Του Αιμίλιου Πολυγένη
Με μια ιστορική και βαρυσήμαντη επιστολή η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους τοποθετείται δημόσια και απευθύνεται προς τον νεοεκλεγέντα Αρχιεπίσκοπο Σινά, Φαράν και Ραϊθώ και Καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης κ. Συμεών.
Η επιστολή, την οποία υπογράφουν οι Αντιπρόσωποι και Προϊστάμενοι και των είκοσι Ιερών Μονών της Αγιορειτικής Πολιτείας, δεν περιλαμβάνει μόνο θερμές συγχαρητήριες ευχές για την ανάρρηση του κ. Συμεών στον ιστορικό θρόνο του Θεοβαδίστου Όρους Σινά, αλλά εκφράζει παράλληλα τη βαθύτατη ανησυχία της Αθωνικής Πολιτείας για τις πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας σχετικά με επιχειρούμενη αλλαγή στο ιδιοκτησιακό και θεσμικό καθεστώς του παλαίφατου μοναστηριού.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης της Ιεράς Κοινότητας βρίσκονται πρόσφατα δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία συζητείται η επιβολή ενός πρωτοφανούς καθεστώτος «διπλής κυριότητας».
Βάσει αυτού του σχεδίου, η κυριότητα της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης και της ιστορικής της περιουσίας φέρεται να περιέρχεται στο Αιγυπτιακό Κράτος, ενώ στη Σιναϊτική Αδελφότητα θα απομένει απλώς το δικαίωμα χρήσης.
Η Ιερά Κοινότης απορρίπτει κατηγορηματικά μια τέτοια προοπτική, υπογραμμίζοντας τα εξής ότι η κυριότητα και η χρήση δεν αποτελούν ταυτόσημα δικαιώματα.
Επίσης, κάνει λόγο για αλλοίωση του Status Quo, τονίζοντας πως η μετατροπή ενός ιστορικού δικαιώματος κυριότητας σε παραχωρούμενο δικαίωμα χρήσης συνιστά ευθεία μεταβολή και όχι διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος.
Σε άλλο σημείο η Ιερά Κοινότητα αναφέρετε στον κίνδυνο προσωρινών εγγυήσεων, υπογραμμίζοντας πως τα αρχαία μοναστικά καθεστώτα δεν διασώζονται με προσωρινές παραχωρήσεις ή εγγυήσεις που εξαρτώνται από τις εκάστοτε μεταβαλλόμενες πολιτικές περιστάσεις, αλλά όταν η Πολιτεία αναγνωρίζει και σέβεται τη θεσμική συνέχεια.
Ακόμη, στην επιστολή τονίζεται ο βαθύς πνευματικός και θεσμικός δεσμός που συνδέει το Άγιον Όρος με τη Μονή Σινά.
Όπως σημειώνεται, πρόκειται για δύο από τους ελάχιστους εναπομείναντες ζώντες μοναστικούς θεσμούς στον σύγχρονο κόσμο, οι οποίοι διατήρησαν ανά τους αιώνες ειδικό καθεστώς αυτοδιοίκησης, θεσμικής αυτονομίας και περιουσιακών δικαιωμάτων κάτω από διαδοχικές πολιτειακές και νομικές τάξεις.
«Δεν είναι τυχαίο ότι το Σινά έχει χαρακτηρισθεί "το Άγιον Όρος της πρώτης χιλιετίας"», αναφέρει χαρακτηριστικά η επιστολή, επισημαίνοντας ότι όπως ο Άθως κατέστη κατά τη δεύτερη χιλιετία η κιβωτός του ορθοδόξου μοναχισμού, έτσι και το Σινά αποτελεί από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ζώσα μαρτυρία της ανατολικής μοναστικής παράδοσης.
Η Ιερά Κοινότης σε άλλο σημείο υπενθυμίζει ότι το καθεστώς της Μονής Σινά, την αυτονομία της, τις κτήσεις, τα μετόχια και τα προνόμιά της σεβάστηκαν διαδοχικοί επικυρίαρχοι διαφορετικών θρησκευτικών και πολιτισμικών παραδόσεων ανά τους αιώνες.
Ιδιαίτερη μνεία όμως γίνεται στην ισλαμική και οθωμανική έννομη τάξη, η οποία μέσω φερμανίων, δικαστικών πράξεων και βακουφικών θεσμών αναγνώρισε και προστάτευσε επανειλημμένως τα δικαιώματα της Σιναϊτικής Αδελφότητας.
Η παρέμβαση των Αγιορειτών Πατέρων λαμβάνει οικουμενικές διαστάσεις, καθώς υπογραμμίζεται ότι τυχόν ανατροπή του καθεστώτος στο Σινά δεν αφορά μόνο τη Σιναϊτική Αδελφότητα.
«Η θέση ημών είναι απλή και σαφής: Το ιστορικόν, μοναστικόν, θεσμικόν, νομικόν και περιουσιακόν καθεστώς της Ιεράς Μονής του Θεοβαδίστου Όρους Σινά πρέπει να παραμείνη αναλλοίωτον ως έχει, άνευ ουδεμιάς μεταβολής. Ό,τι εσεβάσθησαν δεκαέξι αιώνες Ιστορίας, οφείλει να παραμείνη σεβαστόν και σήμερον» - υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η Ιερά Κοινότητα.
Η Ιερά Κοινότης προειδοποιεί ότι τυχόν ανατροπή ενός τόσο αρχαίου μοναστικού καθεστώτος θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τα αρχαία Πατριαρχεία, τα ιστορικά μοναστήρια και τους Ιερούς Τόπους της Ανατολής συνολικά.
Τέλος, οι Αγιορείτες δηλώνουν ότι θεωρούν τη δοκιμασία του Σινά ως δική τους δοκιμασία και επικαλούνται τις πρεσβείες της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης για την ενίσχυση του νέου Αρχιεπισκόπου κ. Συμεών στα ιστορικά του καθήκοντα.
