Ο ΜΑΝΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ (ΙΝΑ ΠΛΗΡΩΘΗ ΤΟ ΡΗΘΕΝ ΔΙΑ ΗΣΑΪΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΟΥ)

 

 «Καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ, ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ ῾Ησαΐου τοῦ προφήτου» (Ματθ.  4, 13-14)

«Ἐγκατέλειψε ὅμως τὴ Ναζαρὲτ καὶ πῆγε κι ἔμεινε στὴν Καπερναούμ, πόλη ποὺ βρίσκεται στὶς ὄχθες τῆς λίμνης, στὴν περιοχὴ τῶν φυλῶν Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ. ῎Ετσι πραγματοποιήθηκε ἡ προφητεία τοῦ ῾Ησαΐα». 

Συχνά στα Ευαγγέλια διαβάζουμε την φράση «για να πραγματοποιηθεί ο λόγος που ειπώθηκε από τον προφήτη». Οι προφήτες στην περίοδο της Παλαιάς Διαθήκης φανέρωσαν στους ανθρώπους το θέλημα του Θεού, κηρύττοντας μετάνοια και επιστροφή σε περιόδους κατά τις οποίες ο λαός του Ισραήλ είχε ξεφύγει από την σχέση με τον Θεό των πατέρων του, ενώ πολλές προφητείες είχαν μεσσιανικό χαρακτήρα, δηλαδή προέλεγαν τον ερχομό του Χριστού στον κόσμο, όπως επίσης και το απολυτρωτικό Του έργο.  

Οι προφήτες προφανώς δεν ήταν μάντεις, όπως στους αρχαίους Έλληνες και γενικότερα στους ειδωλολάτρες και προ και μετά Χριστόν. Οι μάντεις προσπαθούσαν να δούνε το μέλλον, χρησιμοποιώντας ως αφορμή της μαντείας τους τα σπλάχνα των σφαγμένων ζώων, την πορεία του καπνού της φωτιάς, τα όνειρα, σημάδια τα οποία δεν έχουν βεβαίως καμία λογική σύνδεση με την πραγματικότητα, αλλά αξιοποιούνταν είτε με δαιμονικούς συνειρμούς είτε για να εξαπατούν τους ανθρώπους. Κάποτε οι μάντεις έβλεπαν τα περιστατικά τα οποία συνέβαιναν στον κόσμο και προσπαθούσαν να τα συνδέσουν με την βουλή των θεών ή της μοίρας, αξιοποιώντας την ευφυΐα τους και την πίστη των ανθρώπων ότι τίποτα στον κόσμο δεν είναι τυχαίο, όπως επίσης και το σχήμα «παράβαση-τιμωρία». Στον λαό του Ισραήλ όμως οι προφήτες δεν λειτουργούσαν έτσι. Γνώμονάς τους ήταν ο λόγος του Θεού, όπως αυτός είχε παραδοθεί στον Μωυσή, αλλά και είχε βιωθεί από τους προπάτορες. Ο λόγος αυτός αποτελούσε παράδοση, που είχε ιερότητα. Οι όποιες προβλέψεις για το μέλλον ήταν στηριγμένες στο σχήμα «παράβαση-τιμωρία», που είναι ένα από τα σχήματα της Παλαιάς Διαθήκης, ωστόσο στον προφητικό λόγο δεσπόζει η εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού και το θέλημά Του. Οι προφήτες όμως δεν διστάζουν, καθώς έχουν φωτισμό από τον Θεό εν Αγίω Πνεύματι, ακούνε την φωνή του Θεού και βιώνουν την κλήση Του, να προλέγουν τον ερχομό του Λυτρωτή.

Γι’  αυτό και ο προφητικός λόγος είναι λόγος λυτρωτικός. Είναι ελπιδοφόρος. Δεν συνδέεται με τις ικανότητές των ιδίων, όσο με την προσδοκία του ερχομού του Υιού και Λόγου του Θεού. Και αυτή η προσδοκία αποκαλύπτει το φως και την ανάσταση που ο Χριστός θα φέρει. Οι προφήτες δεν είναι διαχειριστές της ανθρώπινης καθημερινότητας, αλλά αυτοί που πιστεύουν στην υπέρβασή της. Δεν είναι μάντεις των όσων θα συμβούν στην ζωή, για να περάσουν οι ίδιοι καλά, αλλά είναι έτοιμοι να θυσιαστούν για την αλήθεια του Θεού και γι’  αυτό το τέλος τους τις περισσότερες φορές ήταν μαρτυρικό. Δεν ήταν ιερά πρόσωπα και άγγιχτα, όπως οι μάντεις, αλλά άνθρωποι που έβγαιναν από τον λαό, με ένθεο ζήλο, οι οποίοι έλεγαν την αλήθεια ανεξαρτήτως συνεπειών για τους ίδιους και την ίδια στιγμή έφερναν στην ανθρωπότητα το μήνυμα ότι ο έσχατος εχθρός μας, ο θάνατος, θα καταργηθεί διά της παρουσίας του Χριστού.

Μετά την βάπτισή Του από τον τελευταίο προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης, τον Τίμιο Πρόδρομο, ο οποίος λειτουργούσε ακριβώς όπως όλοι οι προφήτες της Βίβλου, δηλαδή κήρυττε μετάνοια, επιστροφή στο θέλημα του Θεού και στην αγάπη Του και προέλεγε τον ερχομό του Χριστού, ο οποίος θα βάπτιζε τους ανθρώπους «εν Πνεύματι και πυρί», καθαρίζοντας τους όχι μόνο από τις αμαρτίες τους, αλλά και λυτρώνοντάς μας από τον θάνατο, ο Χριστός θα νικήσει τους τρεις πειρασμούς στην έρημο, μετά από τεσσαρακονθήμερη νηστεία. Θα δείξει στον διάβολο και σε όλους μας ότι δεν ήρθε για να καλύψει τις υλικές μας ανάγκες, αλλά να μας φανερώσει τι θέλει ο Θεός από εμάς με τον λόγο Του. Δεν ήρθε για να δοκιμάζει τον Θεό, κατά πόσον μπορεί να υπερβεί τους φυσικούς νόμους, διότι δεν τον ενδιαφέρει η πρόσκαιρη δόξα ούτε η θαυματοποιΐα, αλλά ήρθε για να μας δώσει την μεγάλη και αναφαίρετη νίκη της αναστάσεως, που θα σώσει την ύπαρξή μας από τον πνευματικό θάνατο. Δεν ήρθε για να γίνει επίγειος βασιλιάς και να έχει τα υλικά αγαθά σα να πρόκειται να ζει για πάντα στον κόσμο αυτό, αλλά για να μας δείξει ότι η αγάπη στον Θεό είναι η προτεραιότητα που μεταμορφώνει την ζωή μας, για πάντα. Και ξεκινά την επίγεια διδασκαλία Του με τον λόγο του Πρόδρομο «μετανοείτε», αλλά και εκπληρώνοντας τον λόγο του προφήτη  Ησαΐα, ότι ο ίδιος είναι το μέγα Φως που φωτίζει τους ειδωλολάτρες που μένουν στη γη Ζαβουλών και στην γη Νεφθαλείμ, αυτούς που ψάχνουν στις μαντείες το μέλλον τους και νιώθουν νικημένοι από τον θάνατο, όλους εμάς δηλαδή  που εξακολουθούμε να μένουμε μακριά από την αλήθεια και νομίζουμε ότι είμαστε άτρωτοι στον κόσμο αυτό.

Ο Χριστός εκπληρώνει τις προφητείες, ως ένα ακόμη σημάδι της θεϊκής Του παρουσίας ανάμεσά μας, αλλά και ως επιβεβαίωση ότι οι προφήτες ήταν δικά Του παιδιά. Δεν μας χρειάζεται η μαντεψιά του μέλλοντος, όπως δυστυχώς οι δήθεν ορθολογιστές άνθρωποι εξακολουθούν να πράττουν, με αστρολογίες, ονειρομαντείες, στοιχήματα, προβλέψεις, τυχερά παιχνίδια, χαρτοπαιξία, γούρια και δεισιδαιμονίες. Φως Μέγα μας χρειάζεται, που νικά τον θάνατο. Ας Τον αναζητήσουμε στην Εκκλησία, στον καινούργιο δηλαδή κόσμο της βασιλείας του Θεού που μας ενώνει, μας αγιάζει, μας φωτίζει και μας κάνει αγαπώντες.

 π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 09/01/22 ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ Δ'12-17

 

Πρωτότυπο Κείμενο

Τῷ καιρῷ εκείνω, ἀκούσας ὁ Ἰησοῦς ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ, ἵνα πληρωθῇ τὸ ρηθὲν διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς. Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Νεοελληνική Απόδοση

Εκείνο τον καιρό, όταν έμαθε ο Ιησούς πως συνέλαβαν τον Ιωάννη, έφυγε για τη Γαλιλαία. Εγκατέλειψε όμως τη Ναζαρέτ και πήγε κι έμεινε στην Καπερναούμ, πόλη που βρίσκεται στις όχθες της λίμνης, στην περιοχή των φυλών Ζαβουλών και Νεφθαλείμ. Έτσι πραγματοποιήθηκε η προφητεία του Ησαΐα που λέει: Η χώρα του Ζαβουλών και η χώρα του Νεφθαλείμ, εκεί που ο δρόμος πάει για τη θάλασσα και πέρα από τον Ιορδάνη, η Γαλιλαία που την κατοικούν ειδωλολάτρες, εκεί αυτοί που κατοικούνε στο σκοτάδι είδαν φως δυνατό. Και για όσους μένουν στη χώρα που τη σκιάζει ο θάνατος ανέτειλε ένα φως για χάρη τους. Από τότε άρχισε κι ο Ιησούς να κηρύττει και να λέει: «Μετανοείτε γιατί έφτασε η βασιλεία του Θεού».

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 09/01/22 ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ Δ' 7-13

 

Αρχιμ. Αυγουστίνου Κκαρά

Πρωτότυπο Κείμενο

 Ἀδελφοί, ἑνὶ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. Διὸ λέγει· ἀναβὰς εἰς ὕψος ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν καὶ ἔδωκε δόματα τοῖς ἀνθρώποις. Τὸ δὲ ἀνέβη τί ἐστιν εἰ μὴ ὅτι καὶ κατέβη πρῶτον εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς; Ὁ καταβὰς αὐτός ἐστι καὶ ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα. Καὶ αὐτὸς ἔδωκε τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους, πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ.

