐπὶ τῆς Ἰουδαίας ἀντὶ Ἡρῴδου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν· χρηματισθεὶς δὲ κατ᾿ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ, ὅπως πληρωθῇ τὸ ρηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.

Νεοελληνική Απόδοση

Όταν αναχώρησαν οι μάγοι, ένας άγγελος του Θεού παρουσιάστηκε στον Ιωσήφ στο όνειρό του και του είπε: «Σήκω αμέσως, πάρε το παιδί και τη μητέρα του και φύγε στην Αίγυπτο και μείνε εκεί ωσότου σου πω. Γιατί ο Ηρώδης όπου να’ ναι θα ψάξει να βρει το παιδί, για να το σκοτώσει». Ο Ιωσήφ σηκώθηκε αμέσως, πήρε το παιδί και τη μητέρα του και μέσα στη νύχτα έφυγε στην Αίγυπτο∙ εκεί έμεινε ώσπου πέθανε ο Ηρώδης. Έτσι εκπληρώθηκε ο λόγος του Κυρίου που είχε πει ο προφήτης: «Από την Αίγυπτο κάλεσα τον γιο μου». Όταν κατάλαβε ο Ηρώδης πως οι μάγοι τον εξαπάτησαν, οργίστηκε πάρα πολύ. Έστειλε τότε στρατιώτες και σκότωσαν στη Βηθλεέμ και στην περιοχή της όλα τα παιδιά από δύο χρονών και κάτω, σύμφωνα με τον χρόνο που εξακρίβωσε από τους μάγους. Έτσι εκπληρώθηκε ο λόγος του Κυρίου, που είχε πει ο προφήτης Ιερεμίας: «Ακούστηκε στη Ραμά κραυγή, θρήνος, κλάματα και στεναγμός βαρύς∙ για τα παιδιά της κλαίει η Ραχήλ και πουθενά δεν βρίσκει παρηγοριά, γιατί δεν υπάρχουν πια στη ζωή». Όταν, λοιπόν, πέθανε ο Ηρώδης, ένας άγγελος σταλμένος από τον Κύριο εμφανίστηκε στον Ιωσήφ σε όνειρο στην Αίγυπτο, και του είπε: «Σήκω πάρε το παιδί και τη μητέρα του και πήγαινε στη χώρα του Ισραήλ, γιατί πέθαναν όσοι ήθελαν να θανατώσουν το παιδί». Τότε ο Ιωσήφ σηκώθηκε, πήρε το παιδί και τη μητέρα του και γύρισε πάλι στη χώρα του Ισραήλ. Όταν έμαθε πως βασιλιάς της Ιουδαίας είναι ο Αρχέλαος, στη θέση του πατέρα του, του Ηρώδη, φοβήθηκε να εγκατασταθεί εκεί. Με θεϊκή εντολή όμως, που του δόθηκε στο όνειρό του, αναχώρησε για την περιοχή της Γαλιλαίας. Ήρθε λοιπόν, κι εγκαταστάθηκε στην πόλη Ναζαρέτ. Έτσι εκπληρώθηκε για τον Χριστό η προφητεία που έλεγε ότι θα ονομαστεί Ναζωραίος.

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 27/12/20-ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΣΤ' 8-15

 

Πρωτότυπο Κείμενο

Ἐν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, Στέφανος πλήρης πίστεως καὶ δυνάμεως ἐποίει τέρατα καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ. Ἀνέστησαν δέ τινες τῶν ἐκ τῆς συναγωγῆς τῆς λεγομένης Λιβερτίνων καὶ Κυρηναίων καὶ ᾿Αλεξανδρέων καὶ τῶν ἀπὸ Κιλικίας καὶ ᾿Ασίας συζητοῦντες τῷ Στεφάνῳ, καὶ οὐκ ἴσχυον ἀντιστῆναι τῇ σοφίᾳ καὶ τῷ πνεύματι ᾧ ἐλάλει. Τότε ὑπέβαλον ἄνδρας λέγοντας ὅτι ἀκηκόαμεν αὐτοῦ λαλοῦντος ῥήματα βλάσφημα εἰς Μωϋσῆν καὶ τὸν Θεόν· συνεκίνησάν τε τὸν λαὸν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς γραμματεῖς, καὶ ἐπιστάντες συνήρπασαν αὐτὸν καὶ ἤγαγον εἰς τὸ συνέδριον, ἔστησάν τε μάρτυρας ψευδεῖς λέγοντας· Ὁ ἄνθρωπος οὗτος οὐ παύεται ῥήματα βλάσφημα λαλῶν κατὰ τοῦ τόπου τοῦ ἁγίου καὶ τοῦ νόμου· ἀκηκόαμεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος ὅτι ᾿Ιησοῦς ὁ Ναζωραῖος οὗτος καταλύσει τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἀλλάξει τὰ ἔθη ἃ παρέδωκεν ἡμῖν Μωϋσῆς. Καὶ ἀτενίσαντες εἰς αὐτὸν ἅπαντες οἱ καθεζόμενοι ἐν τῷ συνεδρίῳ εἶδον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ πρόσωπον ἀγγέλου. Εἶπε δὲ ὁ ἀρχιερεύς· Εἰ ἄρα ταῦτα οὕτως ἔχει; Ὁ δὲ ἔφη· Ἄνδρες ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἀκούσατε. Ὁ Θεὸς τῆς δόξης ὤφθη τῷ πατρὶ ἡμῶν ᾿Αβραὰμ ὄντι ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ, πρὶν ἢ κατοικῆσαι αὐτὸν ἐν Χαρράν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· «Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενίας σου, καὶ δεῦρο εἰς γῆν ἣν ἄν σοι δείξω». Τότε ἐξελθὼν ἐκ γῆς Χαλδαίων κατῴκησεν ἐν Χαρράν. Κἀκεῖθεν μετὰ τὸ ἀποθανεῖν τὸν πατέρα αὐτοῦ μετῴκισεν αὐτὸν εἰς τὴν γῆν ταύτην εἰς ἣν ὑμεῖς νῦν κατοικεῖτε· καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ κληρονομίαν ἐν αὐτῇ οὐδὲ βῆμα ποδός. Σολομὼν δὲ ᾠκοδόμησεν αὐτῷ οἶκον. Ἀλλ᾿ οὐχ ὁ ὕψιστος ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ, καθὼς ὁ προφήτης λέγει· «Ὁ οὐρανός μοι θρόνος, ἡ δὲ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν μου· ποῖον οἶκον οἰκοδομήσετέ μοι, λέγει Κύριος, ἢ τίς τόπος τῆς καταπαύσεώς μου; Οὐχὶ ἡ χείρ μου ἐποίησε ταῦτα πάντα;» Σκληροτράχηλοι καὶ ἀπερίτμητοι τῇ καρδίᾳ καὶ τοῖς ὠσίν, ὑμεῖς ἀεὶ τῷ Πνεύματι τῷ ῾Αγίῳ ἀντιπίπτετε, ὡς οἱ πατέρες ὑμῶν καὶ ὑμεῖς. Τίνα τῶν προφητῶν οὐκ ἐδίωξαν οἱ πατέρες ὑμῶν; καὶ ἀπέκτειναν τοὺς προκαταγγείλαντας περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ δικαίου, οὗ νῦν ὑμεῖς προδόται καὶ φονεῖς γεγένησθε· οἵτινες ἐλάβετε τὸν νόμον εἰς διαταγὰς ἀγγέλων, καὶ οὐκ ἐφυλάξατε. ᾿Ακούοντες δὲ ταῦτα διεπρίοντο ταῖς καρδίαις αὐτῶν καὶ ἔβρυχον τοὺς ὀδόντας ἐπ᾿ αὐτόν. Ὑπάρχων δὲ πλήρης Πνεύματος ῾Αγίου, ἀτενίσας εἰς τὸν οὐρανὸν εἶδε δόξαν Θεοῦ καὶ ᾿Ιησοῦν ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ, καὶ εἶπεν· Ἰδοὺ θεωρῶ τοὺς οὐρανοὺς ἀνεωγμένους καὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ ἑστῶτα. Κράξαντες δὲ φωνῇ μεγάλῃ συνέσχον τὰ ὦτα αὐτῶν καὶ ὥρμησαν ὁμοθυμαδὸν ἐπ᾿ αὐτόν, καὶ ἐκβαλόντες ἔξω τῆς πόλεως ἐλιθοβόλουν. Καὶ οἱ μάρτυρες ἀπέθεντο τὰ ἱμάτια αὐτῶν παρὰ τοὺς πόδας νεανίου καλουμένου Σαύλου, καὶ ἐλιθοβόλουν τὸν Στέφανον, ἐπικαλούμενον καὶ λέγοντα· Κύριε ᾿Ιησοῦ, δέξαι τὸ πνεῦμά μου. Θεὶς δὲ τὰ γόνατα ἔκραξε φωνῇ μεγάλῃ· Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην. καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐκοιμήθη.

Νεοελληνική Απόδοση

Εκείνες τις μέρες, ο Στέφανος, γεμάτος πίστη και δύναμη, έκανε μεγάλα και κατα­πληκτικά θαύματα ανάμεσα στο λαό. Μερικοί από τη συναγωγή η οποία λεγόταν «των Λιβερτίνων», καθώς και μερικοί Κυρηναίοι και Αλεξανδρινοί, κι άλλοι από την Κιλικία κι από την επαρχία της Ασίας άρχισαν να λογομαχούν με το Στέφανο. Δεν μπορούσαν όμως ν’ αντιμετωπίσουν τη σοφία και το Άγιο Πνεύμα που τον φώτιζε στα λό­για του. Τότε έβαλαν ανθρώπους να πουν ότι τον άκουσαν να λεει λόγια βλάσφημα για το Μωυσή και για το Θεό. Έτσι ξεσήκωσαν το λαό και τους πρεσβυτέρους και τους γραμματείς, που πήγαν και τον έπιασαν και τον έσυραν στο συνέδριο. Εκεί παρουσίασαν φευδο­μάρτυρες που έλεγαν: «Ο άνθρωπος αυτός συνεχώς λεει βλάσφημα λόγια εναντίον του αγίου ναού και εναντίον του νόμου. Τον έχουμε ακούσει να λεει ότι αυτός ο Ιησούς ο Ναζωραίος θα γκρεμί­σει το ναό και θ’ αλλάξει τους θεσμούς που μας παρέδωσε ο Μωυσής». Όλα τα μέλη του συνεδρίου κοίταξαν το Στέφανο και είδαν ότι το πρόσωπό του έλαμπε σαν να ήταν πρόσωπο αγγέλου.    Τότε ρώτησε ο αρχιερέας το Στέφανο: «Έτσι είναι τα πράγματα;» Εκείνος αποκρίθηκε: «Αδελφοί και πατέρες, ακούστε: Ο δοξα­σμένος Θεός φανερώθηκε στον πατέρα μας τον Αβραάμ όταν ήταν στη Μεσοποταμία, πριν έρθει να κατοικήσει στη Χαράν, και του είπε: “φύγε από την πατρίδα σου κι από τους συγγενείς σου, και πήγαινε στη χώρα που θα σου δείξω. Εκείνος τότε έφυγε από τη χώρα των Χαλδαίων και πήγε να κατοικήσει στη Χαράν. Από κει, όταν πέθανε ο πατέρας του, ο Θεός τον έφερε να κατοικήσει στη χώρα αυτή, που κι εσείς τώρα κατοικείτε. Όμως δεν του έδωσε ιδιοκτησία σ’ αυτόν ούτε ένα μέτρο γης, αλλά υποσχέθηκε να τη δώσει σ’ αυτόν, και μετά το θάνατό του στους απογόνους του, αν και ο Αβραάμ δεν είχε τότε παι­δί. Την κατοικία αυτή του την έχτισε ο Σολομών. Ο Ύψιστος όμως δεν κατοικεί σε χειροποίητους ναούς. Όπως λεει ο προφήτης: Ο ουρανός είναι ο θρόνος μου, Κι η γη είναι το στήριγμα για ν’ ακουμπούν τα πόδια μου. τι σπίτι θα μου χτίσετε; λεει ο Κύριος, και ποιος μπορεί να είναι ο τόπος της κατοικίας μου; Εγώ δεν τα ’φτιαξα όλα αυτά; Σκληροτράχηλοι, με πωρωμένη την καρδιά και κλεισμένα τ’ αυτιά σας, πάντοτε αντιστέκεστε στο Άγιο Πνεύμα· όπως οι πατέρες σας, το ίδιο κι εσείς. Ποιον από τους προφήτες δεν καταδίωξαν οι προπάτορές σας; Θανάτωσαν αυτούς που προφήτεψαν τον ερχομό του Δίκαιου Μεσσία, που κι εσείς τώρα γίνατε προδότες και φονιάδες του, εσείς οι ίδιοι που λάβατε το νόμο του Θεού μέσω αγγέλων και δεν τον τηρή­σατε! Ακούγοντας αυτά εξαγριώθηκαν και έτριζαν τα δόντια τους εναν­τίον του. Αυτός όμως γεμάτος από το Άγιο Πνεύμα, ατένισε τον ου­ρανό και είδε τη δόξα του Θεού και τον Ιησού να στέκεται στα δεξιά του Θεού και είπε: «Βλέπω τον ουρανό ανοιχτό και τον Υιό του Ανθρώπου να στέκεται στα δεξιά του Θεού». Τότε αυτοί έβγαλαν μια μεγάλη κραυγή κι έκλεισαν τ’ αυτιά τους· όρμησαν όλοι μαζί καταπά­νω του. Τον έσυραν έξω από την πόλη και τον λιθοβολούσαν. Οι μάρτυρες κατηγορίας, που θα ’ριχναν πρώτοι τις πέτρες, απέθεταν τα ρούχα τους στα πόδια ενός νεαρού που λεγόταν Σαύλος. Ενώ αυτοί τον λιθοβολούσαν, ο Στέφανος προσευχόταν και έλεγε: «Κύριε Ιησού, δέξου το πνεύμα μου». Ύστερα έπεσε στα γόνατα και φώναξε δυνατά: «Κύριε, μην τους λογαριάσεις την αμαρτία αυτή». Και μ’ αυτά τα λόγια ξεψύχησε.

