Ο ΑΓΙΟΣ ΞΕΝΟΦΩΝ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΙΑ ΑΥΤΟΥ ΜΑΡΙΑ

 

---

Τη μνήμη των Αγίων Ξενοφώντος, της συμβίου του Μαρίας και των δύο τέκνων τους Αρκαδίου και Ιωάννου τιμά σήμερα, 26 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας.

Ο Όσιος Ξενοφών κατοικούσε στην Κωνσταντινούπολη κατά τους χρόνους των αυτοκρατόρων Ιουστίνου Α’ (518 – 527 μ.Χ.) και Ιουστινιανού (527 – 565 μ.Χ.). Ήταν πλούσιος συγκλητικός και διακρινόταν για την βαθιά ευσέβειά του προς τον Θεό.

Είχε δύο παιδιά, τον Αρκάδιο και τον Ιωάννη. Μόλις αυτά τελείωσαν τα εγκύκλια γράμματα, τα έστειλε στη Βηρυτό της Φοινίκης για να μελετήσουν και να σπουδάσουν τη νομική επιστήμη. Καθ’ οδόν το πλοίο με το οποίο ταξίδευαν ναυάγησε. Διασώθηκαν όμως και μετέβησαν στα Ιεροσόλυμα όπου έγιναν μοναχοί.

Οι γονείς τους, Ξενοφών και Μαρία, τους αναζήτησαν και πληροφορήθηκαν ότι διάγουν στην έρημο ασκητικό βίο, δόξασαν τον Θεό και αποταξάμενοι τον κόσμο, ακολούθησαν και αυτοί το μοναχικό βίο.

Ο Ξενοφών, η γυναίκα του και τα παιδιά τους πρόκοψαν τόσο πολύ στην αρετή και στη φιλανθρωπία, ώστε τους αξίωσε ο Θεός να επιτελούν και θαύματα. Έτσι η θεία αυτή οικογένεια έζησε θεοφιλώς και κοιμήθηκε με ειρήνη.

Απολυτίκιο:
Ήχος δ’. Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ.
Ως γενεά ευλογητή τω Κυρίω, της ουρανίου ηξιώθησαν δόξης, ασκητικώς δοξάσαντες Χριστόν επί της γης. Ξενοφών ο Όσιος, και η τούτου συμβία, συν τοις αριστεύσασιν, ιεροίς αυτών τέκνοις, ους ευφημούντες είπωμεν φαιδρώς χαίροις Οσίων χορεία τετράριθμε.

Υπάρχει ελπίδα γιατί ο Χριστός είναι το κέντρο της ζωής της εκκλησίας μας και το κέντρο της δικής μας της ζωής!»(+Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος)

 

"Την αγάπη δεν την εκφράζει κανείς με λουλούδια, την εκφράζει με έργα, μερικές φορές με σιωπή, με αποδοχή του κόπου της αδικίας, της παραγκωνίσεως, της καχυποψίας. Το τελικό μήνυμα για όλους μας είναι ότι υπάρχει ελπίδα. Υπάρχει ελπίδα όχι γιατί τα πράγματα θα έρθουν καλά, τίποτα δεν έρχεται μόνο του καλά. Υπάρχει ελπίδα γιατί ο Χριστός είναι το κέντρο της ζωής της εκκλησίας μας και το κέντρο της δικής μας της ζωής!»

Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας, Αναστάσιος.

Την ευχή του να έχουμε.Αιωνία του η μνήμη

Αφιέρωμα στον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο!

 

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ TOY ΖΑΚΧΑΙΟΥ

 

Μάξιμος Παφίλης, Επίσκοπος Μελιτηνής

---

Στην Ιεριχώ, την πόλη των φοινίκων, μα και της σιωπής, μια ψυχή διψασμένη για λύτρωση αναζητά την κάθαρση.

Ο Ζακχαίος, ο αρχιτελώνης, ο άνθρωπος που η κοινωνία έχει στιγματίσει, σκαρφαλώνει στη συκομορέα, σαν να προσπαθεί να αγγίξει τον ουρανό, να ξεφύγει από το βάρος που τον καταδυναστεύει.

Εκεί, ανάμεσα στα κλαδιά, τον βρίσκει το βλέμμα του Χριστού, γεμάτο αγάπη και κατανόηση, που διαπερνά την ψυχή του και σπέρνει τον σπόρο της ελπίδας.

Η συνάντηση αυτή, φευγαλέα σαν αστραπή, θα σημαδέψει για πάντα τη ζωή του Ζακχαίου, ανοίγοντας μπροστά του έναν νέο δρόμο, γεμάτο προκλήσεις και ευκαιρίες.

Σαν διψασμένος που βρίσκει νερό στην έρημο, ο Ζακχαίος αφήνεται στην αγκαλιά του Σωτήρα, έτοιμος να ακολουθήσει το κάλεσμά Του, να βιώσει το θαύμα της λύτρωσης.

Μια λύτρωση που αγκαλιάζει και ολόκληρο το σπιτικό του, σαν μια ζεστή αγκαλιά που περιβάλλει και προστατεύει.

Γιατί η σωτηρία, όπως η αγάπη, δεν γνωρίζει όρια, ακτινοβολεί προς κάθε κατεύθυνση, αγγίζοντας και μεταμορφώνοντας ό,τι συναντά στο πέρασμά της, σαν το φως που διαλύει το σκοτάδι.

Ο Ζακχαίος, άνθρωπος με ψυχή πληγωμένη, αναζητά μια διέξοδο από τα αδιέξοδα της ζωής του, από τον κυκεώνα της αμαρτίας και της απελπισίας.

Σαν πουλί που προσπαθεί να ξεφύγει από το κλουβί του, έτσι και ο Ζακχαίος, παγιδευμένος στα δίχτυα της αμαρτίας, λαχταρά τη λύτρωση, μια αχτίδα φωτός, μια σπίθα ελπίδας.

Η συκομορέα γίνεται το καταφύγιό του, ο οδηγός που θα τον οδηγήσει στον Χριστό, στην πηγή που θα ξεδιψάσει την ψυχή του.

Εκεί, ανάμεσα στα φύλλα που ψιθυρίζουν στον άνεμο, ο Ζακχαίος αφήνει πίσω του τον θόρυβο του κόσμου, τις επικρίσεις που τον βαραίνουν, και ανοίγει την καρδιά του στην ελπίδα της αληθινής ζωής.

Και ο Χριστός, που διαβάζει τις καρδιές των ανθρώπων, που αγκαλιάζει την αλήθεια που κρύβεται πίσω από τις πράξεις, όχι μόνο δεν αποστρέφεται τον Ζακχαίο, αλλά τον καλεί κοντά Του, σε μια δημόσια εκδήλωση αγάπης και αποδοχής. «Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι» (Λουκ. 19, 5).

Η φωνή του Χριστού, ηχηρή και αποφασιστική, σπάει τα δεσμά των κοινωνικών συμβάσεων, αψηφά τις ψιθυριστές επικρίσεις των φαρισαίων, και φέρνει στο προσκήνιο την αλήθεια της θείας αγάπης, που δεν κάνει διακρίσεις.

«Καὶ ἰδόντες πάντες διεγόγγυζον λέγοντες ὅτι παρὰ ἁμαρτωλῷ ἀνδρὶ εἰσῆλθε καταλῦσαι» (Λουκ. 19, 7).

Αλλά ο Κύριος, αγέρωχος και ατάραχος, αγνοεί τους ηθικιστές, αυτά τα φαρμακερά φίδια που σέρνονται στα σκοτάδια της ηθικής και παραμονεύουν να μας δαγκώσουν στο πέρασμά μας, τα τέκνα του διαβόλου, που κρύβονται πίσω από την υποκρισία του κόσμου, και μας κατακρίνουν εάν συναναστρεφόμαστε με ανθρώπους που οι ίδιοι, μέσα στα φαρισαϊκά τους ενδύματα, θεωρούν αμαρτωλούς. Αντίθετα, ο Ιησούς ανοίγει την αγκαλιά Του σε κάθε πλάσμα, σαν νυχτολούλουδο που ξεδιπλώνει τα πέταλά του στο σκοτάδι.

Δεν ζυγίζει αμαρτίες, δεν μετράει πληγές. Σαν τον ήλιο που λούζει δίχως διακρίσεις την γη, έτσι και η αγάπη Του ξεδιαλύνει ακόμα και την πιο σκοτεινή γωνιά του μυαλού μας.

Στα μάτια του Ζακχαίου βλέπει μια ψυχή διψασμένη, ένα βλέμμα που ικετεύει για λύτρωση.

Και με μια κίνηση θείας τρυφερότητας, τον τραβά από το δέντρο της μοναξιάς του, τον σηκώνει από το βάραθρο της απόγνωσης.

Ο Ζακχαίος, άξιος για σωτηρία στα μάτια του Χριστού, γίνεται η αφορμή για ένα "μικρό σκάνδαλο", μια πρόκληση προς όσους εθελοτυφλούν μπροστά στην αλήθεια.

Η σκηνή της συνάντησής τους, μια πράξη επαναστατικής αγάπης, δονεί τα θεμέλια της υποκρισίας και φανερώνει το μεγαλείο της θείας χάριτος. Ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός, ερμηνεύοντας τη στάση του Χριστού, υπογραμμίζει ακριβώς αυτή την πρωτοποριακή προσέγγιση: "Χρὴ γὰρ τοῦ μικροῦ σκανδάλου καταφρονεῖν, ἔνθα μεγάλη σωτηρία τινὶ προσγίνεται, καὶ μὴ διὰ τὸ μικρὸν ἀπόλλειν τὸ μέγα".[1] Ακόμη και αν η συμπεριφορά του Χριστού προς τον Ζακχαίο προκαλέσει την οργή των φαρισαίων, αυτό είναι μικρό και ασήμαντο μπροστά στο "μέγα" της σωτηρίας που προσφέρεται.

Μέσα από το "μικρό σκάνδαλο" αναδεικνύεται η μεγάλη αλήθεια: η αγάπη του Θεού είναι απέραντη και αγκαλιάζει όλους, ακόμη και αυτούς που η κοινωνία έχει αποστραφεί.

Και ο Ζακχαίος, με την ψυχή του πλέον ελαφριά, σαν να έχει βγάλει ένα βάρος από πάνω του, κατεβαίνει από τη συκομορέα, έτοιμος να ακολουθήσει τον Χριστό, να αφήσει πίσω του το σκοτάδι του παρελθόντος, να βαδίσει στο φως της αλήθειας.

Η συνάντηση μαζί Του δεν είναι απλώς μια στιγμή χαράς, αλλά μια πύλη που ανοίγει σε έναν νέο κόσμο, ένα ταξίδι προς την τελείωση, προς την ένωση με τον Θεό.

Δεν είναι μια τυχαία συνάντηση, αλλά μια σκηνή γεμάτη συμβολισμούς.

Ο Ζακχαίος, ο περιθωριοποιημένος, βρίσκεται ξαφνικά στο επίκεντρο της προσοχής του Θεού, βιώνοντας μια μεταμόρφωση που τον αναγεννά.

Σαν ένα σπίτι που φωτίζεται ξαφνικά τραβώντας τις κουρτίνες, έτσι και η ψυχή του Ζακχαίου φωτίζεται, απελευθερώνεται, ανοίγεται σε μια νέα πραγματικότητα γεμάτη ελπίδα.

Η αλλαγή στην καρδιά του, επιβεβαιώνεται πλήρως με τη συνάντησή του με τον Χριστό. Μια πραγματική μεταμόρφωση. Ριζική αλλαγή. Όπως μας λέει ο Ευαγγελιστής Λουκάς: "Σταθεὶς δὲ Ζακχαῖος εἶπε πρὸς τὸν Κύριον· Ἰδοὺ τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοῖς πτωχοῖς, καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα, ἀποδίδωμι τετραπλοῦν." 1 (Λουκ. 19, 8).