Νεοελληνική Απόδοση

Αδελφοί, στον καθένα μας έχει δοθεί κάποιο ιδιαίτερο χάρισμα, σύμφωνα με το μέτρο που δωρίζει ο Χριστός. Γι’ αυτό λέει η Γραφή: Ανέβηκε ψηλά, πήρε μαζί του αιχμαλώτους, έδωσε δώρα στους ανθρώπους. Το ανέβηκε όμως, τι άλλο σημαίνει παρά πως προηγουμένως είχε κατέβει εδώ στη γη; Αυτός που κατέβηκε είναι ο ίδιος που ανέβηκε πάνω απ’ όλους τους ουρανούς, για να γεμίσει με την παρουσία του το σύμπαν. Αυτός, λοιπόν, σε άλλους έδωσε το χάρισμα του αποστόλου, σε άλλους του προφήτη, σε άλλους του ευαγγελιστή και σ’ άλλους του ποιμένα και δασκάλου, για να καταρτίζουν τους πιστούς για το έργο της διακονίας, ώστε να οικοδομείται το σώμα του Χριστού. Έτσι θα καταλήξουμε όλοι στην ενότητα που δίνει η πίστη και η βαθιά γνώση του Υιού του Θεού, θα γίνουμε ώριμοι και θα φτάσουμε στην τελειότητα που μέτρο της είναι ο Χριστός.

ΠΩΣ ΘΑ ΜΑΘΗ ΚΑΝΕΙΣ,ΑΜΑ ΔΕΝ ΡΩΤΑΗ;

 

Σε μερικούς λέω ένα‐δυό λόγια και αμέσως γυαλίζουν τα μάτια τους. Τα σημειώνουν σε ένα τόσο δά χαρτάκι, τα εφαρμόζουν και προχωρούν παραπέρα.

«Δίδου σοφώ αφορμήν, και σοφώτερος έσται», δεν λέει ο Σολομών; Και άλλοι, αν και έχουν ακούσει ένα σωρό και έχουν βοηθηθή πολύ, δεν κάνουν τίποτε, γιατί δεν μπήκε μέσα τους η καλή ανησυχία. Έρχονται και μου κάνουν απλώς μια έκθεση της καταστάσεώς τους, χωρίς να έχουν την καλή ανησυχία για να αγωνισθούν.

Αυτό είναι μια ρηχή κατάσταση. Απορώ! Δεν προβληματίζονται στην πνευματική ζωή; Δεν έχουν ερωτηματικά;

Από την στιγμή που μπαίνει στον άνθρωπο η καλή ανησυχία, παρατηρεί τί του λείπει, ρωτάει πώς θα το αποκτήση και ωφελείται.

Πώς θα μάθη κανείς, άμα δεν ρωτάη; Ταξίδευα μια φορά με ένα ανδρόγυνο που είχαν μαζί τους και το παιδάκι τους. Το παιδάκι σε όλη την διαδρομή δεν άφησε ήσυχο τον πατέρα του με τις ερωτήσεις του.

«Μπαμπά, εκείνο τί είναι; μπαμπά, εκείνο γιατί;».

«Πάψε, τον ζάλισες τον πατέρα σου», του λέει η μάνα.

«Άσ᾿ το το παιδί, λέει εκείνος· αν δεν ρωτήση, πώς θα μάθη;». Έτσι και στα πνευματικά.

Ο ΟΣΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΧΟΖΕΒΙΤΗΣ

 

---

Τη μνήμη του Οσίου Γεωργίου του Χοζεβίτη τιμά σήμερα, 8 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας.

Ο Όσιος Γεώργιος γεννήθηκε σ’ ένα χωριό της Κύπρου από γονείς ευσεβείς. Είχε κι έναν μεγαλύτερο αδελφό που τον έλεγαν Ηρακλείδη. Αυτός λοιπόν, όταν ακόμα ζούσαν οι γονείς τους, πήγε στους Αγίους Τόπους για να προσκυνήσει.

Αφού προσκύνησε, κατόπιν πήγε στη Λαύρα του Καλαμώνας που βρισκόταν κοντά στο σημερινό μοναστήρι του Αββά Γερασίμου στον Ιορδάνη και εκεί έγινε μοναχός. Ο δε Γεώργιος παρέμεινε κοντά στους γονείς του. Αργότερα πέθαναν οι γονείς του και ο Γεώργιος έμεινε ορφανός.

Τότε τον παρέλαβε μαζί με την κληρονομιά του ο θείος του, που είχε μια μοναχοκόρη και ήθελε να τον κάνει γαμπρό του. Ο Γεώργιος όμως δεν ήθελε να παντρευτεί και έφυγε στον άλλο του θείο, που ήταν ηγούμενος σ’ ένα Μοναστήρι. Αλλά επειδή ο προηγούμενος θείος του πίεζε τον αδελφό του ηγούμενο ν’ αφήσει τον Γεώργιο να φύγει από το μοναστήρι, ο Γεώργιος έφυγε κι από ‘κει και πήγε στον αδελφό του Ηρακλείδη στη Λαύρα του Καλαμώνος. Άλλ’ επειδή ήταν νεαρός τον οδήγησε στη Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου, την λεγόμενη Χοζεβά που βρίσκεται σε μια ερημική και άγρια χαράδρα κι είναι κοντά στην αρχαία Ρωμαϊκή οδό, που οδηγεί από τα Ιεροσόλυμα στην Ιεριχώ. Εκεί πλέον ο Γεώργιος αφού έγινε μοναχός, έζησε αυστηρά ασκητική μοναχική ζωή. Η φήμη της αρετής του ήταν μεγάλη και τα άγια έργα του δίδαξαν πολλούς. Τελικά, ειρηνικά παρέδωσε την αγία του ψυχή στον Θεό.

Λίγα λόγια για το μοναστήρι της Υπεραγίας Θεοτόκου, την λεγόμενη Χοζεβά.

Βρίσκεται σε μια ερημική και άγρια χαράδρα κι είναι κοντά στην αρχαία Ρωμαϊκή οδό, που οδηγεί από τα Ιεροσόλυμα στην Ιεριχώ. Στην Αγία Γραφή η τοποθεσία αυτή λέγεται χείμαρρος Χορράθ κι είναι συνδεδεμένη με πολλά ιστορικά γεγονότα.
Σ’ αυτό το μέρος είναι η σπηλιά στην όποια είχε κάποτε κρυβεί ο προφήτης Ηλίας (910 π.Χ.) για να γλιτώσει από την καταδίωξη του ασεβέστατου βασιλιά Αχαάβ και της ειδωλολάτριδας συζύγου του της Ιζάβελ. Σ’ αυτή τη σπηλιά ο ζηλωτής προφήτης έμεινε μήνες και τρεφόταν κατά ένα θαυμαστό τρόπο. Μερικά κοράκια του έφερναν πρωί και βράδυ ψωμί και κρέας. Νερό έπινε από τον χείμαρρο. Όταν όμως κι από εδώ έλειψε το νερό, εξ αιτίας της ανομβρίας, ο προφήτης αναχώρησε κατ’ εντολή του Θεού στα Σάρεπτα της Σιδώνος.

Στη σπηλιά αυτή ύστερα από χρόνια ήρθε και κλείστηκε κι ο θεοπάτορας Ιωακείμ. Σαράντα μερόνυχτα έμεινε εδώ νηστεύοντας και προσευχόμενος να του χαρίσει ο Θεός ένα παιδί, γιατί ήταν άτεκνος. Σ’ αυτό το διάστημα κι η σύζυγος του Άννα είχε παραμείνει στο σπίτι της και προσευχόταν θερμά. Με δάκρυα παρακαλούσε και ζητούσε να της λύσει ο Πανάγαθος Θεός την ατεκνία της.

Πολύ συγκινητική είναι η προσευχή του Ιωακείμ, στη σπηλιά όπως μας την διέσωσε αρχαία παράδοση: «Ου καταβήσομαι», έλεγε μονολογώντας ο ευσεβής Ιωακείμ, «ούτε επί ποτόν, έως ότου επισκέψεταί με Κύριος ο Θεός μου και έσται μου η ευχή βρώμα και πόμα». Και δεν κινήθηκε απ’ εκεί, παρά μονάχα, όταν ο φιλάνθρωπος Θεός που ακούει πάντα τις προσευχές των ευσεβών παιδιών του, εισήκουσε τη δέηση του και μ’ ένα άγγελο του διεμήνυσε το χαρμόσυνο μήνυμα, πώς θα αποκτούσε παιδί. Και πραγματικά. Την επόμενη χρονιά ο Ιωακείμ και η Άννα αξιωνόντουσαν να αποκτήσουν την κεχαριτωμένη Μαρία, τη Μητέρα του Θεού. Γι’ αυτό και το όνομα Θεοπάτορες, δηλαδή πρόγονοι κατά σάρκα του Σωτήρος μας Χριστού, του Θεού μας.

Από μια τυπική διάταξη της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων μανθάνουμε, πως ο χείμαρρος ήταν κτήμα του Ιωακείμ, του πατέρα της Υπεραγίας Θεοτόκου. Εδώ υπήρχε και κήπος του ιδίου κι εδώ αργότερα κτίστηκε και Εκκλησία έπ’ ονόματι της Παναγίας στην οποία διάφορες μέρες του χρόνου γινόντουσαν μεγαλόπρεπες πανηγύρεις. Σε τούτο το μέρος κτίστηκε κι η μονή της Παναγίας του Χοζεβά, που θεωρείται μία από τις αρχαιότερες μονές της Παλαιστίνης.

Στην ιερά αυτή Μονή έζησαν την αγγελική ζωή της πλήρους αφιερώσεως χιλιάδες ευλαβείς ψυχές. Σ’ αυτή πέρασε κι ο άγιος Γεώργιος από τη νήσο Κύπρο, που είναι γνωστός με το επώνυμο Χοζεβίτης, τα περισσότερα χρόνια της ασκητικής ζωής του. Η όλη περιοχή διακρίνεται για την αγριότητα της. Κι αυτή την περιοχή χωρίς άλλο θα είχε υπ’ όψη ο Κύριος, όταν έλεγε την παραβολή του ανθρώπου που περιέπεσε στους ληστές κι είναι γνωστή σαν παραβολή του καλού Σαμαρείτη. Καθ’ όλη τη διαδρομή του χειμάρρου υπάρχουν πολλά σπήλαια, τα οποία από ενωρίς προσείλκυσαν πολλούς αναχωρητές.