ΛΑΘΩΝ ΕΤΕΧΘΗΣ...ΛΑΘΩΝ,ΠΟΛΥ ANTISHOWBIZ!

 

Λαθών ετέχθης... Λαθών, πολύ antishowbiz! Διαφεύγοντας της προσοχής! Γνωστός σε λίγους, ελάχιστους και αυτούς ταπεινούς ανθρώπους της υπαίθρου, λαθόντες της ζωής και της κοινωνίας.
Λαθών! Την εποχή πού τα Γενέθλια των αυτοκρατόρων, εορτάζονταν με όργια και θυσίες σε όλη την οικουμένη.
Λαθών! Την μέρα της απογραφής πού όλοι γίνονταν φανερά δούλοι του Καίσαρα! Λαθών! Όταν στον Ναό των Ιεροσολύμων έκαιγαν εκατόμβες θυσιών και ο βασιλιάς των Ιουδαίων παρίστανε τον νέο Σολομώντα!
Λαθών! Την εποχή πού φιλόσοφοι, στρατηλάτες και μονομάχοι ζήλωναν την αρχαία δόξα και θεοποιούσαν τον ασήμαντο εαυτό τους.
Λαθών! Όταν κάθε βάρβαρος και δούλος απεμπολούσε τα πάντα για την ρωμαϊκή ιδιότητα.
Λαθών! Όταν η οικουμένη ζητούσε την δόξα και την αναγνώριση πανηγυρίζοντας για μια ειρήνη που επιβλήθηκε με όπλα!
Λαθών! Όταν τα είδωλα και τα ξόανα στεφανώνονταν σε χρυσελεφάντινους ναούς! Λαθών! Την εποχή πού ο θρίαμβος και η υπεροχή ήταν ιδανικό!
Λαθών! Σε υπόγειο Σπήλαιο για να υπονομεύσει έτσι σαν δούλος ταπεινός την μεγάλαυχη ανοησία του άρχοντα Κόσμου!

π. Παντελεήμων Κρούσκος

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΙ Η ΣΙΩΠΗ ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ

---

Πρωτοπρεσβυτέρου Βασιλείου Καλλιακμάνη, Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

α) Εάν είναι αληθές, ότι η γλώσσα του μέλλοντος αιώνος θα είναι η σιωπή, τότε ο Ιωσήφ, ο Μνήστωρ της Παρθένου, είναι τύπος του αν­θρώ­που του μέλ­λο­ντος αιώνος.

Στα ευαγγέλια δε διασώζεται κανένας λό­γος του, δεν αναφέρεται κα­μιά συνομιλία του. Περιγράφονται μό­νο οι σκέ­ψεις του και οι ενέργειές του. Προσεγ­γίζει το μυστή­ριο της άφατης κέ­νω­σης του Υιού και Λόγου του Θεού με δέος, πε­ρί­σκεψη και σιω­πή. Κι όταν λο­γισμοί αμφι­βο­λίας τον κατακλύζουν, κι όταν η τα­ραχή του προ­­ξενεί ανυ­πό­­φορο ψυχικό πό­νο, τότε μιλάει ο ουρανός.

β) Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο Ιωσήφ επιλέχ­θη­κε στο κατώφλι του γήρατός του να γίνει προστάτης και φύ­λα­ξ της Παρθέ­νου. Όμως στη διάρκεια της μνηστείας, Εκείνη βρέθηκε έγκυος «εκ Πνεύ­­ματος Αγίου». Το γεγονός αυτό του προκάλεσε αμφιβολίες και την θεώ­­­­ρη­σε «κλεψίγαμο». Σύμφωνα με τον ποιητή του Ακαθίστου΄Υμνου: «Ζά­λην ένδο­θεν έχων λογισμών αμφιβόλων, ο σώφρων Ιωσήφ ετα­ράχ­θη».

γ) Η ταραχή αυτή «μεταφράζεται» με γλαφυρό και δραματικό τρό­πο από άλλο υμνωδό που ψάλλεται στην Α΄ Ώρα της εορτής των Χρι­στου­γέν­νων: «Τάδε λέγει Ἰω­σήφ πρός τήν Παρθένον· Μαρία, τί τό δράμα τοῦ­το, ὅ ἐν σοί τε­­θέαμαι; Ἀπορῶ καί ἐξί­στα­μαι,και τόν νοῦν κα­ταπλήτ­τομαι. Ἀ­ντί τιμῆς, αἰσχύνην·ἀντ’εὐφροσύνης,τήν λύπην· ἀντί τοῦ ἐπαινεῖσθαι,τόν ψόγον μοι προσήγαγες. Οὐκ ἔτι φέ­ρω λοιπόν,τό ὄ­νει­δος ἀνθρώπων· ὑ­πό γάρ ἱερέων ἐκ τοῦ ναοῦ ὡς ἄμεμπτον Κυρίου σέ πα­ρέ­λαβον· καί τί τό ὁ­ρώμενον;».

δ) Όμως παρά τους λογισμούς, επειδή ο Ιωσήφ ήταν ευ­σε­βής και δίκαιος, δεν θέ­­λησε να δια­πο­μπεύ­σει την Μαριάμ. Α­ποφά­σι­σε να διαλύ­σει τον αρ­­­ρα­βώνα, χω­ρίς επίσημη διαδικασία.Τότε ακρι­βώς εμφανίστηκε στον ύπνο του άγ­γε­λος Κυρίου και του είπε: «Ιωσήφ απόγονε του Δαβίδ, μη δι­στά­σεις να πάρεις στο σπίτι σου την Μαριάμ, γιατί το παιδί που πε­ρι­μένει, προέρχεται από το ΄Αγιο Πνεύ­­μα. Θα γεννήσει γιό, και θα του δώσεις το όνομα Ιησούς, γιατί αυ­τός θα σώσει το λαό του από τις αμαρτίες του» (Ματθ. 1, 20-21).

ε) Ο Ιωσήφ είναι μοναδικό πρόσωπο, διότι ακολούθησε την οδό της καρδιάς κι όχι την αυστηρότητα του νόμου. Χαρακτηρίσθηκε δίκαιος, πα­ρότι δεν έμεινε προ­σκολ­λημένος στον παλαιό νόμο, τον οποίο υπερέβη συνεργώ­ντας στο έργο της χά­ρι­τος. ΄Εγινε διάκονος της νέας διαθήκης, όχι του γράμματος του νόμου αλλά του Πνεύ­­ματος του Θεού. «Το γαρ γράμ­­­­μα αποκτέννει, το δε πνεύμα ζωοποιεί» (Β΄Κορ. 3,7). Εξάλλου, η χρι­στια­­νική δικαιοσύνη βρί­σκε­ται πέρακαι πάνω από τα όρια ο­ποιασ­δή­πο­τε προσκόλ­λησης στο γράμμα του νόμου.

στ) Ο ευαγγελικός λόγος είναι ζωντανός και δραστικός, πιο κοφτε­ρός κι από κάθε δίκοπο σπαθί· εισχωρεί βαθιά και κρίνει τους δια­λο­γι­σμούς και τις προθέσεις των ανθρώπων (βλ. Εβρ. 4,12). Εξίσου όμως σω­στι­κή μπορεί να αποβεί και η σιωπή. Όχι η ένοχη σιωπή, αλλά εκείνη που συνοδεύεται από απλότητα καρδιάς, διαύγεια, ευ­ρυχωρία και άνευ όρων υπακοή στο θείο θέλημα. Στην περίπτωση του Ιωσήφ η σιωπή υ­πουρ­γεί το θαύμα της Γεννήσεως του Χριστού.

ζ) Σε εποχή πολυλογίας,αργολογίας και πληθωρισμού ακόμη και του εκκλησιαστικού λόγου είναι σχεδόν αδύνατο να εκτιμηθεί η αξία της σιωπής. Είναι ακόμη δύ­σκο­λο στη σύγχρονη ορθολογιστική εποχή να προ­σεγ­γίσει κάποιος τη θεία Γέννη­ση όπως ο Ιωσήφ. Εκείνος όμως, που θα υπερβεί το κέλυφος της αν­θρώ­πινης λο­γικής και θα λευ­κάνει την καρ­διά του, θα γευθεί έστω και αμυδρά την πα­ρου­σία του «πτωχεύσαντος δι’ η­μάς» Λυτρωτή «ένδον εν τη καρδία» του, στα πρό­­σω­πα των αγα­πη­τών αδελφών αλλά και των «άλλων», των ελαχίστων.

 

H ΣΥΝΑΞΙΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

 