Αυτός, που η κοινωνία θεωρούσε άπληστο, ανήθικο και αμαρτωλό, ενώ στην πραγματικότητα η καρδιά του ήταν γεμάτη γενναιοδωρία, μοιράζει τα πλούτη του στους φτωχούς, αποζημιώνει όσους αδίκησε, αναζητώντας με κάθε τρόπο την εξιλέωση.

Σαν τον αγρότη που οργώνει το χωράφι του για να δεχτεί τον καλό σπόρο, έτσι και ο Ζακχαίος καλλιεργεί την ψυχή του, ξεριζώνει τα ζιζάνια της αμαρτίας και ανοίγει την καρδιά του στην αγάπη και τη συγχώρεση. Η μεταμόρφωσή του, ποίημα που μας παρασέρνει σε κάτι νέο. Διαφορετικό. Ανοίγουμε ξανά τα μάτια μας και βλέπουμε ότι η απόσταση από τον Θεό δεν μετριέται με κοινωνικά κριτήρια ή εξωτερικές εμφανίσεις.

Πολλές φορές, αυτοί που νομίζουμε ότι βρίσκονται μακριά Του, μπορεί στην πραγματικότητα να βρίσκονται πολύ πιο κοντά, έχοντας ήδη ξεκινήσει το ταξίδι της μετάνοιας και της επιστροφής.

Η πίστη, όπως ένα κρυμμένο ποτάμι, μπορεί να κυλά αθόρυβα κάτω από την επιφάνεια, ποτίζοντας και αναζωογονώντας την ψυχή, χωρίς να γίνεται αντιληπτή από τα μάτια του κόσμου.

Ο Ζακχαίος, με τη συμπεριφορά του, μας καλεί να αναθεωρήσουμε τις προκαταλήψεις μας και να αναγνωρίσουμε ότι η θεία χάρη αγγίζει κάθε καρδιά που διψά για αγάπη και λύτρωση. Να σηκωθούμε από το αναπαυτικό κάθισμα του κριτή. Να σιωπήσουμε. Να δακρύσουμε.

Μας καλεί να υπερβούμε τα εμπόδια που μας κρατούν μακριά από τον Χριστό, να αναζητήσουμε την συνάντηση μαζί Του στην καθημερινή μας ζωή.

Δεν είναι απλώς μια αφήγηση από τα βάθη του χρόνου, αλλά ένας καθρέφτης της δικής μας πορείας προς τη λύτρωση.

Σαν τον Ζακχαίο, κι εμείς καλούμαστε να σκαρφαλώσουμε στο δικό μας "δέντρο", να υπερβούμε τα εμπόδια που μας κρατούν δέσμιους, και να ανοίξουμε την καρδιά μας στο κάλεσμα του Κυρίου.

Η μετάνοια, η ειλικρινής επιθυμία για αλλαγή, είναι το πρώτο βήμα προς την απελευθέρωση.

Σαν τον αρχιτελώνη που μοίρασε τα υπάρχοντά του, κι εμείς οφείλουμε να αποτινάξουμε τα δεσμά της υλικής μας προσκόλλησης και να αγκαλιάσουμε την αληθινή ελευθερία, την ελευθερία της ψυχής.

Η συνάντηση με τον Χριστό δεν είναι ένα μακρινό όνειρο, αλλά μια ζωντανή πραγματικότητα.

Αρκεί να ανοίξουμε τα μάτια της ψυχής μας, να ακούσουμε τη φωνή Του, να αφήσουμε το φως Του να διαπεράσει τους σκοτεινούς ιστούς της καρδιάς μας, τη φωνή Του να σχίσει το σάβανο του μυαλού μας.

Γιατί η αγάπη του Χριστού δεν γνωρίζει όρια, αγκαλιάζει κάθε ψυχή που διψά για σωτηρία. Δεν κάνει διακρίσεις…

Στη Μητροπόλη Αθηνών για λαϊκό προσκύνημα ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας

Του Αιμίλιου Πολυγένη

---

Στον Καθεδρικό Ναό των Αθηνών θα μεταφερθεί σύμφωνα με πληροφορίες η σoρός του Αρχιεπίσκοπου Αλβανίας κ. Αναστασίου, ώστε οι πιστοί να μπορέσουν να τον αποχαιρετήσουν.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι αρχικά η σoρός θα μεταφερόταν μόνο στην Ιερά Μονή Πετράκη για τρισάγιο, και εν συνεχεία να αναχωρούσε για την Αλβανία.

Τελικά η σoρός θα φτάσει αργά το απόγευμα και θα παραμείνει στον Καθεδρικό Ναό των Αθηνών εως και την Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2025, όπου και θα μεταφερθεί στην Αλβανία.

Τέλος, την Πέμπτη 30 Ιανουαρίου στον Καθεδρικό Ναό της Αναστάσεως στα Τίρανα θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία και εν συνέχεια η ταφή στον Άγιο Βλάσιο.

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 26/01/25-ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑ ΙΘ' 1-10

 

Πρωτότυπο Κείμενο

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, διήρχετο ὁ Ἰησοῦς τὴν Ἱεριχώ· καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι καλούμενος Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἦν ἀρχιτελώνης, καὶ οὗτος ἦν πλούσιος, καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν τίς ἐστι, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν. Καὶ προδραμὼν ἔμπροσθεν ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν, ἵνα ἴδῃ αὐτόν, ὅτι ἐκείνης ἤμελλε διέρχεσθαι. Καὶ ὡς ἦλθεν ἐπὶ τὸν τόπον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἶδεν αὐτὸν καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι· σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι. Καὶ σπεύσας κατέβη, καὶ ὑπεδέξατο αὐτὸν χαίρων. Καὶ ἰδόντες πάντες διεγόγγυζον λέγοντες ὅτι παρὰ ἁμαρτωλῷ ἀνδρὶ εἰσῆλθε καταλῦσαι. Σταθεὶς δὲ Ζακχαῖος εἶπε πρὸς τὸν Κύριον· ἰδοὺ τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοῖς πτωχοῖς, καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα, ἀποδίδωμι τετραπλοῦν. Εἶπε δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ὅτι σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ ἐγένετο, καθότι καὶ αὐτὸς υἱὸς Ἀβραάμ ἐστιν. Ἦλθε γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός.

Νεοελληνική Απόδοση

Εκείνο τον καιρό, ο Ιησούς μπήκε στην Ιεριχώ και περνούσε μέσα από την πόλη. Εκεί υπήρχε κάποιος, που το όνομά του ήταν Ζακχαίος. Ήταν αρχιτελώνης και πλούσιος. Αυτός προσπαθούσε να δει ποιος είναι ο Ιησούς· δεν μπορούσε όμως εξαιτίας του πλήθους και γιατί ήταν μικρόσωμος. Έτρεξε λοιπόν μπροστά πριν από το πλήθος κι ανέβηκε σε μια συκομουριά για να τον δει, γιατί θα περνούσε από κει. Όταν έφτασε ο Ιησούς στο σημείο εκείνο, κοίταξε προς τα πάνω, τον είδε και του είπε: «Ζακχαίε, κατέβα γρήγορα, γιατί σήμερα πρέπει να μείνω στο σπίτι σου». Εκείνος κατέβηκε γρήγορα και τον υποδέχτηκε με χαρά. Όλοι όσοι τα είδαν αυτά διαμαρτύρονταν κι έλεγαν ότι πήγε να μείνει στο σπίτι ενός αμαρτωλού. Τότε σηκώθηκε ο Ζακχαίος και είπε στον Κύριο: «Κύριε, υπόσχομαι να δώσω τα μισά από τα υπάρχοντά μου στους φτωχούς και ν’ ανταποδώσω στο τετραπλάσιο όσα έχω πάρει με απάτη». Ο Ιησούς, απευθυνόμενος σ’ αυτόν, είπε: «Σήμερα αυτή η οικογένεια σώθηκε· γιατί κι αυτός ο τελώνης είναι απόγονος του Αβραάμ. Ο Υιός του Ανθρώπου ήρθε για ν’ αναζητήσει και να σώσει αυτούς που έχουν χάσει το δρόμο τους»

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 26/01/25-ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Δ' 9-15

 

Πρεσβυτέρου Χαρίτωνα Θεοδώρου

Πρωτότυπο Κείμενο

Τέκνον Τιμόθεε, πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος· εἰς τοῦτο γὰρ καὶ κοπιῶμεν καὶ ὀνειδιζόμεθα, ὅτι ἠλπίκαμεν ἐπὶ Θεῷ ζῶντι, ὅς ἐστι σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων, μάλιστα πιστῶν. Παράγγελλε ταῦτα καὶ δίδασκε. Μηδείς σου τῆς νεότητος καταφρονείτω, ἀλλὰ τύπος γίνου τῶν πιστῶν ἐν λόγῳ, ἐν ἀναστροφῇ, ἐν ἀγάπῃ, ἐν πνεύματι, ἐν πίστει, ἐν ἁγνείᾳ. Ἕως ἔρχομαι πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει, τῇ παρακλήσει, τῇ διδασκαλίᾳ. Μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος, ὃ ἐδόθη σοι διὰ προφητείας μετὰ ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τοῦ πρεσβυτερίου. Ταῦτα μελέτα, ἐν τούτοις ἴσθι, ἵνα σου ἡ προκοπὴ φανερὰ ᾖ ἐν πᾶσιν.

Νεοελληνική Απόδοση

Παιδί μου, Τιμόθεε, αυτό που λέω είναι αλήθεια κι αξίζει να γίνει πέρα για πέρα αποδεκτό. Κι εμείς γι’ αυτό υπομένουμε κόπους και ονειδισμούς, γιατί στηρίξαμε την ελπίδα μας στον αληθινό Θεό, που είναι σωτήρας όλων των ανθρώπων κι ιδιαίτερα των πιστών. Αυτά να παραγγέλλεις και να διδάσκεις. Κανείς να μη σε καταφρονεί που είσαι ακόμη νέος. Αντίθετα, να γίνεις υπόδειγμα για τους πιστούς με το λόγο, με τη συμπεριφορά σου, με την αγάπη, με την πνευματική ζωή, με την πίστη, με την αγνότητα. Ώσπου να έρθω, συγκέντρωσε την προσοχή σου στην ανάγνωση των Γραφών, στις συμβουλές και στη διδασκαλία. Μην αφήνεις αχρησιμοποίητο το χάρισμα που έχεις και που σου δόθηκε όταν ύστερα από υπόδειξη των προφητών της εκκλησίας σε χειροτόνησαν οι πρεσβύτεροι. Αυτά να έχεις στο νου σου, μ’ αυτά να ασχολείσαι, ώστε η πρόοδός σου να είναι φανερή σ’ όλα.

Εκοιμήθη ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

Του Αιμίλιου Πολυγένη

---

Εκοιμήθη, πριν από λίγο σε ηλικία 95 ετών ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Αναστάσιος.

Ο Μακαριώτατος είχε εισαχθεί σε νοσοκομείο των Τιράνων εξαιτίας ίωσης που τον ταλαιπωρούσε στις 30 Δεκεμβρίου 2024.

Η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε και στις 3 Ιανουαρίου κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στην Αθήνα.

Την Παρασκευή 10 Ιανουρίου η κατάσταση της υγείας του Αρχιεπισκόπου επιδεινώθηκε ραγδαία και μεταφέρθηκε στη ΜΕΘ όπου και διασωληνώθηκε.

Την ίδια ημέρα ο Μακαριώτατος εισήχθη εκτάκτως στο χειρουργείο και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στο γαστρεντερικό σύστημα προκειμένου να ελεγχθεί αιμορραγία στο λεπτό έντερο από τον χειρουργό κ. Στέλιο Καπίρη, Διευθυντή της Γ’ Χειρουργικής Κλινικής του Ευαγγελισμού.

Υπενθυμίζεται ότι τις τελευταίες ημέρες οι γιατροί του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός» έκαναν προσπάθειες αποσωλήνωσης του, ενώ είχαν προχωρήσει σε τραχειοστομία.

Τέλος, χθες Παρασκευή 24 Ιανουαρίου ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας εμφάνισε πολυοργανική ανεπάρκεια που τελικά δεν μπόρεσε να ξεπεράσει.

+ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ (ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ)
Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας (1992 εξ.)
Oμότιμος Kαθηγητής του Eθνικού και Kαποδιστριακού Πανεπιστημίου Aθηνών (1992 εξ.)
Επίτιμο Mέλος της Aκαδημίας Aθηνών
Honorary Senator the European Academy of Sciences and Arts – Saltzburg

Γεννήθηκε στον Πειραιά, 4. 11. 1929. Έλαβε το απολυτήριο Γυμνασίου το έτος 1947 (άριστα 199/11) και το Πτυχίο της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1952 (άριστα 9,53 – η υψηλότερη βαθμολογία πτυχιούχου της Θεολογικής Σχολής Αθηνών).

Συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές Θρησκειολογίας, Eθνολογίας, Iεραποστολικής, Aφρικανολογίας, στα Πανεπιστήμια Aμβούργου και Mαρβούργου Γερμανίας (1965-69), ως υπότροφος του γερμανικού Ιδρύματος Alexander von Humboldt.

Αναγορεύθηκε Διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (1970, ομόφωνα άριστα, με ειδικό βραβείο).

Στη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας (1952-54) φοίτησε στις Σχολές Εφέδρων Αξιωματικών Σύρου και Διαβιβάσεων Χαϊδαρίου (και στις δύο πρώτευσε και έγινε «Αρχηγός Σχολής»).

Γλώσσες: εκτός της μητρικής και της αρχαίας ελληνικής, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, αλβανικά, έχει επίσης γνώσεις λατινικής, ισπανικής, ιταλικής, ρωσικής, κισουαχίλι. Μελέτησε τα διάφορα θρησκεύματα (Αφρικανικά θρησκεύματα, Ινδουϊσμό, Βουδδισμό, Ταοϊσμό, Κομφουκιανισμό, Ισλάμ) στις χώρες που ακμάζουν (Κένυα, Ουγκάντα, Τανζανία, Νιγηρία, Ινδία, Ταϋλάνδη, Κεϋλάνη, Κορέα, Ιαπωνία, Kίνα, Βραζιλία, Καραβαϊκή, Λίβανο, Συρία, Αίγυπτο, Τουρκία κ.α.).

Ακαδημαϊκή σταδιοδρομία

Εντολή διδασκαλίας Νεοελληνικής γλώσσας και φιλολογίας – Πανεπιστήμιο Μαρβούργου Γερμανίας (1965-69). Οργάνωση και διεύθυνση του «Κέντρου Iεραποστολικών Σπουδών» στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1971-76). Οργάνωση και διεύθυνση του «Διορθοδόξου Κέντρου Αθηνών της Εκκλησίας της Ελλάδος» – Πεντέλη (1971-76). Έκτακτος Kαθηγητής της Iστορίας των Θρησκευμάτων του Παν/μίου Aθηνών (1972-76).

Tακτικός Kαθηγητής (1976-92). Διευθυντής του Τομέα Θρησκειολογίας-Kοινωνιολογίας του Ποιμαντικού Tμήματος του Παν/μίου Aθηνών (1981-83). Kοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής του Παν/μίου Aθηνών και Συγκλητικός (1983-86). Αντιπρόεδρος Εφορείας Πανεπιστημιακής Λέσχης (1978-79, 1983-86).

Πρόεδρος της «Επιτροπής Συμπαραστάσεως Kυπριακού Aγώνος» του Πανεπιστημίου Aθηνών (1975-84). Mέλος της Eπιτροπής Eρευνών του Πανεπιστημίου Aθηνών (1986-90) και του Δ.Σ. του Kέντρου Mεσογειακών και Aραβικών Σπουδών (1978-82). Aντεπιστέλλον Μέλος της Aκαδημίας Aθηνών (1993-2005) και εν συνεχεία Επίτιμο Μέλος.

Επίτιμος διδάκτωρ Θεολογίας (ThD,DD): της Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού, Brookline, Ma. H.Π.A. (1989)· του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1995)· του St. Vladimir’s Theological Seminary (2003)· της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κραγιόβας Ρουμανίας (2006)· Επίτιμο μέλος της Θεολογικής Ακαδημίας Μόσχας (1998)˙ Δίπλωμα π. Δημητρίου Στανιλοάε (η ανώτερη θεολογική διάκριση), Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου (2003)· της Ποντιφικής Θεολογικής Σχολής της Νοτίου Ιταλίας (2009) και της Fordham University Νέας Υόρκης (2014).

Επίτιμος διδάκτωρ Φιλολογίας ή Φιλοσοφίας (PhD): του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Iωαννίνων (1996)· του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Aθηνών (1996)· του Tμήματος Πολιτικής Eπιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Σχολής των Nομικών, Oικονομικών και Πολιτικών Eπιστημών του Πανεπιστημίου Aθηνών και όλων των Tμημάτων της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών (1998)· του Tμήματος Διεθνών και Eυρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς (2001)· του Tμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Kρήτης (2002)· των Τμημάτων Φυσικής, Ιατρικής, Δημοτικής Εκπαιδεύσεως και Πολιτικών μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών (2003)· Doctor of Humane Letters του Boston University (2004)· των Τμημάτων Ιατρικής και Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας· επίσης Χρυσούν Μετάλλιον (η ανώτατη διάκρησις) του ως άνω Πανεπιστημίου (2005)· του Τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου (2007)· του Πανεπιστημίου Κορυτσάς (2008)· του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας καθώς και εκείνου της Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού των Παρευξείνιων Λαών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (2009)· του Πανεπιστημίου Κύπρου (2010) · Πανεπιστημίου Απόστολος Ανδρέας Τυφλίδος, Γεωργίας (2010).

Τμήματος φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Καλαμάτα (2016). Η ανώτατη επιστημονική διάκριση του Αριστοτελείου πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης «Χρυσούς Αριστοτέλης» (2018).

Αναγορεύθηκε Επίτιμος Καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων της Σχολής Διοικητικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (2020).

Διετέλεσε εντεταλμένος Σύμβουλος του Δ.Σ. Aνωτέρας Σχολής Kοινωνικής Εργασίας – Διακονισσών (1977-84)· μέλος του Aνωτάτου Yπηρεσιακού Συμβουλίου της Eκκλησίας της Eλλάδος (1977-85)· του Yπηρεσιακού Συμβουλίου Eκκλησιαστικής Eκπαιδεύσεως Yπουργείου Eθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (1977-82)· του Δ.Σ. της Eυρωπαϊκής Λέσχης Yγείας· του Δ.Σ., της Eπιτροπής για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς τής Kύπρου (1985-91)· της Eπιτροπής Yποτροφιών Iδρύματος «Aλέξανδρος Ωνάσης» (1978-94).

Mέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Iδρύματος «Aλεξάνδρος Ωνάσης» (1994-2005). Είναι Eταίρος της εν Aθήναις Φιλεκπαιδευτικής Eταιρείας (1994 εξ.)˙ Εταίρος της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης (2001 εξ.).

Επίτιμος Πρόεδρος των Αποφοίτων του Β΄ Γυμνασίου αρρένων Αθηνών (2008 εξ.).

Εκκλησιαστική και κοινωνική διακονία

Στην Ελλάδα. Ως λαϊκός θεολόγος (1952 – 60) εργάσθηκε σε διάφορους τομείς της εσωτερικής ιεραποστολής (κήρυγμα, χριστιανική αρθρογραφία, κατήχηση, οργάνωση κύκλων βιβλικών μελετών, νεανικών και φοιτητικών κατασκηνώσεων).

Πρωτοστάτησε στην αναζωπύρωση της Ορθοδόξου εξωτερικής ιεραποστολής (1959), εξέδωσε το πρώτο ιεραποστολικό περιοδικό «Πορευθέντες» στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, και ίδρυσε το ομώνυμο Διορθόδοξο Ιεραποστολικό Κέντρο «Πορευθέντες».

Εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Ασωμάτων – Πετράκη (1.8.1960). Χειροτονήθηκε Ιεροδιάκονος (7.8.1960), Πρεσβύτερος με το οφίκιο του Αρχιμανδρίτου (24.5.1964), Τιτουλάριος Επίσκοπος Aνδρούσης (19. 11. 1972), για την οργανική θέση του Γενικού Διευθυντού της «Aποστολικής Διακονίας της Eκκλησίας της Eλλάδος».

Με εντολή της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, συνέγραψε τρία Κατηχητικά Βοηθήματα για τους διδάσκοντες στα Μέσα Κατηχητικά Σχολεία της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Στη διάρκεια των σπουδών του στη Γερμανία, εξυπηρέτησε ιερατικώς τους εκεί έλληνες εργάτες και φοιτητές.

Από τη θέση του Γενικού Διευθυντού της «Αποστολικής Διακονίας», προώθησε διάφορα θεολογικά, εκπαιδευτικά, οικοδομικά και εκδοτικά προγράμματα της Eκκλησίας.

Κινητοποίησε τους αρμοδίους παράγοντες του Υπουργείου Πολιτισμού και τις Ιερές Μητροπόλεις της Ελλάδος για την καταγραφή της εκκλησιαστικής κειμηλιακής περιουσίας.

Ιδιαίτερα ανέπτυξε τον τομέα εξωτερικής ιεραποστολής με τη συνεχή συμπαράσταση στα ιεραποστολικά κλιμάκια Kορέας, Iνδίας, Aφρικής και με την οργάνωση της Eβδομάδος Eξωτερικής Iεραποστολής.

Ανατολική Αφρική. Ταξίδεψε αρχικά τον Μάϊο – Ιούλιο του 1964 στην Ουγκάντα, Τανζανία και Κένυα διερευνώντας τις δυνατότητες συστηματικής Ορθοδόξου Ιεραποστολής.

Το θέρος και το φθινόπωρο του 1967 διεξήγαγε θρησκειολογική έρευνα παραδοσιακής θρησκευτικότητος στην Ουγκάντα. Στη δεκαετία 1981-1991, ως Τοποτηρητής της I. Μητροπόλεως Eιρηνουπόλεως – Ανατολικής Αφρικής (Kένυα, Oυγκάντα, Tανζανία), ίδρυσε και οργάνωσε την Πατριαρχική Σχολή «Aρχιεπίσκοπος Kύπρου Mακάριος», την οποία διηύθυνε επί δεκαετία.

Xειροτόνησε 62 αφρικανούς κληρικούς και χειροθέτησε 42 αναγνώστες – κατηχητές προερχόμενους από οκτώ αφρικανικές φυλές (μεταξύ των οποίων τους τέσσερις πρώτους κληρικούς Τανζανούς)· συγχρόνως προώθησε τις μεταφράσεις της Θείας Λειτουργίας σε 4 αφρικανικές γλώσσες.

Μερίμνησε για τη σταθεροποίηση 150 περίπου Ορθοδόξων ενοριών και πυρήνων και την ανέγερση δεκάδων ναών˙ ανήγειρε επτά ιεραποστολικούς σταθμούς, φρόντισε για τη δημιουργία σχολείων και ιατρικών σταθμών. Αναγνωρίσθηκε «Μέγας Ευεργέτης» του Πατριαρχείου Αλεξάνδρειας (2009).

Αλβανία. Tο εκκλησιαστικό έργο του Aναστασίου κορυφώνεται στην αποστολή που του ζητήθηκε από το Oικουμενικό Πατριαρχείο για την εκ των ερειπίων αναστήλωση της Oρθοδόξου Aυτοκεφάλου Eκκλησίας της Aλβανίας, η οποία είχε καταρρεύσει ύστερα από τον επί 46 έτη διωγμό υπό του μοναδικού «αθεϊστικού κράτους» της υφηλίου. Αρχικά εργάσθηκε ως Πατριαρχικός Έξαρχος (Iαν. 1991 – Iούν. 1992).

Ανυψώθηκε σε Μητροπολίτη Aνδρούσης (Aυγ. 1991 – Iούν. 1992) και εξελέγη Aρχιεπίσκοπος Tιράνων και πάσης Αλβανίας (24 Ιουνίου 1992).