Σ’ ένα από αυτά, που βρίσκεται από πάνω από τη Μονή, είχε εγκατασταθεί κάποτε ο Άγιος Ιωάννης ο θαυματουργός, που είχε διατελέσει επίσκοπος της Καισαρείας κι ύστερα εγκατέλειψε την επισκοπή κι ήρθε στο μέρος αυτό να μονάσει. Ο μεγάλος αυτός άγιος και θαυματουργός έκτισε την εκκλησία και τη Μονή στο όνομα της Παναγίας και καλλώπισε τον χώρο εκείνο έτσι, που σε λίγο καιρό χιλιάδες φιλέρημες ψυχές ήρθαν να ζήσουν την αγγελική ζωή.

Την ακμή της Μονής, στην οποία πολλά θαύματα γινόντουσαν από την Υπεραγία Θεοτόκο, αλλά και των γύρω ασκητηρίων, που στις αρχές του εβδόμου αιώνα φιλοξενούσαν πιο πολλές από πέντε χιλιάδες ψυχές, ανέκοψαν οι περσικές επιδρομές. Σαν καταιγίδα αληθινή είχαν ενσκήψει οι άγριες αυτές ορδές, που έσφαζαν, έκαιαν, ερήμωναν τα πάντα από εκεί που περνούσαν. Αυτή την εποχή καταστράφηκε κι ο άγιος ναός της Αναστάσεως και όλοι οι ναοί και τα μοναστήρια της Παλαιστίνης (614 μ.Χ.)

Απολυτίκιον

Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.
Γεωργήσας τον λόγον Πάτερ της χάριτος, δικαιοσύνης έδρέψω καρποφορίαν λαμπράν, ως την ένθεον ζωήν αϊρετισάμενος, όθεν της δόξης κοινωνός, ανεδείχθης του Χριστού, Γεώργιε θεοφόρε’ ώ και πρεσβεύεις άπαύστως, έλεηθήναι τάς ψυχάς ημών.

ΤΟ ΘΕΪΚΟ ΛΥΧΝΑΡΙ,Ο ΤΙΜΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ(ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΡΗΤΗΣ)

 

Τον είπαν και «Ηλία». «Και αν θέλετε να το παραδεχτείτε, αυτός είναι ο Ηλίας που πρόκειται να έρθει» (Ματθ. 11, 14). «Και αυτός θα πορευτεί πριν από τον Κύριο με τη δύναμη και το πνεύμα του προφήτη Ηλία» (Λουκ. 1, 17). Πολλοί τον αποκάλεσαν και «διδάσκαλο». «Ήρθαν δε και τελώνες να βαφτιστούν και του είπαν, δάσκαλε τι να κάνουμε»; (Λουκ. 3, 12). Ακόμη ονομάστηκε «ετοιμαστής». «Γιατί θα πορευτείς πιο μπροστά από τον Κύριο, να ετοιμάσεις στις ψυχές των ανθρώπων το δρόμο του Θεού» (Λουκ. 1, 76). Και «κήρυκας» ονομάστηκε. «Ο Ιωάννης βάπτιζε στην έρημο και κήρυττε βάπτισμα μετανοίας για τη συγχώρεση των αμαρτιών και κήρυττε λέγοντας. Έρχεται πίσω από μένα αυτός που είναι ισχυρότερος από μένα». (Μαρκ. 1, 4-7). Ο ίδιος χαρακτήρισε τον εαυτό του σαν φωνή. «Ποιός είσαι, πες μας. Ποιός είσαι για να δώσουμε και εμείς απάντηση σ’ αυτούς που μας έστειλαν. Πως θεωρείς εσύ τον εαυτό σου; Και εκείνος είπε. Εγώ είμαι η φωνή εκείνου που φωνάζει στην έρημο» (Ιωάν. 1, 22). Είναι και λέγεται και «Βαπτιστής». «Φτάνει ο Ιησούς στον Ιορδάνη από τη Γαλιλαία για να βαπτιστεί από τον Ιωάννη» (Ματθ. 3, 13). «Ο δε Ιωάννης βρισκόταν εκεί και βάπτιζε και έρχονταν όλοι να βαπτιστούν» (Μαρκ. 1, 4).

Πήρε και το όνομα «ομολογητής». «Και ομολόγησε και δεν αρνήθηκε. Και ομολόγησε επίμονα και είπε: Εγώ δεν είμαι ο Χριστός» (Ιωάν. 1, 20). Αναμφισβήτητα είναι και «Μάρτυς». «Εκείνος δεν ήταν το φως, αλλά είχε σκοπό να μαρτυρήσει, για το φως» (Ιωάν. 1, 8). Αυτός ακόμα αξιώθηκε να υπογράψει την παρουσία της Αγίας Τριάδος και να ονομαστεί γι’ αυτό «υπογραφεύς της Τριάδος». «Εκείνος όμως που με έστειλε να βαπτίζω στο νερό, Εκείνος μου είπε: Σ’ όποιον θα δεις να κατεβαίνει το Άγιο Πνεύμα και να μένει επάνω του, Αυτός είναι Εκείνος που θα βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα. Και εγώ τον είδα Αυτόν και έδωσα τη μαρτυρία μου γι’ αυτόν ότι είναι Υιός του Θεού». (Ιωάν. 1, 33-34). Ονομάστηκε ακόμα «Δίκαιος και Άγιος». «Ο Ηρώδης φοβόταν τον Ιωάννη, γιατί γνώριζε πολύ καλά ότι ήταν δίκαιος και άγιος άνθρωπος» (Μαρκ. 6, 20). Τον αποκάλεσαν και «Απόστολο». «Εσείς οι ίδιοι το παραδέχεστε και το λέτε πως σας είπα ότι εγώ δεν είμαι ο Χριστός και ότι εγώ έχω σταλεί, να πορευτώ πριν από Εκείνον» (Ιωάν. 3, 28).

Ένα άλλο ονομά του είναι «Ευαγγελιστής». «Παρηγορούσε το λαό με πολλά και διάφορα άλλα, αλλά συγχρόνως του χάριζε και το χαρούμενο μήνυμα, το Ευαγγέλιο» (Λουκ. 3, 18). Ακόμα έχει και το όνομα «Νυμφαγωγός». «Αυτός που έχει τη νύφη είναι Νυμφίος. Εκείνος που είναι φίλος του Νυμφίου είναι αυτός που στέκεται στο πλάι του, τον ακούει και χαίρεται με βαθιά χαρά τη φωνή Του. Απ’ αυτή τη χαρά γέμισε και η δική μου ψυχή, γιατί αξιώθηκα να σταθώ πλάι στον Νυμφίο Χριστό» (Ιωάν. 3, 29-30). Λέγεται και «Λύχνος». «Εκείνος ήταν το λυχνάρι που έκαιγε και φώτιζε, εσείς δε για μια στιγμή θελήσατε να κάνετε ιλαρά τα πρόσωπά σας με το δικό Του φως». (Ιωάν. 5, 35). Πήρε και τον τίτλο «Έλεγχος του Ηρώδη». «Γιατί έλεγε ο Ιωάννης στον Ηρώδη. Δεν σου επιτρέπεται να συζείς με τη γυναίκα του αδερφού σου του Φιλίππου» (Μαρκ. 6, 18). «Ο Ηρώδης επειδή ελεγχόταν από τον Ιωάννη για την Ηρωδιάδα τον έκλεισε στη φυλακή». (Λουκ. 3, 19).

Αυτά τα τόσο μεγάλα και τόσο σπουδαία ονόματα πήρε ο Ιωάννης. Μ’ αυτά έχει τιμηθεί, γι’ αυτό και οι πράξεις του ήταν σύμφωνες με τους τίτλους του. Έτσι ο Ιωάννης υπήρξε εκείνος «που δε γεννήθηκε άνθρωπος μεγαλύτερός του στον κόσμο» (Ματθ. 6, 11). Αυτός είναι εκείνος για τον οποίο πραγματικά ο προφήτης Δαυίδ ψάλλει, σαν να δανείζεται το στόμα του Θεού και Πατέρα και λέει: «Ετοίμασα λυχνάρι για τον Χριστό μου. Πάνω σ’ αυτό δε, θα φανερωθεί και θα λάμψει η Χάρη του Αγίου Πνεύματος, που θα τον χρίσει Μεσσία και βασιλιά» (Ψαλμ. 131, 17-18). Αυτός είναι εκείνος ο μεγάλος Ηλίας, όχι ο Θεσβίτης, αλλά αυτός που στάθηκε ανάμεσα στο νόμο και στη Χάρη και έγινε πρόδρομος της πρώτης παρουσίας του Χριστού, αν και ιστορικά, έζησε μετά τον Ηλία το Θεσβίτη, εκείνος που είχε όμοια μ’ αυτόν έμπνευση και δύναμη, όπως προείπε ο αρχάγγελος στον πατέρα του Ζαχαρία (Λουκ. 1, 17). Και σε ποιόν Ζαχαρία τα είπε αυτά ο άγγελος; Στο Ζαχαρία που το αίμα του φωνάζει πιο δυνατά από το αίμα του δίκαιου Άβελ (Ματθ. 23, 35).

Αυτός είναι εκείνος που σκίρτησε στην κοιλιά της μάνας του, πριν ακόμα δει το φως της ημέρας, γιατί πληροφορήθηκε την παρουσία του κυοφορούμενου Δεσπότη του. Αυτός χρησιμοποίησε τη γλώσσα της μάνας του και, ενώ βρισκόταν ακόμα στην κοιλιά της, προανάγγειλε τη γέννηση του Υιού και Λόγου του Θεού από τη Θεοτόκο Μαρία, λέγοντας: «Και πως έγινε σε μένα αυτό το πράγμα να έρθει στο σπίτι μου η μητέρα του Κυρίου και Θεού μου;» (Λουκ. 1, 43). Αυτός είναι εκείνος που με το κήρυγμα της μετανοίας θα μαλακώσει τις καρδιές των γονιών και θα τις ξαναφερει κοντά στα παιδιά τους και «θα κάνει τους παραστρατημένους να αποκτήσουν φρόνηση αγίων και δικαίων ανθρώπων και έτσι θα προετοιμάσει τους ανθρώπους, ώστε να δεχτούν τον Κύριο και να γίνουν λαός Του» (Λουκ. 1, 17).