(†) Αρχ. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι. Μ. Γρηγορίου Αγίου Όρους
~ Βρισκόμαστε ακόμα στην εορτή των Χριστουγέννων, διότι και σήμερα, δεύτερη ημέρα της εορτής, Χριστούγεννα έχουμε. Αλλά ιδιαιτέρως η Εκκλησία μας τιμά σήμερα την Υπεραγία Θεοτόκο, δηλαδή το πρόσωπο εκείνο το οποίο περισσότερο από κάθε άλλο άνθρωπο συνήργησε στην Γέννηση του Σωτήρος μας Χριστού.
Γι’ αυτό η Εκκλησία μας σήμερα επιτελεί Σύναξη, συνάγει δηλαδή τους πιστούς. Συγκεντρώνονται οι Χριστιανοί για να προσφέρουν την θεία Ευχαριστία και να εορτάσουν εις τιμήν της Παναγίας μας και από ευγνωμοσύνη προς την Υπεραγία Θεοτόκο.
Επειδή όμως συμπίπτει σήμερα και η Κυριακή μετά τα Χριστούγεννα, συνεορτάζεται και η μνήμη τριών προσώπων (*), τα οποία και αυτά είχαν μία άμεση σχέση με τον Κύριό μας.
Πρώτον, του Δαβίδ του βασιλέως και προφήτου, ο οποίος όχι μόνο προφήτευσε την έλευση του Κυρίου, αλλά ήταν και εκ των κατά σάρκα προγόνων του Κυρίου μας. Και όπως είχε προφητευθεί, από την κληρονομία και βασιλεία του βασιλέως Δαβίδ θα προερχόταν ο Μεσσίας.
Δεύτερον, του δικαίου Ιωσήφ, ο οποίος προστάτευσε την Υπεραγία Θεοτόκο και ήταν το όργανο εκείνο της θείας Προνοίας, για να οικονομήσει την πάναγνο Θεοτόκο και να την φυλάξει από τις κοινωνικές επιπτώσεις μιας αυστηρής και συντηρητικής κοινωνίας, όπως ήταν τα χρόνια εκείνα η κοινωνία, έναντι της εκ Παρθένου γεννήσεως. Διότι φυσικά ο κόσμος δεν εγνώριζε το μυστήριο και το υπέρ φύσιν της Γεννήσεως του Κυρίου, και συνεπώς η Κυρία Θεοτόκος, εάν ήταν άνευ ανδρός, θα κινδύνευε. Και, όπως φαίνεται, ο άγιος Ιωσήφ ήταν άνθρωπος μεγάλης αρετής, πραότατος, ειρηνικός, αγαθός, και βοήθησε πολύ στο να προστατευθεί και η Κυρία Θεοτόκος αλλά και το Θείο Βρέφος. Και ήταν υπάκουος στο θέλημα του Θεού, και όταν δι’ οπτασίας ο άγγελος του παρήγγελλε τούτο ή εκείνο, με απλότητα καρδίας ο άγιος Ιωσήφ το δεχόταν.
Και τρίτον, του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, ο οποίος ανήκει στους κατά σάρκα συγγενείς του Κυρίου. Διότι ο Κύριος, όπως γνωρίζουμε και αναφέρεται στα ιερά Ευαγγέλια, είχε και τέσσερεις αδελφούς. Όχι όμως αδελφούς εκ της Υπεραγίας Θεοτόκου –μη γένοιτο, διότι η Κυρία Θεοτόκος ήταν αειπάρθενος– αλλά επρόκειτο είτε περί εξαδέλφων του Κυρίου είτε περί τέκνων του Ιωσήφ από σύζυγο την οποία είχε πριν μνηστευθεί την Κυρία Θεοτόκο.
Εκ των τριών αυτών προσώπων, τα οποία εορτάζουμε σήμερα, φαίνεται ότι ο Κύριος έγινε πλήρης άνθρωπος και είχε συγγενείς. Ήταν όντως ο Υιός του ανθρώπου. Όχι μόνον ο Υιός του Θεού, αλλά και ο Υιός του ανθρώπου. Και εάν δεν ήταν ο Υιός του ανθρώπου, δεν θα μπορούσε να μας σώσει. Αλλά συγχρόνως ήταν και Υιός του Θεού. Και εάν δεν ήταν και Υιός του Θεού, πάλι δεν θα μπορούσε να μας σώσει. Μας σώζει, επειδή είναι Υιός του ανθρώπου και Υιός του Θεού. Αυτό το Μυστήριο του Θεανθρώπου Χριστού είναι το Μυστήριο της σωτηρίας μας, το οποίο τελεσιουργείται μέσα στην αγία μας Εκκλησία και το οποίο σήμερα –όψεις αυτού του Μυστηρίου– εορτάζουμε, εορτάζοντας τόσο την Κυρία Θεοτόκο, την Μητέρα του Χριστού μας, όσο και τους τρεις αυτούς δικαίους και αγίους άνδρες.
Ας ευχηθούμε να πρεσβεύουν για μας στον Κύριο με τις ισχυρές πρεσβείες τους, και ιδίως ο άγιος Ιωσήφ. Διότι υπάρχει παράδοση και αποκαλύψεις γι’ αυτό το θέμα, ότι ο άγιος Ιωσήφ έχει μεγάλη παρρησία στον Κύριο. Να πρεσβεύουν, ώστε και εμείς να είμαστε μάρτυρες της θείας Του Ενανθρωπήσεως εκ πείρας πνευματικής. Ο Χριστός να μην είναι για μας μία ιδέα, μία ιδεολογία, αλλά να είναι ο ζωντανός Θεάνθρωπος, με τον οποίο εμείς έχουμε καθημερινή συγγένεια, πνευματική οικειότητα, αίσθηση της παρουσίας Του και της αγάπης Του και της Χάριτός Του, και αυτό θα είναι και το νόημα της ζωής μας αλλά και η αληθινή χαρά της ζωής μας.
 Απολυτίκιον

Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.

Ως βρέφος βαστάζουσα, εν ταις αγκάλαις Αγνή, τον πάντων δεσπόζοντα, σάρκα λαβόντα εκ σου, χαράς ώφθης πρόξενος, όθεν πάσα η κτίσις, ανυμνεί χαρμοσύνως, σήμερον Θεοτόκε, την φρικτήν σου λοχείαν πηγήν γαρ αθανασίας, κόσμω εκύησας.

ΤΙ ΝΑ ΣΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΜΕ ΧΡΙΣΤΕ

 

Τι να σου προσφέρουμε Χριστέ, που φανερώθηκες επάνω στη γη ως άνθρωπος για εμάς; γιατί το κάθε κτίσμα που δημιούργησες σου προσφέρει την ευχαριστία του· οι Άγγελοι τον ύμνο, οι ουρανοί τον Αστέρα, οι Μάγοι τα δώρα, οι Βοσκοί το θαύμα, η γη το σπήλαιο, η έρημος την φάτνη· και εμείς την Παρθένο Μητέρα· ο πρό αιώνων Θεός ελέησε μας.

-Ιδιόμελον Εσπερινού Χριστουγέννων (ήχος β')-

Ἐλᾶτε λοιπὸν νὰ γιορτάσουμε! Ἐλᾶτε νὰ πανηγυρίσουμε! Εἶναι παράξενος ὁ τρόπος τῆς γιορτῆς -ὅσο παράξενος εἶναι κι ὁ λόγος τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ.

Σήμερα λύθηκαν τὰ μακροχρόνια δεσμά.

Ὁ διάβολος καταντροπιάστηκε.

Οἱ δαίμονες δραπέτευσαν.

Ὁ θάνατος καταργήθηκε.

Ὁ παράδεισος ἀνοίχτηκε.

Ἡ κατάρα ἐξαφανίστηκε.

Ἡ ἁμαρτία διώχτηκε.

Ἡ πλάνη ἀπομακρύνθηκε.

Ἡ ἀλήθεια ἀποκαλύφθηκε.

Τὸ κήρυγμα τῆς εὐσέβειας ξεχύθηκε καὶ διαδόθηκε παντοῦ.

Ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν μεταφυτεύθηκε στὴ γῆ.

Οἱ ἄγγελοι συνομιλοῦν μὲ τοὺς ἀνθρώπους.

Ὅλα ἔγιναν ἕνα.

Γιατί;

Γιατί κατέβηκε ὁ Θεὸς στὴ γῆ κι ὁ ἄνθρωπος ἀνέβηκε στοὺς οὐρανούς.

-Αγίου Ιωάννου Χρυστοστόμου-

  π. ΛίΒυος

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ:ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝ ΣΑΡΚΙ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΛΟΓΟΥ

 

Και ο Λόγος σαρξ εγένετο (Ιωάν. 1,14)

Ιδού αδελφοί μου η καινή, ευλογημένη, και σωτήρια για εμάς αρχή!

Η αρχή της σωτηρίας μας!

Ο Αδάμ, εξέπεσε, ήταν σάρκα υπό την εξουσία της αμαρτίας και του θανάτου. Τώρα όμως, ο Πλάστης του Αδάμ εφανερώθη εν σαρκί για να λυτρώσει τον Αδάμ και τους επιγόνους του από τη δύναμη της αμαρτίας και του θανάτου.
Ο Υιός του Θεού – ο Θεός Λόγος, η Σοφία, το Φως, η Ζωή – κατήλθε στον κόσμο και έζησε ανάμεσα στους ανθρώπους με ανθρώπινη σάρκα και ανθρώπινη ψυχή.

Ενσαρκώθηκε ο Θεός, ενηνθρώπισε, αλλά δεν χωρίστηκε από τη Θεία φύση Του. Συγκατέβη, ήλθε και εσκήνωσεν εν ημίν, ο Υιός και Λόγος του Θεού χωρίς διόλου να αποχωριστεί τον Θεό Πατέρα Του. (…Ο Υιός εκ του Πατρός γεννάται μηδαμώς αυτού χωριζόμενος, αλλ’ αεί εν αυτώ εστιν).

Διατήρησε όλα όσα ήταν και θα ήταν εις τους αιώνας των αιώνων και ωστόσο προσέλαβε κάτι νέο: ανθρώπινη φύση!
Η αιώνια υπόστασή Του ουδόλως αλλοιώθηκε από την ενσάρκωσή Του, όπως ούτε και η σχέση Του με τον Πατέρα Του και με το Άγιο Πνεύμα (σ.τ.μ. σχέση αλληλοπεριχωρήσεως).

Ιδού, πράγματι ο Θεός Πατήρ το μαρτυρεί τόσο στον Ιορδάνη, ποταμό όσο και στο Όρος Θαβώρ: ούτος εστιν ο υιός μου ο αγαπητός!
Ο Θεός Πατήρ δεν είπε: «Ούτος ήτο ο υιός μου…», αλλά «Ούτος εστίν ο υιός μου».

Το Άγιο Πνεύμα ήταν με τον Υιό, συν Αυτώ, στην κατά σάρκα γέννησή Του και καθ’ όλη τη διάρκεια της επί γης αποστολής Του.

Οι δύο φύσεις, η ανθρώπινη και η θεία, συνυπήρχαν ενωμένες στον Υιό αλλά ασυγχύτως. Πώς; Μη ρωτάτε εσείς που ούτε καν τους ίδιους τους εαυτούς σας μπορείτε να εξηγήσετε, ούτε μπορείτε να πείτε πως είναι ενωμένη, η ψυχή με το σώμα σας!
Μόνον τούτο να γνωρίζετε: ο Θεός επισκέφθηκε τη γη, πλουτίζοντάς την με θησαυρούς απερίγραπτους που κληροδότησε σε όλο το ανθρώπινο γένος – εξαίσια βασιλικά δώρα, άφθαρτα, αιώνια, ανεκτίμητα και αναντικατάστατα.

Να το γνωρίζετε αυτό και να σκιρτά ευφραινόμενη η καρδιά σας!
Αγωνιστείτε να καθαρίσετε τα χέρια σας, να εξαγνίσετε τις αισθήσεις σας, να εκπλύνετε την ψυχή σας, να λευκάνετε την καρδιά σας και να καθαρίσετε το νου σας, ώστε να δεχθείτε τα βασιλικά δώρα!
Διότι αυτά δεν δίνονται στους ακάθαρτους.

Ω Κύριε Ιησού Χριστέ, αξίωσέ μας, διά του Αγίου Σου Αίματος και Πνεύματος, να εκπλύνουμε και να καθαρίσουμε τους εαυτούς μας, ώστε να γίνουμε άξιοι να δεχθούμε τα βασιλικά δώρα Σου.

Ότι Σοι πρέπει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΑΛΛΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΛΥΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

 

Συμπυκνωμένο το βαθύ νόημα των Χριστουγέννων θα το αντιληφθούμε αν παρατηρήσουμε την εικόνα της Γέννησης του Χριστού.  Με την ερμηνεία της εικόνας των Χριστουγέννων έχουν ασχοληθεί πολλοί ειδικοί  για το θέμα, όπως  ο Ουσπένσκι, καθηγητής εικονογραφίας σε ορθόδοξο ινστιτούτο της Γαλλίας, ο  Αρχιμανδρίτης Γεράσιμος Φραγκουλάκης, ο π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος, ο θεολόγος Κωνσταντίνος Κόττης και πολλοί άλλοι. Εμείς θα επισημάνουμε ορισμένα χαρακτηριστικά, για να καταλάβουμε το βαθύ και μυστηριακό νόημα αυτού του μεγάλου γεγονότος.

Πριν μπούμε σε λεπτομέρειες πρέπει να επισημάνουμε ότι δεν πρόκειται για μια εικόνα αλλά για μια πολυεικόνα, στην οποία πολλά γεγονότα που απέχουν χρονικά και τοπικά ενώνονται για να φανεί ότι η γέννηση του Χριστού είναι ένα συνεχές παρόν. Είναι και αυτός ένας τρόπος «υπερβατικός» της βυζαντινής αγιογραφίας που σκοπό έχει να συμπυκνώνει πολλές σκηνές και νοήματα, προκειμένου να δώσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του γεγονότος.

Παρατηρώντας την πιο αντιπροσωπευτική εικόνα της Γέννησης του Χριστού μπορούμε να δούμε  τον ρόλο που παίζει το κάθε πρόσωπο.

Καταρχάς, ενώ ευαγγελιστής Λουκάς μιλάει για φάτνη ο αγιογράφος παρουσιάζει ένα  σπήλαιο σκοτεινό. Τα Ευαγγέλια δεν λένε τίποτε για το σπήλαιο, γι’ αυτό μας πληροφορεί η Παράδοση.   Το σπήλαιο είναι σκοτεινό και το Παιδίον, που είναι αναπεσμένο, είναι ο ίδιος o Θεός, ο «Ηλιος της Δικαιοσύνης», που φανερώθηκε σ’ εκείνους που κάθονταν «εν σκότει και σκιά θανάτου», για να τους σώσει από την κατάρα του προπατορικού αμαρτήματος, για να μεταμορφώσει την ανθρώπινη φύση και να της ξαναδώσει το αρχέγονο κάλλος.