Μέσα σε τεράστιες δυσκολίες, κατώρθωσε να ανασυγκροτήσει εκ βάθρων την Αυτοκέφαλη Eκκλησία της Aλβανίας: Διαμόρφωσε νέο Καταστατικό Χάρτη (2006)˙ Με επίσημη Συμφωνία με την Κυβέρνηση της Αλβανίας, η οποία έγινε νόμος του Κράτους (2009), καθορίσθηκαν οι σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας.

Συγκροτήθηκαν πάνω από 400 ενορίες. Ίδρυσε τη Θεολογική-Iερατική Σχολή (Aκαδημία) «Aνάστασις» στο Δυρράχιο (1992 εξ.), το Eκκλησιαστικό Λύκειο «Tίμιος Σταυρός», στο Aργυρόκαστρο (1998 εξ.) και στο Σούκθ-Δυρράχιο (2007-18)˙ Σχολή της Βυζαντινής Μουσικής στα Τίρανα (2012 εξ.).

Όλα λειτουργούν σε ιδιόκτητα συγκροτήματα με οικοτροφεία. Mόρφωσε και χειροτόνησε 168 νέους κληρικούς. Ίδρυσε Κέντρα Νεολαίας σε διάφορες πόλεις. Φρόντισε για τη μεταφραστική προσπάθεια, την έκδοση λειτουργικών και άλλων θρησκευτικών βιβλίων.

Συνέστησε Τεχνική Υπηρεσία της Eκκλησίας και μερίμνησε για την ανοικοδόμηση 150 νέων ναών (μεγάλων και μικρών), αναστήλωσε 60 ναούς και μοναστήρια-πολιτιστικά μνημεία και επισκεύασε 160 ναούς και 70 εκκλησιαστικά κτίρια για σχολεία, νεανικά κέντρα, κέντρα υγείας, ξενώνες, εργαστήρια, συσσίτια για τους φτωχούς κ.λ.π., στο σύνολο 450 κτίρια. Ανέπτυξε τη φιλανθρωπική μέριμνα της Εκκλησίας, με διανομή εκατοντάδων τόννων τροφίμων, ιματισμού, φαρμάκων.

Ίδρυσε την πρώτη Ορθόδοξη αλβανική εφημερίδα Ngjallja «Aνάστασις» (1992 εξ.), το παιδικό περιοδικό Gëzohu «Χαίρε» (1997 εξ.), το νεανικό περιοδικό Kambanat «Καμπάνες» (), την επιστημονική επιθεώρηση Kërkim «Έρευνα» (2009 εξ.), το δελτίο «News from Orthodoxy in Albania» (1996-2002), καθώς και Ραδιοφωνικό σταθμό Radio-Ngjallja (1997 εξ.).

Μερίμνησε για τη δημιουργία Εργαστηρίων της Εκκλησίας (τυπογραφείο, κηροπλαστείο, ξυλουργείο, εργαστήρια αγιογραφίας και αποκαταστάσεως εικόνων). Αγωνίσθηκε για τη διεκδίκηση της εκκλησιαστικής περιουσίας.

Παράλληλα με την ανασύσταση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, ανέπτυξε πρωτοποριακά προγράμματα στους τομείς εκπαιδεύσεως, υγείας, κοινωνικής προνοίας, αγροτικής αναπτύξεως, πολιτισμού και οικολογίας.

Ίδρυσε την Ορθόδοξο Κλινική «Ευαγγελισμός» (Διαγνωστικό Ιατρικό Κέντρο) με 24 ειδικότητες και τρία πολυϊατρεία σε άλλες πόλεις·

Επίσης το Ινστιτούτο Επαγγελματικής Καταρτίσεως, με έξι ειδικότητες στα Tίρανα και τέσσερις ειδικότητες στο Αργυρόκαστρο (το οποίο λειτούργησε από 1998-2008).

Τούτο αναβαθμίστηκε εν συνεχεία στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο «Λόγος» (2009 εξ.)˙ Γενικό και Επαγγελματικό Λύκειο στο Μεσοπόταμο˙ τρία εννιάχρονα Σχολεία και Λύκεια στα Τίρανα, στο Δυρράχιο, στην Κορυτσά και στο Αργυρόκαστρο˙ Οικοτροφείο Μαθητριών Λυκείου στο Βουλιαράτι, 19 νηπιαγωγεία σε διάφορες πόλεις. Φρόντισε για την κατασκευή δρόμων, υδραγωγείων, γεφυρών, την επισκευή δημοσίων σχολείων, κ.α.

Κατά την περίοδο 2013 – 2019 πραγματοποιήθηκε η κατασκευή τριών υδροηλεκτρικών έργων συνολικής ισχύος 19 MW (Librazhd, Llenge, Sllabinja), τα οποία συμβάλλουν στην ενίσχυση των υποδομών της χώρας και έχει σαφή κοινωνικό σκοπό.

Με τα έσοδά τους, η Ορθόδοξος Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Αλβανίας θα συνεχίσει τις πνευματικές, φιλανθρωπικές και εκπαιδευτικές προσπάθειες. Μετα την εξόφληση των δανείων ένα ποσοστό θα διατίθεται για πτωχότερες Ορθόδοξες Εκκλησίες.

Mε όλες αυτές τις πρωτοβουλίες δόθηκε εργασία σε χιλιάδες ανθρώπους, δημιουργήθηκαν σοβαρά έργα κοινωνικής υποδομής και η Ορθόδοξος Εκκλησία της Αλβανίας αναδείχθηκε σε πολυδύναμο πνευματικό και αναπτυξιακό παράγοντα.

Ο Αρχιεπίσκοπος υπήρξε επίσης, ιδρυτικό μέλος και κατά διαστήματα Πρόεδρος της Διομολογιακής Βιβλικής Εταιρείας της Αλβανίας (2009 εξ.) και του Διαθρησκειακού Συμβουλίου της Αλβανίας (2007 εξ.), το οποίο τιμήθηκε απο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με το ανώτατο παράσημο “Nderi i Kombit” (Τιμή του Έθνους) (2021). Στην κρίση του Κοσσυφοπεδίου (1999) οργάνωσε ευρύτατο ανθρωπιστικό πρόγραμμα, το οποίο βοήθησε 33.000 περίπου πρόσφυγες σε διάφορα μέρη της Αλβανίας.

Συνέδεσε την Εκκλησία της Αλβανίας με διεθνείς Εκκλησιαστικούς Οργανισμούς. Kατά την ένταση μεταξύ Ελλάδος – Αλβανίας συνέβαλε στην εκτόνωσή της και στην προσέγγιση των δύο χωρών. Συγχρόνως αγωνίσθηκε για την άμβλυνση των αντιθέσεων στα Βαλκάνια.

Το 2000, κατόπιν προτάσεως 33 Ακαδημαϊκών της Ακαδημίας Αθηνών και πολλών προσωπικοτήτων της Αλβανίας, υπήρξε υποψήφιος για το Βραβείο Νόμπελ της Ειρήνης.

Διεθνής διεκκλισιαστική δραστηριότητα

Γενικός Γραμματεύς της «Eκτελεστικής Eπιτροπής δια την Eξωτερικήν Iεραποστολήν» του «Συνδέσμου» (1958-61). Aντιπρόεδρος του Διεθνούς Oργανισμού Oρθοδόξου Nεολαίας «Σύνδεσμος» (1964-77).

Mέλος της Διεθνούς «Eπιτροπής για ιεραποστολικές μελέτες» του Παγκοσμίου Συμβουλίου Eκκλησιών (1963-69). Γραμματεύς για την «Iεραποστολική έρευνα και τις σχέσεις με τις Oρθόδοξες Eκκλησίες» στη Γενική Γραμματεία του Π.Σ.E. (Γενεύη, 1969-71). Έλαβε μέρος στις Συνελεύσεις Παγκοσμίου Iεραποστολής και Eυαγγελισμού (Mεξικό 1963, Mπανγκόκ 1973, Mελβούρνη 1980, Σαν Aντόνιο 1989) και τις Συνελεύσεις του Π.Σ.E. (Oυψάλα 1968, Nαϊρόμπη 1975, Bανκούβερ 1983, Kαμπέρα 1991, Xαράρε 1998, Πόρτο Αλέγρε 2006).

Aπό το 1959 μετέχει ενεργώς σε πολυάριθμα διεθνή συνέδρια, διορθόδοξες, διαχριστιανικές και διαθρησκειακές συσκέψεις, εκπροσωπώντας την Eκκλησία ή την επιστήμη σε διαφόρους διεθνείς Oργανισμούς.

Έχει δώσει διαλέξεις σε διάφορα πανεπιστημιακά κέντρα του εξωτερικού, σχετικά με τη σύγχρονη χριστιανική σκέψη, τον διαθρισκειακό διάλογο, την παγκόσμια αλληλεγγύη και ειρήνη. Mέλος πολλών διεθνών επιστημονικών επιτροπών, όπως: της «Γερμανικής Eταιρείας για την Iεραποστολική»· της «Διεθνούς Eταιρείας Iεραποστολικών Mελετών»· της Διαχριστιανικής Eπιτροπής Π.Σ.E. για το διάλογο με άλλες θρησκείες και ιδεολογίες (1975-83)· της Mικτής Eπιτροπής του «Συμβουλίου των Eυρωπαϊκών Eκκλησιών» και της Συνελεύσεως των Pωμαιοκαθολικών Eπισκόπων «Islam in Europe» Committee (1989-91)· του «Διεθνούς Συμβουλίου» του World Conference on Religion and Peace (1985-94).

Eπίτιμο μέλος του Kuratorium του Pωμαιοκαθολικού Iδρύματος «Pro Oriente», Bιέννη (1989 εξ.). Πρόεδρος-Συντονιστής της «Commission on World Mission and Evangelism» του Π.Σ.E. (1984-1991).

Mέλος της Kεντρικής Eπιτροπής του Π.Σ.E. (1998-2006) και της Eπιτροπής «Πίστις και Tάξις» (2000-2006). Μέλος των: European Council of Religious Leaders/Religions for Peace (ECRL) (2001-2013)˙ Council of 100, World Economic Forum, Davos (2003).

Αντιπρόεδρος της Conference of European Churches (2003-2009). Πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (2006 – 2013)˙ Επίτιμος Πρόεδρος της “Παγκοσμίου Διασκέψεως των Θρησκειών για την Ειρήνη” (2006 εξ.).

Διακρίσεις

Τιμήθηκε με τα παράσημα του Τιμίου Σταυρού του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου, A΄ Τάξεως, του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας (1985)· της Αγίας Αικατερίνης της Μονής Σινά (1985)· του Κυρίλλου και Μεθοδίου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Τσεχοσλοβακίας (1986).

Έλαβε το Αργυρούν μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών, «ως εμπνευστής και πρωτοπόρος της ιεραποστολικής θεολογίας και δράσεως» (1987)˙ από τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό τον Xρυσούν Σταυρόν μετά δάφνης (1994), «για τις πολύτιμες υπηρεσίες του στην Ορθοδοξία, την Εκκλησία, τον λαό της Αλβανίας και την πολυσήμαντη συμβολή του στην προώθηση της φιλίας των λαών Ελλάδος και Αλβανίας»· τoν Μεγαλόσταυρο του Τάγματος Τιμής (1997) της Ελληνικής Δημοκρατίας· το παράσημο του Ισαποστόλου μεγάλου ηγεμόνος Βλαδιμήρου (A’ τάξεως) της Ρωσικής Εκκλησίας (1998)· το παράσημο του Αποστόλου Ανδρέου του Οικουμενικού Πατριαρχείου (1999)· τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος των Ορθοδόξων Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου (2000).

Tο «βραβείο έργου ζωής» του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού, για τις προσπάθειές του για την ειρήνη και συνεργασία των λαών της Βαλκανικής και την ενδυνάμωση του οικουμενικού πνεύματος της Ορθοδοξίας (2000).