Αυτός υπήρξε καρπός θεϊκής υποσχέσεως, το χαρμόσυνο άγγελμα του Γαβριήλ, το τρυφερό κλωνάρι που χαρίστηκε από τον Θεό, στο ξεραμένο από την ηλικία δέντρο. Το καρπερό λουλούδι της στείρας. Ο προφήτης που είναι γιος προφήτη. Ο τρόφιμος της ερήμου. Αυτός που ετοίμασε και ετοιμάζει τους ανθρώπους όλης της οικουμένης στους πνευματικούς αγώνες και στο καλοδέξιμο του Κυρίου. Ο λαμπερός δορυφόρος του Ηλίου, που λάμπει παντοτινά. Το λυχνάρι του θεϊκού Φωτός. Ο στρατιώτης του αιώνιου βασιλιά. Ο Νυμφαγωγός του Νυμφίου. Ο δούλος του Δεσπότη. Η φωνή του Λόγου, που ιεράτευσε σαν τον Μελχισεδέκ αιώνια, ως απάτορας, αμήτορας και αγεννεαλόγητος. Ο ιερέας που αξιώθηκε να ιερουργήσει ακόμα και τη Βάπτιση του Ίδιου του Θεού. Αυτός που άκουσε με τα ίδια του τ’ αφτιά τον Θεό Πατέρα να μιλάει.

Αυτός που βάπτισε τον Υιό και Αυτός που είδε τόΆγιο Πνεύμα. Αυτός που υπήρξε το τέλος του νόμου· Αυτός που μεσολάβησε ανάμεσα στη Χάρη του Θεού και στους ανθρώπους. Αυτός που υπήρξε ο μεγαλύτερος απ’ όλους τους προφήτες και στου οποίου το πρόσωπο εξαντλείται κάθε προφητική διακονία. Ο κήρυκας της βασιλείας των ουρανών. Ο πρόδρομος του Χριστού που είναι η αυτοαλήθεια. Η θύρα από την οποία μπαίνουμε στο χώρο της μετάνοιας. Αυτός που υπήρξε το κόσμημα και η λαμπρότητα των παρθένων, Αυτός που ετοίμασε τη σωτηρία μας. Αυτός που νομοθέτησε τη σωφροσύνη και έγινε χαλινάρι στους παράνομους και φαύλους και ακόμη Αυτός που χειραγώγησε όσους σεβάστηκαν το θεϊκό νόμο. Αυτός είναι ο μεγάλος Ιωάννης. Το όνομα που βγήκε από το στόμα του Θεού και μεταφέρθηκε από τους ουρανούς στο Ζαχαρία με την αρχαγγελική φωνή. Αυτός είναι η φωνή που γεννήθηκε από τον κωφάλαλο πατέρα. Αυτός που με τη σιωπή του πατέρα του κατάργησε τη στειρότητα της μάνας του. Αυτός φανέρωσε τον «Αμνό του Θεού» με το δάχτυλό του, δίνοντας σ’ αυτό δύναμη πιο μεγάλη και από τον καλύτερο ρήτορα. Αυτός που στο πρόσωπό του έχει δικαίωμα να καυχιέται η εγκράτεια. Αυτός που έζησε σαν άσαρκος την επίγεια ζωή του, που βρέθηκε σαν πολύτιμος μαργαρίτης μέσα στη λάσπη. Αυτός που σαν πολύτιμος θησαυρός βρέθηκε σε εύθραυστο και φτηνό θησαυροφυλάκιο. Αυτός που απείλησε τις άκαρπες ψυχές με το ξινάρι της Θείας δικαιοσύνης, η φιλέρημη τρυγόνα της Εκκλησίας, το ασταμάτητο στόμα, η φωνή εκείνου που φωνάζει στην έρημο και αντηχεί βροντερά στα πέρατα του κόσμου, λέγοντας «ετοιμάστε το δρόμο του Κυρίου, κάνετε ίσια τα μονοπάτια απ’ όπου θα περάσει ο Κύριος στις ψυχές των ανθρώπων» (Ματθ. 3, 3 -Ιωάν. 1, 23). Αυτός είναι η γλώσσα που με τα θεϊκά της λόγια και με την αγνή φωνή της, ακόμα και μετά το θάνατό του, ελέγχει τον Ηρώδη και κηρύττει τον Χριστό, λέγοντας: «Μετανοείτε, γιατί έφτασε η βασιλεία των Ουρανών» (Ματθ. 3, 2). Στον Θεό ανήκει η δόξα και η μεγαλωσύνη στους αιώνες των αιώνων. Αμήν

O ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗΣ

 

---

Τη μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστού τιμά σήμερα, 7 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας.

Ο Ιωάννης ήταν γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ. Μέχρι τα τριάντα του χρόνια, ζει ασκητική ζωή στην έρημο της Ιουδαίας, αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική τελειοποίηση.

Το ρούχο του ήταν από τρίχες καμήλας, στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη και την τροφή του αποτελούσαν ακρίδες και άγριο μέλι. Με μορφή ηλιοκαμένη, σοβαρός, αξιοπρεπής και δυναμικός, ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως φυσιογνωμία έκτακτη και υπέροχη.

Είχε όλα τα προσόντα μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του θείου λόγου. Έτσι, με μεγάλη χάρη κήρυττε «τα πλήθη». Κατακεραύνωνε και χτυπούσε σκληρά τη φαρισαϊκή αλαζονική έπαρση, που κάτω από το εξωτερικό ένδυμα της ψευτοαγιότητας έκρυβε τις πιο αηδιαστικές πληγές ψυχικής σκληρότητας και ακαθαρσίας. Γενικά, η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ ή βασιλεία των ουρανών», προετοιμάζοντας, έτσι, το δρόμο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για το σωτήριο έργο Του.

Όταν ο Χριστός άρχισε τη δημόσια δράση του, ο κόσμος άφηνε σιγά-σιγά τον Ιωάννη και ακολουθούσε Αυτόν. Η αντιστροφή αύτη, βέβαια, θα προκαλούσε μεγάλη πίκρα και θα γεννούσε αγκάθια ζήλειας και φθόνου σ’ έναν, εκτός χριστιανικού πνεύματος, διδάσκαλο ή φιλόσοφο. Αντίθετα, στον Ιωάννη προκάλεσε μεγάλη χαρά και ευφροσύνη. Η γιορτή αυτή του Ιωάννου του Προδρόμου, για τον όποιο ο Κύριος είπε ότι κανείς άνθρωπος δε στάθηκε μεγαλύτερος του, καθιερώθηκε τον 5ο μ.Χ. αιώνα.

Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το γεγονός της μεταφοράς στην Κωνσταντινούπολη της τιμίας Χειρός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, που έγινε κατά τον ακόλουθο τρόπο: Όταν ο Ευαγγελιστής Λουκάς πήγε στην πόλη Σεβαστή, όπου τάφηκε ο Πρόδρομος, παρέλαβε από τον τάφο του το δεξί του χέρι, το μετέφερε στην Αντιόχεια, όπου χάριτι Θεού επιτελούσε πολλά θαύματα. Από την Αντιόχεια, το Ιερό χέρι, μετακομίστηκε στην Κωνσταντινούπολη το 957, από τον διάκονο Ιώβ. Εκεί ο φιλόχριστος αυτοκράτορας, αφού την ασπάστηκε με πολύ σεβασμό, την τοποθέτησε στα βασιλικά ανάκτορα. Η σύναξη των πιστών, σε ανάμνηση του γεγονότος της μετακομιδής της τιμίας Χείρας του Προδρόμου στην Κωνσταντινούπολη, ετελείτο στην περιοχή του Φορακίου (ή Σφωρακίου).

Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το Θαύμα του Προδρόμου στη Χίο κατά των Αγαρηνών.

Απολυτίκιον
Ήχος β’.
Μνήμη δικαίου μετ᾽ εγκωμίων· σοι δε αρκέσει η μαρτυρία του Κυρίου Πρόδρομε· ανεδείχθης γαρ όντως και Προφητών σεβασμιώτερος, ότι και εν ρείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τον κηρυττόμενον· όθεν της αληθείας υπεραθλήσας, χαίρων ευηγγελίσω και τοις εν άδη, Θεόν φανερωθέντα εν σαρκί, τον αίροντα την αμαρτίαν του κόσμου, και παρέχοντα ημίν το μέγα έλεος.

Ο ΥΙΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΓΙΝΕ ΥΙΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

 

 Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἔγινε Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου. Δηλαδή έγινε ένας από εμάς. Δεν ήρθε να μας κρίνει από το ύψος του ουρανού και της τελειότητας Του, αλλά να γίνει ένας από εμάς, να πονέσει μαζί μας, να βραχνιάσει στα «γιατί» μας, να ακούσει την κραυγή μας, να νιώσει τι θα πει ανθρώπινη μοναξιά, φόβος κι αγωνία. Τι σημαίνει να χάνεις φίλους και ανθρώπους αγαπημένους, τι σημαίνει προδοσία και συκοφαντία, ψέμα και αδικία, πόνος και θάνατος, ανθρώπινο γέλιο και δάκρυ μαζί. Περπατά τον Γολγοθά της ζωής μας και ανεβαίνει στο Σταυρό μας, πεθαίνει μαζί μας και μας χαρίζει την Ανάσταση. Μετά τον Χριστό ο θάνατος δεν είναι πλέον προορισμός αλλά μονάχα πέρασμα. 