Στο κέντρο της παράστασης δεσπόζει όχι η Παναγία, γιατί αυτή είναι λίγο πιο κάτω, αλλά ο Χριστός ως βρέφος όχι σπαργανωμένος αλλά σαβανωμένος, μέσα όχι σε φάτνη αλλά σε τάφο. Όλα αυτά δηλώνουν ότι αυτό το βρέφος πρόκειται να πεθάνει, να σαβανωθεί και να ταφεί.  Ο Χριστός έρχεται με σκοπό σταυρωθεί, να πάθει και να αναστηθεί. Η εικονογραφία σε αυτό το σημείο συμβαδίζει και με την υμνογραφία.

Τα άλογα ζώα, ένα γαϊδουράκι και μια αγελάδα,  εκτός από την πρακτική τους χρησιμότητα, το γαϊδουράκι να τους μεταφέρει και η αγελάδα να τους τρέφει,   έχουν και μεταφορική σημασία, διότι μας θυμίζουν την «αλογίαν μας» κατά τον Νικόδημο τον Αγιορείτη, που σημαίνει ότι, αφού και τα άλογα ζώα κατάλαβαν την παρουσία του Θεού δημιουργού τους, του μικρού  Χριστού, και ήρθαν κοντά του να τον ζεστάνουν  με τα χνώτα τους,  πόσο μάλλον εμείς τα λογικά πλάσματά του  πρέπει να συνειδητοποιήσουμε το μεγάλο αυτό γεγονός της Γέννησης του Χριστού.

Επάνω από το σπήλαιο εικονίζεται ο ουρανός, από τον οποίο κατεβαίνει ακτίνα θεϊκού φωτός, στην οποία κρέμεται το αστέρι, σαν δροσοσταλίδα πάνω από το Χριστό, ο οποίος ως Θείο Βρέφος ανακλίνεται σαβανωμένος μέσα στη φάτνη των αλόγων ζώων.

Το πρόσωπο που  διακρίνεται για το μέγεθός του, είναι η Μητέρα του Θεού. Σε άλλες εικόνες εικονίζεται ξαπλωμένη με έκδηλη την κούραση στο πρόσωπό Της, σε άλλες μισοκαθισμένη, σε στάση ανάλαφρη, για να φαίνεται με τον τρόπο αυτό η έλλειψη πόνων και συνεπώς η παρθενική γέννηση του Παιδίου. Εικονίζεται και γονατιστή, στοιχείο δυτικής καταγωγής, με τα χέρια σταυρωμένα να προσκυνά το Θείο Βρέφος. Αλλού κάθεται σε θρόνο με το Βρέφος στα γόνατά Της, όπως τονίζει το τροπάριο: «Παρθένος καθέζεται τα Χερουβίμ μιμουμένη βαστάζουσα εν κόλποις Θεόν Λόγον σαρκωθέντα». Το «καθεζόμενον» δηλώνει πάντοτε στη θεολογία μας μία βεβαιότητα.     Ένθρονος είναι μονάχα ο Χριστός ή η Παναγία.  Η Παρθένος Μαρία έχει πάντοτε  στο κεφάλι της και στις δύο πλάτες,  οκτάκτινα αστεράκια. Τα τρία οκτάκτινα αστεράκια δηλώνουν ότι η Παναγία ήταν Παρθένος προ, κατά και μετά τον τόκο και το τέταρτο οκτάκτινο αστεράκι σημαίνει το μυστήριο της όγδοης ημέρας, η οποία αρχίζει με τη Γέννηση του Χριστού.

Η γέννηση του Χριστού- Τοιχογραφία από το Πρωτάτο Αγίου Όρους 13ος αι. μ.Χ.

Στο πάνω μέρος της εικόνας είναι οι άγγελοι, τρεις αριστερά σε στάση και άλλοι τρεις με τα φτερά ανοιχτά και τα χέρια σε δέηση προς τον γεννηθέντα Χριστό, ενώ τέταρτος δεξιά συνομιλεί με έναν βοσκό και ευαγγελίζεται  «χαράν μεγάλην, ήτις έσται παντί τω λαώ». (Λκ. 2,10). Ο βοσκός αυτός ακούει έκθαμβος τον άγγελο, ενώ ένας άλλος βοσκός παίζει φλογέρα και εναρμονίζει τη μουσική του με τη μουσική των αγγέλων, οι οποίοι ψάλλουν το «δόξα εν υψίστοις Θεώ, και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». (2, 13-14). Οι βοσκοί  προεικονίζουν τις απαρχές της Εκκλησίας των Ιουδαίων. Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά τους αγγέλους, θα δούμε ότι όλοι φορούν στα μαλλιά τους μια κορδέλα, που σημαίνει σύνεση και περίσκεψη, συμμάζεμα του εαυτού τους μετά από την πτώση του Εωσφόρου. Σε αυτό το γεγονός αναφέρεται και ο ιερός Χρυσόστομος, όταν στη Θεία Λειτουργία ακούμε το «στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου».  Ο  Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός   λέει ότι οι άγγελοι μετά από αυτό το γεγονός είναι αμετάπτωτοι προς την αμαρτία.

Κάτω από τους Αγγέλους  εικονίζονται οι τρεις Μάγοι, άλλοτε έφιπποι και άλλοτε πεζοί.  Μάγοι σημαίνει σοφοί άνθρωποι. Οι Μάγοι έχουν διαφορετικές ηλικίες, (νέος, μεσήλικας, γέροντας), ενώ τα άλογα τους έχουν διαφορετικό χρώμα το καθένα, (άσπρο, μαύρο και κόκκινο). Με τον τρόπο αυτό τονίζεται   ότι ο Χριστός  είναι υπόθεση  όλων των ανθρώπων  ανεξάρτητα από ηλικία και κοινωνική θέση.   Ως  δώρα  προσέφεραν  «χρυσόν και λίβανον και σμύρναν», (2,11) ο χρυσός προσφέρθηκε στο Χριστό ως βασιλέα, ο λίβανος ως θεό, και η σμύρνα,  με την οποία άλειφαν τους νεκρούς πριν από την ταφή, ως άνθρωπο. Οι Μάγοι αντιπροσωπεύουν τους ειδωλολάτρες, οι οποίοι θα αποτελέσουν την εκκλησία, που θα προέρχεται από τους εθνικούς.

Αξιοσημείωτη είναι και η θέση του Ιωσήφ στην εικόνα. Δεν εικονίζεται, όπως η Μητέρα του Θείου Βρέφους κοντά σε αυτό, αλλά βρίσκεται στην άκρη, διότι δεν είναι ο πατέρας του παιδιού, αλλά προστάτης της Αγίας Οικογένειας. Ο Ιωσήφ    κάθεται στο κάτω μέρος της εικόνας, άλλοτε αριστερά και άλλοτε δεξιά,  στηρίζοντας το κεφάλι του με το αριστερό του χέρι, συλλογισμένος για τα γεγονότα που συμβαίνουν. Δίπλα στον Ιωσήφ, στηριγμένος στο ραβδί του και τυλιγμένος με προβιά, βρίσκεται ένας γέρος τσομπάνης και φαίνεται σαν να ρωτά τον Ιωσήφ, τι του συμβαίνει. Σε μερικές εικόνες ο γέρος αυτός έχει μικρά κερατάκια ή μια μικρή ουρίτσα. Ο Ουσπένσκυ στο πρόσωπο του γέροντα βλέπει το Σατανά, που προσπαθεί να καλλιεργήσει στον Ιωσήφ την αμφιβολία.   Στα απόκρυφα ευαγγέλια φέρεται να λέγει  ο Σατανάς ότι «αν αυτό το ραβδί που κρατούσε στα χέρια του βλάσταινε, τότε ίσως και μια παρθένος θα μπορούσε να γεννήσει ένα παιδί».  Πράγμα όμως που έγινε, δηλαδή το ραβδί βλάστησε, κι έτσι σε μερικές εικόνες εμφανίζουν το ραβδί με βλαστάρια.

Η γέννηση του Χριστού – Εγκαυστική εικόνα από τη Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά 7ος αι.

Στο άλλο άκρο, απέναντι από τον Ιωσήφ, παρουσιάζονται δυο γυναίκες, που ετοιμάζουν το λουτρό του νεογέννητου. Η μία, ηλικιωμένη,  κρατά στην αγκαλιά της γυμνό τον Ιησού και με το χέρι της φαίνεται να δοκιμάζει τη θερμοκρασία του νερού, ενώ η άλλη, νέα στην ηλικία, αδειάζει νερό μέσα στην κολυμβήθρα. Αυτή η σκηνή είναι παρμένη από το απόκρυφο ευαγγέλιο του Ιακώβου, όπου αναφέρεται ότι στο στάβλο ο Ιωσήφ έφερε μια μαία και τη Σαλώμη, για να βοηθήσουν τη Θεοτόκο.

 Γιατί  ο αγιογράφος βάζει εδώ τη σκηνή του λουτρού; Τη βάζει για να δηλώσει ότι  ο Χριστός ως άνθρωπος έπρεπε να  περάσει από όλα τα ανθρώπινα στάδια, δηλαδή ακόμη και την διαδικασία του λουτρού,  εκτός από την αμαρτία. Αν ο Χριστός δεν λούζονταν,  δεν θα ήταν τέλειος άνθρωπος. Η Γέννηση του Χριστού αποτέλεσε προσφιλές θέμα ποιητών,  υμνογράφων αγιογράφων, αλλά και ζωγράφων.

  Μιχάλης Κουτσός, Φιλόλογος – Συγγραφέας

Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

 

---

Την ημέρα του μεγάλου και ανερμηνεύτου γεγονότος της κατά σάρκας Γεννήσεως του Υιού και Λόγου του Θεού από την Υπεραγία Θεοτόκο τιμά σήμερα, 25 Δεκεμβρίου, η Εκκλησία μας.

Μετά τον Ευαγγελισμό της Παρθένου Μαρίας από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ και ενώ πλησίαζε ο καιρός να τελειώσουν οι εννιά μήνες από την υπερφυσική σύλληψη του Χριστού στην Παρθενική μήτρα της Παναγίας μας, ο Καίσαρ Αύγουστος διέταξε απογραφή του πληθυσμού του ρωμαϊκού κράτους. Τότε ο Ιωσήφ μαζί με τη Θεοτόκο, ξεκίνησαν για τη Βηθλεέμ, για να απογραφούν εκεί.

Έτσι ξεκίνησαν από την Ναζαρέτ και ύστερα από ένα μεγάλο ταξίδι έφτασαν στην Βηθλεέμ… όπου επειδή είχε συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου δεν κατάφεραν να βρουν κατάλυμα, παρά μόνο ένα φτωχικό σπήλαιο.

Εκεί η Θεοτόκος γέννησε τον Κύριο Ιησού Χριστό και σπαργάνωσε σαν βρέφος τον Κτίστη των απάντων. Έπειτα Τον έβαλε επάνω στη φάτνη των άλόγων ζώων, διότι «έμελλε να ελευθέρωση ημάς από την αλογίαν», όπως γράφει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης.

Από τότε, όλοι οι πιστοί χριστιανοί με χαρά ψάλλουν τον ύμνο των Αγγέλων εκείνης της νύχτας: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία» (Ευαγγέλιο Λουκά, Β’ 1-20).

Δηλαδή, Δόξα ας είναι στο Θεό, που βρίσκεται στα ύψιστα μέρη του ουρανού και στη γη ολόκληρη, που είναι ταραγμένη από την αμαρτία ας βασιλεύσει η Θεία Ειρήνη, διότι ο Θεός έδειξε την αγάπη Του στους ανθρώπους με την ενανθρώπηση του Υιού Του.

Ανάλυση ονόματος:
ΧΡΙΣΤΟΣ: Ο εκλεκτός, αυτός που έχει το χρίσμα, ο απεσταλμένος από τον Θεό για να σώσει τον κόσμο.

Απολυτίκιο:
Ήχος δ’.
Η γέννησίς σου Χριστέ ο Θεός ημών, ανέτειλε τω κόσμω, το φως το της γνώσεως· εν αυτή γαρ οι τοις άστροις λατρεύοντες, υπό αστέρος εδιδάσκοντο, σε προσκυνείν, τον Ήλιον της δικαιοσύνης, και σε γινώσκειν εξ ύψους ανατολήν, Κύριε δόξα σοι.