Τιμήθηκε επίσης με τα βραβεία Athenagoras Human Rights Award 2001 (Νέα Υόρκη)· το «Pro Humanitate» (2001), του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Ιδρύματος Pro Europe (Freiburg)· του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος του Αποστόλου Παύλου της Εκκλησίας της Ελλάδος (2001)· το Χρυσό μετάλλιο Τιμής και Ευποιΐας της Πόλης των Αθηνών (2001)· το Χρυσό Κλειδί της πόλης Θεσσαλονίκης (2002), της Λαμίας (2002)· το “Οδύσσειο βραβείο” της Παγκόσμιας ομοσπονδίας Κεφαλλήνων και Ιθακησίων (2002)· Επίτιμος Δημότης Κεφαλληνίας (2002)· το Πολωνικό ανθρωπιστικό βραβείο, “Ecce Homo” για τη συνεπή δράση με ανιδιοτελή αγάπη προς τον συνάνθρωπο (2003). Μετάλλιο της πόλεως των Αθηνών (2003). Παράσημο από τον Πρόεδρο της Ρουμανικής Δημοκρατίας (2003).

Χρυσό Μετάλλιο Α’ Τάξεως Δήμου Πειραιώς (2005). Επίτιμος δημότης Τιράνων (2005) και Κορυτσάς (2007). Βραβείο “διακεκριμένων δραστηριοτήτων για την ενότητα των Ορθοδόξων Εθνών” (Μόσχα 2006). Παράσημο «Πρίγκιπος Γιαροσλάβ του Σοφού» Γ΄ τάξεως, της Δημοκρατίας της Ουκρανίας (2008). «Μέγα Χρυσόν Παράσημον του Αποστόλου Βαρνάβα» της Εκκλησίας της Κύπρου (2008). Μεγαλόσταυρο του Αποστόλου Μάρκου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής (2009).

Παράσημο «Γεωργίου Καστριώτη – Σκεντέρμπεη» της Δημοκρατίας της Αλβανίας (2010)˙ Ανώτατο παράσημο της Εκκλησίας της Σερβίας του Αυτοκράτορος Αγίου Κωσταντίνου του Μεγάλου (2013)˙ Ανώτατο παράσημο «Πρίγκιπος Γιαροσλάβ του Σοφού» Α΄ τάξεως της Δημοκρατίας της Ουκρανίας (2013).

«Βραβείο δοκιμίου ελευθέρου στοχασμού» Παν. Φωτέα (2015). Παράσημο του Αγίου Ιωάννου Βλαδιμήρου του Πατριαρχείου Σερβίας (2016)˙ Επίτιμος δημότης Δυρραχίου (2016), Καλαμάτας (2016), Λάρισας (2017), Πρέβεζας (2017). Ιδρύματος Μπότση στην 35η απονομή δημογραφικών βραβείων – Ειδική τιμητική διάκριση για το όλον έργο του (Ιανουάριος 2019). Γερμανικό βραβείο «Klaus Hemmerle» της κινήσεως Fokolare για την συμβολή στην προσέγγιση και ειρηνική συνύπαρξη λαών και πολιτισμών (2020). ‎

Συγγραφικό έργο

Έχει συγγράψει και εκδώσει 24 βιβλία (θρησκειολογικές εύρυνες, ιεραποστολικά δοκίμια, Ορθοδόξου πνευματικότητος) και πλέον των 200 μελετών και άρθρων θεολογικού ή θρησκειολογικού περιεχομένου. Βιβλία και διάφορα κείμενά του έχουν μεταφραστεί σε 17 γλώσσες. Κατά τή μακρόχρονη Ὀρθόδοξη μαρτυρία του συνδύασε θεολογική γνώση καί θρησκειολογική ἔρευνα μέ ἱεραποστολική καί ποιμαντική διακονία, μέ κοινωνική εὐαισθησία καί προσφορά.

Η συμβολή του στην επιστήμη, τη σύγχρονη χριστιανική μαρτυρία, την διαχριστιανική προσέγγιση, τον διαθρησκεικό διάλογο και την ειρηνική συνύπαρξη λαών και θρησκειών έχει διεθνώς αναγνωριστεί.

Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ: «Έτσι να μιλάς με τον Θεό, σαν να σηκώνεις το τηλέφωνο…»

 

-Κάθε φορά που είχα να κάνω κάτι και που έπρεπε να μην σφάλω με την απόφαση που θα έπαιρνα, ήθελα πάντα να έχω την ευχή του Γέροντα.

Γι’ αυτό μερικές φορές ήταν συχνά τα τηλεφωνήματα.
Ένα βράδυ σε ένα τηλεφώνημα δεν μου είπε τίποτα, παρά αναφερόταν με έντονο τρόπο στην αγάπη και την πρόνοια του Θεού. Μου είπε αρκετές φορές την φράση: «Υπάρχει πρόνοια, υπάρχει πρόνοια», μη φοβάσαι- να χαίρεσαι. Να έχεις την πρόνοια του Θεού ως μία ομπρέλα και να είσαι από κάτω.

Ήταν πολύ συγκινητικά όλα αυτά που έλεγε, τα λόγια του ήταν σαφή με αργό καθαρό ρυθμό. Στο τέλος μου είπε:

-Ξέρεις τώρα μιλάμε με το τηλέφωνο- έτσι να μιλάς με τον Θεό, σαν να σηκώνεις το τηλέφωνο και να του λες ότι θέλεις απ’ευθείας. Να έχεις πάντα ανοικτή γραμμή, μη σπάσεις ποτέ το καλώδιο αυτό.

Όλα στη ζωή μας ήθελε να τα προσανατολίζει έτσι, ώστε να έχουν πάντοτε σχέση με τον Θεό. Και πάλι μου έβαλε στην καρδιά μου το νόημα και την βασική ουσία της Προσευχής.

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ

 

 

 

---

Τη μνήμη του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου τιμά σήμερα, 25 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος γεννήθηκε το 329 μ.Χ. στην Αριανζό, κωμόπολη της Καππαδοκίας, από τον Γρηγόριο, επίσκοπο Ναζιανζού και την Νόννα. Έχει δύο αδέρφια: τον Καισάρειο και τη πασίγνωστη για την ευσέβειά της αδερφή Γοργονία.

Στη Ναζιανζό, διδάσκεται τη στοιχειώδη εκπαίδευση, ενώ τη μέση στη Καισάρεια, όπου γνωρίζεται με το συμμαθητή του Μέγα Βασίλειο. Έπειτα, πηγαίνει κοντά σε περίφημους διδασκάλους της ρητορικής στη Παλαιστίνη και στην Αλεξάνδρεια και, τέλος, στα Πανεπιστήμια της Αθήνας. Οι σπουδές του διήρκεσαν 13 ολόκληρα χρόνια (από 17 έως 30 ετών).

Μετά τις σπουδές στην Αθήνα ο Γρηγόριος επιστρέφει στη πατρίδα του μονολότι του πρόσφεραν έδρα Καθηγητή Πανεπιστημίου. Εκεί, ο πατέρας του, επίσκοπος Ναζιανζού, τον χειροτονεί πρεσβύτερο. Αλλά ο Άγιος Γρηγόριος προτιμά την ησυχία του αναχωρητηρίου στο Πόντο, κοντά στο φίλο του Βασίλειο, για περισσότερη άσκηση στη πνευματική ζωή.

Μετά, όμως, από θερμές παρακλήσεις των δικών του, επιστρέφει στην πατρίδα του και μπαίνει στην ενεργό δράση της Εκκλησίας. Στα 43 του χρόνια ο Θεός τον ανύψωσε στο επισκοπικό αξίωμα. Έδρα του ορίστηκε η περιοχή των Σασίμων την οποία ποτέ δεν ποίμανε λόγω των Αρειανών κατοίκων της.

Όμως, ο θάνατος έρχεται να πληγώσει τη ψυχή του, με αλλεπάλληλους θανάτους συγγενικών προσώπων. Πρώτα του αδερφού του Καισαρείου, έπειτα της αδερφής του Γοργονίας, μετά του πατέρα του και, τέλος, της μητέρας του Νόννας. Μετά απ’ αυτές τις θλίψεις, η θεία Πρόνοια τον φέρνει στην Κωνσταντινούπολη (378 μ.Χ.), όπου υπερασπίζεται με καταπληκτικό τρόπο την Ορθοδοξία και χτυπά καίρια τους Αρειανούς, που είχαν πλημμυρίσει την Κωνσταντινούπολη.

Η κατάσταση ήταν πολύ δύσκολη. Όλοι οι ναοί της Βασιλεύουσας ήταν στα χέρια των αιρετικών. Όμως ο Άγιος δεν απελπίζεται. Μετατρέπει ένα δωμάτιο στο σπίτι που τον φιλοξενούσαν σε ναό και του δίνει συμβολικό όνομα. Ονομάζει το ναό Αγία Αναστασία δείγμα ότι πίστευε στην ανάσταση της Ορθόδοξης Πίστης.

Οι αγώνες είναι επικίνδυνοι. Οι αιρετικοί ανεβασμένοι πάνω στις σκεπές των σπιτιών του πετούν πέτρες και έτσι ο Άγιος Γρηγόριος δοκιμάζεται πολύ. Στο ναό της Αγίας Αναστασίας εκφωνεί τους περίφημους πέντε θεολογικούς λόγους που του έδωσαν δίκαια τον τίτλο του Θεολόγου.

Μετά το σκληρό αυτό αγώνα, ο Μέγας Θεοδόσιος τον αναδεικνύει Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως (381 μ.Χ.). Η Β’ Οικουμενική Σύνοδος τον αναγνώρισε ως Πρόεδρό της. Όμως μια μερίδα επισκόπων τον αντιπολιτεύεται για ευτελή λόγο. Τότε ο Γρηγόριος, αηδιασμένος, δηλώνει τη παραίτησή του, αναχωρεί στη γενέτειρά του Αριανζό και τελειώνει με ειρήνη τη ζωή του, το 390 μ.Χ.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος άφησε μεγάλο συγγραφικό έργο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα φιλοσοφημένα 408 ποιήματά του 18.000 περίπου στίχων. Είναι από τα μεγαλύτερα πνεύματα του Χριστιανισμού και από τους λαμπρότερους αθλητές της ορθόδοξης πίστης.

Η τίμια κάρα του φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου, στο Άγιο Όρος.

Απολυτίκιο:
Ήχος α’.
Ο ποιμενικός αυλός της θεολογίας σου, τας των ρητόρων ενίκησε σάλπιγγας, ως γαρ τα βάθη του Πνεύματος εκζητήσαντι, και τα κάλλη του φθέγματος προσετέθη σοι. Αλλά πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, Πάτερ Γρηγόριε, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Είναι κάτι ψυχές…

 

…που αν και πόνεσαν και αδικήθηκαν πολύ στην ζωή τους, τον εαυτό τους τον έχουν μονίμως καθισμένο στο σκαμνί.

Που έχουν μια γλυκιά ντροπαλότητα σαν υγεία εσωτερική που αναβλύζει από τα βάθη της καρδιάς τους… που δεν είναι ετοιμόλογες και δεν έχουν για όλα απαντήσεις…που σκέφτονται πως θα σε επηρεάσει αυτό που θα πουν σε βάθος χρόνου…που έχουν για σένα μια συγκρατημένη όμορφη αγάπη που δεν σε πνίγει ούτε σε δυναστεύει…που ξέρουν να πνίγουν τον θυμό τους για να μην διαλύσουν τον συνάνθρωπο τους…που έχουν στην πρώτη θέση τον Θεό τους μαζί μ’ εσένα και τελευταίο το εγώ τους.

Είναι κάτι ψυχές…

Που κοιτάζοντας τον εαυτό τους στον καθρέφτη ποτέ δεν έχαψαν τον αντικατοπτρισμό…που στον καθρέφτη βλέπουν πάντα τον άδικο και όχι τον αδικημένο. Βλέπουν τον βαρύ και ασήκωτο και δύσκολο άνθρωπο και όχι τον πονεμένο…που τον καθρέφτη τους τον έκαναν κομμάτια για να τσαλακωθεί το είδωλο τους.