 

Ο Χριστός είναι ολότελα δικός μας, σάρκα και αίμα μας, τροφή και ανάσα μας, είναι η ίδια η ζωή μας. Τι ανάγκη είχε Εκείνος ως αναμάρτητος να βαπτιστεί υπό του Ιωάννου στον Ιορδάνη; Καμία. Κι όμως το κάνει. Μπαίνει στην σειρά και περιμένει ως ενας κοινός θνητός, με άκρα ταπείνωση να τον βαπτίσει ο Ιωάννης, γιατί; Ποιος ο λόγος; 

 

Την απάντηση μας την δίνει ο π. Αλέξανδρος Σμέμαν, «Ὁ Χριστὸς δεχόμενος τὸ βάπτισμα ταυτίζεται μὲ τοὺς ἀνθρώπους, μὲ ὅλους τούς ἁμαρτωλοὺς ἀνεξαιρέτως. Ταυτίζεται μὲ κάθε ἁμαρτωλὸ ποὺ χρειάζεται συγχώρηση, σωτηρία καὶ ἀναγέννηση… Ταυτίζεται μὲ ὅλους καὶ μὲ τὸν καθένα μας.

 

Μὲ τὸ Βάπτισμά Του δείχνει πὼς δὲν ἦρθε γιὰ νὰ κρίνει ἢ νὰ καταδικάσει, οὔτε γιὰ νὰ φέρει ἀντικειμενικοὺς νόμους καὶ κανόνες, ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς τελειότητας καὶ Θεότητάς Του, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἑνωθεῖ μαζί μας…..

 

Καὶ τὸ ἔκανε αὐτὸ ὄχι γιὰ τοὺς δικαίους, ἀλλὰ γιὰ τοὺς ἁμαρτωλούς, γιὰ τοὺς ἀπολωλότες. Τοὺς ἀγαπᾶ μὲθυσιαστικὴ ἀγάπη, τοὺς προσφέρει τὸν Ἑαυτό Του καὶ ὁλόκληρη τὴ ζωή Του.

 

Ο ἀναμάρτητος ἑνώνεται μὲ τοὺς χαμένους, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει καμιὰ ἁμαρτία ποὺ μπορεῖ νὰ ὑπερβεῖ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιά μᾶς.

Ὅλα αὐτὰ μαρτυροῦν πὼς ὁ Χριστὸς ἐπιθυμεῖ νὰ μᾶς σώσει μὲ τὴν ἀγάπη· ἀγάπη ὅμως πάνω ἀπὸ ὅλα σημαίνει ἕνωση μ’ αὐτὸν ποὺ ἀγαπᾶς….»

 

Αγάπη σημαίνει να σε βρίσκω στα χαμηλά και να σηκώνω ψηλά, να ξαπλώνω μαζί σου στα κρύα πατώματα της μοναξιάς και να σε κοιμίζω στην ζεστή αγκαλιά μου, να πεθαίνω εγώ για να ζήσεις εσύ, να λερώνομαι για να σε καθαρίσω, να λέω "χίλιες φορές να πάω εγώ στην κόλαση αρκεί εσύ να ζήσεις στο παράδεισο…".

  π. ΛίΒυος

ΓΙΑΤΙ ΒΑΦΤΙΣΤΗΚΕ Ο ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟΣ;

 

 ΣHMEPA, τελειώνει το Δωδεκαήμερο. Δωδεκαήμερο είναι ο κύκλος των χαρμοσύνων εορτών, που αρχίζουν με τη γέννηση του Xριστού και τελειώνουν με τη βάπτισή Του. Oι ημέρες είναι δώδεκα αν αφαιρεθεί η νηστήσιμος παραμονή των Φώτων.

Tην ημέρα των Xριστουγέννων είδαμε τον Xριστό νήπιο στο σπήλαιο.

Tην 1η Iανουαρίου Τον είδαμε βρέφος οκτώ ημερών να περιτέμνεται και να λαμβάνει το όνομα «Iησούς». Kαι σήμερα Τον βλέπουμε «άνδρα τέλειον» (Eφ. δ' 13), σε ηλικία τριάντα ετών, που έρχεται στα Iορδάνεια ρείθρα να βαπτισθεί.

Γύρω από τη βάπτιση δημιουργούνται ορισμένα ζητήματα, τα οποία θέλουν εξήγηση.

Ένα ζήτημα είναι το εξής: Aπό τα Eυαγγέλια γνωρίζουμε τη ζωή του Xριστού. Oι πληροφορίες όμως φτάνουν μέχρι τότε που ο Xριστός δωδεκαετής (δώδεκα χρονών) πήγε στα Iεροσόλυμα, προσκύνησε στον ναό του Σολομώντος, έμεινε εκεί τρεις μέρες, και κατέπληξε τους σοφούς του Iσραήλ με τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις του. Mετά, τα Eυαγγέλια σιγούν· υπάρχει ένα κενό.

Πού ήταν και τι έκανε ο Xριστός από 12 μέχρι 30 ετών;

Aυτό το κενό εκμεταλλεύονται οι εχθροί της πίστεως. Kαι τι λένε· ότι στό διάστημα αυτό (των δεκαοκτώ ετών) ταξίδεψε και πήγε μακριά, σε διάφορες χώρες, και ιδιαιτέρως στη χώρα της μυστικοπαθείας, τις Iνδίες, κ’ εκεί διδάχθηκε τη σοφία που κατόπιν εδίδαξε.

Ψέμα μέγα! Γιατί δεν πήγε πουθενά ο Xριστός. Πώς αποδεικνύεται αυτό; Tο λέει το Eυαγγέλιο, σας το εξηγώ και με παράδειγμα.

Eγώ λόγου χάριν κατάγομαι από ένα μικρό χωριό των Kυκλάδων. Eάν πάτε εκεί στο χωριό μου, θα σας πούνε πληροφορίες για τη ζωή μου· που ήμουν μικρός, που πήγα στο δημοτικό, που πήγα στο γυμνάσιο, που πήγα στο πανεπιστήμιο, που…, που… Όλα τα ξέρουν. Γιατί αυτά συζητούν. Γνωρίζουν όλες τις λεπτομέρειες της ζωής κάθε συγχωριανού τους...

Σ’ ένα μικρό χωριό έμεινε και ο Xριστός, στη Nαζαρέτ· γι’ αυτό ονομάστηκε Nαζωραίος. Όταν λοιπόν πήγε μεγάλος, τριάντα ετών, και κήρυξε στη Nαζαρέτ, τι είπανε;

-Περίεργο πράγμα! Aυτός σχολείο δεν πήγε· «πώς ούτος γράμματα οίδε, μη μεμαθηκώς;» (Iωάν. ζ' 15), πού γνωρίζει τέτοια πράγματα;… Oι συμπατριώτες του δηλαδή μαρτυρούν, ότι δεν έφυγε από τον κύκλο της Nαζαρέτ, αλλα τι έκανε; Tο διάστημα αυτό των 18 ετών ήταν εκεί ο πρώτος εργάτης.

Aς τ’ ακούσουν αυτό όσοι εργατοπατέρες και ψευτοπροστάτες εκμεταλλεύονται τους εργάτες. O Kύριος ημών Iησούς Xριστός υπήρξε εργάτης, με ρόζους στα χέρια. Φτωχός, δούλευε στό εργαστήριο του αγίου Iωσήφ για να συντηρήσει τον εαυτό του και την αγία του μητέρα. Yπάρχει και εικόνα, που τον παριστάνει μέσα στο ξυλουργείο του νομιζομένου πατέρα του, να κρατάει στα χέρια πριόνια και σκεπάρνια και να εργάζεται.


Iδού λοιπόν πού ήταν ο Xριστός από 12 μέχρι 30 ετών. Eάν είχε λείψει σε άλλες χώρες, θα το γνώριζαν οι συμπατριώτες του. Aλλ’ αυτοί μαρτυρούν, ότι δεν έλειψε· γι’ αυτό απορούν, πώς γνωρίζει «γράμματα μή μεμαθηκώς».

Mια άλλη απορία είναι η εξής: Γνωρίζουμε, ότι κάθε άνθρωπος είναι αμαρτωλός. Ένας μόνο υπήρξε αναμάρτητος, ο Xριστός. Tότε όμως γεννάται το ερώτημα. Αφού είναι αναμάρτητος, γιατί βαπτίσθηκε; Aπαντούμε.

Bαπτίσθηκε ο Xριστός, για να γίνει επισήμως γνωστός. Mέχρι την ώρα εκείνη ήταν άγνωστος. Kανείς δεν τον εγνώριζε. Ποιος να υποπτευθεί, ότι κάτω από τον εργάτη εκείνον με τα πριόνια και τα σφυριά κρυβόταν ο δημιουργός του παντός, ο αναμενόμενος Mεσσίας;

Kαι σ’ αυτόν ακόμα τον Πρόδρομο ήταν άγνωστος. Tώρα γίνεται σε όλους γνωστός.

Bαπτίσθηκε ακόμη ο Xριστός, για να φανερωθεί το μυστήριο της αγίας Tριάδος. Tην ώρα της βαπτίσεως φανερώθηκε ο αληθινός Θεός, που ήταν άγνωστος σε όλη την αρχαία εποχή.

Oι Aθηναίοι πρόγονοί μας στο «κλεινόν άστυ» είχαν στήσει βωμό τω «αγνώστω Θεώ» (Πράξ. ιζ' 23).

Στα ρείθρα του Iορδάνου λοιπόν φανερώθηκε ο αληθινός Θεός. Πώς φανερώθηκε; Ως αγία Tριάς. Ένας Θεός – τρία πρόσωπα, Πατήρ Yιός και άγιον Πνεύμα. Aσύλληπτο μυστήριο! Tι παράδειγμα ν’ αναφέρω;

Nα κάτι που δεν το εγνώριζα· όταν γίνεται διάσπασις του ατόμου, λένε ότι εκπέμπονται τρία σωματίδια· ένα είναι το άτομο, και εκπέμπει τρία σωματίδια. Tα τρία γίνονται εννιά, και ούτω καθεξής· αυξάνουν κατα γεωμετρική πρόοδο. Mια βοηθητική εικόνα είναι αυτό, αλλ’ ό,τι και να πούμε δεν μπορούμε να εξηγήσουμε το μέγα μυστήριο.

Mήπως άλλωστε μπορούμε να εξηγήσουμε τα μικρότερα μυστήρια της φύσεως;

O μέγας μαθηματικός Aϊνστάιν λέει: «Kολυμπούμε σε ωκεανό μυστηρίων…».