ΤΙ ΗΤΑΝ ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΒΗΘΛΕΕΜ;

Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου

Θαυμαστά και παράδοξα πράγματα! Στην Ιουδαία -όπου προϋπήρχαν οι προφήτες, οι πατριάρχες, οι δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης- το μήνυμα για τη γέννηση του Υιού του Θεού το έφεραν οι ειδωλολάτρες, οι μάγοι εξ ᾿Ανατολών!

Έκαναν μακρινό ταξίδι για να τον δουν και να τον προσκυνήσουν και περιπλανόμενοι ρωτούν• «Πού εστιν ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων;».

Γι᾿ αυτό ακριβώς κρύφτηκε και το αστέρι, ώστε χάνοντας τον οδηγό τους οι μάγοι να αναγκαστούν να ρωτήσουν τους ιουδαίους και μ᾿ αυτόν τον τρόπο να τούς κινήσουν κι εκείνους σε αναζήτηση του νεογέννητου Μεσσία.

Το ότι γεννήθηκε πρόσωπο υψηλό και επίσημο το ήξεραν καλά κι ήταν σίγουροι, διότι τούς το μήνυσε τ᾿ αστέρι. Ο Θεός δεν τούς έστειλε προφήτη, διότι δεν θα τον παραδέχονταν• ούτε με τις Γραφές μπορούσε να τούς μιλήσει, διότι δεν τις γνώριζαν. Τους έστειλε, λοιπόν, ένα σημάδι γνώριμο και προσιτό σ᾿ αυτούς.

Το αστέρι των μάγων δεν ήταν απ᾿ αυτά πού βλέπουμε στο στερέωμα του ουρανού τις νυχτερινές ώρες. Ήταν κάποια λογική κι αόρατη δύναμη, ένας άγγελος, που πήρε το σχήμα του άστρου.

Πώς είμαστε σίγουροι γι᾿ αυτό; Μας το αποδεικνύει η πορεία του• Δεν πηγαίνει απ᾿ την ανατολή στη δύση αλλά από βορρά προς νότο, εφόσον η Παλαιστίνη βρίσκεται στα νότια της Περσίας. Διακρίνεται επίσης κατά την ημέρα, πράγμα αφύσικο για αστέρι. Χάνεται στην περιοχή των Ιεροσολύμων και ξαναεμφανίζεται όταν βγαίνουν οι μάγοι απ᾿ αυτή. Ακόμη κι όταν τούς οδήγησε στη φάτνη, δεν φαίνεται σ᾿ αυτούς απ᾿ τον ουρανό, αλλά σταματάει εκεί ακριβώς όπου ήταν το παιδί, πάνω απ᾿ το κεφάλι Του. Αν ήταν απλώς ένα αστέρι, δεν θα μπορούσε να δείξει έναν τόσο περιορισμένο χώρο.

Ξέρουμε όλοι πολύ καλά ότι λόγῳ του υπερβολικού ύψους δεν είναι δυνατόν ένα αστέρι να προσδιορίσει ούτε τον τόπο μιας ολόκληρης πόλης• πόσο μάλλον ένα ελάχιστο σημείο μέσα σ᾿ αυτή. Αυτό όμως το άστρο του νεογέννητου βασιλιά έδειξε τον μικρό τόπο της φάτνης κι αφού με ασφάλεια οδήγησε τούς μάγους κοντά του, απομακρύνθηκε• κι αυτό δεν είναι γνώρισμα κοινού αστεριού.

Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΣΟΥ,ΧΡΙΣΤΕ Ο ΘΕΟΣ ΗΜΩΝ

 

«Η Γέννησίς Σου, Χριστέ ο Θεός ημών, ανέτειλε τω κόσμω το φως το της γνώσεως· εν αυτή γαρ οι τοις άστροις λατρεύοντες, υπό αστέρος εδιδάσκοντο, Σε προσκυνείν, τον Ήλιον της δικαιοσύνης, και Σε γινώσκειν εξ ύψους ανατολήν, Κύριε, δόξα Σοι». (Απολυτίκιο των Χριστουγέννων, ήχος δ΄).

Το απολυτίκιο των Χριστουγέννων, το γνωστότερο ίσως τροπάριο της Δεσποτικής αυτής εορτής, συνοψίζει σε λίγες γραμμές το νόημά τους. Γεννάται στον κόσμο ως απλός άνθρωπος Εκείνος που είναι Κύριος ο Θεός μας. Με τον ερχομό Του φανερώνεται η αλήθεια περί Θεού και ρίχνεται άπλετο φως εκεί που προηγουμένως επικρατούσε σκοτάδι και άγνοια λόγω της αμαρτίας και των παθών του ανθρώπου. Πριν την ενανθρώπηση του Χριστού ο,τι γνώση είχε ο άνθρωπος περί Θεού ήταν όχι απλώς περιορισμένη, αλλά στο μεγαλύτερο ποσοστό της πλανεμένη. Η πτώση του στην αμαρτία, ήδη από την πρώτη εποχή της δημιουργίας του, τον έκανε να βρίσκεται σε μία θόλωση και ταραχή της διανοίας και των λοιπών δυνάμεών του με αποτέλεσμα να έχει χάσει την επαφή με τον Δημιουργό και Θεό του. Έτσι αυτό που λάτρευε ως θεό ή θεούς ήταν ο καρπός του διεστραμμένου νού του, φτιασίδια του ίδιου του εαυτού του, συνεπώς το τίποτε ή τα δαιμόνια. Το φράγμα που είχε θέσει ο ίδιος ανάμεσα σ’ αυτόν και τον αληθινό Θεό ήταν τέτοιο που μόνος του αδυνατούσε να το υπερβεί. Σ’ αυτήν την αδυναμία του ανθρώπου να βρεί τον Θεό απαντά, την κατάλληλη ώρα, ο ίδιος ο Θεός: κατέρχεται στον κόσμο ως άνθρωπος κι ανατέλλει την αληθινή γνώση Του, ως «Ήλιος της Δικαιοσύνης»· ότι δεν είναι απειλή και φόβητρο, αλλά ο Πατέρας, ο φίλος και ο αδελφός. Κι αυτό φανερώνεται και στους καλοπροαίρετους Ιουδαίους, αλλά και στους καλοπροαίρετους ειδωλολάτρες, όπως τους βλέπουμε στο πρόσωπο των μάγων της Ανατολής. Κι αξίζει να προσθέσουμε ότι μιλώντας για την αληθινή γνώση του Θεού δεν εννοούμε μία εγκεφαλικού τύπου γνώση, αλλά εκείνη που αγκαλιάζει ολόκληρη την ύπαρξη του ανθρώπου, εκείνη που κάνει τον άνθρωπο μέτοχο της ίδιας της ζωής του Θεού. Όπως θα το πεί και ο μέγας Πατήρ της Εκκλησίας, άγιος Γρηγόριος Νύσσης: «γνώσίς εστι μετουσία».

ΚΑΛΑΝΤΑ ΑΙΓΙΝΑΣ

 

ΚΑΛΑΝΤΑ ΙΚΑΡΙΑΣ

 

Η ΨΥΧΡΗ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΑ

 

του πατρός Δημητρίου Μπόκου

Φτάσαμε ξανά στις ημέρες των Χριστουγέννων, που τις περιμένουν οι Χριστιανοί για να εκδηλώσουν μια πολύ κακή τους συνήθεια: Να δείξουν τη φιλανθρωπική τους διάθεση.

Μα, θα ρωτήσει κάποιος, είναι κακό πράγμα αυτό; Δεν πρέπει να έχουμε φιλάδελφα αισθήματα; Βεβαιότατα! Πού είναι λοιπόν το κακό; Στο ότι τα έχουμε κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα μόνο.Τον υπόλοιπο χρόνο οι φτωχοί δεν υπάρχουν για μας.

Ζούμε αγνοώντας τους. Το πώς τα βγάζουν πέρα, το αν ζουν ή πεθαίνουν, μας απασχολεί από ελάχιστα έως καθόλου. Είναι πράγμα αδιάφορο για μας.

Όμως, όταν έρχονται Χριστούγεννα, θυμούμαστε. Τότε γινόμαστε ευαίσθητοι. Σκεφτόμαστε ότι υπάρχουν και άνθρωποι που υποφέρουν, που δεν έχουν να φάνε,που τουρτουρίζουν στην παγωνιά. Και επειδή θέλουμε να γιορτάσουμε «πνευματικά» τα Χριστούγεννα, πετάμε ένα ξεροκόμματο και σ’ αυτούς. Όχι γιατί ξύπνησε ξαφνικά το ενδιαφέρον μας για τα προβλήματά τους. Όχι γιατί μας κατέκλυσε η αγάπη γι’ αυτούς. Αλλά για να κατασιγάσουμε τη δική μας συνείδηση που υπνώττει ολοχρονίς. Κάνουμε το «καθήκον» μας απέναντί τους, για να ξεμπλέξουμε το γρηγορότερο από αυτούς και να βυθιστούμε απερίσπαστοι, χωρίς τύψεις, στο γιορτινό μας αποκάρωμα.Ξεγελούμε με ένα «κόκκαλο» την πείνα τους, για να δώσουμετο άλλοθι στον εαυτό μας να συνεχίσει «εν κραιπάλη και μέθη» τη ναρκισσιστική του αποχαύνωση, απαλλαγμένος από ενοχλητικά συνειδησιακά ξεβολέματα. Η έκτακτη γιορτινή φιλαδελφία μας είναι το ντροπιαστικό καμουφλάζ της καθημερινής αναίσχυντης αδιαφορίας μας.

Και μην αρχίσουμε βέβαια ξανά και ξανά το γνωστό τροπάριο, «φτωχοί είμαστε κι εμείς, τί να δώσουμε στους άλλους;» Δεν χρειάζεσαι λεφτά, για να έχεις ενδιαφέρον.

«Γιατί είμαι τόσο φτωχός;»ρώτησε κάποιος έναν σοφό. «Γιατί δεν έχεις μάθει να δίνεις», απάντησε ο σοφός. «Αφού δεν έχω τίποτε να δώσω!» ανταπάντησε ο φτωχός. «Και όμως έχεις κάτι να δώσεις. Με το πρόσωπο μπορείς να δώσεις ένα χαμόγελο. Με το στόμα να παρηγορήσεις ή να επαινέσεις. Με την καρδιά σου να δώσεις αγάπη. Με τα μάτια να κοιτάξεις με καλοσύνη. Με το σώμα σου να βοηθήσεις. Στην πραγματικότητα δεν είσαι φτωχός.Γιατί πραγματική φτώχεια είναι μόνο η φτώχεια του πνεύματος».

Το ενδιαφέρον σου, τα καλά σου αισθήματα για τον άλλον τα θάβει μόνο η αδιαφορία. Όχι η φτώχεια σου. Η αδιαφορία καταντάει την καρδιά σου λίθινη. Αυτή και μόνο ήταν άλλωστε ηαιτία για τη μεταθανάτια καταδίκη του πλουσίουστην παραβολή του φτωχού Λαζάρου.Ο Χριστός δεν του καταλογίζει καμμιά άλλη κακότητα, καμμιά κακόβουλη εσκεμμένη ενέργειά του.Ένα μόνο γεγονός λάμβανε χώρα καθημερινά: Ο πλούσιος ζούσε «ευφραινόμενος καθ’ ημέρανλαμπρώς». Μέρα-νύχτα καλοπερνούσε, αγνοώντας παντελώς τον φτωχόπου κειτόταν στην πόρτα του άρρωστος. Η αδιαφορία του και μόνο ήταν που τον καταβαράθρωσε «εν τω άδη».

Λέει όμως το Ευαγγέλιο, ότι με τη Χάρη του Χριστού είμαστε πλέον ένα σώμα. Αφότου βαπτισθήκαμε Χριστιανοί, «εν σώμα οι πολλοί εσμεν».Συνεπώς,δεν είμαστε ξένοι μεταξύ μας, αλλά«αλλήλων μέλη».Πώς μπορεί λοιπόν να αδιαφορεί το ένα μέλος για το άλλο; Για να λειτουργεί το σώμα σωστά, πρέπει τα μέλη να είναι όλα σε άρρηκτη και αρμονική σχέση μεταξύ τους.