Είναι κάτι ψυχές… όμορφες… σπάνιες… άγιες.

Ο κατά Θεόν σοφός (Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης)

 

Άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης

~ Ένας ευλαβής ιερέας, διηγήθηκε το εξής περιστατικό:

“Επισκέφθηκα τον Γέροντα Εφραίμ, στα Κατουνάκια, γιά να πάρω την ευλογία του και να τον παρακαλέσω να προσεύχεται γιά την οικογένεια μου και κυρίως γιά την πρεσβυτέρα μου, η οποία εσήκωνε μεγάλο βάρος, διότι, επί πλέον, γηροκομούσε και τους υπέργηρους γονείς μου.  

Όταν εμπήκα στο κελί του Γέροντα, πριν προλάβω να του πω κάτι, γιά τα θέματα μου, τον άκουσα να μου λέει:

«Η πρεσβυτέρα σου είναι πολύ καλή! Να της πεις, να κάνει υπομονή στην γηροκόμηση των γονέων σας και θα έχει μεγάλο μισθό από τον  Θεό!».

Στη συνέχεια με ερώτησε, πόσα παιδιά έχω. «Τέσσερα Γέροντα», του απαντάω.

Ο Γέροντας έμεινε σκεφτικός και μετά με  ξαναρωτάει «Τέσσερα;».

«Ναι!, Γέροντα», του ξαναλέω.

«Μα τέσσερα;», με ρωτάει πάλι με απορία.

Τότε ξαφνιασμένος του λέω:

«Δηλαδή… Γέροντα πέντε, αλλά το ένα πέθανε μικρό».

«Αααα!», έκανε ο γέροντας.

Στην συνέχεια μου λέει:

«Αφού έχεις τέσσερα παιδιά μπορείς να λειτουργείς όποτε θέλεις»!! Μ’ αυτόν τον τρόπο, επαίνεσε  την πολυτεκνία, ως Θεία ευλογία. ”!

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΘΑΝΑΣΙΑ

                

Η διαχείριση της μοναδικότητας του θανάτου είναι ίσως η πιο δύσκολη κατάσταση της ζωής μας. Ιδίως όταν υπάρχει η βεβαιότητα ότι ο θάνατος πλησιάζει, χωρίς να μπορούμε να κάνουμε κάτι για να τον αποτρέψουμε, μολονότι η ύπαρξη δίνει την σιωπηρή της μάχη, φέρνει στο φως το δίλημμα της ευθανασίας. Γιατί να υποφέρω, αφού μπορώ να τερματίσω τη ζωή μου με τη βοήθεια της ιατρικής επιστήμης όσο πιο ανώδυνα γίνεται; Γιατί να βλέπω τον άνθρωπό μου να υποφέρει και να μην τον υποβοηθήσω να φύγει από τη ζωή με αξιοπρέπεια;

                Η ευθανασία στην πραγματικότητα είναι ένα θέμα διαχείρισης των συναισθημάτων μας απέναντι σ’ αυτόν που υποφέρει, αλλά και απέναντι στον δικό μας θάνατο. Είναι ένα ζήτημα το οποίο βρίσκει απάντηση, όταν ο άνθρωπος πιστεύει στον Θεό. Αν ο Χριστός είναι για μας ο κυριεύων της ζωής και του θανάτου, το δίλημμα δεν τίθεται καν. Εμπιστευόμαστε τον Θεό. Εμπιστευόμαστε την προσευχή. Αφήνουμε σε Εκείνον  να έχει τον τελευταίο λόγο. Εννοείται ότι αξιοποιούμε όλα τα ανθρώπινα μέτρα και, πρωτίστως, την ιατρική. Άλλωστε, η επιστήμη είναι δώρο του Θεού.  Γνωρίζουμε όμως ότι Εκείνος τελικά κρίνει γιατί επιτρέπει τη δοκιμασία της ανίατης ασθένειας είτε για μας είτε για τους οικείους μας και διαλέγουμε την οδό της υπομονής, που μας καθαρίζει από τις αμαρτίες και το κακό, αλλά και μας οδηγεί στην αγκαλιά του Θεού. Άλλωστε, κάθε στιγμή μέσα μας είναι στιγμή μετανοίας. Κάθε λεπτό ζωής μπορεί να οδηγήσει, αν το θέλουμε, στο «Μνήσθητί μου, Κύριε» του ευγνώμονος ληστού. Αλλά και η ιερότητα της ζωής δεν μπορεί να καταργηθεί μπροστά στον πόνο. Το αντίθετο συμβαίνει. Ο πόνος γεννά το καινούργιο. Όπως η γυναίκα πονά για να φέρει στον κόσμο το παιδί της, έτσι και η ώρα του θανάτου είναι η γέννα της ανάστασης και της ανακαινισμένης ζωής.

                Η συζήτηση για την ευθανασία είναι μία συναισθηματική συζήτηση. Προφανώς και έχουμε συναισθήματα. Πάνω από αυτά όμως βρίσκεται η αλήθεια της σκέψης, της καρδιάς, των αξιών που μπορούν να τα νοηματοδοτήσουν. Βρίσκεται η αλήθεια της σχέσης  και της αγάπης. Ο θάνατος ως χωρισμός του ανθρώπου από τον κόσμο, τον συνάνθρωπο, από το ίδιο του το σώμα είναι γεγονός που φέρνει αδιανόητο πόνο. Πολλοί νιώθουν όμως μεγάλο κενό όταν φεύγει από τη ζωή ο άνθρωπός τους, ακόμη κι αν τον νιώθανε να υποφέρει. Και δεν είναι εγωισμός να θέλεις τον άνθρωπό σου στη ζωή. Είναι αγάπη, γιατί η σχέση θέλει και τις αισθήσεις. Όταν έρχεται η ώρα του θανάτου βεβαίως θα αποχωριστούμε. Τότε όμως δεν θα είμαστε εμείς που αποφασίζουμε αυτόν τον αποχωρισμό, αλλά το θέλημα του Θεού. Δεν είμαστε θεοί για να διαλέξουμε την ώρα της εξόδου. Είμαστε τέκνα Θεού που Τον εμπιστευόμαστε, ιδίως στην δυσκολότερη στιγμή της ζωής.

                Μια επιπόλαιη απόφαση νομιμοποίησης της ευθανασίας μπορεί εύκολα να ανοίξει τον δρόμο στο σύστημα υγείας να απαλλαγεί από «περιττά νοσήλια». Να βάλει σε πειρασμό συγγενείς να κληρονομήσουν νωρίτερα τα προσδοκώμενα. Να κάνει τον κόσμο ολοένα και πιο κυνικό. Να κάνει την τρίτη ηλικία βάρος και μόνο βάρος. Και να δείξει στον άνθρωπο ότι δεν υπάρχει για την πολιτεία πίστη και Θεός, αλλά μόνο οικονομία, αριθμοί, συναισθηματική διαχείριση και καμία προσπάθεια για ενίσχυση της ιατρικής επιστήμης, ώστε να βρει καινούργια φάρμακα, αφού η λύση είναι προφανής. Ας προβληματιστούμε. 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ

 

---

Τη μνήμη της Οσίας Ξένης και των δύο θεραπαινίδων της τιμά σήμερα, 24 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας. Η Οσία Ξένη έζησε τον 5ο μ.Χ. αιώνα. Ονομαζόταν στην αρχή Ευσεβεία και καταγόταν από τη Ρώμη.

Αρνούμενη τη πίεση των γονιών της να νυμφευθεί άνδρα της επιλογής τους, φεύγει κρυφά στην Αλεξάνδρεια όπου μετονομάσθηκε Ξένη για να χαθούν τα ίχνη της. Πηγαίνει στο νησί της Κω και στη συνέχεια εγκαθίσταται στα Μύλασσα της Καρίας. Εκεί, μαζί με δύο υπηρέτριές (θεραπαινίδες) της που της είχαν μείνει πιστές, έκτισε ναό στο όνομα του αγίου πρωτομάρτυρα Στεφάνου και ησυχαστικά κελιά.

Πολύ γρήγορα η φήμη της και η ενάρετη και ασκητική ζωή που διήγε έφεραν κοντά της νέες κοπέλες που ποθούσαν το βίο της άσκησης και της προσευχής, ενώ το μοναστήρι έγινε περίφημο πνευματικό κέντρο, όπου καθημερινά συνέρεαν πολλές πονεμένες γυναίκες για να πάρουν τις συμβουλές και να ζητήσουν τις προσευχές της αγίας.

Η αγιοσύνη της αναγνωρίσθηκε και κατά τη διάρκεια του ενταφιασμού του σεπτού της σκηνώματος, όταν εμφανίσθηκε στον ουρανό σταυρός σχηματισμένος από αστέρια.

Απολυτίκιον
Ήχος πλ. δ’.
Εν σοι Μήτερ ακριβώς διεσώθη το κατ᾽ εικόνα· λαβούσα γαρ τον σταυρόν, ηκολούθησας τω Χριστώ, και πράττουσα εδίδασκες, υπεροράν μεν σαρκός, παρέρχεται γαρ· επιμελείσθαι δε ψυχής, πράγματος αθανάτoυ, διό και μετά Αγγέλων συναγάλλεται, Οσία Ξένη το πνεύμά σου.

Αυτή η φράση είναι η πιο αντιαγχωτική φράση στον κόσμο…

 

Πολλές φορές οἱ ἄνθρωποι κάνουμε σχέδια, κάνουμε προγράμματα, δημιουργοῦμε μέσα μας ἐπιθυμίες, ἔχουμε θελήματα.

Μᾶς εἶπε ὁ Θεός νά τά κάνουμε ὅλα αὐτά; Ὄχι, καθόλου. Μᾶς εἶπε ἀντίθετα, νά μάθουμε νά μήν θέλουμε τίποτα. Νά θέλουμε μόνο αὐτό πού θέλει Ἐκεῖνος. Νά ἀφήνουμε Ἐκεῖνον νά φτιάχνει τό σχέδιο καί τό πρόγραμμα τῆς ζωῆς μας.

Τό ἄφημα στά χέρια τοῦ Θεοῦ. Αὐτό πού λέμε στήν Θεία Λειτουργία τά λέγει ὅλα: «πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα». Αὐτή ἡ φράση, θά μπορούσαμε νά ποῦμε, ὅτι εἶναι ἠ πιό ἀντιαγχωτική φράση στόν κόσμο καί τή λέμε συνέχεια στήν Θεία Λειτουργία. Ὅλη μας τή ζωή καί τίς ζωές ὅλων τῶν ἄλλων νά τίς ἀφήσουμε στόν Χριστό μας.

Τό ἴδιο εἶναι καί ἡ εὐχή πού λέγεται μυστικά ἀπό τόν ἱερέα στή Θεία Λειτουργία «Σοί παρακατιθέμεθα τήν ζωήν ἡμῶν ἅπασαν καί τήν ἐλπίδα, Δέσποτα φιλάνθρωπε, καί παρακαλοῦμέν σε καί δεόμεθα καί ἱκετεύομεν».

Τήν λέμε αὐτήν τήν εύχή μυστικά οἱ ἱερεῖς πρίν ποῦμε τό «Πάτερ ἡμῶν». Σ’ Ἐσένα Κύριε, παραθέτουμε ὅλη μας τή ζωή καί τήν ἐλπίδα καί Σέ παρακαλοῦμε καί Σέ ἱκετεύουμε.

Ὅλη μας ἡ ἐλπίδα εἶναι ὁ Χριστός. Πῶς μπορεῖς μετά νά ἀπελπιστεῖς, ἀφοῦ ἔχεις ἕναν τέτοιο προστάτη, ἕναν τέτοιο Πατέρα;

«Σ’ Ἐσένα, Κύριε, τά ἀφήνουμε ὅλα. Αὐτή εἶναι ἡ ἐμπιστοσύνη στόν Θεό. Αὐτή εἶναι ἡ ἁγία ταπείνωση. Αὐτή μεταμορφώνει τόν ἄνθρωπο. Τόν καθιστᾶ θεάνθρωπο». Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος δέν εἶναι πάντοτε εἰρηνικός, δέν εἶναι ἕνας ἐλεύθερος ἄνθρωπος, ἕνας πραγματικά ἀνεξάρτητος ἄνθρωπος; Δέν μπορεῖς νά τοῦ κάνεις τίποτα αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, γιατί εἶναι ἀφημένος στόν Θεό. Ὅσο κι ἄν τόν ἀπειλήσεις, δέν θά τόν τρομάξεις.