Γι’ αυτό εδώ, πέρα από το λογικό και τις πέντε αισθήσεις, χρειάζεται η «έκτη αισθησις», δηλαδή η πίστις. Διά της πίστεως εγγίζουμε το μέγα μυστήριο και, σκώληκες εμείς, μικρά και ασήμαντα όντα, σκύβουμε τον αυχένα και λέμε: Aγία Tριάς, Πατήρ Yιός και άγιον Πνεύμα, ελέησον τον κόσμον.

Φανέρωσις της αγίας Tριάδος σήμερα· Πατήρ Yιός και άγιον Πνεύμα. Aνοίξαν τα ουράνια. Tαράχθηκαν τα νερά. «O Iορδάνης εστράφη εις τα οπίσω» (Ψαλμ. ριγ' 3). Περιστερά παρουσιάστηκε, σύμβολο της αγνότητος και καθαρότητος. Kαι φωνή ακούστηκε· «Oυτός εστιν ο υιός μου ο αγαπητός, εν ο ευδόκησα» (Mατθ. γ' 17).

Bαπτίσθηκε ακόμη ο Xριστός και για να γίνει υπόδειγμα των Xριστιανών. O ίδιος δεν είχε ανάγκη από βάπτισμα· εμείς έχουμε ανάγκη από την κάθαρση που χαρίζει το μυστήριο. Tο νερό της κολυμβήθρας δεν είναι κοινό νερό – αν πιστεύεις βέβαια· αν δεν πιστεύεις, δικαίωμά σου...

Aφ’ ης στιγμής ο ιερεύς βάζει πετραχήλι και ευλογεί, από την ώρα εκείνη το νερό παίρνει πλέον θαυματουργό δύναμη, ορατή διά της πίστεως, και μέσα στην κολυμβήθρα θάβεται ο παλαιός Aδάμ με όλα τα αμαρτήματά του, και ο άνθρωπος βγαίνει πιο λευκός κι από το χιόνι. Aυτή είναι η πίστις μας. Έγινε λοιπόν το βάπτισμα του Xριστού υπόδειγμα για μας.

Tέλος ένα ακόμη ερώτημα. Bαπτίζεται κάθε μεγάλος άνθρωπος γιατί είναι αμαρτωλός· τα αθώα νήπια όμως γιατί να βαπτίζονται;

Aπάντησις· διότι φέρουν το προπατορικό αμάρτημα. Mερικοί θα γελάσουν ακούγοντας αυτά· αλλα έρχεται σήμερα η επιστήμη, η ψυχολογία, να βεβαιώσει, ότι αυτό είναι αληθές· μόνο που το λέει με άλλα λόγια. Δεν έχω καιρό να σας μιλήσω για το προπατορικό αμάρτημα. Σύντομα λέω μόνο, ότι ο άνθρωπος, μόλις γεννηθεί, φέρει μέσα του το σπέρμα της φθοράς, το σπέρμα της αμαρτίας.

Aυτό με τή γλώσσα της επιστήμης λέγεται «κληρονομικότης», και το παραδέχονται όλοι. Άμα όμως το πεις «προπατορικό αμάρτημα», ενοχλούνται.

Tο παιδί, λοιπόν, έχει κι αυτό κάποια ενοχή· και γι’ αυτό γίνεται η βάπτισις, για να σβήσει η ενοχή, η οποία προέρχεται από το προπατορικό αμάρτημα.


Λύσαμε, αγαπητοί μου, μερικές απορίες. Tι έκανε ο Xριστός από δώδεκα μέχρι τριάντα ετών. Γιατί ο Xριστός, ενώ είναι αναμάρτητος, βαπτίσθηκε στον Iορδάνη. Γιατί βαπτίζονται και τα μικρά παιδιά. Tώρα θα μου πείτε·

-Eμείς βαπτισθήκαμε, και έπρεπε εν συνεχεία να κρατήσουμε άσπιλο τον χιτώνα, να μη διαπράξουμε αμαρτία μετά το βάπτισμα. Aλλά δυστυχώς και μετά το ιερό μυστήριο πέσαμε πάλι και είμεθα βουτηγμένοι σε αμαρτίες. Πρέπει λοιπόν ν’ απελπισθούμε;

Όχι, όχι! Εάν και χίλιες φορές ν’ αμαρτήσεις και να πέσεις, μη απελπισθείς.

Σήκω πάλι επάνω.

Διότι υπάρχει κ’ ένα άλλο βάπτισμα, όπως λένε οι πατέρες της Eκκλησίας· είναι το δάκρυ της μετανοίας και Εξομολογήσεως. Tα δάκρυα του Πέτρου, της αμαρτωλής γυναίκας, τα δάκρυα μυριάδων μετανοούντων ανθρώπων…

Πολλά τα δάκρυα στον κόσμο. Yπάρχει άνθρωπος που δεν έκλαψε; «Kοιλάς κλαυθμώνος» λέγεται η γη (Ψαλμ. π' 6), κοιλάδα δακρύων. Aλλ’ αυτά συνήθως είναι δάκρυα μάταια, άχρηστα. Διότι όσο και να κλάψεις λ.χ. για ένα νεκρό, δεν μπορείς να τον αναστήσεις.

Yπάρχουν όμως και κάποια άλλα δάκρυα πολύτιμα, δάκρυα σπάνια. Eίναι τα δάκρυα της μετανοίας. Δώστε μου, δώστε μου, αμαρτωλοί, ένα τέτοιο δάκρυ!

Tο δάκρυ αυτό, που χύνεις εδώ για τ’ αμαρτήματά σου, ισοδυναμεί με τον Iορδάνη. Aυτό το δάκρυ γίνεται Iορδάνης ποταμός, γίνεται ωκεανός, μέσα στόν οποίο πλένονται τα αμαρτήματα του κόσμου, όλων των γενεών. Kαι τότε δοξάζεται και υμνείται ο Xριστός εις πάντας τους αιώνας. Aμήν.

Mητροπολ. Φλωρίνης π. Aυγουστίνος Kαντιώτης

Ο ΑΓΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ

 

Παίρνεις από την ίδια βρύση και την ίδια ώρα και ημέρα δυο ποτήρια νερό. Το ένα το «διαβάζει» ο ιερέας, κάνοντας το νερό «Αγιασμό». Αφήνεις και τα δυο ποτήρια εκτεθειμένα στον αέρα. Αποτέλεσμα; Το νερό που δεν έγινε Αγιασμός βγάζει φυσαλίδες, φθείρεται, και αλλοιώνεται.

Αντίστροφα, το νερό που έγινε Αγιασμός, παρόλο που είναι κι αυτό εκτεθειμένο, παρόλο που πάρθηκε από την ίδια πηγή, και την ίδια στιγμή, παραμένει πάντα καθαρό και φρέσκο, λες και μόλις βγήκε από την πηγή.

Ο 70χρονος ηπειρώτης κληρικός Γ. Π., έλεγε το 1980: «Πρόσφατα γκρεμίσαμε το σπίτι, που έχτισε ο πάππους μου, τον περασμένο αιώνα. Και βρήκαμε στα Θεμέλια τον σπιτιού, και στις τέσσερις γωνίες, τέσσερα εσφραγισμένα μπουαλάκια, που μέσα είχαν Αγιασμό. Και ήταν το νερό πεντακάθαρο».

■          Ήταν (το νερό) κλεισμένο στο μπουκάλι.

■          Ήταν θαμμένο στη γη εκατό περίπου χρόνια.

Και «συντηρητικά» να είχε, θα χαλούσε. Δε θα άντεχε σ’ αυτές τις δυσμενέστατες συνθήκες.

Σίγουρα, σιγουρότατα το νερό του Αγιασμοί δε χαλά από μόνο του. Έχει μέσα του μία «ουσία», που το κάνει να μη χαλά. Έχει ένα ισχυρό και αναλλοίωτο «συντηρητικό»: την αόρατη Θεία Χάρη, που κάνει τα φυσικά υπερφυσικά, τα φθαρτά άφθαρτα.

Αυτή η Θεία Χάρη κάνει και κάτι άλλο: Εκπέμπει μια ουράνια και καταπληκτική θεία ευωδιά. Μ’ άλλα λόγια, η Θεία Χάρη, ανάμεσα στ’ άλλα κάνει το νερό του Αγιασμού να ευωδιάζει.

Ο Σεβασμιώτατος Επίσκοπος Ερζεγοβίνης Αθανάσιος Γιέβτιτς διηγείται:

«Σε ένα σπίτι ζούσε μια μάνα με το γυιό της.

Μια ημέρα η μάνα κάλεσε τον ιερέα της ενορίας τους στο σπίτι να τους κάνει Αγιασμό. Έκαμε τον Αγιασμό και έφυγε.

Το μεσημέρι γύρισε ο νεαρός γιος (είκοσι χρονών), κατάκοπος από τη δουλειά του, στο σπίτι.

— Μάνα, γιατί μοσχοβολάει το σπίτι; Τι έγινε;

— Ήλθε ο παπάς, παιδί μου, και μας έκαμε Αγιασμό! Έλα να φας, παιδί μου! Θα πεινάς!

— Άσε, μανούλα μου, να χορτάσω πρώτα την ευωδιά από τον Αγιασμό!

Ζούσε σεμνά· και η ψυχή του αισθανόταν την ευωδιά από την αγιαστική χάρη του Αγιασμού». (βλ. «Λυχνία» Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως).

«Αγιασμό» κάνουν και οι ιερείς των Καθολικών χριστιανών. Όμως το νεράκι, που αγιάζουν οι ιερείς τους, δε διαφέρει από το κοινό νερό. Φθείρεται και αλλοιώνεται.

Κατά τον 18ο περίπου αιώνα, συνέβη στη Ρουμανία ένα γεγονός, που τάραξε τους εκεί χριστιανούς. Οι Καθολικοί έλεγαν στους Ορθοδόξους: «εμείς έχομε την αλήθεια, εσείς την πλάνη».

Το ίδιο έλεγαν και οι Ορθόδοξοι στους Καθολικούς.

Ξέσπασαν μεγάλες έριδες.