Κάποιος άγιος έλεγε: «Ο καθένας οφείλει τα προβλήματα του πλησίον να τα κάνει δικά του και σε όλα να συμπάσχει με αυτόν. Να χαίρεται και να κλαίει μαζί του. Και με τέτοια διάθεση να στέκεται απέναντί του, σαν να φοράει το σώμα του πλησίον και σαν να πρόκειται για τον εαυτό του,αν ποτέ συμβεί κάτι κακό σ᾿ εκείνον».

Αυτό το φρόνημα έκανε τον αββά Αγάθωνα να λέει τα ακατανόητα σήμερα για μας λόγια: «Αν γινόταν να βρω έναν λεπρό και να του δώσω το δικό μου σώμα και να πάρω το δικό του,ευχαρίστως θα το έκανα. Γιατί αυτή είναι η τέλεια αγάπη».

Έτσι ήταν όμως οι πρώτοι Χριστιανοί. Ήταν όλοι «επί το αυτό».Ενωμένοι,γεμάτοι αγάπη μεταξύ τους. Μία καρδιά και μία ψυχή όλοι. Ό,τι κι αν είχε ο καθένας, δεν το θεωρούσε δικό του, αλλά τα είχαν «άπαντα κοινά».Δεν υπήρχε ανάμεσά τους φτωχός, γιατί όσοι είχαν χωράφια ή σπίτια, τα πουλούσαν και έφερναν και ακουμπούσαν το αντίτιμο στα πόδια των Αποστόλων. Τα χρήματα μοιράζονταν σε όλους, ανάλογα με την ανάγκη του καθενός. Η αδιαφορία ήταν κάτι άγνωστο γι’ αυτούς.

Οδηγούμενοι από το πνεύμα αυτό οι άγιοι, υπηρετούσαν πάντα με προθυμία τον πλησίον. Δεν δίσταζαν για χάρη του να υποβληθούν σε οποιαδήποτε θυσία.

Ένας αναχωρητής πήγε κάποτε στην πόλη και στην άκρη μιας πλατείας είδε ριγμένο έναν άρρωστο. Τον συμπόνεσε και με μεγάλη προθυμία τον συμμάζεψε. Τον έβαλε σ’ ένα δωμάτιο που νοίκιασε και τον περιποιήθηκε. Άφησε το κελλί του στην έρημο και έμεινε κοντά στον άρρωστο, πολύν καιρό για να τον κάνει καλά.

Ο άρρωστος όμως εκείνος ήταν πολύ απαιτητικός. Συνεχώς γκρίνιαζε, του ζητούσε διάφορα και τον ταλαιπωρούσε αφάνταστα με τις ιδιοτροπίες του. Του έψηνε κυριολεκτικά το ψάρι στα χείλη. Ο αναχωρητής έκανε μεγάλη υπομονή. Σκεφτόταν την εντολή του Θεού και προσπαθούσε να υπηρετεί τον άρρωστο με ειλικρινή αγάπη και αυταπάρνηση. Πέρασε όμως πολύς καιρός χωρίς να αλλάξει τίποτε. Συμπληρώθηκαν δέκα πέντε ολόκληρα χρόνια στην ίδια κατάσταση.

Ο αναχωρητής ένιωθε τις δυνάμεις του να εξαντλούνται. Είχε κουραστεί αφάνταστα από τα παράπονα και τις απαιτήσεις του αρρώστου. Περισσότερο τον παίδευαν οι λογισμοί. Έβλεπε πως ήταν ανώφελο να συνεχίσει έτσι. Ό,τι κι αν έκανε, ο άρρωστος δεν ικανοποιόταν με τίποτε. Σκεφτόταν να τον εγκαταλείψει πια και να γυρίσει στο κελλί του, να συνεχίσει την καλογερική του που είχε αφήσει τόσα χρόνια.

Ενώ σκεφτόταν αυτά και ήταν έτοιμος να φύγει, ο άρρωστος τον ρώτησε: «Φεύγεις; Μείνε ακόμα λίγο, σε παρακαλώ! Θέλω να σε ευχαριστήσω για την πολλή σου υπομονή και τη μεγάλη θυσία που έκανες για μένα, να εγκαταλείψεις την ησυχία σου και το κελλί σου,για να μείνεις τόσα χρόνια κοντά μου και να με περιποιείσαι. Μάθε λοιπόν, ότι εγώ δεν είμαι άνθρωπος. Είμαι άγγελος και με έστειλε ο Θεός για να δοκιμάζω όλα αυτά τα χρόνια την αγάπη και την υπομονή σου. Χαίρε, λοιπόν, αββά, και να είσαι πάντα ευλογημένος από τον Κύριο για την υπομονή και την αγάπη που μου έδειξες». Και με τα λόγια αυτά ο άρρωστος υψώθηκε από το κρεβάτι του στον αέρα και χάθηκε από τα μάτια του αναχωρητή.

Έτσι ευλογημένοι θα είναι όσοι ακολουθούν μια τέτοια θεοδίδακτη πορεία! Αλλά η δική μας περιστασιακή φιλανθρωπία πώς να συγκριθεί με την αδιάκοπη αυταπάρνηση των αγίων; Η ψυχρή μας αδιαφορία πώς να σταθεί μπρος στην ολοπρόθυμη ζεστή τους διάθεση;

Ας διώξουμε λοιπόν την κάκιστη συνήθεια να θυμούμαστε μονάχα στις γιορτές, από υποχρέωση απλώς, τον άρρωστο και τον φτωχό. Καιρός να σπάσουμε τους πάγους της καρδιάς μας. Να την κάνουμε περιβόλι της αγάπης. Αλλιώς, δεν θά ’ρθει μέσα μας ποτέη άνοιξη.

Στον πάγο δεν φυτρώνει τίποτε.

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ:Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΓΑΒΡΙΗΛ ΚΑΙ Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ!

 

Επιτέλους ήλθε ο κατάλληλος καιρός, που θα ερχόταν στον κόσμο ο Υιός του Θεού, για να πραγματοποιήσει το μεγάλο και εξαιρετικό έργο της σωτηρίας των ανθρώπων.

Και σ’ αυτό πάλιν χρησιμοποιεί τους ξεχωριστούς υπηρέτες Του, τους δύο Αρχαγγέλους· με αυτή όμως τη διαφορά: ότι ο Γαβριήλ γίνεται πρώτος, και ο Μιχαήλ δεύτερος· διότι έπρεπε ο Γαβριήλ, που το όνομά του σημαίνει, κατά τον Άγιον Πρόκλο, «Θεός και άνθρωπος», να γίνει και πρώτος υπηρέτης του Θεανθρώπου Λόγου.

Γι’ αυτό και μόνο στον θεοειδέστατο Γαβριήλ, αποκαλύπτεται αυτό το μυστήριο, όπως είπαμε.

Αυτός αποστέλλεται προς την Παντοβασίλισσα και Αειπάρθενο Μαριάμ, και της μεταφέρει τη χαρμόσυνη αγγελία, απευθύνοντας σ’ αυτήν τον κοσμοσωτήριο χαιρετισμό, το «Χαίρε Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου» (Λουκ. 1, 28).

Αυτός ο ίδιος Γαβριήλ, αναγγέλλει στους ποιμένες τα χαρμόσυνα Γενέθλια του σαρκωθέντος Δεσπότου (βλ. Λουκ. 2, 9), οδηγεί με αστέρι τους μάγους (βλ. Ματθ. 2, 2-9) ειδοποιεί με όνειρο τον Ιωσήφ να φύγει στην Αίγυπτο, και από εκεί πάλιν να επιστρέψει στη γη Ισραήλ (βλ. Ματθ. 2. 13, 19), ανακοινώνει στις Μυροφόρες το χαρούμενο μήνυμα της Αναστάσεως του Σωτήρος (βλ. Ματθ. 28, 5)· και κατά την Ανάληψη αφού ήλθε από τους ουρανούς προλέγει στους Αποστόλους τη δεύτερη έλευση του αναληφθέντος Χριστού (βλ. Πραξ. 1, 10-11).

Απόσπασμα από τον Εγκωμιαστικό λόγο στους δύο μέγιστους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη

ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ:ΘΑ ΔΙΑΛΑΛΗΣΩ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ:Ο ΑΣΑΡΚΟΣ ΠΑΙΡΝΕΙ ΣΑΡΚΑ!

 

Ο Χριστός γεννάται, ας τον δοξάσετε· ο Χριστός έρχεται από τους ουρανούς, προϋπαντήστε τον· ο Χριστός βρίσκεται στη γη,υψωθείτε.

«Δοξολογήστε τον Κύριο, όλη η γη· και, για να τα πω και τα δύο με μία λέξη, ας ευφρανθούν οι ουρανοί και ας νιώσει αγαλλίαση η γη για τον ουράνιο ο οποίος έγινε επίγειος.

Ο Χριστός σαρκώθηκε, νιώστε αγαλλίαση από χαρά και τρόμο. Από τρόμο εξαιτίας της αμαρτίας· από χαρά εξαιτίας της ελπίδας.

Ο Χριστός γεννήθηκε από την Παρθένο. Γυναίκες· παραμένετε παρθένοι για να γίνετε μητέρες του Χριστού.

Ποιος δεν αποδίδει λατρεία σ’ εκείνον που υπήρχε απ’ την αρχή;

Ποιος δεν δοξολογεί εκείνον που εμφανίστηκε τώρα τελευταία;

Πάλι διαλύεται το σκοτάδι, πάλι εμφανίζεται το φως…

Ο λαός, ο οποίος κάθεται στο σκοτάδι ας δει το λαμπρό φως της κατανοήσεως των θείων μυστηρίων.

«Τα παλαιά έχουν περάσει· όλα έχουν γίνει νέα». Το γράμμα υποχωρεί ενώ το πνεύμα αναδεικνύεται.

Οι σκιές απομακρύνονται και έρχεται στη θέση τους η αλήθεια. Ο τύπος του Μελχισεδέκ εκπληρώνεται.

Ο αμήτωρ γίνεται απάτωρ. Ήταν αμήτωρ προηγουμένως και τώρα γίνεται απάτωρ.

Οι φυσικοί νόμοι καταλύονται. Ο ουράνιος κόσμος πρέπει να συμπληρωθεί.

Ο Χριστός διατάζει, ας μην αντιστεκόμαστε.

«Όλοι οι λαοί χειροκροτείστε» επειδή γεννήθηκε σε μας παιδί, μας δόθηκε υιός, στους ώμους του οποίου βρίσκεται η εξουσία (διότι εξυψώνεται μαζί με το σταυρό) και ονομάζεται «αγγελιαφόρος μεγάλης θελήσεως» (της θελήσεως του Πατέρα).

Ο Ιωάννης θα βροντοφωνήσει: «ετοιμάστε το δρόμο του Κυρίου»!

Και εγώ θα διαλαλήσω τη σημασία της ημέρας: Ο άσαρκος παίρνει σάρκα.

Ο Λόγος ενώνεται με την ύλη.

Ο αόρατος γίνεται ορατός.

Εκείνος τον οποίον δεν μπορούσε να αγγίσει κανείς, μπορεί να ψηλαφηθεί.

Ο άχρονος αποκτά αρχή.

Ο Υιός του Θεού γίνεται Υιός ανθρώπου, «ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος ήταν χθες, είναι σήμερα και θα παραμείνει ο ίδιος στους αιώνες»…

Η ΑΓΙΑ ΕΥΓΕΝΙΑ

 

---

Τη μνήμη της Αγίας και Οσιοπαρθενομάρτυρος Ευγενίας τιμά σήμερα, 24 Δεκεμβρίου, η Εκκλησία μας.

 Η Αγία Ευγενία έζησε στα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. Καταγόταν από τη Ρώμη και οι γονείς της ονομάζονταν Φίλιππος και Κλαυδία. Επίσης, είχε και δύο άλλα αδέλφια, τον Αβίτα και το Σέργιο. Λόγω της δουλειάς του πατέρα της, όπου την εποχή εκείνη είχε διοριστεί στην Αλεξάνδρεια, πήγε εκεί με όλη της την οικογένεια.

Εκεί η Ευγενία σπούδασε κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο και έμαθε άριστα την ελληνική και ρωμαϊκή φιλολογία.

Όταν τελείωσε τις σπουδές της, ψάχνοντας για περισσότερη γνώση πήρε στα χέρια της από μια χριστιανή κόρη τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου.

Όταν τις διάβασε, εντυπωσιάστηκε πολύ. Εκεί μέσα δεν υπήρχαν θεωρίες και φιλοσοφικές δοξασίες. Οι γραμμές τους ενέπνεαν ζωή και ελπίδα. Εκείνη την περίοδο, οι γονείς της ήθελαν να τη δώσουν σύζυγο σε κάποιον Ρωμαίο αξιωματούχο, τον Ακυλίνα. Τότε η Ευγενία, αρνούμενη να δεχτεί αυτή την πρόταση των γονέων της, κάποια νύχτα ντύθηκε ανδρικά και έφυγε σε άλλη πόλη.