Πήγαινε ὁ Διάβολος στόν Ἅγιο Ἀντώνιο, φοβερός καί τρομερός, σάν γίγαντας καί τοῦ ἔλεγε ὁ Ἅγιος Ἀντώνιος:

– Τί θέλεις; Θέλεις νά μέ πειράξεις; Ἔχεις πάρει ἐξουσία ἀπό τόν Θεό νά μέ πειράξεις; Ἄν ναί, τότε ἐδῶ εἶμαι, πείραξέ με. Ἄν ὅμως δέν ἔχεις ἐξουσία νά μέ πειράξεις, τότε ἐξαφανίσου ἀπό δῶ.

Δέν φοβόταν τόν Διάβολο, γιατί εἶχε ἀφεθεῖ ὁλοκληρωτικά στόν Θεό. Σκεφτόταν ὅτι, ἄν ὁ Θεός ἐπέτρεψε στόν Διάβολο νά τόν πειράξει, τότε θά τό ἀποδεχόταν, γιατί ἀφοῦ ἦταν ἀπό τόν Θεό, θά ἦταν γιά τό καλό του. Ἔτσι ἐξαφανιζόταν ὀ Διάβολος.

Ἔτσι νά σκεφτόμαστε καί ἐμεῖς καί νά μήν φοβόμαστε οὔτε νά δειλιάζουμε. Ἄν ὁ Θεός ἐπιτρέπει στόν Διάβολο νά μᾶς πειράξει, νά τό δεχόμαστε καί νά νιώθουμε ὅτι γίνεται γιά τό καλό μας, ἀφοῦ παραχωρεῖται ἀπό τόν Θεό…

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Γιατί υπήρχε η κορνίζα με το «καλημέρα» και την πετσέτα στα παλιά σπίτια!

 

Αυτή η εικόνα αντιπροσωπεύει αυτό που λέμε πραγματικά μια εικόνα χίλιες λέξεις,

σε κάθε σπίτι τα παλιά χρόνια τα χρόνια τα όμορφα και τα φτωχικά υπήρχε στην είσοδο η χαρακτηριστική κορνίζα καθρέφτης όπου η μάνα κρέμαγε μια καλή πετσέτα και έγραφε την λέξη καλημέρα, ποτέ δεν καταλάβαινα τότε την ύπαρξη της, ήταν να προυπαντίζει τον επισκέπτη, η απλά σαν ντεκόρ του σπιτιού που χρησιμοποιούσε η μάνα,

τώρα αντικρύζοντας την εικόνα πολλές αναμνήσεις έρχονται στο μυαλό  πέρασαν πολλά χρόνια που αυτή η πετσέτα με την κορνίζα και την καλημέρα στέκονταν εκεί ακούνητη να μαθαίνει να ακούει τους καημούς και τις χαρές του μικρού σπιτιού στο χωριό… περασμένα όμορφα χρόνια..

Αγνοούσαμε τις ωραίες κυρίες που ήταν ζωγραφισμένες και που άλλοι λέγανε πως ήταν οι Αγίες Σοφία και οι κόρες της Αγίες Ελπίδα Αγάπη και πίστη.

Και βέβαια οι Αγίες μας δεν είχαν καμιά δουλειά στην καλημέρα μας. Ήταν οι χάριτες μας έλεγε ο παππούς και μεις τον παππού μας πιστεύαμε.

Οι τρεις είδαν τον ίδιο άνθρωπο, αλλά δεν έκαναν την ίδια σκέψη

 

Αββάς Δωρόθεος

«Συμβαίνει να στέκεται κανείς κάπου τη νύχτα και περνάνε από μπροστά του τρεις άνθρωποι.

Ο ένας βάζει στο νου του ότι στέκεται εκεί και περιμένει κάποιον για να πάη να πορνεύση. Ο άλλος τον θεωρεί κλέφτη και ο τρίτος σκέπτεται ότι έχει φωνάξει έναν φίλο του από το διπλανό σπίτι και τον περιμένει να κατεβή για να πάνε να προσευχηθούν.

Να λοιπόν και οι τρεις είδαν τον ίδιο άνθρωπο στον ίδιο τόπο, αλλά δεν έκαναν την ίδια σκέψη.

Εάν εμείς αγωνιζόμαστε να ανήκουμε στην τρίτη κατηγορία σημαίνει ότι αγαπάμε τους συνανθρώπους μας γιατί «η αγάπη ου λογίζεται το κακόν, πάντα στέγει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει».

O AΓΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ο ΕΝ ΟΛΥΜΠΩ

 

---

Τη μνήμη του Αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω τιμά σήμερα, 23 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας. Ο Άγιος Διονύσιος γεννήθηκε λίγο πριν το 1500 μ.Χ. στο ορεινό χωριό Σκλάταινα της Καρδίτσας, την σημερινή Δρακότρυπα. Το όνομά του ήταν Δημήτριος και από παιδί επέδειξε ζήλο για την αγάπη του Χριστού και την ασκητική ζωή.

 Σε ηλικία 18 ετών μόνασε στα Μετέωρα λαμβάνοντας το όνομα Δανιήλ.

Τρία χρόνια αργότερα, αναζητώντας πιο απομονωμένο τόπο και επειδή δεν του έδιναν την ευκαιρία ν’ αναχωρήσει, πήδηξε ως δια θαύματος κάτω από το βράχο των Μετεώρων και μετέβη στις Καρυές του Αγίου Όρους. Εκεί γίνεται ιερεύς και μεγαλόσχημος μοναχός, μετονομασθείς σε Διονύσιο.

Αργότερα εγκαθίσταται στην σκήτη Καρακάλου όπου έζησε ερημικά για δέκα έτη με αυστηρή άσκηση, προσευχή και νηστεία, βιώνοντας πολλές θαυματουργικές ενέργειες του Θεού. Η ισάγγελη ζωή του στάθηκε αιτία της εκλογής του ως ηγουμένου της βουλγαρικής, τότε, μονής Φιλοθέου. Συναντώντας μεγάλες αντιδράσεις για τον τρόπο ζωής που θέλησε να εφαρμόσει στην μονή εγκατέλειψε το Άγιο Όρος και εγκαταστάθηκε γύρω στο 1524 μ.Χ. στην μονή Τιμίου Προδρόμου στη Βέροια.

Θέλοντας ν’ αποφύγει την εκλογή του σε επίσκοπο που επεδίωκαν οι κάτοικοι της περιοχής, αναχώρησε κρυφά και μετέβη στον Όλυμπο. Εκεί ασκήτευσε σ’ ένα σπήλαιο που σώζεται μέχρι και σήμερα. Συκοφαντούμενος όμως εκδιώχθηκε από το ασκητήριό του και αναχώρησε για το Πήλιο, όπου το 1542 μ.Χ. ίδρυσε τη μονή της Αγίας Τριάδος Σουρβίας έπειτα από θαυματουργική υπόδειξη του Θεού.

Μετά από τρία έτη και λόγω της παντελούς ανυδρίας που έπληξε τον τόπο των διωκτών του, επέστρεψε επισήμως με πρόσκληση του διώκτη του Αγά Σάκου. Με την αγγελική βιωτή του γρήγορα προσείλκυσε πλήθος μοναχών, ο ίδιος όμως χρησιμοποιούσε τα πλησιόχωρα σπήλαια για προσευχή και ησυχία, όπου ζούσε στο γνόφο της νοερής προσευχής. Δεν παρέλειπε, ωστόσο, να περιέρχεται τα γύρω χωριά για να κηρύξει, να εξομολογήσει και να στηρίξει τους σκλαβωμένους Έλληνες. Είχε απέραντη αγάπη για το λαό.

Εκοιμήθη εν ειρήνη, αφήνοντάς μας για ανεκτίμητο θησαυρό τα χαριτόβρυτα λείψανά του.

Στη Δρακότρυπα η εορτή του πανηγυρίζεται επίσης την τελευταία Κυριακή του Ιουλίου.

Απολυτίκιον
Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Τού Ολύμπου οικήτωρ Πιερίας αγλάισμα, και της επωνύμου Μονής σου ιερόν περιτείχισμα, εδείχθης Διονύσιε σοφέ, βιώσας ώσπερ Άγγελος εν γη, και παρέχεις την ταχείαν σου αρωγήν, τοις ευλαβώς κραυγάζουσιν δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε θαυμαστώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σού πάσιν ιάματα.

Ὀ ἀθῶος καί ὁ ἔνοχος…

Γεροντικοῦ διδάγματα

Δύο νέοι Μοναχοί κατέβηκαν στήν πόλη νά πουλήσουν τά πανέρια τους. Χωρίστηκαν γιά λίγο καί στό διάστημα αὐτό ὁ ἕνας ἔπεσε σέ μεγάλο σαρκικό ἁμάρτημα.

Ὕστερα, σκοτισμένος ἀπό τήν ἀπόγνωση, δέν ἤθελε μέ κανένα τρόπο νά γυρίσει πίσω στήν ἔρημο.

– Πήγαινε μόνος. Ἐγώ θά μείνω ἐδῶ, εἶπε στόν ἄλλο, μόλις συναντήθηκαν.

– Γιατί, Ἀδελφέ μου, τί σοῦ συμβαίνει; τόν ρωτοῦσε μέ καλοσύνη ἐκεῖνος, χωρίς νά ὑποπτεύεται τήν αἰτία.

– Ἔ, νά λοιπόν, ἀφοῦ ἐπιμένεις νά μάθεις, ὅταν χωριστήκαμε, πῆγα σέ γυναῖκα. Τώρα ἔχασα πιά τήν ψυχή μου. Τί νά κάνω στήν ἔρημο;

Ὁ ἁγνός νέος ταράχθηκε στό ἄκουσμα τῆς ἁμαρτίας, στό ὁποῖο εἶχε πέσει ὁ Ἀδελφός του. Δέν τό ἔδειξε ὅμως.

Γιά νά τόν γλιτώσει μάλιστα ἀπό τ’ ἁρπακτικά νύχια τῆς ἀπελπισίας, προσποιήθηκε πώς εἶχε πάθει τό ἴδιο κι αὐτός.

– Ἄς πᾶμε πίσω στήν ἔρημο, Ἀδελφέ, τοῦ εἶπε μέ δάκρυα στά μάτια, καί ἄς κοπιάσουμε καί οἱ δύο μαζί. Ὁ Θεός σάν φιλάνθρωπος Πατέρας θά δεῖ τή μετάνοιά μας καί θά μᾶς συγχωρήσει.

Μ’ αὐτά καί ἄλλα λόγια παρηγορητικά τόν ἔπεισε νά τόν ἀκολουθήσει.
Ὅταν ἀνέβηκαν στή σκήτη, ἐξομολογήθηκαν μαζί καί ἔλαβαν αὐστηρούς κανόνες ἀπό τούς Πατέρες.

Ἕναν ὁλόκληρο χρόνο μετανοοῦσε καί ἀγωνιζόταν ὁ ἀθῶος γιά χάρη τοῦ ἐνόχου, παίρνοντας πάνω του ὅλη τή ντροπή μιᾶς σοβαρῆς ἁμαρτίας, πού δέν εἶχε οὔτε κἄν διανοηθεῖ.

Ὁ Θεός δέχθηκε την προσφορά του καί τόν ἱκανοποίησε μ’ αὐτόν τόν τρόπο:

Μιά νύχτα, ἐνῶ προσευχόταν ἕνας ἀπό τούς μεγάλους Γέροντες ἐκεῖ στή σκήτη, ἄκουσε φωνή νά τοῦ λέει:

– Γιά τήν πολλή ἀγάπη τοῦ ἀθώου συγχωρῶ τόν ἔνοχο.