Συναντήθηκαν οι δυο αρχηγοί των ‘Εκκλησιών (ο Ορθόδοξος Αρχιεπίσκοπος και ο Καρδινάλιος) και είπαν: «Κάτι πρέπει να κάνουμε για να ηρεμήσουν τα  πνεύματα». Αποφάσισαν και οι μεν και οι δε, να κάνουν την ακολουθία του Αγιασμού.

Έκαναν (ο καθένας ξεχωριστά) την ακολουθία. Σφράγισαν τις δυο κολυμβήθρες με τους «Αγιασμούς».

Ο Ορθόδοξος είπε στον Καθολικό: Αν χαλάσει ο δικός μας Αγιασμός και δε χαλάσει ο δικός σας, τότε εμείς είμαστε σε πλάνη και εσείς στηνΑλήθεια. Αν όμως  χαλάσει ο δικός σας, τότε εσείς είσθε σε πλάνη».

Ο Καθολικός το δέχθηκε.

Συμφώνησαν ν’ ανοίξουν τις «κολυμβήθρες» μετά από σαράντα ημέρες.

Δεν πέρασαν δέκα ημέρες και φανερώνεται η Παναγία στον Ορθόδοξο Αρχιεπίσκοπο, και του λέει: «Τρέξε! Πάρε και τον Καρδινάλιο, πηγαίνετε στην εκκλησία να ελέγξετε τον Αγιασμό».

Πήγαν. Και τι είδαν; Ο Αγιασμός των Καθολικών μύριζε ανυπόφορα. Των ‘Ορθοδόξων ήταν πεντακάθαρος.

Το μεγάλο αυτό γεγονός παριστάνεται σε τοιχογραφία στο Πατριαρχείο Ρουμανίας, στο Βουκουρέστι.

 αρχιμ. Βασίλειος Π. Μπακογιάννης

ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ

 

---

Τα Άγια Θεοφάνεια τιμά σήμερα, 6 Ιανουαρίου, η Εκκλησία μας.

Τα Αγία Θεοφάνεια είναι μία από τις αρχαιότερες εορτές της εκκλησίας μας η οποία θεσπίσθηκε το 2ο αιώνα μ.Χ. και αναφέρεται στη φανέρωση της Αγίας Τριάδας κατά τη βάπτιση του Ιησού Χριστού.

Η ιστορία της βάπτισης έχει ως εξής: Μετά από θεία εντολή ο Ιωάννης ο Πρόδρομος εγκατέλειψε την ερημική ζωή και ήλθε στον Ιορδάνη ποταμό όπου κήρυττε και βάπτιζε. Εκεί παρουσιάσθηκε κάποια ημέρα ο Ιησούς και ζήτησε να βαπτισθεί. Ο Ιωάννης, αν και το Άγιο Πνεύμα τον είχε πληροφορήσει ποιος ήταν εκείνος που του ζητούσε να βαπτισθεί, στην αρχή αρνείται να τον βαπτίσει ισχυριζόμενος ότι ο ίδιος έχει ανάγκη να βαπτισθεί από Εκείνον.

Ο Ιησούς όμως του εξήγησε ότι αυτό ήταν το θέλημα του Θεού και τον έπεισε να τον βαπτίσει.

Και τότε μπροστά στα έκπληκτα μάτια των θεατών διαδραματίσθηκε μία μοναδική και μεγαλειώδης σκηνή, όταν με την μορφή ενός περιστεριού κατήλθε το Άγιο Πνεύμα και κάθισε επάνω στο βαπτιζόμενο Ιησού, ενώ συγχρόνως ακούσθηκε από τον ουρανό η φωνή του Θεού η οποία έλεγε: «Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα» («Αυτός είναι ο αγαπημένος μου Υιός, αυτός είναι ο εκλεκτός μου»).

Από τότε και το Βάπτισμα των χριστιανών, δεν είναι «εν ύδατι», όπως το βάπτισμα «μετανοίας» του Ιωάννη, αλλά «εν Πνεύματι Αγίω». Ο Κύριος με το να βαπτιστεί αγίασε το νερό, το έκανε νερό αγιασμού και συμφιλίωσης με το Θεό. Έτσι η Βάπτιση του Κυρίου άνοιξε τη θύρα του Μυστηρίου του Βαπτίσματος.

Με την καθαρτική χάρη του αγίου Βαπτίσματος ο παλαιός αμαρτωλός άνθρωπος ανακαινίζεται και με την τήρηση των θείων εντολών γίνεται κληρονόμος της βασιλείας των ουρανών.

Απολυτίκιο:
Ήχος α’.
Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε, η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις· του γαρ Γεννήτορος η φωνή προσεμαρτύρει σοι, αγαπητόν σε Υιόν ονομάζουσα· και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς, εβεβαίου του λόγου το ασφαλές. Ο επιφανείς Χριστέ ο Θεός, και τον κόσμον φωτίσας δόξα σοι.

ΓΙΑΤΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗΚΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ;

 

ΔΙΑ ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ (ΝΟΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ)

 

«Τοῖς πᾶσι γέγονα τά πάντα, ἵνα πάντως τινάς σώσω. Τοῦτο δέ ποιῶ διά τό Εὐαγγέλιον, ἵνα συγκοινωνός αὐτοῦ γένωμαι» (Α’ Κορ.  9, 22-23)-Αποστολικό ανάγνωσμα της λειτουργίας του Μεγάλου Βασιλείου, Εσπερινός Θεοφανίων

«Για τους πάντες έγινα τα πάντα, έτσι ώστε με κάθε τρόπο να σώσω μερικούς. Όλα αυτά τα κάνω για το ευαγγέλιο, ώστε να μπορέσω και εγώ να συμμετάσχω στα αγαθά του» 

            Η εορτή των Θεοφανίων κλείνει ουσιαστικά το Άγιο Δωδεκαήμερο. Ο λαός μας την έχει συνδέσει με κάποια πολύ όμορφα έθιμα, όπως ο αγιασμός των υδάτων σε θάλασσες, λίμνες, δεξαμενές, οι κολυμβητές που πέφτουν στο νερό για να πιάσουν τον σταυρό και να το έχουν αυτό ως ευλογία και τιμή, το πέρασμα του ιερέα από τα σπίτια (ο κορωνοϊός ουσιαστικά βάζει τέρμα στην παλαιά αυτή και ευλογημένη συνήθεια), την νηστεία της παραμονής, και φυσικά τις ιστορίες με τους καλικάντζαρους που πριονίζουν το δέντρο της γης και που η αγιαστούρα του ιερέα  έρχεται να τους ξαναρίξει οριστικά στα καταχθόνια για έναν ολόκληρο χρόνο. Τα Θεοφάνια όμως έχουν μηνύματα τα οποία εμπερικλείονται στην λέξη «Ευαγγέλιο». Διότι γι’ αυτό φανερώθηκε ο Τριαδικός Θεός, κατ’ αυτή την ημέρα: για να ξεκινήσει για τον κόσμο μια καινούργια εποχή, αυτή του Ευαγγελίου του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, η εποχή της Βασιλείας των Ουρανών.

            Ο αποστολικός λόγος στον Εσπερινό της μεγάλης εορτής είναι ξεκάθαρος: ο απόστολος γίνεται μιμητής του Χριστού στην διάδοση του Ευαγγελίου και το Ευαγγέλιο έχει ως βάση το «τοῖς πᾶσι γέγονα τά πάντα». Διότι αυτό σπουδάζουμε στις λεπτομέρειες της εορτής των Θεοφανίων. Έναν Θεό που έγινε για τους πάντες τα πάντα. Έγινε άνθρωπος, προσλαμβάνοντας την φύση μας κατά πάντα, πλην της αμαρτίας, πλην δηλαδή της αυτοθέωσης, της επιθυμίας μας να είμαστε θεοί αφ’ εαυτού μας. Μετείχε σε συνήθειες της καταγωγής Του, όπως η περιτομή και η προσκύνηση στον ναό των Ιεροσολύμων κατά τις ημέρες του Πάσχα. Έζησε εν υπακοή στην μητέρα Του και στον κατά κόσμον προστάτη Του τον Ιωσήφ. Και μπήκε στην σειρά με τους αμαρτωλούς, τους τελώνες, τους στρατιώτες, τους άνδρες και τις γυναίκες που εξομολογούνταν τις αμαρτίες τους ενώπιον του Θεού στον Ιωάννη τον Πρόδρομο, ο οποίος γνώριζε ότι ο Χριστός δεν ήταν ένας από τους πολλούς, αλλά ο Ένας. Εισήλθε στο νερό του Ιορδάνη ποταμού για να αγιάσει τον κόσμο και να αντιστρέψει την πορεία όλων μας προς τον θάνατο, σωματικό και πνευματικό, διά της ταπεινώσεως. Και δίδαξε την καινή εντολή, αυτή της αγάπης προς όλους ανεξαιρέτως, φίλους και εχθρούς, φτάνοντας μέχρι και στον σταυρό, τα πάθη και τον θάνατο, στο τελευταίο δηλαδή σημείο της φύσης μας που είναι το σωματικό τέλος, η έξοδός μας από τον χρόνο, για την σωτηρία μας. Κι αυτό έκανε και ο απόστολος Παύλος ο οποίος κήρυξε με τέσσερις μεγάλες περιοδείες στις ρωμαϊκές κτήσεις της Ευρώπης και της Ασίας την αλήθεια, υποφέροντας και θυσιαζόμενος καθημερινά, προσπαθώντας να γίνει ό,τι ήταν ο κάθε λαός τον οποίο επισκεπτόταν, πλην αμαρτίας, ώστε να δώσει το μήνυμα ότι ο χριστιανός δεν αποκόπτεται από τον κόσμο, αλλά τον αγκαλιάζει στα σημεία που δεν βλάπτεται πνευματικά, ώστε να βοηθήσει και άλλους να σωθούν.