Εκεί κατηχήθηκε, βαπτίστηκε χριστιανή και έλαβε το μοναχικό σχήμα. Μετά από χρόνια, επέστρεψε στο σπίτι της και η αναγνώριση από τους γονείς της έγινε μέσα σε δάκρυα και μεγάλη χαρά. Δεν πέρασε πολύς καιρός και όλοι στο σπίτι της Ευγενίας δέχτηκαν το χριστιανισμό. Από μίσος τότε οι ειδωλολάτρες σκότωσαν τον πατέρα της. Και όταν η Ευγενία επέστρεψε στη Ρώμη, επειδή δε θυσίαζε στα είδωλα, την αποκεφάλισαν. Έτσι παρέδωσε την ψυχή της στον Κύριο.

Ανάλυση ονόματος:
ΕΥΓΕΝΙΟΣ: (ευ + γένος) = ο έχων καλή καταγωγή και αισθήματα.

Aπολυτίκιο:
Θείου Πνεύματος τη υμνωδία, φως προσέλαβες θεογνωσίας, Ευγενία Χριστού καλλιπάρθενε, και εν οσίων χορεία εκλάμψασα, αθλητικώς τον εχθρόν εθριάμβευσας. Μάρτυς ένδοξε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε δωρίσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ:ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΣ

 

Πολλοί άνθρωποι ομιλώντας για τα Χριστούγεννα λέγουν ότι είναι μία ευκαιρία να δούμε τις ανάγκες του συνανθρώπου μας, να σκύψουμε στις πληγές του διπλανού μας και να τον βοηθήσουμε, μιας και «οι ημέρες το απαιτούν».

Χριστούγεννα όμως δεν σημαίνει: άσκηση ελεημοσύνης. Χριστούγεννα δεν σημαίνει παρηγοριά στους πονεμένους και φτωχούς.

Χριστούγεννα σημαίνει: Γέννηση του Χριστού!

Άλλη μία φορά δυστυχώς ο σκοτισμένος λογισμός των ανθρώπων έχει μετατρέψει μία Σωτηριώδη Εορτή σε μία απλή ευκαιρία ελεημοσύνης.

Οι άνθρωποι λοιπόν, οι οποίοι τις πιο πολλές φορές έχουν ξεχάσει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους τους συνανθρώπους τους, σαν να ξυπνούν από τον λήθαργο της αναισθησίας τους και μέσα στον συναισθηματικό βερμπαλισμό των εορτών προσπαθούν να αναπληρώσουν το χαμένο έδαφος της αδιαφορίας τους. Για να νιώσουν «το πνεύμα των Χριστουγέννων –όπως οι ίδιοι υποστηρίζουν- αρκούνται σε μία φιλανθρωπία, και έπειτα ξαναχώνονται μέσα στην ματαιόδοξη βιωτή τους.

Άνθρωποι της τηλεόρασης, τραγουδιστές, ποδοσφαιριστές, επιχειρηματίες και κάθε είδος διάττοντες αστέρες «συνωστίζονται» για να αποδείξουν ότι έχουν φιλάνθρωπα συναισθήματα, ότι ενδιαφέρονται για τους φτωχούς και τους αρρώστους, για τους ανθρώπους που κοιμούνται χωρίς θέρμανση, για τα παιδάκια που διαβάζουν δίπλα στην ξυλόσομπα κάτω από το φως ενός κεριού. Και δώσ’ του οι έπαινοι, και δώσ’ του η προβολή, οι φωτογραφίες, οι συνεντεύξεις…και όλα αυτά….από ενδιαφέρον για τους συνανθρώπους, διότι «οι ημέρες το απαιτούν…».

Βεβαίως κανείς δεν μπορεί να πει ότι αυτό που γίνεται είναι κάτι το κακό. Όμως τελικά μήπως είναι άλλη μια φιέστα που χρησιμοποιεί για λόγους προβολής και διαφήμισης τον πόνο και την δυστυχία κάποιων; Μήπως τελικά όλα αυτά που γίνονται αυτές τις όντως ιερές ημέρες είναι μία μεγάλη υποκρισία; Μήπως τελικά η ματαιοδοξία (αν και Χριστούγεννα) θα μασκαρευτεί σε εκδηλώσεις φιλανθρωπίας;

Διότι ακόμα κι αν όλα αυτά γίνονται γνήσια και μακριά από ψεύτικους συναισθηματισμούς, τελικά…δεν αρκούν.

Γι’ αυτό και η Εκκλησία, δεν περιμένει αυτές τις ημέρες για να σκύψει πάνω στα προβλήματα του λαού. Η Εκκλησία δεν περιμένει τις εορτές των Χριστουγέννων για να δώσει ένα πιάτο φαΐ, για να πληρώσει το ρεύμα κάποιας οικογένειας, για να αγοράσει πετρέλαιο ή ξύλα για να ζεσταθεί κάποιος ανήμπορος, για να προμηθεύσει με φάρμακα κάποιους αρρώστους.

Η Εκκλησία δεν περιμένει τις εορτές για να επισκεφθεί κάποιους στο νοσοκομείο ή στην φυλακή. Η Εκκλησία δεν περιμένει όπως η ματαιοδοξία των ανθρώπων που περιμένουν τους φωτογράφους για να δώσουν ένα δέμα σε κάποιον άστεγο. Η Εκκλησία εργάζεται σιωπηλά και συνεχώς προσφέροντας ένα απίστευτο κοινωνικό έργο αν και είναι το πάρεργό της.

Η Εκκλησία δεν περιμένει επαίνους. Δεν περιμένει «ευχαριστώ». Γιατί; Διότι η Εκκλησία έχει Αγάπη. Και η αγάπη «ου ζητεί τα εαυτής».

Σε έναν κόσμο όπου ακόμα και η εορτή των Χριστουγέννων, η εορτή της Ταπείνωσης και της άκρας συγκατάβασης έχει εμπορευματοποιηθεί, έρχεται η Εκκλησία του Χριστού με το στόμα των Θεοφόρων Πατέρων της, με το στόμα των Μαρτύρων και των Οσίων της και μας τονίζει: Χριστούγεννα δεν σημαίνει, φωτάκια, στολισμένα δέντρα, αγορές και παιχνίδια, κάλαντα και χιόνια, γιορτινά τραπέζια ή επανασύνδεση της οικογένειας.

Χριστούγεννα δεν σημαίνει απλά οι μάγοι με τα δώρα ή το φωτεινό άστρο ή η κρύα φάτνη. Χριστούγεννα δεν σημαίνει ότι γεννήθηκε κάποιος σπουδαίος άνθρωπος.

Έχουμε χάσει το νόημα των Χριστουγέννων, έχουμε χάσει εδώ και καιρό τον προσωπικό μας δρόμο προς της τελείωση.

Όχι, δεν είναι τα Χριστούγεννα κάποιος χοντρός ασπρογέννης με μεγάλη κοιλιά!

Χριστούγεννα σημαίνει: ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΣ.

Γι’ αυτό χαιρόμαστε και εορτάζουμε…όχι μόνο αυτές τις ημέρες, αλλά συνεχώς… εδώ και 2000 και πλέον χρόνια.

Ο Χριστιανός ζει συνεχώς μία ζωή προσφοράς και θυσίας, ταπείνωσης και φιλανθρωπίας…δεν περιμένει το τέλος εκάστου έτους για να θυμηθεί ότι είναι άνθρωπος.

Ο Χριστιανός είναι ο όντως Άνθρωπος ο οποίος πλέον έχει την δυνατότητα να γίνει και κατά Χάριν θεάνθρωπος. Διότι ο Θεός μας είναι Θεάνθρωπος…άραγε το έχουμε καταλάβει;

αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

ΔΕΝ ΚΟΥΡΑΣΤΗΚΑΤΕ ΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΤΕ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ;

 

Στην αγωνία της πανδημίας, στην οποία ακόμη και οι πιο ψύχραιμοι νιώθουμε ανασφάλεια, έρχεται και πάλι η Μητρόπολη των εορτών, η Γέννηση του Χριστού, να μας χτυπήσει την πόρτα. Αυτονόητα τα όχι σε ρεβεγιόν, αγορές, τραγούδια, φαγητό, διασκέδαση. Έχει κουράσει μία μόνιμη υπενθύμιση της Εκκλησίας για Χριστούγεννα χωρίς Χριστό. Ο δυτικός κόσμος τα έχει μετατρέψει είτε σε χριστουγεννιάτικες ιστορίες αγάπης και αλληλεγγύης προς τους φτωχούς, είτε σε ρομαντικές ταινίες και σειρές από τα συνδρομητικά και διαδικτυακά κανάλια, έτσι  για να μπούμε στο πνεύμα των Χριστουγέννων. Φέτος καταργήθηκαν και οι σχολικές γιορτές της τελευταίας ημέρας διδασκαλίας και ησυχάσαμε. Άντε να χτυπήσει η καμπάνα για τους λίγους τυχερούς και να ακούσουμε το μονότονο ευχολόγιο πολιτικών, εκκλησιαστικών, στρατιωτικών και άλλων αρχών, με την γλώσσα που ξέρει να επαναλαμβάνεται, για να μην την θυμάται κανείς.

Δεν κουραστήκατε να γιορτάζετε Χριστούγεννα; 

Ας ρωτήσουμε τις καρδιές μας αυτό το διάστημα αν η απάντηση μπορεί να είναι όχι. Παιδιά του δυτικού κόσμου όλοι μας, ας πάψουμε να προσποιούμαστε ότι μας λείπει το νόημα των Χριστουγέννων. Δεν το αναζητούμε άλλωστε, γιατί το έχουμε ως παράδοση και συνήθεια, αντιμετωπίζουμε χωρίς ενοχές την γιορτή ως μία στάση στο πανδοχείο του χρόνου για να θυμηθούμε την παιδική μας ηλικία, να ξεκουραστούμε, να εκκλησιαστούμε ίσως αφού νηστέψουμε, γιατί όχι, να κοινωνήσουμε, αλλά δεν θα μείνουμε στην γιορτή καθαυτή. 

Αν θέλουμε να το παλέψουμε πραγματικά, θα διαπιστώσουμε ότι ο Χριστός δεν είναι το κέντρο μας. Ούτε ο ίδιος πιθανόν να το ήθελε, γιατί θα φρόντιζε η γέννα Του να κάνει εντύπωση. Αντίθετα, γεννήθηκε ταπεινά και σιωπηλά, εκτός του συστήματος της ανθρώπινης καθημερινότητας, δίπλα από κλειστά σπίτια και καρδιές στον κόσμο τους. Και επιμένει να γεννιέται χωρίς θόρυβο, παρότι τον καλούμε ως τυπικό πρωταγωνιστή της γιορτής. Πόσοι από μας ρίχνουμε την ματιά της καρδιάς μας στην φάτνη που στολίζει το χριστουγεννιάτικο δέντρο; Ψηλό, χαρούμενο, με τις γιρλάντες, τα λαμπιόνια και τις μπάλες, με το αστέρι στην κορυφή να ομορφαίνει τον χώρο. Και στα ΄πόδια του το αποτύπωμα της γέννας, που όταν τελειώσουν οι γιορτές θα το ξαναβάλουμε στην αποθήκη. 

Κουραστήκαμε να γιορτάζουμε τα ίδια Χριστούγεννα γιατί δεν σκεφτήκαμε ότι υπάρχουν κι αλλιώτικα. Υπάρχουν τα Χριστούγεννα ενός κόσμου που αναζητά απάντηση στο “γιατί;” του θανάτου. Τα Χριστούγεννα του “γιατί;” της κοινωνικής αδικίας.Του “γιατί;” ο άνθρωπος να είναι μόνο ό,τι τρώει. Του “γιατί;” να μην μπορώ να αγαπήσω και να αγαπηθώ. Του “γιατί;’ της ανάγκης για έναν Θεό όμοιο με μας. Του “γιατί;” να μην μπορώ να συγχωρήσω και να συγχωρεθώ. Τα Χριστούγεννα του να νιώσω ότι ο Θεός με αγαπά, ώστε να γίνει άνθρωπος για να μου δώσει όλες αυτές τις απαντήσεις κι ας μην τον πιστέψω.