Ὕστερα ἀπ’ αὐτή τή διαβεβαίωση οἱ Πατέρες ἔλυσαν καί τούς δύο ἀπό τό ἐπιτίμιο, χωρίς νά μάθουν ποτέ ποιός ἦταν ὁ πραγματικός φταίχτης.

Που πρέπει να κοιτώ…

 

Που πρέπει να κοιτώ….

▪︎Εμπρός…. Για να έχω στόχο.

▪︎Πίσω…. Για να μην ξεχνώ από που ξεκίνησα.

▪︎Κάτω… Για να βεβαιώνομαι πως δεν ποδοπατώ κανέναν στο δρόμο μου.

▪︎Πλάι… Για να βλέπω ποιος με στηρίζει σε δύσκολους καιρούς.

▪︎Ψηλά….Για να μην ξεχνώ να ευγνωμονώ, για κάθε ευλογία.

π.Σπ.Ρ

«Ό,τι κάνουν οι άνθρωποι με πονηριά, δεν ευδοκιμεί»

 

Άγιος Παΐσιος

«Όταν πάη κανείς με τον διάβολο, με πονηριές,

δεν ευλογεί ο Θεός τα έργα του.

Ό,τι κάνουν οι άνθρωποι με πονηριά,

δεν ευδοκιμεί.

Μπορεί να φαίνεται ότι προχωράει,

αλλά τελικά θα σωριάση.

Το κυριώτερο είναι να ξεκινά κανείς

από την ευλογία του Θεού για ό,τι κάνει!

Ο άνθρωπος, όταν είναι δίκαιος,

έχει τον Θεό με το μέρος του.

Οταν έχη και λίγη παρρησία στον Θεό,

τότε θαύματα γίνονται.

Όταν κανείς βαδίζη με το Ευαγγέλιο,

δικαιούται την θεία βοήθεια.

Βαδίζει με τον Χριστό.

Πώς να το κάνουμε;

Την δικαιούται.

Όλη η βάση εκεί είναι.

Από ‘κει και πέρα να μη φοβάται τίποτε…»

Ο ΑΓΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ

 

---

Τη μνήμη του Αγίου Τιμοθέου του Αποστόλου τιμά σήμερα, 22 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας παρέχουν οι Πράξεις των Αποστόλων και οι Επιστολές του Αποστόλου Παύλου, ο Τιμόθεος ήταν ο πιο αγαπητός μαθητής του και ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Αποστόλου Παύλου. Το όνομά του είναι ελληνικό και σημαίνει αυτός που τιμά τον Θεό, αλλά και αυτόν που τιμά ο Θεός.

Ο Άγιος Απόστολος Τιμόθεος γεννήθηκε στα Λύστρα της Λυκαονίας από Έλληνα πατέρα και Ιουδαία μητέρα, την Ευνίκη. Έμεινε πολύ μικρός ορφανός από πατέρα και η γιαγιά του, η Λωίδα, τον ανέθρεψε «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου». Όταν ο απόστολος Παύλος επισκέφθηκε τα Λύστρα, εκτιμώντας τα πνευματικά του χαρίσματα και το φλογερό ιεραποστολικό του ζήλο, τον διαπαιδαγωγεί κατάλληλα και τον παίρνει συνοδό του στην Β΄ αποστολική περιοδεία όπου ζει όλες τις περιπέτειες του κορυφαίου αποστόλου για τη διάδοση του Ευαγγελικού μηνύματος. Μετά το μαρτυρικό θάνατο του Παύλου, επιστρέφει στην Έφεσο και συνεχίζει την ιεραποστολική του δράση.

Κατά τη διάρκεια μίας ειδωλολατρικής εορτής της Αρτέμιδος της Εφέσου, υπέστη άγριο ξυλοδαρμό και μαρτυρικό θάνατο από τον εξαγριωμένο ειδωλολατρικό όχλο επειδή κατέκρινε τα όργιά τους.

Το σκήνωμά του μεταφέρθηκε το έτος 356 μ.Χ. επί Κωνσταντίου στην Κωνσταντινούπολη, στο ναό των Αγίων Αποστόλων.

Απολυτίκιον
Ήχος δ’.
Χρηστότητα εκδιδαχθείς, και νήφων εν πάσιν, αγαθήν συνείδησιν ιεροπρεπώς ενδυσάμενος, ήντλησας εκ του Σκεύους της εκλογής τα απόρρητα, και την πίστιν τηρήσας, τον ίσον δρόμον τετέλεκας, Απόστολε Τιμόθεε. Πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Όσιος Μάξιμος Ομολογητής: Για ποιες πέντε αιτίες αγαπιώνται οι άνθρωποι μεταξύ τους;

 

Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής – Εορτάζει στις 21 Ιανουαρίου

1. Ξεύρει να προσεύχεται οπωσδήποτε απερίσπαστα, εκείνος που αγαπάει τον Θεόν με γνησιότητα. Και όποιος προσεύχεται απερίσπαστα, ασφαλώς αυτός αγαπάει γνήσια τον Θεόν. Αδύνατον δε να προσεύχεται χωρίς περισπασμόν εκείνος, που έχει προσηλωμένο τον νου του εμπαθώς εις οποιοδήποτε γήινον αντικείμενον.

2. Ο νους που χρονίζει σε ένα πράγμα αισθητό, φανερώνει ότι έχει πάθος προς αυτό, πάθος επιθυμίας ή λύπης ή οργής ή μνησικακίας. Και αν δεν γίνει ανώτερος, ο νους, του πράγματος εκείνου, αδύνατο να ελευθερωθεί και του αντιστοίχου πάθους.

3. Τα μεν πάθη όταν κυριαρχούν επί του νου, τον δένουν με τα υλικά πράγματα. Και αφού τον χωρίσουν από τον Θεόν, τον αναγκάζουν να ασχολείται με αυτά. Η δε αγάπη του Θεού, κυριαρχούσα επάνω στο νουν, τον λύει από τα δεσμά του και τον ενισχύει να περιφρονεί όχι μόνο τα αισθητά πράγματα, αλλά και αυτήν την πρόσκαιρη ζωήν μας.

4. Η μεν συνέπεια της εργασίας των εντολών του Χριστού είναι, ότι τα νοήματα των πραγμάτων γίνονται στο νουν απαθή. Η δε ανάγνωση πνευματικών βιβλίων και οι πνευματικές θεωρίες απεργάζονται τον νουν άυλο και ελεύθερον από φαντασίες. Εξ αυτού γεννιέται ή απερίσπαστη προσευχή.

5. Δεν φθάνει η επιμέλεια των εξωτερικών ηθών και η πράξη μόνη για να ελευθερωθεί ο νους, ώστε να δύναται να προσεύχεται απερίσπαστα, αλλά χρειάζονται και διάφορες πνευματικές θεωρίες. Γιατί η μεν πρακτική μέθοδος ελευθερώνει των νουν από την ακράτεια και το μίσος μόνον, οι δε θεωρίες απαλλάσσουν τον νουν από την άγνοια και την λήθη των πνευματικών θησαυρών. Και μόνον ύστερα απ’ αυτές τις προϋποθέσεις δύναται ο νους να προσευχηθεί όπως πρέπει.

6. Δύο είναι οι τελειότερες καταστάσεις που γεννιώνται από την καθαρή προσευχήν. Η μεν μία συμβαίνει στους πρακτικούς, η δε άλλη στους θεωρητικούς. Και η μεν πρώτη παράγεται στην ψυχή από τον φόβο του Θεού και την αγαθήν ελπίδα, η δε δευτέρα από τον θείον έρωτα και από μεγίστη κάθαρση της ψυχής.

Χαρακτηριστικά σημεία των δύο καταστάσεων είναι τα εξής κατά μεν την πρώτην, ο νους συνάγεται από όλα τα νοήματα του κόσμου και προσεύχεται απερίσπαστα και ανενόχλητα ωσάν να παρίσταται ενώπιόν του ο Θεός, όπως πράγματι είναι παρών.
Κατά δε την δευτέραν, ο νους κατά την στιγμή του ορμητικού πόθου του που γεννιέται στην προσευχήν, αρπάζεται από του θείου και άπλετου φωτός και πλέον δεν αισθάνεται τελείως ούτε τον εαυτό του, ούτε άλλο κανένα από τα όντα, ειμή μόνο τον Θεόν, που ενεργεί σ’ αυτόν αυτή την έλλαμψη χάρη της αγάπης προς αυτόν.
Εις την τοιαύτη κατάσταση ο νους, εκπληττόμενος και θέλων να μάθει περί Θεού, παίρνει καθαρές και τρανές αποκρίσεις, κατά τρόπον άρρητον.

7. Ό,τι κανείς αγαπάει, αυτό επομένως και απολαμβάνει. Και κάθε τι που κωλύει την απόλαυσή του αγωνίζεται να το εξουδετερώσει μόνο και μόνο για να μη τα στερηθεί. Και εκείνος που αγαπάει τον Θεόν, επιμελείται να προσεύχεται με καθαρότητα. Κάθε δε πάθος που του εμποδίζει την καθαρή προσευχή, το αποβάλλει από την ψυχή του.

8. Εκείνος που απέβαλε την φιλαυτία, που αποτελεί την μητέρα όλων των παθών, με την βοήθεια του Θεού, εύκολα θεραπεύει και τα λοιπά πάθη ήτοι οργή, λύπη, μνησικακία και τα εξής. Ο δε αιχμάλωτος στην φιλαυτία, τραυματίζεται απ’ όλα τα πάθη έστω και αν δεν θέλει. Φιλαυτία δε είναι η φιλία προς την σάρκα.

9. Οι άνθρωποι αγαπιώνται μεταξύ τους διά τις πέντε ακόλουθες αιτίες, που άλλες είναι προς τιμή και άλλες μεμπτές.

Δηλαδή αγαπιώνται ή διά την αγάπη του Θεού, όπως συμβαίνει ο ενάρετoς να αγαπάει όλους τους ανθρώπους, αλλά και ο μη ενάρετος να αγαπάει τον ενάρετον.

Ή από φυσικό φίλτρον, όπως γίνεται με τους γονείς προς τα τέκνα και αντιστρόφως.

Ή από κενοδοξία, καθ’ ην ο δοξαζόμενος αγαπάει τον δοξάζοντα.

Ή πάλιν από φιλαργυρία, που ο φιλάργυρος αγαπάει των πλούσιο γιατί του δίνει χρήματα.

Ή τέλος, από φιληδονία, καθ’ ην ο φιλήδονος αγαπάει το πρόσωπον εκείνο, που του ικανοποιεί το πάθος της γαστριμαργίας και της ακολασίας.

Και η μεν πρώτη είναι επαινετή. Η δε δεύτερη, ως φυσική, ούτε επαινετή, ούτε κατηγορημένη. Οι άλλες όμως τρεις είναι άθλιες ως εμπαθείς.

10. Εάν κάποιους μεν ανθρώπους μισείς, άλλους δε δεν αγαπάς, αλλ’ ούτε μισείς, άλλους δε αγαπάς, αλλά μέτρια, άλλους πάλι αγαπάς υπερβολικά, γνώριζε από αυτή την ανισότητα της αγάπης, ότι ευρίσκεσαι μακρυά από την τελεία αγάπη, η οποία θέλει να αγαπήσεις εξ ίσου όλους τους ανθρώπους.

11. Ο Προφήτης Δαβίδ λέγει “έκκλινον από κακού και ποίησον αγαθόν”. Δηλαδή πολέμησε εχθρούς για να ελαττώσεις τα πάθη. Κατόπιν πρόσεχε για να μη αυξηθούν. Και ύστερα πάλι πολέμησε για να αποκτήσεις τις αρετές. Και εν συνεχεία να είσαι σε εγρήγορση για να τις διαφυλάξεις. Και τούτο φαίνεται να σημαίνει το Γραφικόν, “έργάζεσθαι και φυλάσσειν” (Γεν. β’, 15) .