            Γι’ αυτό και η εορτή των Θεοφανίων είναι υπόμνηση της σωτηρίας μας. Τα έθιμά της, ευλογημένα και όμορφα, δεμένα με τις παραδόσεις του λαού μας, δεν είναι απλά συνήθειες που συνοδεύουν μια γιορτή, αλλά αποτυπώνουν μηνύματα για την σωτηρία μας. Αγιάζεται η φύσις των υδάτων με τον σταυρό, διότι ο Χριστός ήρθε για να θυσιαστεί, να μας αγαπήσει μέχρι θανάτου, και μόνο με τον σταυρό τα πάντα γίνονται καινούργια, αγιάζονται. Δεν είναι μαγεία ο αγιασμός, αλλά αρχή αγάπης. Για να μετάσχουμε στον αγιασμό χρειάζεται να αγαπούμε, να συγχωρούμε, να εμπιστευόμαστε τον Θεό, ιδίως στις δοκιμασίες μας. Και ο αγιασμός έρχεται σε όλο τον κόσμο διότι ο Θεός δεν έπλασε κάτι που να το θέλει χωρίς σημάδια μετοχής στην αγάπη Του. Πίνουμε κι εμείς τον Αγιασμό, για να ευλογηθούμε, να αγιαστούμε και σωματικά, διότι και το σώμα μας μετέχει της χάριτος του Θεού και όχι μόνο η ψυχή, αλλά και να νιώσουμε ότι η αγάπη του Θεού είναι απτή, αγκαλιάζει και τις αισθήσεις μας και μας σώζει συνολικά. Οι κολυμβητές πιάνουν τον σταυρό, διότι ο σταυρός είναι η τιμή και το καύχημά μας, ο προορισμός όλων μας και ο σταυρός, παρά την δοκιμασία που κρύβει, καθώς μας υπενθυμίζει ότι η αγάπη θέλει κόπο και αυταπάρνηση, είναι η προϋπόθεση της αναστάσιμης χαράς. Ακόμη και ο αγιασμός των σπιτιών και των υποστατικών είναι σημάδι ότι κάθε έργο μας ευλογείται, αρκεί να είναι έργο αγάπης. Αλλά και το παραμύθι των καλικάντζαρων μας δείχνει ότι ο διάβολος και τα δαιμόνια πριονίζουν το δέντρο της γης με την κακία και αγωνίζονται να προσεγγίσουν όσους περισσότερους στο παιχνίδι της καταστροφής, ωστόσο η χάρις του Θεού, με μία απλή κίνηση, τον αγιασμό διά του σταυρού, κλείνει τον φόβο και τον θάνατο στα καταχθόνια της γης.

            Στον κόσμο που ζούμε, στους εορταστικούς κύκλους που το κοσμικό πνεύμα έχει φτάσει να τους θεωρεί συνήθειες του χτες, που δεν γεμίζουν με φως και ελπίδα την ζωή μας, αλλά αποτελούν μικρές μόνο ανάπαυλες που δεν αλλάζουν την πορεία της ανθρωπότητας προς τον θάνατο, ας θυμόμαστε ότι η φανέρωση της Αγίας Τριάδος στον Ιορδάνη ποταμό, είναι το δικό μας Ευαγγέλιο της αγάπης. Ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και τον κόσμο που δημιούργησε και θέλει τον αγιασμό των πάντων. Το Άγιο Πνεύμα, εν είδει περιστεράς, πετά πάνω από το κεφάλι του Υιού, για να δείξει ότι όποιος Τον ακολουθεί στην αγάπη πετά πάνω από την κακία, τον θάνατο, την απόγνωση και σώζεται. Και ο Υιός μας υπενθυμίζει ότι η κοινωνία μαζί Του διά της τηρήσεως των εντολών του Ευαγγελίου που είναι ο Ίδιος, η χαρμόσυνη είδηση ότι «ουκ έτι θάνατος κυριεύει» τον κόσμο, είναι η αρχή της ζωής με νόημα. Όλα αυτά βιώνονται στην Εκκλησία, που υπερβαίνει την συνήθεια και μας οδηγεί στο «αρκεί η αγάπη»!

            Χρόνια πολλά, ευλογημένα, φωτισμένα!

 π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΓΙΑΣΜΟΥ

 

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας επικράτησε να τελείτε ο Μικρός και ο Μεγάλος Αγιασμός προς αγιασμό των πιστών. Ποια όμως είναι η διαφορά τους; Ο Μικρός Αγιασμός τελείται πάντοτε την πρωτομηνιά στον Ιερό Ναό ή στα θεμέλια σπιτιών και στα εγκαίνια καταστημάτων, στην έναρξη ή στη λήξη των σχολικών μαθημάτων κ.α., ως «ύδωρ ιαματικών ψυχών και σωμάτων», «αντικειμένης δυνάμεως αποτρεπτικόν» κ.τ.λ

Αντιθέτως, ο Μεγάλος Αγιασμός, δεν τελείτε τακτικά, αλλά μόνο δύο φορές τον χρόνο, την ημέρα των Θεοφανείων και την παραμονή της μεγάλης αυτής εορτής. Οπότε είναι λανθασμένη η άποψη μερικών ότι ο Αγιασμός της παραμονής είναι ο Μικρός και μ ό ν ο ραντίζουμε τις οικίες και τα κτήματά μας, ενώ της ημέρας των Θεοφανείων, ο Μεγάλος Αγιασμός και μ ό ν ο πίνουμε, αφού και τις δύο αυτές ημέρες διαβάζεται η ίδια και απαράλλακτη ακολουθία.

Η ευχή του Μυστηρίου του Βαπτίσματος « Μέγας ει Κύριε και θαυμαστά τα έργα Σου …» που διαβάζεται μ ό ν ο στον Μεγάλο Αγιασμό, είναι εκείνο που τον καθιστά ανώτερο και να υπερέχει κατά πολύ από τον Μικρό Αγιασμό.

Βάπτισμα και Μέγας Αγιασμός είναι ισότιμα, και γι’ αυτό, εάν την ημέρα των Θεοφανείων γίνει βάπτιση, τότε αυτή τελείτε με τον Αγιασμό, ο οποίος ρίπτεται στο νερό της κολυμβήθρας και η ακολουθία συνεχίζετε από την ευλογία του ελαίου.

Επομένως, δεν υπάρχει καμία διάκριση ανάμεσα στον Αγιασμό της παραμονής και των Θεοφανείων. Η μόνη διαφορά μεταξύ των ακολουθιών είναι ότι της εορτής είναι πιο πανηγυρική. Η διπλή τέλεσή τους επικράτησε από τον 5ο αι. μ.Χ. για καθαρά πρακτικούς λόγους. Για να μπορούν να συμμετέχουν και αγιάζονται περισσότεροι πιστοί.

Ούτε επίσης η νηστεία της παραμονής γίνεται για τον Αγιασμό της άλλης ημέρας. Η νηστεία αυτή έχει σχέση με την εορτή των Θεοφανείων και την προετοιμασία των Κατηχουμένων που την παλαιότερη εποχή βαπτίζονταν την ημέρα της Βαπτίσεως του Κυρίου. Όπως, λοιπόν, νηστεύουμε για το Άγιο Πάσχα, ή την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, γι’ αυτό ακριβώς, νηστεύουμε την παραμονή της εορτής για την μεγάλη ημέρα των Θεοφανείων.

Εκτός όμως από την παραπάνω διευκρινήσεις, καλό είναι να έχουμε υπόψη και τα παρακάτω :

1) Ανήμερα των Θεοφανείων δεν αγιάζονται (δε γίνονται Μεγάλος Αγιασμός) όλα τα νερά της γης και των θαλασσών -τα οποία μόνο αγιάζονται με τον Τίμιο Σταυρό- παρά μ ό ν ο το νερό που δέχθηκε τις «ευχές» του Μεγάλου Αγιασμού, και μάλιστα παραμένει πάντα φρέσκο και δεν χαλά ποτέ. Ένα θαύμα ζωντανό!

2) «Αγιασμό» τελούν και οι Ιερείς των Καθολικών Χριστιανών. Όμως, το νεράκι που αγιάζουν, δε διαφέρει από το κοινό νερό. Φθείρεται και αλλοιώνεται! «Αγιασμό» κάνουν και οι εκτός του Αγίου Όρους, Παλαιοημερολογίτες σχισματικοί κληρικοί. Και όμως, ο «Αγιασμός» τους φθείρετε και διαλύεται. (Δεν είναι αυτό σημείο από το Θεό; Και καυχώνται ότι κατέχουν την αλήθεια!)

3) Κατά την αρχαία παράδοση, οι πιστοί με τον απαιτούμενο σεβασμό κρατούσαν Μ. Αγιασμό στα σπίτια τους «προς καθαρισμόν ψυχής και σώματος, προς ιατρείαν παθών, προς αγιασμό οίκων, προς πάσαν ωφέλειαν επιτήδειον». Σήμερα όμως, προκειμένου να χύνεται, να πετιέται, να παρατηρούνται φαινόμενα ανευλαβούς χρησιμοποίησής του, καλύτερα είναι να πίνετε ή να ραντίζονται τα σπίτια και τα κτήματά μας μ ό ν ο την ημέρα των Θεοφανείων ή φυσικά την παραμονή. Άλλη ημέρα απαγορεύεται και να ραντίζουμε και να πίνουμε, ή εάν χρειαστεί να πιούμε, τότε μπορούμε μόνο κατόπιν αδείας-ευλογίας του Εξομολόγου μας.

4) Είναι ευνόητο, όσοι επιθυμούν να φιλοξενούν στο εικονοστάσι του σπιτιού τους Μεγάλο Αγιασμό, πρέπει να έχουν την άδεια του Πνευματικού Πατέρα τους, να έχουν ακοίμητο κανδήλι, και έντονη πνευματική ζωή και δράση.

Η τάξη, λοιπόν, και λειτουργική παράδοση θέλει:

Να λαμβάνονται, ο Μικρός και ο Μεγάλος Αγιασμός, το πρωί, χωρίς προηγούμενη λήψη τροφής.

Να τελείτε ο Μικρός Αγιασμός τακτικά, για την συνεχή ευλογία των πιστών και των έργων τους, και να μεταλαμβάνετε, ένα είναι δυνατόν, καθημερινά μαζί με Αντίδωρο.

Να τελείτε ο Μεγάλος Αγιασμός δύο μόνο φορές τον χρόνο, για τον πλήρη ανακαινισμό του ανθρώπου και της δημιουργίας διά του Βαπτίσματος του Χριστού.

Να χρησιμοποιούνται από τους πιστούς, με πίστη, ταπείνωση, ευλάβεια κι εμπιστοσύνη στην αγάπη και την πρόνοια του Θεού, προς αγιασμό, ευλογία, κάθαρση, υγεία ψυχής και σώματος.