Τα Χριστούγεννα της πανδημίας μου δίνουν την αφορμή να αφήσω πίσω τα όσα Χριστούγεννα με κούρασαν με τον τρόπο που τα έζησα. Δεν με νοιάζει αν οι άλλοι δεν τα έχουν ή δείχνουν ότι δεν τα έχουν βαρεθεί. Καιρός μου να κατεβώ από τα ψηλά του δέντρου εκεί στην φάτνη. Να συλλογιστώ ότι φτάνει η κακία, φτάνει η αναζήτηση λύσεων, φτάνει η περηφάνεια για όσα έχω. Κατεβαίνω, κοιτάζω, εμπιστεύομαι, βάζω αρχή μετανοίας και αγάπης και ελπίζω ότι θα μου χαμογελάσει όντας μαζί μου σε μιαν άλλη γιορτή!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

ΑΣ ΜΗΝ ΤΟΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΣΑΝ ΞΕΝΟ

 

«Εις τα ίδια ήλθε και οι ίδιοι αυτόν ου παρέλαβον».

 Την ενανθρώπηση του Υιού του Θεού της αγάπης γιορτάζουμε. Με εκδηλώσεις δοξολογικές, ευφρόσυνες. Με ευχές εγκάρδιες· ή απλώς συμβατικά, για να τηρήσουμε το έθιμο. Για τους πιστούς ο ερχομός αυτός υπήρξε το καθοριστικό γεγονός της ζωής του κόσμου. Παράλληλα όμως με την ολόψυχη αποδοχή του Χριστού, άρχισε από την πρώτη στιγμή και η απόρριψή Του. Όταν γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, η Παναγία Μητέρα Του «ανέκλινεν αυτόν εν τη φάτνη, διότι ουκ ην αυτοίς τόπος εν τω καταλύματι». Δεν Του παραχωρήθηκε κάποιος κατάλληλος χώρος ούτε την κρίσιμη ώρα της γεννήσεώς Του. Αλλά και αργότερα, στη διάρκεια της δημόσιας δράσεώς Του, οι υπεύθυνοι του πολιτικού, κοινωνικού και θρησκευτικού κατεστημένου, Τον είδαν επίσης σαν ξένο. Και «μισούντες θανατούσιν ως ξένον». Αυτόν, «τον εκ βρέφους ως ξένον, ξενωθέντα εν κόσμω… όστις οίδε ξενίζειν τους πτωχούς και τους ξένους».

«Ήλθε στους δικούς Του, αλλά οι δικοί Του δεν Τον δέχθηκαν». Αυτή η φράση σχετίζεται κυρίως με τον εβραϊκό λαό, μέσα στον οποίο γεννήθηκε ο Ιησούς. Αλλά αναφέρεται ευρύτερα και σ’ ολόκληρο το γένος των ανθρώπων, προς το όποιο ήλθε ο Χριστός. Για πολλούς ανθρώπους, ακόμα και στις κοινωνίες που φέρουν το όνομά Του, ο Χριστός παραμένει ο Ξένος. Η στάση απέναντι στον ξένο ποικίλλει. Άλλοτε καθορίζεται από περιέργεια, κάποτε από προσδοκία. Συνήθως όμως διεγείρει ανησυχία ή και φόβο. Μια σύντομη συνάντηση μαζί Του, αλλά για λίγο, μόνο στις γιορτές. Ενδεχομένως να αποδειχθεί χρήσιμος και εκμεταλλεύσιμος για διάφορα ιδιοτελή σχέδια.

Ο Χριστός, και κατ’ επέκταση οι απεσταλμένοι Του, οι συνεπείς μαθητές Του, η Εκκλησία Του, παραμένουν ξένοι για την καθιερωμένη λογική της σύγχρονης κοινωνίας, εφόσον επιμένουν να προσβλέπουν σε μια άλλη πραγματικότητα που υπερβαίνει την καθημερινότητα, στη «βασιλεία του Θεού», εφόσον ζουν με εντιμότητα, με ανιδιοτελή αγάπη και αυταπάρνηση ατενίζοντας το Σταυρό και την Ανάσταση. Πράγματα ξένα για κοινωνίες, που έχουν θεσμοθετήσει την υποκρισία, την πλεονεξία, τη βία, τη φιληδονία, την πολύμορφη εγωπάθεια. Ο Χριστός παραμένει ξένος στις άδικες επιλογές που καθορίζουν την πορεία του κόσμου βάσει των λεγομένων «δογμάτων» της διεθνούς οικονομίας, της πολιτικής σκοπιμότητος, των ιδιοτελών στόχων των εκάστοτε ισχυρών.

Κι όμως αυτός ο Ξένος είναι ο μόνος που μπορεί να δώσει βάσεις και κριτήρια για λύσεις στα σύνθετα προβλήματα της οικουμένης. Αυτός ο Ξένος, που ακαθόριστα φοβούνται πολλοί, είναι ο μόνος που μπορεί να μας λυτρώσει από τις ποικίλες δουλικές εξαρτήσεις, από κάθε είδους παραισθησιογόνα, από τη μοναξιά, από τον φόβο της αρρώστιας, της αποτυχίας και τελικά του θανάτου, προσφέροντας την ελπίδα και το φως της Αναστάσεως. Είναι Εκείνος που μας προσήγαγε στον Πατέρα «εν ενί Πνεύματι», για να μην είμαστε πια «ξένοι και πάροικοι» στον κόσμο «αλλά συμπολίται των αγίων και οικείοι του Θεού». Είναι ο μόνος ικανός να δώσει νόημα, δύναμη και ειρήνη στην ανθρώπινη ζωή.

«Όσοι δε έλαβον αυτόν έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι, τοις πιστεύουσιν εις το όνομα αυτού».

Συνήθως η φράση αυτή μεταφράζεται: σε όσους τον δέχθηκαν έδωσε το δικαίωμα να γίνουν παιδιά του Θεού. Αλλά η λέξη «εξουσία», που χρησιμοποιεί ο Ευαγγελιστής, αποκαλύπτει κάτι πολύ δυναμικότερο. Πρόκειται για προσφορά χάριτος, δυνάμεως, «εξουσίας», που συνδέεται άμεσα με την υιοθεσία από τον μόνο Δημιουργό και εξουσιαστή του σύμπαντος. Το να γίνεις τέκνο Θεού κατά χάρη δεν σημαίνει την αποξένωση από τον κόσμο αλλά την είσοδο στη καρδιά του νοήματος και του ρυθμού του κόσμου. Δεν οδηγεί σε φυγή ή αποκαρδίωση αλλά σε υπεύθυνη παρουσία και δράση μέσα στην ανθρώπινη κοινωνία, μέσα στην κτίση. Με την άνεση, τη σοβαρότητα, την υπευθυνότητα, τη διάθεση θυσίας των παιδιών του Θεού. Πρόκειται για εξουσία αλήθειας, δικαιοσύνης, ειρήνης, σταυρικής αγάπης.

Όσοι Τον δέχτηκαν έγιναν αναζητητές της αλήθειας σε όλες τις σφαίρες της ζωής, φορείς αλήθειας σε όλες τις εκφράσεις του κοινωνικού βίου. Όσοι Τον αποδέχθηκαν και έζησαν εν Αυτώ, έμαθαν και μπόρεσαν να καταλάβουν πως ό,τι υπάρχει, γη, ουρανός, όλα τα πλάσματα, η κτίση ολόκληρη, είναι δικά Του. Ο σεβασμός και η προσοχή για τη φύση εκφράζουν έμπρακτα ευγνωμοσύνη και δοξολογία στο Όνομά Του.

Όσοι Τον ακολούθησαν πιστά, αναδείχθηκαν ως παράγοντες ειρήνης σε όλες τις ώρες της ζωής τους. Προσφέροντας τροφή και στήριγμα στο πεινασμένο, νερό στο διψασμένο, επίσκεψη στον ασθενή και φυλακισμένο, αξιοπρέπεια και συμπαράσταση στο ξένο . Προσφέροντας λόγο συγγνώμης και καταλλαγής σε καιρούς κοινωνικών κρίσεων, αγωνιζόμενοι για τη συμφιλίωση ατόμων, κοινωνικών συνόλων, φυλετικών ομάδων και λαών. Όσοι συνδέθηκαν μαζί Του ακτινοβόλησαν όπως Εκείνος αγάπη ανυπόκριτη στους εγγύς και τους μακράν, ακόμη και σ’ αυτούς που τους κατεδίωξαν και τους μίσησαν.

Πώς όμως ουσιαστικά θα Τον δεχθούμε; Εδώ κορυφώνεται το μήνυμα και η πρόσκληση της γιορτής. Πριν από όλα, πρέπει να παραμερίσουμε τις προκαταλήψεις μας για το μεγάλο Ξένο, που μας δημιούργησαν ακατάστατα διαβάσματα και πλάνες θεωρίες. Ας μην Τον προσπερνούμε από μακριά. Καιρός να Τον πλησιάσουμε. Να εντείνουμε την προσοχή μας στα εκπληκτικά που αναγγέλλει για τον κόσμο και το νόημά του, για τη ζωή και το θάνατο. Να σιωπήσουμε ευλαβικά, με παρατεταμένη ενατένιση μπροστά στην ανεπανάληπτη μορφή Του, στο θεανδρικό μυστήριο του προσώπου Του. Ο τρόπος και ο όρος για να γίνουμε δικοί Του παραμένει σαφής «τοις πιστεύουσιν εις το Όνομα αυτού». Απαιτείται η προσωπική μας πίστη. Δεν αρκεί η καταγωγή από κάποια οικογένεια που κάποτε πίστευε. Προσωπική πίστη σημαίνει πλήρη εμπιστοσύνη στο Χριστό, «εις το όνομα αυτού», δηλαδή στην ιδιαιτερότητά Του, στην ταυτότητά Του, όπως η Εκκλησία την ομολογεί, πίστη στο σαρκωθέντα Λόγο, του Υιό του Θεού, τον Μεσσία και Λυτρωτή.

Αντίθετα, τίποτε δεν μας αποξενώνει από το Χριστό περισσότερο από την αλαζονεία μας, την οποιαδήποτε μορφή επάρσεως για τις γνώσεις, τον πλούτο, την κοινωνική θέση ή, το χειρότερο, για τη δήθεν ευσέβειά μας. Και τίποτε δεν μας φέρνει πιο κοντά Του από την απλότητα, την εσωτερική αγνότητα και την ειλικρινή μετάνοια. Μόνο οι ταπεινωμένοι στην καρδιά μπορούν να Τον πλησιάσουν αυτοί που νιώθουν «πτωχοί», τόσο από εξωτερικά ερείσματα όσο και από τη δική τους αυτάρκεια. Μόνον οι εσωτερικά απλοί και αυθόρμητοι σαν τα παιδιά μπορούν να πέσουν στην αγκαλιά Του και να νιώσουν τον πατρικό ασπασμό Του. Να γίνουν παιδιά Του.

Και πάλι αυτά τα Χριστούγεννα μας προσεγγίζει με ένα προσωπικό τρόπο ο Χριστός. Αυτός ο τόσο γνωστός, και ακόμη τόσο άγνωστός μας. Έρχεται να μας προσφέρει τη δυνατότητα, τη χάρη, κι ακόμη την «εξουσία» να γίνουμε τέκνα του Θεού της αγάπης. Μας πλησιάζει όμως πάντα με απόλυτο σεβασμό στην ελευθερία μας. Ας μην Τον αντιμετωπίσουμε σαν ξένο – ­έστω ευγενικά, αλλά σαν ξένο. Είναι δικός μας· είμαστε δικοί Του. Μόνο Αυτός μπορεί να μας ελευθερώσει από την αμαρτία, την υπαρξιακή αγωνία, την αποξένωση που νιώθουμε συχνά μέσα στον κόσμο, μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. Ας Τον υποδεχθούμε με εμπιστοσύνη, ανοίγοντας διάπλατα τις θύρες του νου και της καρδιάς μας. Μόνον Αυτός, ο Υιός του Θεού της Αγάπης, μπορεί να μας χαρίσει την ειρήνη, την ελπίδα, την αντοχή, τη δύναμη να συγχωρούμε και ν’ αγαπάμε χωρίς ιδιοτέλεια, χωρίς οριοθετήσεις.

Ας χαρούμε όλοι μας, τις άγιες τούτες μέρες, αυτά τα ανεκτίμητα δώρα του Ιησού Χριστού, του ενανθρωπίσαντος Λόγου του Θεού. Χρόνια πολλά, ευλογημένα από την παρουσία Του.

 (Αναστασίου, Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας